Hernehim Natuurpagina's
Actueel
Artikel 

          Alles van waarde is weerloos

Lucebert.     

Informatie
Doelstellingen en antwoorden op 
     veel gestelde vragen 
Terug naar de Introductiepagina 
Link naar Cultuurpagina 

Artikel acties excursies 
Natuurbeleving  
Gifkikker Column 

 

Ganzen 
Kraaiachtigen 
Libellen 
Mussen 
Sijsjes 
 
 
 
 

Pasen 2011 

ergens in dit verkaveld mensenland waar 
van elke scheut en halm zijn nut 
overleefde een pop het hard seizoen daar 
fladdert wederopgestaan 
het bonte zandoogje dat 
zich tegoed mag doen aan 
overvloed van vlinderbloei 
van wilde netels 

mijn graag gedoogde woeker


                                                       John Zwart 25.04.2011

 

Manifestatie in Centrum van Leeuwarden, 19 februari 2011 van 14.00-16.00u

Vanaf 14.00 uur trekt een kudde van 100 schapen en optreden Die Twa 
(ca. 15.00 uur) door het
centrum Leeuwarden. Aangekomen bij De Lange Pijp
 en het Waagplein is er een gratis openluchtconcert van een half uur om de protestbijeenkomst luister bij te zetten. 
Er wordt afgesloten met een korte toespraak door Ultsje Hosper, directeur van
IFG. Vervolgens trekt de stoet verder door het centrum van Leeuwarden. 
Tijdens de manifestatie delen vrijwilligers van de natuur- en landschaps-
organisaties flyers uit en wordt het winkelend publiek aangesproken om het 
belang van de natuur in Fryslân te verwoorden. 

De actie wordt extra luister bijgezet met een open luchtconcert van Die Twa,
de nieuwste muzieksensatie uit Fryslân en een gescheperde schaapskudde
van 100 schapen, onder leiding van een schaapherder en 2 honden.  
Zes jachthoornblazers begeleiden dit geheel. 
De stoet zal, tussen 14.00 en 16.00 uur door het centrum van Leeuwarden 
trekken, dus op het drukste moment van de dag. 
De tocht begint op de Oldehove en gaat over de Nieuwestad naar De Lange Pijp,
waar een podium met muziek en sprekers. 
Meer informatie bij Landschapsbeheer Friesland: 
Regina ter Steege of Kees Terwisscha van Scheltinga, tel: 0512-383800.

Om alles in goede banen te leiden tijdens de tocht van de schaapskudde door
het hart van Leeuwarden zijn een groot aantal vrijwilligers van It Fryske Gea 
bereid gevonden om voor de veiligheid te zorgen, het publiek voor te lichten en
de verantwoording te nemen dat Leeuwarden er na afloop weer netjes bijligt.

Heideschapen trekken van de Oldehove naar het centrum van Leeuwarden

 

 

Maandag 21 februari is het grote debat over het Provinciaal Beleid bij uitstek:
Het Groene Verkiezingsdebat, 12.00 – 14.00 uur, in Leeuwarden 
lokatie: Hogeschool Van Hall Larenstein, Agora 1, 8934 CJ Leeuwarden.
----

Welke ‘groene’ plannen en standpunten hebben de Friese provinciale partijen?
Weet waarover het gaat als u straks in het stemhokje staat. 

John Zwart – Excursieleider It Fryske Gea. 16 februari 2011.

 

26.12.2010 - Bewogenheid -  
De eerste vroege sneeuw was nog niet gevallen of half Nederland maakte zich 
zorgen over de vrij levende dieren in 't natuurgebied de Oostvaardersplassen. 
Het is óók half Nederland dat nog nooit een goed woord over had voor 
'die verschrikkelijke kale polderlandschappen' van Flevoland - en in Almere of
Lelystad 'nog niet dood gevonden wilde worden'. 
Het beste: zo snel mogelijk dóórrijden, met 130 km/u per auto of trein.
Dat moet dan dus die andere helft van Nederland zijn. Of zie ik het te simpel?
Duidelijk is wel gebleken wat een paar oude tv-beelden - van een eerder seizoen
in de herhaling gebracht – teweeg kunnen brengen onder de héle bevolking, 
van zuid-Limburg tot op de Waddeneilanden. 
"Bijvoeren!" "Nee, preventief afschieten!" 
"Steriliseren met een injectiegeweer" "Nee, vangen en afvoeren". 
"Vervroegd euthanaseren" "Nee, Bijvoeren!" 
"Afschieten uit mededogen" "Afschieten - gewoon 's winters oogsten!" 
Een explosie van elkaar tegensprekende sentimenten. 

Daar komen –natuurlijk- Kamervragen van. 
En een politiek besluit, heel democratisch. Maar ik kan nu al voorspellen dat we
in 2011 dezelfde discussie krijgen, de structurele oplossing zit namelijk op slot.
Waarmee stemden onze volksvertegenwoordigers in? 

 

Nee, niet met bijvoeren, daarmee bevorder je alleen maar méér aanwas. 
Nee, óók niet met afschieten, want dat is zielig, dat accepteert het publiek 
niet. Maar wat dan wel? 
Een béétje afschieten... zoals allang in het gangbare beheer gebeurt: 
de dieren observeren, de zwakke exemplaren die de lente niet gaan halen, 
krijgen een genadeschot. Maar iets eerder voortaan, er wordt niet gewacht 
tot ze, wankel op de poten, struikelend op de vlucht, verdrinken tussen 't riet.
Zoals gewoonlijk loopt men om de hete brij heen. De dieren lijden niet onder 
kou en voedselgebrek, ze lijden onder de bezuinigingen. Een probleem waar
ze geen weet van hebben. Rutte-Verhagen heeft in het akkoord met de PVV 
– die partij van de 'animalcops' – het voltooien van ecologische hoofdstructuren
wegbezuinigd. De dieren van de Oostvaardersplassen zitten voorgoed achter 
hoge hekken. Verbindingszones tussen verschillende leef- en voedselgebieden
komen er niet, dieren in natuurgebieden worden opgesloten in geďsoleerde 
leefruimte. Het geld voor de verbindingszones is dringend nodig voor versnelde
wegenaanleg, de economie-visie Rutte-Verhagen. En bij CDA politici leeft over
dieren vooral: wat brengen ze op en hoe smaken ze van de grill? 
Wie hoor je niet? Zorgenvrije levensgenieters die stukjes natuur met hekken 
er omheen wel waarderen. De zwijntjesjagers in de Kroondomeinen kennen het
voordeel daarvan al generaties lang. 

