Hernehim - Home
met het oog op cultuur 

Laatst bijgewerkt:  18.05.2013  

 
Hernehim                                                                        anas penelope
Poëziethema voor de lente:  alles vloeit, levenswater 

Redactie: John Zwart 

Deze pagina is de blog van de redacteur 
Soms worden er gastblogs gepubliceerd - 
dat gebeurt altijd op uitnodiging  

Boeiend om te bezoeken. 
Vrij en onafhankelijk. 
© HB 2013. 

Hernehim is de website van John Zwart  Contact 

HOME   Blog     Nieuws   Poëzie 

 ..waar VOC replica ''Amsterdam'' een ligplaats kreeg op een plek 
waar ik ooit slapeloos lag op een zolder achter 'sLands Magazijn...

Oude havens van Amsterdam 

van oud naar nieuw in de tijd

In mijn jonge jaren werd ik een tijd lang gestationeerd op het Marine Etablissement
aan de Kattenburgerstraat, toen nog een smalle zonloze straat waar de negentien-
de eeuwse huizen uitkeken op de oude blinde muren van het complex. 
Door de poort liep je linksaf over een lange houten brug (commando: 'uit de pas!'), 
die voelde je een beetje golven als je er met een grote groep overheen liep. Rechts
daarvan lag een eiland waar ik nooit een voet zette, daar zaten de ''Marva's'', die 
jonge vrouwen lieten zich zelf ook maar zelden zien, een strenge commandante
hield toezicht op hen. Erachter stond de ''verbindingsschool'' en aan de linkerkant
was een ander eiland waarop 'n groot langwerpig gebouw stond, onder de grimmige
aanblik van de grauwe kolos, waar je nooit enig teken van leven bespeurde: 
'sLands Magazijn'. Daar lag allerlei uitrusting en bewapeningsmateriaal opgeslagen
zo werd ons gezegd. 
Op de verbindingsschool bracht ik de meeste van mijn dagdiensten door met 
oefenen in het omgaan met de zend, radar en seinapparatuur en het trainen van de
marine signaalmethodes en versleutelen en ontcijferen volgens NATO codes van
geheime berichten. Allemaal verloren gegane kennis, opgedaan in afwachting van
de plaatsing op één Harer Majesteits Oorlogsbodems. 
Ik vermaakte me er wel mee, behalve na werktijd, dan was ik er niet graag, want
dan waren we aangewezen op de sobere verblijfsruimte in dat langwerpige lage 
gebouw achter 's Lands Magazijn'. Tot tien uur 's avonds met kletsen, kaarten, 
koffie en gevulde koeken van de kantinedienst, daarna was het verplicht naar de
enorme slaapzolder voor vijftig man waar precies om 22:45 het licht uitging. 
Erg graag was ik daar niet, dat zal niemand verbazen, want in zo'n groot gezel-
schap zijn er altijd wel ergens een paar schoenen onder een bed gestald waarin 
een dag lang zweetvoeten rondstapten. Om nog maar niet te spreken van de luide
snurkers.
Ik kom ''van over het IJ'' en mijn ouders woonden daar nog steeds, gelukkig lukte
het me al gauw om ''nachtpermissie'' te krijgen op de dagen dat ik alleen dag-
diensten deed. Dan ging ik weer 'pitten' bij mijn ouders, die toch nog twee slaap-
kamers vrij hadden sinds beide zoons uitvlogen. 

Ik zag veel veranderen. De Kattenburgerstraat werd gesloopt om ruimte te 
maken voor een brede rijbaan en studentenflats. De muur met de poort van het
Marine Etablissement zijn er nog, hopelijk beschermd, maar erachter zijn de 
loopbruggen en het eiland met de verblijven van ons zeemiliciens en marva's
verdwenen, gesloopt en weggebaggerd voor de aanleg van de IJ-tunnel. Maar 
wat ooit 'sLands Magazijn' was ziet er nu prachtig uit en gonst van activiteit: 
het Scheepvaartmuseum, erachter kreeg de replica van de VOC ''Amsterdam''
een ligplaats op een plek in water waar ik ooit slapeloos lag op een zolder. 
De Westerdoksdijk is bijna helemaal kaalgeslagen, onherkenbaar geworden.
In de Van Diemenstraat zag ik alles tot mijn verdriet langdurig traag vervallen
door gebrek aan onderhoud, ik vreesde de sloop van die 19e eeuwse pak-
huizen, maar onverwacht diende zich de redding aan door de vestiging van 
kleine bedrijfjes en kunstenaars. Op een blinde muur werd een prachtige 
schildering aangebracht geïnspireerd op de ontdekkingsreis van de zeeheld
Van Diemen aan wie de straat haar naam dankt. Natuurlijk is er aan de 
gevels hier en daar wel iets verminkt, maar het geheel doet de historie toch
nog recht. In 'sLands Magazijn' was ik nooit, in het Scheepvaartmuseum 
echter regelmatig vanaf de opening. In de pakhuizen van de Van Diemenstraat
van het oude Westerdok mijn leven nog niet, daar komt nu ook verandering in:
Pinksterweekend zaterdag 18 mei t/m maandag 20 mei houdt ''Het Veem'' 
'open huis' in het kader van de 
''Open Atelier Route Amsterdam Westelijke Eilanden''. (Link naar de site) 

John Zwart, 16 mei 2013. 

Reageer    

Om de eindjes aan elkaar te knopen gaan we nu op onze oudjes bezuinigen 
(want dat zijn de stille rijken, zegt men in Den Haag.) De awbz wordt uitgekleed. 
Ik geef vandaag graag het woord aan gastblogger Arnoud de Jong, want hij is
wat je noemt een "ervaringsdeskundige": beide ouders, kort na elkaar, bejaard
en dementerend maar zo lang mogelijk in hun zelfstandige vertrouwde omgeving 
gelaten. Zoals dat werd gepropageerd... Een zware last op de "mantelzorgers". 

Maar dat is de realiteit niet. Nu al wordt zorg 'geïndiceerd' en is er een gigan-
tische bureaucratie opgetuigd om te beoordelen wie welke en hoeveel zorg 
nodig heeft. En die hoeveelheid is in de praktijk bijna per definitie onvoldoende,
zodat familie in de meeste gevallen bijspringt. 
Wanneer gemeenten nu ook nog een bepaalde dwang willen gaan uitoefenen
is dat nu nét de verkeerde afslag. Nog meer ambtenaartjes achter bureautjes
die andermans situatie gaan beoordelen. Geen goed idee. 
Trouwens, het moest toch allemaal minder kosten? 