 © John Newswatcher  – 25 december 2010 

  Op weg voor een bankrun? 

 
Kopenhagen, of de trieste trage wendbaarheid van een mammoettanker - Redactioneel artikel 16 december 2009
Begin jaren zestig las ik een boek van Rachel Carson (1907 - Springdale,
Penns.)
. Het was haar nieuwste boek na haar grote zeetrilogie over alle
milieuaspecten van de
oceanen. Ik was in die jaren zelf elke drie á vier
maanden een poos in de U.S. toen ik "Silent Spring" (MHM Publishing
Boston, Mass. - 1962) las, dat ook haar laatste boek zou
zijn. 
Rachel Carson heeft geen fijne tijd gehad, die laatste twee jaar van haar
leven.
Zij werd heftig en ook onwaardig aangevallen door de lobby van de
chemische
industrie. 
Ze zou een gevaar zijn voor het leven van een groot deel van de wereld-
bevolking door haar ageren tegen het rampzalig massaal toepassen van
bestrijdingsmiddelen in het milieu. Rachel Carson (Microbiologist Boston
University
) werd een "hysterica" genoemd. 

De mensen dáár reden toen al in P.C.Hooft tractoren - de meeste 
Amerikanen houden van heel veel dingen, maar vooral als ze groot zijn: 
grote auto´s en grote tieten. Van "broeikaseffect" had nog niemand ooit
gehoord. 
Een kleine groep activisten schonk meer geloof aan de argumenten van
Carson, die
alleen maar in de bres sprong voor de aarde van ons allen, 
dan aan de luidruchtige
argumenten over insectenplagen en hongersnoden
van de chemische industrie, die
waarschijnlijk vooral beducht was voor 
verlies van omzet, marktaandeel en winstgevendheid. 

Ik voelde me ook medeverantwoordelijk. Ik had vele jaren op een tankschip 
gevaren, dat steeds wisselende ladingen vervoerde. Tussentijds werden 
de tanks van restanten en bezinksel gereinigd met oververhitte stoom. Dat
ging op volle zee overboord. Al meerdere keren had ik geďnformeerd waarom
we die troep niet in een haven konden overpompen. Er was een reden, die 
is bijna altijd dezelfde als het 't milieu betreft, zo
leerde ik al spoedig: 
die reden is geld. 
Bilgewater mocht je nergens overboord lozen,
zolang je binnen een gebied
was waar een nationale rechtsorde gold. Op de "vrije zee" gold dat recht 
niet. We bespaarden kosten door ergens in de oceaan te lozen. Als we 
daaraan niet meededen konden we moeilijk concurreren met andere reders.
Dus iedereen deed mee aan dezelfde praktijk. 
Een verhaal wat ik in allerlei variaties
nog vele malen zou horen. 

Het is een merkwaardige coďncidentie dat ik juist via de boeken over het 
zeemilieu van Carson haar laatste boek in handen kreeg, bij een bezoek
in een Amerikaanse boekwinkel...
Ik was hevig onder de indruk van het boek, de Club van Rome moest toen
nog worden
opgericht. Terug, weer neergestreken in Nederland, werd ik 
helemaal enthousiast toen
ik hun rapporten over "grenzen aan de groei" 
las: "ze hebben het dóór, uiteindelijk zal
het verstand zegevieren!" 

 
                   De vrouw die mijn zicht op het milieu 
                   en de betekenis daarvan voor het leven van ons allen 
                   drastisch en blijvend heeft beďnvloed. 

                   Een "hysterica"? 
                   dat mag dan wel een geuzennaam zijn. 

                   Misschien krijgen de "geitenwollen sokken" 
                   ook eens het respect dat ze verdienen. 

  Rachel Carson (1907-1964)
 
Maar geleidelijk liep mijn enthousiasme terug. Helaas, er veranderde echt
helemaal niets, de schaarste door de sjeiks die de oliekraan een poosje
dichtdraaiden was al
snel weer vergeten. Het besef van "rentmeesterschap
van de schepping" en de eindigheid
van de fossiele voorraden vervloog. 
Aardolie en gas bleven een razende motor van
een almaar groeiende 
economie. Ik zag hoe men ook in Europa overal dacht dat men
welzijn 
vooral uit materiële welvaart moest verkrijgen. Dat succesvol zijn in het 
leven
vooral wordt afgemeten aan het aantal nullen dat je aan het bedrag
van je jaarsalaris
weet toe te voegen. 

Eind jaren tachtig leefde het milieubesef weer op, aan de vooravond van 
een grote milieuconferentie van Rio de Janeiro (1992), en daarmee 
keerde mijn optimisme ook weer terug. 
In de snel verrijzende stad Almere richtten we met een aantal gelijk-
gestemden een burger "milieuraad" (1989) op, die de overheid kritisch
ging volgen
bij alle reeksen van ambitieuze bouwplannen die constant 
van de tekentafels rolden. 
In Rio zou er gelijktijdig een schaduwconferentie gaan plaatsvinden waar
alle NGO´s
(niet gouvernementele organisaties) van de wereld hun visie
op de toestand van het milieu op de wereld zouden geven. Inspraak op
wereldniveau, dat stemde hoopvol. 
Zowel de conferentie als de lokale overheid stelden teleur. De Verenigde
Staten
bleken niet alleen de intelligentste milieuwetenschappers voort 
te brengen, maar was
en bleef ook de meest verslaafde energieverslinder
en grootste vervuiler ter wereld. 
Inspraakprocedures van de lokale Nederlandse overheid bleken meestal
doekjes
voor het bloeden. Grote kassenbouw werd aangelokt en kreeg 
juist een locatie gegund die direct grensde aan een groot natuurgebied 
van internationale klasse de Oostvaardersplassen. Van een hartstochtelijk
pleidooi voor een verbindingszone van tenminste 1500 meter breedte 
tussen Oostvaardersplassen en Lepelaarsplas werd uiteindelijk een 
strookje van driehonderd meter gerealiseerd. Er was al een stad aan 
het verrijzen, maar een spoorverbinding naar Amsterdam kwam veel te 
laat. In heel Europa kwamen steeds meer 'meer-dan-één-auto-gezinnen'
en het massale
vakantievliegen nam een enorme vlucht door de komst 
van de "discounters". 
Tegen
de Amerikaanse "lifestyle' werd gewaarschuwd voor de gevolgen
als grote klimaatinvloeden, die weer even gemakkelijk weggelachen werden
als ooit de waarschuwingen van Rachel Carson tegen het rigoureus doden
van alle micro-organismen met vergif. 
"Hysterica" kregen we niet als etiket opgeplakt, maar "geitenwollen sok"
leek al even doeltreffend om niet serieus genomen te worden. 
Voor Kyoto was ik dus opnieuw cynisch, zo kun je jezelf beschermen 
tegen teleurstelling. Die conferentie werd inderdaad een grote mislukking,
China was juist bezig met zijn nieuwe kapitalistische "sprong voorwaarts",
in de U.S. had Al Gore het licht nog niet gezien, de "klimaatontkenners"  
waren aan de macht. 