Arnoud de Jong – 15.05.2013 

Reageer    

Natuurinfrastructuur

Kent u hem nog. 
Hoe hij altijd zwijgend zat te kijken met zijn slimme wijdopen ijskoude ogen, terwijl
de ene na de andere gepassioneerde aanval op zijn beleid vastliep in zijn muur van
stilte. Stilte, die hij erna alleen verbrak om zijn onwrikbare standpunt te herhalen?
Of bent u hem allang vergeten, Staatssecretaris Henk Bleker, de ponyman?
Hij is weg, maar de gevolgen van zijn niets ontziende ingreep in de ecologische
hoofdstructuur zullen nog heel lang doorwerken. Die ''EHS'' was niet nodig vond 
Henk, te luxe, het kon allemaal best heel wat minder. 
Immers, het agrarisch gebied van Nederland is óók natuur. Had hij vaak geluisterd
naar Hennie van der Most, de pretparkenman? Die vond wachten op vergunningen
en bestemmingsplannen maar ambtelijke onzin en zei: "Ik ben ondernemer, ik ben
maar vast begonnen, want een golfbaan is óók natuur". 
Ja zo lust ik er nog wel één, dan is in wezen álles natuur, zelfs een grauwe beton-
constructie. Na een poosje weer en wind vestigen zich daar heus wel mosjes op.

Maar goed, onder Bleker-Balkenende ging dus een ferme streep door de verbin-
dingszones van de ''EHS''. Geen cent meer. 
Helaas hadden de natuurorganisaties er zelf al heel wat jaren in geïnvesteerd, door
het aankopen van gronden die deel gingen uitmaken van dat plan. 
Om ze geschikt te maken voor hun bestemming, de inrichting en het beheer, was
natuurlijk ook geld nodig. Er was een subsidiebron voor in uitzicht gesteld. Die 
kwam er dus niet, integendeel: in de bestaande beheersgelden werd rigoureus 
gesnoeid. Het verzelfstandigde Staatsbosbeheer moet nu zelfs 100 miljoen aan de
staatskas afdragen en kan niet anders doen dan een aantal van de aangekochte 
percelen maar weer in de verkoop te doen. Vanaf gisteren, 11 mei, zijn daarvoor 
de biedingen geopend, via een internet veiling. 

Twee jaar geleden, toen duidelijk werd dat Bleker's koude sanering niet te stop-
pen viel, werd een kaal stuk land langs de A2 in een massale publieksactie 
'Groeiend Verzet' omgetoverd tot een toekomstbos, waarmee de geplande 
bestemming bevestigd werd. De Partij voor de Dieren maakte dit initiatief moge-
lijk door jonge bomen te 'verkopen' aan sponsors voor een bedrag van 5 euro per
stuk. In luttele weken werden 26.000 bomen in ruil voor een 'certificaat' gespon-
sord en met de fysieke inzet van een groot aantal van die sponsors aangeplant. 
De Partij voor de Dieren wil opnieuw via 'Groeiend Verzet' en het publiek te hulp
schieten om de veiling de pas af te snijden: u kunt nu natuurterrein per vierkante
meter kopen - 1 m2 voor 5 euro. Koop er één. liefst meer. 
Het spreekt vanzelf dat de PvdD geen particuliere jacht op de grondaankoop zal
toestaan. Hernehim steunt 'Groeiend verzet' van harte en hoopt dat het succes 
van 2011 wordt herhaald! Alle informatie op de site. 

John Zwart - 12.05.2013 

Reageer    

De mist in

Even iets om te lachen. 
Maar misschien ook een beetje treuren, om de armoe van de moderne 
communicatie. We kregen zo veel nieuwe mogelijkheden, in weinig meer dan
een halve eeuw. 
Ik beleefde nog de tijd van brieven schrijven en veel te duur telefoneren over
krakerige lijnen, als je wat verder over de grens ging. En nu? We feesboeken,
meelen, twieten, esemessen, wotseppen en skaipen wat af, met z'n allen. 
Jonge mensen zie ik massaal vrijwillig het echte leven om zich heen inruilen
voor het blikveld op hun schermpje. Het moet nu dus geweldig gaan met ons
onderling contact, maar ik heb mijn twijfels als ik zie hoe vaak communicatie
vergaat in miscommunicatie. 
Onze dichteres Ester Naomi Perquin schreef er wrange poëzie op waarin wordt
gecommuniceerd per mobiele telefoon – 
ik deel het hieronder graag met mijn lezers. >>

''Internet relaties'' gaan heel vaak snel reddeloos de mist in. Waarom?
Omdat zinnen op een scherm niet hetzelfde zijn als een gesprek. Je mist alle
non-verbale uitwisseling, maar die wordt wél ingevuld, autonoom door de lezer.
Versneld zie je het effect ervan aan opvlammende ruzies in fora. 
Ik deed even mee op een forum over lokale politiek. Daar was iemand die door
een vacature juist benoemd was als nieuw raadslid. Vereerd deelde hij dit 
nieuws op het forum. En meldde vervolgens dat hij bij acclamatie was gekozen
in de commissie kascontrole. Voor iedereen niet meer dan ''klein nieuws'' dat 
begreep hij wel, dus relativeerde hij z'n blijdschap met "yeah!" voor wat zelfspot. 

Vooral humor blijkt op het internet vaak levensgevaarlijk.
Zo zat ik onlangs in een chat over de natuurwandelingen die ik organiseer.
Er meldde zich een dame. Ze was heel enthousiast, had komende zondag
geen tijd, maar wilde graag op de hoogte gehouden blijven van nieuwe data.
Ze hield heel veel van fietsen en wandelen in de vrije natuur. 
Nou geen probleem hoor, geef maar een e-mailadres, dan komt regelmatig 
een programma in je box. Maar er was nóg iets: ze had een hondje. 
En dat hondje ging altijd overal met haar naar toe. 
Tja, veel natuurgebieden zijn kwetsbaar, daar mogen geen honden in, 
dus dat beperkt de keus wel. Even een grapje dacht ik, en schreef: 
"Maar misschien kun je een enkel keertje eens alléén ergens naartoe gaan,
als dat van je hondje mag?" 
Alle vrolijkheid die ik er in had gelegd werd er door het internet doeltreffend
uitgewrongen. ''Wat een vervelende rotopmerking'' sprong er voor mijn 
verbaasde ogen op mijn scherm. 
Wat bedoeld was als grap bleek dodelijk. 