Kopenhagen - De vijftiende internationale milieuconferentie
Nu zitten er weer 70.000 mensen uit 192 landen bijeen in Kopenhagen... 
ik wil niet
eens weten wat het allemaal kost aan geld en aan milieuschade.
Ik geloof niet meer in
de wil van wereldleiders om werkelijk te gaan samen-
werken teneinde de grote
problemen op onze aardbol effectief op te lossen.
Ze zitten daar met de gedachte "hoe sleep ik er zoveel mogelijk behoud 
van groeiruimte uit voor mijn land." Dat is een strijdig
belang, want econo-
mische groei gaat altijd gepaard met grotere aanslag op de grondstoffen-
reserve, kost meer energieverbruik, brengt vervuiling en CO2 uitstoot. 
Ik heb bewondering dat organisaties als Green Peace nog met optimisme
de reis naar zo'n superconferentie aanvaarden, na zóveel conferenties is
bij mij de rek er een beetje uit. 
Al die meisjes en jongens buiten de hekken zijn gekomen omdat ze met 
hun hart bij een universeel belang betrokken zijn, zij krijgen klappen met de
wapenstok en pepperspray in hun gezicht. 

Stapels heb ik er in de loop der jaren over geschreven. Over Kopenhagen 
heb
ik geen vinger meer geroerd. Zelfs mensen die zeggen zielsveel van 
hun kinderen te houden leven zoals Madame de Pompadour lang geleden 
uitriep in Parijs: "Aprčs nous le déluge!" Want de kinderen van hun eigen 
kinderen lijken al een vage, verre toekomst, die niet in hun denkraam past.
Begrijp me niet verkeerd, ik ben nog steeds erg blij met mensen die mijn
cynisme niet delen. Regelmatig lees ik hartenkreten waarvan ik denk: 
"Ik zou het zelf geschreven kunnen hebben". En ja, ook ik heb overal 
dubbelglas en extra vloer en zolderisolatie. En door het hele huis schroefde
ik al jaren geleden spaarlampen in, met het scheiden van afval ben ik heel
secuur, mijn leven lang loop en fiets ik veel. En als ik autorijd dan doe ik 
aan het `nieuwe rijden´ (die verbruiksbewuste manier van het bedienen van
't gaspedaal waar je een decennium geleden over hoorde, maar die intussen
alweer vergeten is...). Ik gebruik mijn meeste spullen tot ze versleten zijn,
niet tot het moment dat ze uit de mode raken. Ik ben bijna vegetariër 
(alleen af en toe wat biologisch vlees). Op alle gebieden doe ik van alles 
om mijn "voetafdruk" zo klein mogelijk te houden, maar eigenlijk geloof ik
er niet in. 

Ik hoop alleen nog op veel mensen die doen zoals ik, tegen beter weten in.
Mijn hoop is gevestigd op heel veel gewetensvolle mensen. Want al geloof
ik niet
dat het iets uitmaakt wat ik als individu allemaal doe of laat, het 
helpt wel voor de
stem van mijn eigen geweten. En al die gewetens bij elkaar...

Prettige feestdagen en moed voor alweer een nieuw jaar. 

 

© John Zwart, 16 december 2009 

 
Redactioneel artikel 24 november 2007                   Iamsterdam shame on you
Een week in het leven van een boom. 
(Of wedstrijd armpjedrukken tussen bestuurders en betrokken burgers) 