John Zwart – 09.05.2013 

gesprek  

op straat zegt een man in zijn telefoon
nee zegt niet schreeuwt
wie denk je eigenlijk haalt adem
ziet mij staan wie denk je dat je bent
met je goede manieren zogenaamd
die rijke vrienden van je
met je volgeplande week  je baan
zijn stem breekt het toestel op
die vrouw rolt ineens op straat
half aangekleed  mascara uitgelopen
krabbelt overeind  staat verbaasd
en hij begint weer opnieuw
wie denk je dat je bent en kijkt naar mij
terwijl hij slaat  blijft kijken
tot ik roep dat is genoeg stop
ze ligt al opgerold ze doet je niks man stop
maar hij is nog niet uitgepraat
en kijkt naar mij en vraagt wie denk je 
blijft maar doorgaan in zijn handpalm woorden maken
dat je bent  houdt niet meer op

© Ester Naomi Perquin 

Uit de bekroonde bundel "Celinspecties" 

Reageer    

op oorlogsmissie 

 Principieel 

John Zwart – 7 mei 2013 

Reageer    

Pesten

vrij spel voor de hyena's ..

Pesten  

Onlangs was er weer een dramatisch bericht uit Vlaanderen. 
Een scholier door langdurig pesten de zelfgekozen dood in gedreven. 
Op het onderwerp wordt in Nederland al jarenlang regelmatig het zoeklicht gericht. 
Ik vind dat het helemaal verkeerd wordt benoemd, "pesten" was van oorsprong óók
goedaardig. Gewoon een grapje met iemand uithalen – de soort waarover mensen 
zich terecht ernstig zorgen moeten maken is het "treiteren", vaak in stelselmatige 
vorm. Dat heeft, in tegenstelling tot een pesterijtje, al te vaak desastreuze gevolgen. 
Het kan iemands zelfvertrouwen ondermijnen, z'n zelfbeeld blijvend verminken, 
z'n bestaan verzieken – het kan een carrière kapot maken, tenslotte zelfs iemands
zin tot leven vernietigen. Niet "pesten" maar "treiteren" benoemt dat probleem.
Treiteren is een werkwoordvorm waarin herhaaldelijk gedrag is opgesloten. 
Het wordt vaak gekenmerkt door een initiatiefnemer waar omheen zich snel meer 
en meer meelopers scharen. Die initiatiefnemer handelt soms uit een wrok van 
persoonlijke aard maar maakt er openlijk "vermaak" van om medestanders aan 
zich te binden zodat het effectief treiteren veel gemakkelijker wordt. 
"Geen groter vermaak dan leedvermaak" is niet zómaar een gevleugeld woord. 

Doordat recent "sociale media" (in dit verband een gotspe) en traditionele media
elkaar gingen versterken is het treiteren veel meer verbreid en zwaar bedreigend
geworden, ook politieke kringen zijn er niet vies van. 
Het is te hopen dat men bedenkt dat schoolpleingedrag op het internet en voor
camera's en microfoons zich niet zo diep zal mogen invreten dat ons beschaving-
vernis geheel teloor gaat.
We staan zonder aarzeling klaar om barbaars gedrag in verre landen aan de kaak
te stellen met de onuitgesproken gedachte: "zo zijn wij gelukkig niet". 
Wij staan niet rap klaar met een AK-47 aan de heup of een kapmes in de hand. 
Maar de treitermethode waarmee we mensen soms aanpakken is minstens even
wreed. Men beseft blijkbaar als kwaadaardige antagonist niet meer dat iederéén 
plots tot doelwit kan worden.
"Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet", 
alweer een gevleugeld woord. 

Zo'n politiek voorbeeld was Job Cohen. Uitstekende burgemeester geweest 
van Amsterdam, onder wie grote oproerincidenten door zijn intermediaire 
aanpak achterwege zijn gebleven. Systematisch is de man tot een "schlemiel"
gemaakt door hem af te schilderen als iemand die consequent de allochtone
Amsterdammers  bevoordeelde en elk conflict uit de weg ging met "samen 
theedrinken". De namen en typeringen die voor hem in de "sociale media" 
werden bedacht zijn te schofterig om hier te herhalen. Alle ergernissen op één
man geprojecteerd, een knak in zijn loopbaan, het blijft hem achtervolgen. 
Pesten lokt steeds meelopergedrag uit, dat is minstens even triest. 
Ik zag ook hoe Charles Groenhuijsen plotseling kwaadaardig uithaalde naar 
publieke omroepbaas Henk Hagoort, juist toen die zwaar onder vuur lag 
vanwege zijn onzalige plannen voor reorganisatie. 
Ook ik uitte daar flink kritiek op, maar Groenhuijsen speelde het heel direct op
de man in plaats van op het plan, als redacteur bij Welingelichte Kringen. 

Hé bedacht ik opeens: was die Groenhuijsen vroeger niet NOS correspondent
in Amerika? Ja hoor, mijn oude geheugen werkt nog prima: Charles kreeg een
conflict met de NOS waardoor hij op nogal oneervolle wijze 't veld moest ruimen.
Groenhuijsen was niet meer te handhaven in NOS kringen omdat hij kampioen
afzeiker van zijn collega's was. O.a. de presentator-interviewer van klasse Twan
Huys moest het van hem ontgelden. 
Inzet van de strijd was presentatie van het 8 uur journaal. Pure kinnesinne dus,
die Groenhuijsen na al die jaren blijkbaar nog heel erg hoog zit, want hij liet 
zich verleiden tot het publiceren van een collage twitters over Hagoort na diens
presentatie van het NOS-NPO conversieproject: 
Een selectie van de minderwaardigste oprispingen op GeenStijl. Ongetwijfeld 
teneinde Hagoort, alias 'zultkop', doeltreffend door de stront te sleuren. 
Je kunt je op Welingelichte Kringen registreren om commentaar te leveren. 
Ik maakte er gebruik van om de lezers te wijzen op het persoonlijke NOS 
verleden van de redacteur, voor goed begrip. Mijn reactie verscheen in de late
avond online.. de volgende ochtend was hij verdwenen: weg, gecensureerd... 
De site Welingelicht ziet soms liever dat de lezers beperkt ingelicht blijven.

John Zwart – april 2013. 

Reageer    

Een mannenborst is plat en koud 
en glimt van militair vertoon

Voor de zoveelste keer zal ik ergens staan om te herdenken. Waarom en hoe?
Ik was een jong kind maar heb nog vage herinneringen aan 5 mei 1945. De tijd 
ervoor was een bedrukte tijd. Op momenten zelfs in oorlogstijd wordt soms nog 
gelachen. Galgenhumor misschien, maar ik herinner het me niet. 
'Bedrukt', ja dat is het beste woord. Kort daarvoor zag ik Duitse troepen – of wat
er nog voor door moest gaan – terugtrekkend naar de Afsluitdijk. Een colonne 
met veel gewonden. Ze waren verslagen begreep ik, toch maakten ze me bang,
alsof ik voelde hoe een stervend roofdier nog gevaarlijk is met laatste razernij. 
Wat later: capitulatie! Ik wist niet wat het woord betekende, maar begreep dat de
oorlog over was. Geen dreunende laarzen meer, geen luchtalarm, geen 
aangeschoten neerstortende vliegtuigen. Het angstig zitten onder de trap voorbij.

Die omslag was zo groot, dat ik me niets kan voorstellen wat er ook maar een 
beetje op lijkt. Waar de spullen vandaan kwamen was onbegrijpelijk, maar plotseling
was er een uitzinnig feest, waarin iedereen met iedereen danste en sprong. En ze 
deden ook nog wel andere dingen, leerde me Remco Campert, maar die was zoveel
ouder dat hij mocht meedoen – ik niet, ik was te klein. Het leek alsof iedereen 
vriendje met ieder ander was, en oprecht. Alle jaren nadien was er geen bevrijdings-
feest als die eerste keer. Of dat wáár is, het zal de rood-wit-blauwe bril zijn waar
ik door keek.
Hoe erg het allemaal geweest was, daarvan wist ik ook wel wat. Die vliegtuigen 
gooiden bommen en dan stond zomaar een halve stad in brand en als we ze naar
beneden zagen komen wisten we dat hun bemanning het zelden overleefde. 
Dan waren er nog de treinen met halfopen goederenwagons met dik gaas: 
''beestenwagens'' waren dat. ''Ach die arme jodenmensen'' zij mijn moeder op een
toon die verder vragen verbood. 
Het herdenken werd al gauw belangrijker dan die 5e mei – dat het geen nationale
feestdag meer was nadat Juliana haar verjaardag elk jaar de natie wou ontvangen
op het bordes van Soestdijk, dat vond ik niet erg. Die zware bronzen klok op de
Waalsdorper vlakte, waar de mensen uit het verzet waren doodgeschoten, 
vond ik indrukwekkend. De 4e mei belangrijker dan de 5e. 

Juliana mocht van mij best een krans leggen op de Dam, ze had weliswaar 
lekker in Canada kunnen afwachten tot de bui over was, maar dat ze het leed 
oprecht betreurde was duidelijk. Alleen die Prinz-Gemaal naast haar, in zijn 
uniform met al die ridderorden, die hoorde daar niet bij. Was het niet door zijn
afkomst, dan toch zeker omdat hij de oorlog had beleefd ''as the only one of
us for whom this war is fun'' zoals de Britten van hem zeiden. 
Voor Beatrix gold hetzelfde als voor Juliana ze was een kind zoals ik, had 
nauwelijks weet van het land waarvan ze ooit koningin zou worden.
Morgen staan daar Willem en Maxima. Ik ben gespannen. Hij maakte een 
bliksemcarrière bij de marine zonder echt veel zout op de lippen en heeft 
een prachtig uniform. Maar met zijn kroning afgelopen dinsdag was hij een 
"gewone koning in burger'' in eigen woorden. Maar wel een borst met ridder-
orden onder zijn hermelijnen mantel. Willem Alexander: we herdenken de 
verschrikking van oorlog, steeds wordt oorlog gevoerd, door mensen in uniform.
Je zult een sprong maken in mijn achting als je in jacket zonder versierselen
verschijnt.. dan demonstreer je echt modern koningschap. 

John Zwart 03.05.2013 

Reageer    

    
  < na al het feesten in de massa is het nu tijd  
  om te gaan genieten van de natuur  
    in rust en stilte de lente ondergaan   
videobeelden van paula  begeleid door   
verzamelde spreuken van loesje    

Sonnet voor de koning 

Een land een volk een troon 
Een mevrouw die soms een toespraak houdt 
En voor ons zingt wanneer we bang zijn moe of oud 
Een moeder dus en niet haar zoon 

Een mannenborst is plat en koud 
En glimt van militair vertoon 
Geen taartenwoede maar een kroon 
Gelukkig is de vorst getrouwd 

Wie waakt er over wie vannacht 
Wie galmt oprecht zijn kreupel lied 
Wie wil nog knecht zijn wie regent 

O zangers geef de welpen kracht 
En laat de stem die ons straks ment 
Meer zijn dan een naam een vorm een vent 

Gemeenschappelijk sonnet van de dichters:
F.Starik, Ivo de Wijs, Ingmar Heytze en Ellen Deckwitz 
Een initiatief van "Met het Oog op Morgen" NOS

30.04.2013 

           Cheesecake  of   Een zinvol feest

     Iamsterdam is dressing up !

Een zinvol feest 

Nou vooruit dan, één keertje nog en daarna doen we weer gewoon. 
Over het algemeen ben ik niet zo negatief hoor, een langdurige slechte stemming
is erg ongezond. Dus een feestje in sombere tijden is echt zo gek nog niet. 
En men hanteert een krachtig argument, dat elk tegengeluid bij voorbaat al de 
mond snoert: 'het is maar ééns in de dertig jaar!' 
Maar toch zijn er een aantal bezwaren die ik niet wens in te slikken. In de eerste
plaats al die 'voorpret', al wekenlang. Is dat nou echt nodig oranjepromotors? 
Begrijpt u dan niet dat een overdosis aan enthousiasme zelfs welwillende geesten
murw slaat? Waarom moet ik van iedereen die er maar enigszins bij betrokken 
is van elke scheet op de hoogte worden gebracht? Het oefenen van het heraut-
getoeter en trompetgeschal dat moet weerklinken exact op het moment dat Willem
de drempel van de Nieuwe Kerk overschrijdt, dat heb ik nu al zo vaak aangehoord,
en alle prietpraat van die 'Voorzitters Der Oranjeverenigingen' en de 'royalty-
watchers'. Zucht... 
Radio 1, ooit mijn favoriete zender maar in enkele jaren afgezakt tot babbelbox
en jingle generator, zit nu op 't ongenietbare niveau van 'praatje over de heg'.
Ik dacht te kunnen vluchten naar Radio 4 maar ook daar ben je niet veilig: 
'Omroep Max heeft zichzelf omgeturnd tot 'Omroep Máxima': nonstop Argentijnse
tangos van Astor Piazolla met - vanzelfsprekend - de bandoneon van Carel 
Kraayenhof. 
Nou vind ik Piazolla een geweldige componist en tango prachtige muziek, maar
wekenlang steeds maar die Kraayenhof.. Hoor-es Jan Slagter, elke dag kaviaar
gaat zelfs vervelen. En Kraayenhof maar klagen dat hij steeds geassocieerd 
wordt met 'de traan van Máxima': wees toch eerlijk man: dankzij die traan heb jij
nu wereldfaam, niemand in Nederland had anders ooit geweten wat toch zo'n 
bandoneon eigenlijk voor een ding is! 