vrijdag - het Stadsdeel Amsterdam Centrum bevestigt het definitief besluit dat de kap van de kastanje achter het Anne Frankhuis a.s. woensdag om 07:00u zal worden begonnen. Omwonenden protesteren en vinden de beslissing voorbarig en verzetten zich. Het Stadsdeel beroept zich op een in maart 2007 afgegeven kapvergunning aan de eigenaar van Keizersgracht 188. 
maandag - na de - voor de boom goede, voor het Stadsdeel teleurstellende - trekproef.
De strijd over de kap van de Anne Frankboom krijgt dinsdag een vervolg bij de bestuursrechter. Tegenstanders van de kap zetten alles op alles om te voorkomen dat alsnog de beroemde kastanjeboom woensdag omgaat. Ze hebben daarom in een laatste reddingspoging de rechter ingeschakeld. De Bomenstichting en een buurtbewonerscomité willen de monumentale kastanjeboom vastsnoeren met kabels zodat hij niet omvalt en nog een tijd mee kan. Ze lieten maandag een test uitvoeren, die uitwees dat de boom nog sterk genoeg is om te blijven staan. 
dinsdag - een rechter moet er aan te pas komen om het Stadsdeel tot redelijkheid te
bewegen. Hij ziet het belang en gaat niet lichtvaardig te werk, hij wil alles met eigen ogen zien. Intussen slaat de waanzin toe bij opportunisten en souvenirjagers. Een nog onbekende bieder heeft 10.100 dollar (bijna 7.000 euro) geboden voor de kastanje van de Anne Frankboom die te koop staat op eBay. Dat staat dinsdag op de veilingwebsite te lezen. De kastanje werd vrijdag op de site aangeboden door een man die zegt op de Keizersgracht te wonen, naast de tuin waar de boom staat. Met de kastanje kan een koper zijn eigen Anne Frankboom laten groeien, aldus de omschrijving op eBay. Op de vrucht zijn in totaal 57 biedingen uitgebracht. Het is niet duidelijk of het hier om serieuze biedingen gaat. De veiling eindigt woensdag om 03.38 uur. 
woensdag - gisteravond deed de rechter uitspraak in het kort geding. Na een zorg
vuldige studie op de argumenten vóór en tegen onmiddellijke kap en de situatie ter plekke in ogenschouw te hebben genomen, is de rechter niet overtuigd van de noodzaak tot onmiddellijke actie. Hij maant betrokken partijen in de komende weken met elkaar aan tafel te gaan zitten en een plan uit te werken om de boom te stutten en zo tegen omwaaien te beschermen. De handel in kastanjes op Ebay zakt in. 
donderdag - Hans Westra, directeur van de Anne Frank Stichting, verklaart de
eigenaar van de Anne Frankboom - de bewoner en eigenaar van het pand Keizersgracht 188 - voor de rechter te willen slepen vanwege de schorsing van de kapvergunning. Westra vindt dat de veiligheid van de bezoekers van het Anne Frankhuis in het geding komt als de kastanje blijft staan. 
Stadsdeel Centrum geeft aan dat nu de Anne Frankboom vandaag niet omgaat, het niet langer de zorgplicht wil dragen voor de zieke kastanje. Het Stadsdeel blijft van oordeel dat het een weloverwogen en juiste beslissing had genomen met het besluit tot de kap afgelopen woensdag. Het Stadsdeel is nog steeds van mening dat het kappen noodzakelijk is omdat de 27 ton zware boom om kan vallen. 

Uit de Uitspraak van de Bestuursrechter Bake: 
De kap van de Anne Frankboom mag voorlopig niet doorgaan. De rechter schorst de kapvergunning tot na de komende zes weken waarin het Stadsdeel over de bezwaren van de Bomenstichting en de buurtbewoners moet beslissen. De rechter vindt de situatie niet dermate acuut dat er geen gelegenheid meer zou bestaan om noodmaatregelen te treffen. De rechter gaat ervan uit dat het mogelijk moet zijn dat de betrokken partijen overeenstemming bereiken over dergelijke maatregelen, zodat er nog onderzoek kan plaatsvinden naar alternatieven voor kap. 

Uitspraak van de Bomenstichting: 
De boom staat zeer beschut tussen de bebouwing en kan worden gestabiliseerd met een stel stalen tuidraden. De trektest heeft uitgewezen dat er een orkaanwindkracht 12 nodig is om de stam te laten bezwijken. Met goede verzorging kan de boom nog jaren mee. 

Uitspraak van Stadsdeel bestuursvoorzitter Erik Koldenhof: 
Wij hebben al in maart 2007 besloten om de boom te kappen, Dat besluit is niet lichtvaardig genomen. De conditie van de boom is zo slecht dat het stadsdeel na jaren zorg de kap noodzakelijk achtte in verband met de veiligheid. 

Het verhaal vertoont allang alle tekenen van een prestige- en machtsstrijd. 
Is er een 'gelegenheidspact' gesloten tussen Stadsdeelbestuur en directie Anne Frankhuis? Heeft het Anne Frankhuis plannen om de eigen tuin vol te bouwen met uitbreidingen zodat niet de boom het gebouw bedreigt maar bouwplannen de boom bedreigen? 
Gehoord de uitlatingen in radiouitzendingen worden Stadsdeel en het Museum óók gesteund door het NIOD, dat zich toch verre zou dienen te houden van partijdigheid, gewoon de rechtspraak eerbiedigend. 
Blijft het nu verder zinloos strijden met woorden, dreigen met claims, zonder tot daden in consensus te komen? Zodat over een maandje of wat de boom inderdaad gevaarlijk zou kunnen worden en vervolgens de rechter de kap sanctioneert omdat men de schorsing niet heeft benut voor een overeenkomst in maatregelen? 
Het Stadsdeel beroept zich voortdurend op de uitstekende zorg die aan de boom werd besteed. Feit is dat er in de jaren 80 een lekkende stookolietank in de tuin is gelokaliseerd en dat eerst drie jaren later een bodemsanering is uitgevoerd. In die periode begon de boom de eerste ziekteverschijnselen te vertonen. 

John Newswatcher - november 2007 

De strijd rond de boom heeft diverse lezers van het Cultuurkatern geďnspireerd tot poëzie. Te lezen op de Pagina Boomgedachten.

Redactioneel artikel 16 november 2007 
Een oude boom 

Oude bomen fascineren doordat ze ons gemakkelijk kunnen overleven. 
Minder overweldigend dan een winterse sterrenhemel leren ze ons 't bewustzijn van onze nietigheid: op een overzichtelijke schaal. Lichtjaren zijn onbevattelijk, maar de boom waaronder onze grootouders al in de schaduw zaten spreekt tot onze verbeelding. 
Als de planologen, stedebouwkundigen en stadsbesturen al over dat soort verbeelding beschikken, geven ze daar weinig blijk van. Enkele uitzonderingen niet te na gesproken beschouwen de meeste van hen bomen als 'straatmeubilair', op één hoop met lantaarnpalen, abri's en verkeersgeleiders, dingen die regelmatig eenvoudig 'vervangen' kunnen worden voor een soort 'die minder onderhoud vraagt'. Of simpel 'te verwijderen'. 
Al te gemakkelijk hanteren overheden het argument dat een boom 'de veiligheid bedreigt', 'hinder oplevert' of 'te groot is geworden voor de standplaats'. Stuk voor stuk argumenten die om verschillende redenen discutabel kunnen zijn. Bezwaarprocedures zijn meestal al bij voorbaat zinloos, of nog uitsluitend een formaliteit omdat de motorzaag zijn werk al deed op het moment dat het bezwaarschrift op het juiste bureaublad is geland. 
Er worden ook opmerkelijke 'foutjes' gemaakt waarbij
de 'verkeerde' boom omgehaald werd en daarna de 'andere' óók nog gaat, want daar was immers wél vergunning voor. Meestal trekken die gevallen alleen aandacht binnen de zichtomgeving. 

De gesnoeide boom achter Keizersgracht 188 
Foto met dank aan Amsterdam Centraal 

Sommige bomen spreken ons niet alleen aan omdat ze meerdere generaties hebben 'gezien', maar hebben daarboven bijzondere emotionele waarde. In enkele gevallen is die zó groot dat er internationaal gevoelens rond bestaan. De witte paardenkastanje in de tuin van de achterbuurman van "Het Achterhuis", het Anne Frankhuis, is zo'n boom. Miljoenen mensen die zich verdiepten in de tijd van de genadeloze jodenvervolging in de stad Amsterdam, hebben zich die boom voor de geest gehaald of wilden hem met eigen ogen zien. Sinds de opening van het Museum Anne Frankhuis staat de kastanje wereldwijd in de belangstelling. 
De Anne Frankstichting is niet de eigenaar van de boom, die staat immers in de tuin van de achterbuurman aan de Keizersgracht 188. De huidige (de zóveelste) eigenaar van dat pand is formeel de enige met zeggenschap, binnen de beperkingen van wet en plichten jegens de gemeenschap. 
Eind jaren 80 ontdekte men dat in de tuin waarin de boom stond een oude stookolietank lag ingegraven, de restanten van de inhoud waren in de grond weggelekt. Pas drie jaren later werd een bodemsanering uitgevoerd door de Gemeente. In 1993 vertoonde de kroon van de boom de eerste tekenen van verval. Een aantal jaren geleden besloot de toenmalige eigenaar van de tuin en boom een stenen schuur te bouwen op korte afstand van de kastanje. Daar is ongetwijfeld keurig een bouwvergunning voor aangevraagd en even zeker is die op zijn wettelijke merites bestudeerd op het stadhuis en goedgekeurd. Door zo'n stipte ambtenaar die niets met bomen heeft. Na die bouw vertoonde de boom afstervende takken in een deel van de kruin. Lichtzinnig werd geoordeeld: een boom heeft ook niet het eeuwig leven en zo'n zieke boom in een binnenstadstuin vormt een gevaar. Flink snoeien (in mei !) en anders kappen maar. 
Is het wonder dat hierover enorme commotie ontstond? De deskundige die in opdracht van het Stadsdeelbestuur de boom onderzocht kwam tot oordeel dat de boom reddeloos was en gebruikelijk volgt dan sommatie aan de eigenaar dat die de boom moet (laten) verwijderen in verband met de veiligheid. 
Maar dit is geen geval voor 'gebruikelijk'. Allerlei betrokkenen en getroffenen, de Anne Frankstichting, omwonenden, onderduik overlevenden, nog vele anderen, kwamen in het geweer en eisten in elk geval een 'second opinion'. Het feit dat dit niet zomaar een ca. 160 jaar oude zieke boom is bleek niet tot het Stadsdeel "in al haar wijsheid” door te dringen. Er moest en zou gekapt worden. 
Destijds is zonder afweging van de gevolgen voor de boom een bouwvergunning voor een stenen schuur afgegeven binnen de hoofdwortelstructuur van de “Anne Frankboom”. Een enormiteit van de eerste orde. Er is toen aan 1/3 deel van de ondergrondse boom ernstige schade toegebracht. Wellicht is er ergens nu een ambtenaar die niet graag aan die vergunningsverlening wordt herinnerd. Misschien houdt men daarom vast aan dat ene deskundigenrapport en wil men alleen maar kappen en er een nieuwe jonge boom herplanten. 
Het meubilair vervangen. 

Er staan in Nederland heel wat kastanjebomen die aanzienlijk ouder zijn dan deze. Het had dus alle zin te onderzoeken of met enige ingrepen het leven van deze boom nog wat verlengd kon worden. Zo'n anderhalf jaar vindt er nu al getouwtrek plaats tussen het Stadsdeel en de groep van omwonenden en sympathisanten die intussen structureel is gevormd. Dat het in moten zagen en afvoeren nog niet is gebeurd is uitsluitend het gevolg van de angst voor de opschudding die in wijde kring zou opsteken bij het "rücksichtslos" uitvoeren van het voortijdig besluit. 
Mensen met gevoel voor historisch belang en voor bijzondere natuurwaarden binnen de gebouwde omgeving hebben in kringen van deskundigen op het gebied van het onderhoud van oude en monumentale bomen (o.a.Copijn) een oordeel over de mogelijkheden gevraagd. Doordat er diverse hoopvolle suggesties werden verkregen, waaruit valt af te leiden dat het leven van deze boom op zijn minst met nog zo'n 20 jaar of langer kan worden verlengd, heeft men deze herfst 3 maanden uitstel kunnen afdwingen. Op 1 januari 2008 loopt het uitstel af. Er liggen op dit moment voorstellen tot het aanbrengen van een kraag met tuidraden om het stormrisico de baas te worden en er zijn op andere zieke kastanjebomen succesvolle proeven met knoflookinjecties gedaan. Nu de kroon bladloos ia wilde men nog een zogenoemde 'trekproef' uitvoeren om de natuurlijke stabiliteit van het wortelstelsel te testen. Edoch, de ongeduldige man met de motorzaag staat nog steeds vlak om het hoekje en wil ook wel eens aan het werk.... 
Het Stadsdeel gaf de sterke arm opdracht om het
uitvoeren van deze professionele trekproef te beletten. "Omdat de boom in deze toestand de veiligheid bedreigt". Wat klinkt ons dat toch bekend in de oren. 

De eigenaar van de tuin van het pand aan de Keizersgracht lijkt het inmiddels ook wel zat te zijn. Hij ziet het liefst zijn tuin uit de publieke belangstelling en de boom in moten door de shredder gejaagd. Als hij maar één schijf krijgt, om aan de wand te hangen. Het lijkt bijna alsof ieder alternatief bewust getraineerd werd om ieders frustraties hoog te laten oplopen totdat de doemdatum 1 januari 2008 aanbreekt. Alsof een onherroepelijk doodvonnis hoe dan ook dient te worden uitgevoerd. Ook dát klinkt bekend in de oren... 