Zit ik me nou toch weer op te winden? 

Nee hoor, zover krijgen Jan Slagter, Carel Kraayenhof, jonkvrouwe Roëll of 
Kysia Hekster (van Poetin basher naar Oranje charmer, hoe snel kan je vallen)
mij niet. Veel erger vind ik al die bedrijven die opzichtig graaierig inhaken op 
alle gekte - AH is maar één slecht voorbeeld - ze irriteren me het meest door 
alle opgefokte gedoe. Elk probeert een graantje mee te pikken. Voor een 
stuiver en drie knikkers laten voedselproducenten verpakkingen maken met 
het konterfeitsel van Bea&Willem erop, om de inhoud voor het drievoudige van
de normale prijs te slijten, dat vind ik nou zowel klant- als majesteitsschennis,
daar is het kinderfotootje van Amalia in de Nieuwe Revue nog heilig bij. 
Onze gemeentelijke en andere overheidsinstellingen gaan zich ook ernstig te 
buiten. Normaal is er al jarenlang nergens tijd noch geld voor, maar nu draven 
sinds een week opeens drommen mensen rond in fluorescerende hesjes om 
geld te verspillen dat het verkeer doet ontwrichten. Dan nog al die project-
managers met werkploegen die van alles beplakken met oranje plastic folie.
Op de nieuwe overkapping achter Amsterdams Centraal Station waren maar 
net de reusachtige letters  A M S T E R D A M  aangebracht, nu hebben de 
hoogwerkers alles rood-wit-blauw-oranje overgeplakt. 
Het zal allemaal wel hoor, het is immers 'maar ééns in de dertig jaar'. 
De Amsterdamse hotels verdrievoudigden, net als de gestampte muisjes-
fabrikant, hun kamerprijs. Té gretig, ze krijgen hun trekken thuis: drieduizend
bedden nog niet geboekt. En Ahoy, waar al die BN-ers het 'koningslied' gaan 
zingen, heeft 13.000 plaatsen maar is nog niet voor 2/3 gereserveerd. Ondanks
een week getoeter door het ticketbureau vóór en ná elke nieuwsuitzending.
Wie zijn er nu gek. Het volk of de belanghebbende organisatie en commerciële
winstbeluste meute? 
Een waardig feest, oké, maar dan geen arenagedoe. Anders kunnen we Willem 
net zo goed weer als vanouds laten hossen en met wc-potten gooien. 
Valt er tóch nog iets te lachen... 

John Zwart – 26.04.2013 

Reageer    

Turdus Merula

Het Comité heeft besloten om het lied van John Ewbank en een ratjetoe van 
51 vrij willekeurige tv-persoonlijkheden (waarom mocht Bram Moszkowicz
eigenlijk niet meedoen?) toch maar gewoon als hymne te laten uitvoeren 
in de Ahoy van Rotterdam. 
Ondanks dat de teksten vol met grammaticale fouten zitten is men van 
mening dat het gezichtsverlies van terugtrekken ernstiger zal zijn dan 
gewoon het gezicht ophouden onder het aanhoren van deze narigheid. 

Het past immers helemaal in de nieuwe koningsstijl die door Willem Alexander 
werd geïntroduceerd: "We mogen fouten maken, ik ook". 
Let op mijn woorden: Koning Willem Alexander gaat hiermee helemaal 
school maken: 
Burgemeester Lenferink van Leiden haakt er op in als eerste: 
Hij wil net zo'n markante televisie persoonlijkheid worden als die Eenhoorn
van Alphen aan de Rijn. Na Boston moesten we hier ook weer zo'n rots in 
de branding van het kolkende wereldwijde terrorisme krijgen. 

Eén twietje en daar buitelen de fouten al over elkaar. 
                                                                                      22.04.2013

   Ga maar lekker oranjecarnaval vieren 
                              of anders: pak de trein naar Frankrijk, 
                              daar hebben ze een president ! 

Binnen in Eijlders Dichterscafé wordt door een paar dozijn bezoekers gewacht
op wat hen een twintigtal dichters zal gaan brengen over het aanstaande 
Amsterdamse Kroningsfeest. 
Het werd weer zeer gevarieerd zoals gewoonlijk. 
Natuurlijk komen altijd een paar opdraven met zo'n opmerking als "dat ze 
niets met oranje hebben", om gewoon wat uit de kast te trekken wat op deze
dag voor hen het beste uitkomt.
Maar méér dan gewoonlijk blijken er zich in het "thema" te hebben verdiept. 
Erg koningsgezind blijkt het aanwezige dichtersvolkje niet, evenmin als het
Eijlders' publiek. Maar toch? Ik verdenk ze ervan dat ze stiekem van de 
oranjes houden, want met wie anders kan je zo heerlijk de spot drijven? 

Geslaagd of niet geslaagd, het is zoals zo vaak een kwestie van smaak. 
De woordspeling op "Willem" - wil um - is zo gemakkelijk dat zelfs de 
Gamma Bouwmarkt daar al op kwam. Nu heb ik die in hun krantjes nog 
nooit op literair gevoel kunnen betrappen dus, helaas: te makkelijk. 
Dan was er ook een dichter die voor de nieuwe koning "jonge knapen laat
onaneren dat het een lieve lust is". De eerste keer dat ik iemand met een
goor tafereel hoor wegkomen omdat het zo duidelijk plagiaat is. 
Alex of Alexander is niet zo'n makkelijke naam om in te bouwen in gedichten,
vandaar dat men het liefst vasthoudt aan de traditionele Willem, al dan niet
gevolgd door een nummer - een "inkoppertje", helaas óók weer gejat. 
De enige grap uit het saaie interview van een paar dagen eerder, aan de 
"king to be" aangereikt door zijn tekstschrijvers: "In de wei naast Bertha 38". 
 