Gaan mijn gedachten in een richting die ik in deze polemiek eerst nog niet eens te berde durfde brengen. Het geeft een beeld van onze morele beschaving hoe wij met een reliek uit een zeer gedenkwaardige tijd omgaan. Amsterdam heeft een jodenvervolginghistorie die ons tot vandaag nog hoort te vervullen met een grote ongemakkelijke plaatsvervangende schaamte. Als deze boom, die door ons nog bezien kan worden in het besef: 'dat is de boom waaraan zij en de andere opgesloten bewoners het verloop van het seizoen konden zien'.. Als die boom, mogelijk onnodig, vóórtijdig, tegen de vlakte gaat... hebben we wéér iets wat aan ons kan knagen. 
Niet alleen over al die verraden verdoemde mensen die nooit meer terugkwamen... óók nog over het vernietigen van een boom die hen tot troost diende..., terwijl die nog leefde... 

© John Zwart - 15 november 2007 

 

 Redactioneel artikel 15 september 
Verdere opschaling van productie van vleesvarkens in mesterijen die een huidige omvang hebben van 2000 - 5000 dieren stuit in de regio op grondgebrek en weerstand wegens onacceptabele aantasting van het buitengebied. 
Voor nieuwe mestbedrijven met een capaciteit van 10.000 en nog veel méér wordt serieus overwogen uit te wijken naar industrieterreinen waar de dieren gehuisvest zullen worden in 'varkensflats'. De sector heeft hiermee geen probleem, de mesterijen zijn immers al bio'industrie'. Veevoederbedrijven en vleesverwerkers kunnen op dezelfde locaties worden geclusterd wat samen met de schaalvergroting economisch voordeel  oplevert.  
Neerlands Trots 
Onder dit logo roept - in opdracht van het Ministerie van LNV - Jack Rijlaarsdam op de website www.landbouw.paginablog.nl dat de groeiende weerstand tegen de bio-industrie op louter vooroordelen berust: 
De agrarische sector is er een om trots op te zijn! 
Cotelettenland - een achtergrondverhaal 
Vóór de industrialisatiegolf eind negentiende, begin twintigste eeuw was Nederland een echt boerenlandje met steden die grotendeels nog binnen hun wallen en grachten lagen. Daartussen meest open boerenland met akkers, weiden en molens. 
Rond de voorlaatste eeuwwisseling, met nog geen 5 miljoen inwoners, was er ruimte zat om traditioneel te boeren, genoeg voedsel te produceren en daarvan ook nog flink te exporteren. 
In de jaren 1944-1946 werden we opeens geconfronteerd met een voedseltekort. Dat was niet vooral te wijten aan de verzwakte landbouw die met gebrekkige machines, verouderend gereedschap en minder beschikbare arbeid te kampen had.. Nee, het kwam voornamelijk door gebrek aan transportvoorzieningen en het onttrekken van de oogsten aan het binnenlands gebruik door de Duitse bezetter. Die hield een omvangrijke oorlogsmachine op de been toen het Duitse achterland vrijwel verstoken was van capabele arbeidskrachten en het hele land door bombardementen steeds verder werd ontwricht. Terwijl de bevolking van steden als Amsterdam honger leed werd er uit Nederland nog steeds volop voedsel geëxporteerd. 

Onze naoorlogse regeringen waren volledig in de ban van die grotestads-hongersnood die kort tevoren nog had geheerst. De 8 miljoen inwoners die we toen telden, mochten nooit meer in zo'n toestand terechtkomen. Met geweldige financiële offers werd de verdere inpoldering van het IJsselmeer voortgezet met grootschalige landbouwinrichting. Op het oude land moest men het doen met de grond die er was, daar werden in hoog tempo traditionele gemengde bedrijven met wat akkers en wat vee omgezet in grote meststallen. Al spoedig produceerden we zoveel dat we er gemakkelijk een bevolking van 25 miljoen mee zouden kunnen voeden. De boeren hadden zich wel flink in de schulden gewerkt bij de Raiffeisenbank en de Boerenleenbank, om al die investeringen in opstallen en hitech te kunnen doen. De grens naar de weg zonder keerlus was overschreden. De bedrijven moesten wel grootschalig blijven en steeds verder doorgroeien, de enige andere keuze: stoppen. Wie dat deed werd gekannibaliseerd door de dóórgroeiers. Die schaalvergrotende landbouw is makkelijk in staat om een veelvoud van de bevolking te voeden. We zijn, voorzichtig gezegd, flink doorgeschoten voorbij de doelen die er na de tweede wereldoorlog waren gesteld. 

Intussen is onze bevolking gestegen naar bijna 17 miljoen. Nog altijd geen probleem voor onze voedselvoorziening, 't eigen land kan genoeg opbrengen. Maar die verdubbelde bevolking sinds WO2 heeft ook leefruimte nodig. Grote steden hebben zich als kringen rond een steen in de vijver uitgebreid, tussenliggende dorpen groeiden tot guirlandes aan elkaar. Alles om de mensen woonruimte te bieden en werkgelegenheid te vestigen. Ook schreeuwt zo'n dichtbevolkt land om recreatieruimte. 
Landbouw- en bouwgrond staan op gespannen voet nu de inpolderingen allang zijn afgerond. Dan is er nog de problematiek van de grote waterafvoer van de rivieren bij een stijgende zeespiegel. We moeten ruimte maken om tijdelijk veel water te kunnen vasthouden en dat kan alleen door prijsgeven van landbouwgrond. 
Het is nog onvoldoende doorgedrongen tot onze recente regeringen dat we geen land zijn om een gigantische agrarische capaciteit op de been te houden. We zijn een klein land van veel mensen, bedrijven en (overslag)verkeer te land, te water en door de lucht. Het streven naar afschaffing van landbouwsubsidies van de EG wordt maar halfhartig gesteund en toch is dat iets wat onvermijdelijk op ons afkomt, al was het maar terwille van de mondiale rechtvaardigheid op agrarisch economisch gebied. Hoog tijd om af te kicken van onze verslaving aan een gigantisch agrarisch overschot op onze export betalingsbalans, want de mens leeft niet voor het geld alléén maar heeft cultuur, natuur en oorden van rust nodig voor zijn welzijn. 