"Willem" en soms "Máxima" worden het meest toegezongen. 
Ook wel in plaats van de actualiteit liever terug met vele generaties, de derde
Willem als notoire zuiplap, liederlijke schoft en hoerenloper - de favoriet van
een dichter die uitgebreid een pornografische scène beschrijft onder de rok
van een hofdame. Alle scabreuze voordrachten krijgen veel bijval, waarbij 
de gierende lach van een magere overjarige bezoekster niet te missen valt. 
Taalkundig zat het allemaal een stuk beter in elkaar dan het - inmiddels al
afgevoerde - kroningslied. Maar of Ewbank hier inspiratie heeft opgedaan..
daarover heb ik mijn twijfels. 

Reageer    

              
         ... oranjecarnaval vieren met het verstand op nul 



Mariëlle Tweebeeke als koningin ! 

Hieronder geef ik graag dit podium aan Arnoud de Jong,
die altijd in staat is zelfs binnen het treurigste oranjetoneel
een vrolijke noot te laten klinken!  

Maar gelukkig, ik ben weer helemaal blij! Ik ben toch niet alleen: 
Nico Dijkshoorn en Wim de Bie steunen mij in m'n plaatsvervangende
schaamte. Ik houd 't er maar op dat Nederland tijdelijk helemaal 'murw'
is van jaren negativisme en gedoogkabinetten, het land wil massaal 
even oranjecarnaval vieren met het verstand op nul. 
Willem 4 zet een narrenkap op in plaats van kroon. 
En dan weer als vanouds er tegenaan, met chagrijn. 

John Zwart, 18 april 2013. 

Gisteravond keek ik naar 'het' interview. Niet naar het geleuter daarna, want 
Femke Halsema trek ik niet langer dan twee zinnen. 
Het aanstaand koningspaar werd geïnterviewd door Mariëlle Tweebeeke en 
Rick Nieman. Om misverstanden te voorkomen: Ik ben tegen de monarchie. 
Vooral omdat het een staatsvorm is die in een moderne democratie niet meer
past. Het is een archaïsche elite die alleen nog maar in operettes hoort voor 
te komen. Helaas schijnt de meerderheid van ons volk nogal gecharmeerd te
zijn van operette als staatsvorm. Het zij zo. 
Maar als we dan toch de operette in stand willen houden, laat de acteurs dan
tenminste auditie doen. Want die erfopvolging zadelt ons op met redelijk 
eigenaardige figuren. Het is nog een meevaller voor ons dat Willem-Alexander
Máxima heeft weten te strikken voor de rol van koningin, maar hijzelf trekt 
met zijn babyface bepaald geen volle zalen. 
Waarom is het ons toch niet gegeven om bijvoorbeeld iemand als George 
Clooney, Brad Pitt of Johnny Depp als koning te hebben? 
Dan valt er tenminste nog wat te genieten, zeker voor de hofdames. 

Arnoud de Jong – 18.04.2013 

Reageer    

Public Relations (1) 

Public Relations 

Er gebeurt elke dag meer dan genoeg in Nederland om de tv en ochtendbladen 
weer te vullen: een schrijver, acteur of cineast die een kalf, griffel, pen of penseel 
wint; een natuurbeschermer die een bos op de veiling gooit voor de hoogste bieder;
een premier die ons de lastenverzwaringscrisis luchtig uit het hoofd babbelt, want
het zit allemaal alleen maar 'tussen de oren'; een staatssecretaris, die faalde om 
een dissident die naar het veilige Nederland vluchtte bescherming te bieden – 
ja we kunnen nu eenmaal niet iedereen even gastvrij ontvangen. 
We moesten immers al gastvrij zijn voor een bevriend staatshoofd, die over ons 
gas gaat – voor wie die dissident juist op de vlucht was. We waren ook gastvrij 
voor meneer Draghi omdat hij over ons kastekort gaat. 

Journalistiek is een vrij beroep, dat merk je deze dagen weer, want soms is het 
echt onduidelijk waarom iets wel of niet "breaking news" moest zijn. 
Zo vernamen we ook dat we gastvrij waren voor Bibber. Bibber, wie is dat nu weer?
Als je dat niet weet, dan leef je niet in deze eeuw: Bibber is een verwend Canadees
joch die prepubermeisjes last van een nat slipje bezorgt. 
In een onbewaakt moment zag ik hem even op het scherm. Hij kwam aan 't eind
van een lange staaldraad als een soort engel Gabriël uit de hemel dalen, op zijn
rug voorzien van een set plastic opblaasvleugels. 
Bibber is een genie, want al vóór zijn tweede verjaardag begon hij op een 
trommel te slaan. Al mijn kleinkinderen óók, maar die laten zich gelukkig niet
ophijsen met een stel nepvleugels. 

Gastvrij als we zijn voor alle buitenlands "stardom" hoefde hij niet anderhalf uur
in de rij te staan, zoals alle andere toeristen – hij mocht vóór iedereen langs 
zó het Anne Frankhuis in, als eregast van de Anne Frank Stichting. 
"Anne Frank was een gewoon meisje, een gewoon leuk meisje", schreef hij na
zijn bezoek in het gastenboek. "Als ze in deze tijd had geleefd, dan was ze 
waarschijnlijk één van mijn gelovigen (beliebers) geweest".
Verbeeld je maar niks Bibber, Anne was veel te slim om voor jou te springen,
te gillen en in haar broekje te plassen. Anne was een meisje met inhoud en 
schrijftalent.
Zaterdag mocht onze best betaalde aow-gerechtigde, mevrouw Beatrix van 
Oranje als eregast van meneer Pybes de denkbeeldige sleutel van het nieuwe 
Rijksmuseum omdraaien, om als allereerste de heropende kunsttempel te 
betreden. De rijen wachtenden daar waren heel wat langer dan bij de entree 
van het Anne Frankhuis. Ongetwijfeld heeft het Rijksmuseum ook een gasten-
boek. Zou de koningin daar ook iets in geschreven hebben? 
Iets als: het is prachtig geworden, pronkstuk is natuurlijk de Nachtwacht van 
onze beroemdste schilder Rembrandt. "Als hij in deze tijd geleefd had, was hij
ongetwijfeld mijn meest toegewijde koningsgezinde onderdaan geweest". 
Nee, zoiets doet Beatrix niet, die weet heel goed dat ze alleen maar even 
koningin van een klein landje mocht zijn. 

John Zwart – 15 april 2013 

De premier 
die ons de crisis luchtig uit het hoofd babbelt - het zit immers
alleen maar tussen de oren..

Reageer    

De uitgerekte navelstreng  en verdwaalde jongens in Syrië

De uitgerekte navelstreng en verdwaalde jongens in Syrië 

Als Nederlanders naar Canada of Australië zijn geëmigreerd blijven ze graag drop
en pepernoten eten, misschien af en toe de webradio beluisteren, maar ik weet 
zeker dat ze het niet op prijs stellen wanneer de Nederlandse overheid van ver 
overzee zich blijft bemoeien met hun bestaan daar. 
Nederlandse clubs en gezelligheidsverenigingen zijn oké, zolang 't maar eigen 
initiatief is. 
Nederland was vooral immigratieland voor Marokkanen en Turken. 
En de Marokkaanse en Turkse overheden proberen niet alleen een 'greep' op hun
landverhuizers te houden, ze willen dat zelfs op de tweede, eventueel derde
generatie. In feite betekent dit: blijvende bemoeienis met een grote groep jonge
Nederlanders. Na een kleine peiling bij jonge Turkse Nederlanders durf ik de 
bewering aan dat lang niet allen gelukkig zijn met het gedrag van de overheid van
hun ouders of grootouders. 
Met die blik bekeek ik de commotie over het jongetje Yunus tijdens het bezoek 
van de Turkse premier Recep Erdogan. Meerdere tientallen gesluierde vrouwen en
wat mannen plus enkele meegebrachte kinderen stonden te schreeuwen met wat
spandoeken. De beelden werden herhaald op onze tv getoond. Deze mensen 
kwamen op de been na een ophitsende uitzending van een turks tv-station, dat
eigendom is van de Erdogan familie, ook in Nederland met schotels te ontvangen.
De NOS verbreidde ook die tendentieuze berichtgeving. 

Alleen al in Amsterdam wonen 39.000 mensen van Turkse afkomst, 3 generaties
(cijfers 2010). Duizenden Turkse Nederlanders voelden zich niet geroepen om 
hun ongenoegen over dit éne jeugdzorg-geval kenbaar te maken. Ze waren óf niet
geïnteresseerd, óf herkenden het als opwinding georkestreerd door het Erdogan 
bewind dat Turkse Nederlanders moest duidelijk maken dat het verre herkomst-
land scherp oog houdt op zijn emigranten. In Turkije probeert men een stap terug
te doen uit de zuiver seculiere staat naar een staatsvorm waarin het islam-geloof
(weer) invloed krijgt. 
Daarom is Erdogan tegenstander van integratie, de uitgezwermde kinderen van 
Turkije moeten niet te veel verwestersen, dat zou maar een verkeerde invloed 
hebben op de mensen in het thuisland: Turkije is weliswaar ver weg maar immers
toch dichtbij genoeg voor vakanties. 

Graag gebruikt hij zijn invloed op de emigranten om ze bewust te houden van 
restricties die hij als normen en waarden ziet. Dat houdt óók in: nooit kinderen 
brengen buiten het islamitisch milieu en handhaven van de overtuiging dat homo-
filie ziek en zondig is. Voor de meerderheid van de Turkse Nederlanders in de 
grote steden is de integratie echter aardig op gang, men ziet zelf in dat meer 
aanpassen aan de Nederlandse cultuur, zonder zichzelf er geheel in te verliezen,
de beste kansen biedt om in deze maatschappij te slagen. Daarom is het goed 
dat de Nederlandse regering bij monde van premier Mark Rutte een duidelijk 
standpunt innam. Zo werd ook duidelijk dat het probleem van 't Yunus-gastgezin
zich niet zou hebben voorgedaan als maar meer islamitische gastgezinnen zich
hadden aangeboden voor kinderopvang. 
Wat gebeurde er toen? Toen een duidelijk beroep werd gedaan kwam opeens 
een stroom aanbiedingen los van moslimgezinnen die graag een of twee kinderen
wilden opnemen. Er was wel degelijk interesse en bereidheid. 

Ik heb veel vrijwilligerswerk gedaan bij sportverenigingen. Het viel mij op dat we
moslimkinderen onder onze leden hadden, maar dat er nooit vaders (of moeders)
zich beschikbaar stelden voor begeleiding of klusjes. Van het bestuur hoorde ik
de klaagzang: "ze komen voorrijden, dumpen de kinderen en rijden weg. Dan 
mogen wij ze de hele middag verder bezighouden". Maar werd er wel gepraat 
met die ouders? Werd een stevig beroep op hen gedaan? 
Ik zag het niet en ik wist het niet. 
Eén van onze vrijwilligsters had moslim buurvrouwen. De afstanden naar winkel-
centrum, scholen etc. waren groot, een handicap: de vrouwen konden niet 
fietsen, ze durfden het ook niet. We besloten een paar vrouwen fietslessen te 
geven op de atletiekbaan, daar breekt niet zo gauw iets. We spraken met de 
vrouwen over het vele werk dat er te doen was, en altijd maar vaders te kort... 
Een week later boden zich opeens twee turkse en een marokkaanse vader aan!
We moeten de koning van Marokko en de premier van Turkije buiten spel zetten,
elkaar tegemoet treden. Jeugdwerkloosheid is boven 15%, maar onder allochtonen
dubbel zoveel. Als we bij die stage aanvragen en beginners baantjes, waarvoor
stapels sollicitaties binnenkomen, die jongens die Ali of Mohamed heten nou eens
niet onderop leggen, maar er af en toe eens eentje bovenaan doen... 
Misschien is dat de beste stap om Jihad avonturen te voorkomen. 

John Zwart - 6 april 2013 

je kunt natuurlijk ook kiezen om radicaliseren aan te moedigen
- door te generaliseren zet zo'n proces zich misschien vanzelf in gang 

Reageer    

Voor de lente - van Nafiss en van Fabrice  

Zomertijd 

De klok is weer een uur vooruit.
de zomertijd begint
en de bomen hebben het nu al heet
ze lopen naakt rond
geen blad die hun schaamtakken bedekt 

Als het zomertijd is, waarom
dunne meisjes op straat in hun
dunne jasjes rillen en bang zijn
om dik te lijken in een warme jas?
waarom droogt een koude druppel
snel op in de ooghoeken van de
daklozenkrantverkoper? Waarom
kunnen de extra geschonken dekens
de bedden in de Sint Josephkerk niet
meer opwarmen? Je zou bijna zeggen
dat de hitte naar mijn hoofd stijgt. 