Misschien kunnen we niet meer ontkomen aan grote super-hereboeren zoals ex-landbouwminister Veerman, thans onze nieuwe voorzitter van de Vereniging voor Natuurmonumenten (sic!). Maar laten het er niet teveel zijn, stop de verhandelbaarheid van quota van boeren die stoppen en dring daarmee de vervuiling van grondwater en de overbemesting eindelijk weer terug. Geef ze in plaats ervan een ruimhartige vergoeding en laat onafhankelijke instanties vaststellen waarvoor (bv natuurontwikkeling, recreatie, cultuurhistorisch landschapsherstel) de vrijkomende landbouwgronden geschikt zijn. Geef boeren die hun bedrijf in een dunbevolkt ander land op extensieve basis willen voortzetten daar ook alle steun bij. Zet er eventueel een emigratiebureau voor op! Laat niet, in negatieve zin, 'Gods water over Gods akker lopen' zoals het nu gebeurt, door toestaan van verdere groei naar onhoudbare schaalvergroting op een krimpende oppervlakte 'zolang tot de kruik barst'. Er zit zoveel wijsheid in de gezegden van een volk dat lang geleden heeft geleerd dat je nooit moet wachten tot het moment dat 'de wal het schip keert'. 

© John Newswatcher. 
15 september 2007 

 

 

     slachtoffers en ruige oorden 

     een veluwse zomerheide 
     mauve lonkt naar het volle licht 
     bijen vrijen paarse bloemen 
     aan de rand wijlen everzwijnen 
     natuur in evenwicht 

     brabants Someren-Heide 
     dorp in eenvoud 
     in meststallen breekt brand uit 
     betalen met hun huid 
     tweeduizend zeugen en biggen 
     hun grilvleesbestaan 

     Ruigoord, Westzanerpolder 
     toekomstige onderkomst 
     van varkenspaleizen 
     steriele salons 
     waar tot driehonderdduizend 
     slachtzwijnen geluk zullen vinden 

     onmenselijk, onwenselijk 
     is mijn schreeuw, die galmt 
     als een roep in de polder 

     v.o.saudeck, 10.09.2007 

 
 
 
Kapland - redactioneel artikel 18 juli 
Dit is toch even een dag met blijmakend nieuws zeg! Iets om van op te veren! 
Onze Raad van State, de wijste mensen van ons land, heeft gesproken: het vellen van het Schinveldse bos was een onrechtmatige daad. Zijn we nou niet blij? Eerlijk gezegd voel ik iets heel anders, kwaadheid. Kwaadheid en onmacht. 

Laat ik met dat laatste beginnen. Waarom krijgen de sterkste belanghebbenden altijd de kans hun eigenbelang door te drukken en worden wijze woorden pas gesproken met grote vertraging? Als het kwaad waarom het ging allang is geschied? Waarom heeft de sterkste al gewonnen aleer een neutrale arbiter een evenwichtig laatste woord spreekt? 
Er zijn allerlei verordeningen die zorgen dat een burger die maar één beschermd plantje uitgraaft onmiddellijk in de kraag wordt gegrepen zodat verder kwaad wordt afgestopt. Die Raad had moeten spreken toen de eerste boom omver ging. Zes hectare bos boem pats rap tegen de vlakte, dat is nog wat anders dan het rapen van een kievitsei. 
Overheden en supraoverheden kunnen overtreding op overtreding begaan en gaan vrijuit. Als mijn gemeente vervuild baggerslib in een een recreatiemeer dumpt wordt zij niet vervolgd. In legio gemeenten worden bomen zonder vergunningsprocedure gekapt met als enig gevolg: sorry, foutje bedankt. Of ergens maait een loonwerker in opdracht van de overheid een veld beschermde orchideeën kaal, en de opdrachtgever komt er vanaf met: helaas vergissing, een misverstand. En niemand wordt aansprakelijk gesteld, geen persoon en geen overheid. Machteloos word je daarvan. 

En boos. Want hoe kijk je nu tegen die situatie van anderhalf jaar geleden aan? Toen allerlei Haagse politici en bewindspersonen het rechtvaardigden dat het bos snel en rigoureus néér moest ter bescherming van de veiligheid voor die stinkende oldtimers van Geilenkirchen. Dan die mensen van het Groene Front, die toen wisten waar de Raad van State anderhalf jaar na dato pas achter komt. Die mensen werden bijna als terrorist afgeschilderd, op zijn minst maakten zij zich schuldig aan "ernstige burgerlijke ongehoorzaamheid". Een enorme gewapende politiemacht bracht men op de been om de zachtmoedigen te verdrijven toen ze ondanks winterkou het bos bleven bewaken. Wie waagde zich te verzetten werd opgesloten in een cel. Met welk recht? 

In de politieke discussie werden zij op één hoop gegooid met de moordenaar van Pim Fortuyn terwijl ze wilden voorkomen dat Den Haag zich schuldig maakte aan een onrechtmatige daad! 
Krijgt het Groene Front eerherstel? Worden de mensen schadeloos gesteld voor hetgeen hen werd aangedaan en wordt de vrijheidsberoving goedgemaakt? Of is dat alleen weggelegd voor echte criminelen waartegen justitie het bewijs niet rond kreeg? 

Blijft de laatste verliezer: het bos, dat is weg dat kan niet gecompenseerd, een beetje bos doet er een half mensenleven over om zich vanaf kaalslag te herstellen. Weet je waar Holland zijn naam door kreeg? Holtland, ooit was het grotendeels overdekt door bos, alle namen met -lo en -woud of -wolde herinneren eraan. Maar Holland is allang Kapland. 

 

© John Newswatcher 
18 juli 2007 

 
 
'Live Earth': Zorg om het milieu, meen je dat nou? - redactioneel artikel 1 juni
Ik geloof niet in de noodzaak van 'ambassadors' om onze geldstromen voor goede doelen op peil te houden. Integendeel, ik hoop dat ik niet helemaal de plank missla als ik nog steeds geloof dat de meeste mensen nog enig verstand hebben, dat we niet met zijn allen uitsluitend kuddegedrag vertonen.
Toen prins Bernhard zijn jachtpartijen op groot wild in Afrika afzwoer, en opeens de grote beschermheer van het world wildlife fund werd, heb ik onmiddellijk mijn jarenlang lidmaatschap opgezegd. Iemand die zijn halve leven als koninklijk playboy milieuvervuilend de wereld rondvloog en dat als gast van het wwf op zijn oude dag graag blijft voortzetten is niet de ideale stimulans voor mijn gireergedrag. 
Op wat bescheidener schaal kan ik ook erg cynisch worden over al die spotjes van bn-stemmen die verkondigen: "Ik ben .... en ik ben ambassadeur van ... " Het doel en de effectiviteit ervan interesseren me, niet of het Pietje of Marietje is die geworven werd als reclamestem tot meerdere glorie van het ego. Vertel me niet dat ze dit er niet bij in het achterhoofd hebben! IJdelheid is een grote drift van de mens en hoe beter maatschappelijk geslaagd men is hoe meer materialistisch men wordt, kijk maar naar die raad van bestuur van de bloedbank. 

Multimiljonair-artisten belijden met de mond ook heel graag hun toewijding aan zaken van ultiem sociaal belang. En gaan vervolgens gewoon door met hun extravagantie levensstijl. Maar een weldenkend mens gooit zijn zuur verdiend niet-miljonairsgeld niet in een onwelriekende put. 
Nr. 1 - "Iedereen moet doen wat hij kan voor het klimaat", riep John Travolta. Mooi streven John. Verbeter de wereld, begin bij jezelf, zou ons antwoord kunnen zijn. Zo is de Grease-ster pakweg 1000 keer meer milieuvervuilend dan de gemiddelde Brit. Ach ja, dat krijg je met vijf privé vliegtuigen en een eigen vliegveld… John bezit een Boeing 707, uitgerust met meerdere chique dining rooms
Normaal gesproken passen er zo'n 150 passagiers in. Travolta vervoert er hooguit 34 tegelijk! Zijn excuus? Als filmster is vervoer zó'n gedoe dat je wel een paar vliegtuigjes nodig hebt. 
Nr 2 - Ook Madonna draagt haar steentje bij aan de bestrijding van global warming. Speciaal voor Live Earth op 7 juli brengt ze 'Hey You' uit. Vijfentwintig procent van de opbrengst van de eerste miljoen downloads van dit nummer is bestemd voor
Alliance for Climate Protection
Sjongejonge, dát is gul zeg. Misschien dat zakenvrouwtje Madonna zélf ook iets kan doen aan haar energie-verslindend gedrag? In vier maanden tijd produceerde zij met haar Confessions tour maar liefst 440 ton aan CO2 uitstoot – uitsluitend voor het heen en weer gevlieg van haar en haar crew. That's Protection met een hoofdletter P! 
(De top 2 uit de lijst van 5 meest milieuverpestende beroemdheden op msn)

John Newswatcher 
14 juni 2007 

 

 
 
Kastanjegedichten - redactioneel artikel 1 november 
De ongeveer 160 jaar oude witte paardenkastanje achter het Anne Frankhuis in Amsterdam wordt gekandelaberd. Dat is vakjargon voor het afzagen van de grote vertakkingen in de kroon. De ontbladerde boom krijgt daarmee een even aangrijpend uiterlijk als een beeld van Zadkine. Definitief viel het besluit dat deze Aesulus hippocastanum nog voor het begin van het nieuwe jaar zal worden gekapt en gerooid. 
Daarmee treft deze boom met grote symboolwaarde een zelfde lot als vele van de andere soortgenoten in Nederland. Nadat ze verzwakt zijn door de mineermot vallen ze ten prooi aan bloedende bast en ernstige rot van het kernhout. Hoe komt het toch dat bomen, die honderden jaren onze straten, parken en schoolpleinen sierden, opeens massaal geen verweer blijken te hebben tegen larven van een minuscuul diertje? Het zou best een van de vele verschijnselen kunnen zijn die ons de gevolgen van de opwarming van ons klimaat tonen. 

We zijn na jaren een heel eind gevorderd in het kweken van Hollandse iepen die bestand zijn tegen de fatale en zeer besmettelijke iepziekte. Minstens even bepalend voor het aanzien van Nederland als de iepenbeplanting langs wegen en grachten is de witte paardenkastanje. 
Als deze boom nu in grote nood is hoopt iedereen met een groene ziel dat er een middel tot bescherming van de witte kaarsenbomen wordt gevonden. De Wageningen Universiteit en de Bomenstichting zouden kunnen helpen, maar wat kunnen we zelf doen? Niet veel vrezen we, maar toch? De dichter Nanne Nauta nam het initiatief om een groot aantal dichters te mobiliseren samen een dichtbundel te maken met poëzie die een ode aan deze boom brengt, en de klein maar dappere uitgeverij Passage in Groningen was bereid dit tot stand te brengen waarbij van de verkoop van het boek de opbrengst voor een belangrijk deel aan de Bomenstichting zal toevallen. 

Het is werkelijk een bijzonder boek geworden. Op het omslag prijkt een parafrase van het straatje van Vermeer waar achter het trapgeveltje een indrukwekkende kastanjeboom oprijst. Een kunstwerkje van Tonis van der Weel uit 1956 toen er nog geen vuiltje aan de lucht leek. 
Het bevat niet alleen gedichten maar ook een inleiding met nuttige uitleg over de fenologie, die laat zien hoe de vervroeging van lente en warme herfst de boom heeft beďnvloed. 
Een komplete recensie over de poëzie kunt u lezen op onze Cultuurpagina's.

© Hernehim Cultuur - oktober 2006 

 

Publicatie 1 november 2006 
 
 

© Foto Hernehim Natuur

   

Het kruid dat met de vogels fluit 

Wit en teer als het seizoen 
uitbundig juicht de berm 
zo ver het oog want klein en kleiner 
kleiner nog als 't fijnste kant 

© JohnN

 

 
Publicatie 1 maart 2006 

© Copyright Hernehim Natuur 2001 - 2008 

Naar de eerder gepubliceerde artikelen 

Hernehim Cultuur en Natuurpagina's
Naar Hernehim Cultuur


De Natuurpagina's worden onafhankelijk geredigeerd en mede mogelijk gemaakt door Hernehim Beheer bv