Nafiss Nia 31.03.2013 

Waar blijft het licht...

In tijden van wachten op zonlicht
droom ik van een kust
met glimmende steentjes en schelpen,
met kabbelend water en golven met druppels als diamanten,
die schitteren in alle kleuren van de regenboog.
Ik wacht niet op zon,
die in de zee zakt,
maar op de zon,
die uit de zee zal opkomen.

Fabrice Hund 01.04.13

Reageer    

1 april, 't is geen grap  

Het is zover  

Het gedicht hiernaast is van Ivo de Wijs 

uit de bundel "Vroege vogelzang" 

Reageer    

Kunststof  

Als je een programma zo noemt begeef je jezelf in de gevarenzone. Het is 
aardig pretentieus en vraagt inspanning zo'n titel steeds maar weer wáár te
maken. Van jaar tot jaar...
Toch rechtvaardigen juist zulke programma's – naast andere cultureel gerichte
als 'opium', boekbesprekingen en programma's met het focus op historie of 
natuur, politieke achtergronden of onderzoeksjournalistiek – het bestaan van
onze publieke omroep. De enorme vracht aan passief vermaak of sport 
gerelateerde programma's die kijkers en luisteraars in massaliteit moeten 
trekken kunnen heel goed uitsluitend door de commerciële aanbieders worden
verzorgd. Temeer nu alle topsport allang een bedrijfsmatige activiteit werd is 
het onlogisch dat zo'n groot deel aan zendtijd hiervoor wordt geclaimd, dit feit
komt alleen doordat reclame zich daarin zo graag bij voorkeur nestelt. 
Series met het karakter van een "soap" horen er natuurlijk ook niet in thuis. 
De naam zegt het al, die komt van oorsprong uit Amerika waar zulke series
bij uitstek het middel waren om zeeppoeder aan de man/vrouw te brengen.
De publieke omroep wordt door de belastingbetaler en uit de ster-inkomsten
gefinancierd. De gelden uit reclame werden van jaar tot jaar belangrijker. 
In die werving concurreert de publieke omroep met de commerciële. 
Zo vervaagden de verschillen op alle fronten: de soorten van programma's, 
de honoraria van 'anchor' mannen en vrouwen in 'personality shows', alles 
trekt zich aan elkaar op. Om al deze ambities te realiseren is reclame van 
bijverdienste tot bijna hoofdzaak geworden. 
Tegelijk zijn steeds meer en grotere reclameblokken de grootste ergernis
van kijker en luisteraar. We horen de omroep gemachtigden steen en been
klagen over de kortingen die opgelegd worden in de bezuinigingsronden. 
In crisistijd waarin ze al hard moeten knokken om reclame inkomsten 
kunnen ze straks geen 'kwaliteitsprogrammering' meer leveren! 

John Zwart – 22 maart 2013.

Publieke omroep waardige programma's 

Reageer    

Lentetekens  

Lentetekens 

Het wil nog maar niet met de lente, dit dertiende jaar van de nieuwe eeuw. 
Vandaag heb ik nog even een rondje gemaakt langs mijn favoriete routes, om
te zien welke signalen er zijn waar te nemen. Eén keer hoorde ik het geluid van
de kievit en even later zag ik een paartje boven een weiland hun tuimelende 
baltsvlucht maken. Daar zouden nu eigenlijk volop grutto's moeten zijn, druk 
bezig met hun voorbereidingen om te gaan broeden. Niets te zien – 
De straffe wind blaast me de tranen uit de ooghoeken. 
Geen wonder dat de natuur nog maar even de adem inhoudt. Geen insecten en
vlinders voorlopig, dus ook geen eten voor jonge grutto's en ook geen rupsen 
voor jonge mezen van paartjes die te vroeg gaan broeden. 
Een weekend lang werden we even voor het lapje gehouden, wij mensen. 
We stormden massaal naar de kust, waar de strandtentexploitanten vanzelf
onmiddellijk hun terrassen inrichtten en de rotan en plastic zitjes hun berging
uit sleepten om ons ermee te lokken, achter het glas. 

Onze wintergasten trokken zich van die opwinding niets aan. 
De grauwe ganzen en brandganzen zijn er nog steeds, de smienten ook, 
grazend van het traag groeiende gras. De sneeuwklokjes, ja die bloeiden wel
in februari, om weer op te duiken nadat ze een poos bedolven werden onder 
de sneeuw. Die houden zich altijd aan de kalender, 
daar zijn het dan ook sneeuwklokjes voor. 

winterakoniet 

Reageer    

Infotainment en eeuwige roem  

Het was ergens tegen het eind van de winter in 1972. 
De late namiddag uit Stuttgart op weg naar huis. Goed weer, droog zwart asfalt.
Om zes uur Karlsruhe voorbij, Rasthof Bruchsal, even een hapje eten, dan 
weer verder. Radio aan: "Verkehrsdurchsage". Er komt een sneeuwstoring aan
uit het noordoosten over Nordrhein Westfalen en Rheinland Pfalz, die mogelijk 
het verkeer ernstig gaat hinderen. 
Voorbij Heidelberg dwarrelen eerst wat vlokjes, geen probleem. Maar dan valt 
het dichter en dichter, Darmstädter Kreuz, auto's voor me minderen steeds meer
hun vaart en nog voor Idstein staat alles stil. Acht uur: "Verkehrswarnung". 
Op de E35 staat een file van tien kilometer. Tegen een helling zijn er enkele 
vrachtwagens gaan glijden, overdwars versperren ze de rijbanen. Eenmaal tot 
stilstand komen ze niet meer op gang. 
Wegslepen kan pas nadat het sneeuwen stopt. Volgen wat nuttige aanwijzingen
voor gestrande automobilisten: 1. Laat uw motor niet constant stationair lopen, 
het kan uren duren. 2. Voorkom dat u straks met een lege tank staat. 3. Trek 
meer kleding aan mits voorhanden en blijf warm door soms flink te bewegen. 
4. Start zo nodig af en toe, een kwartiertje om niet te veel af te koelen. 
De sneeuw bleef vallen tot vier uur 's nachts. Alles in doodstille rust, alsof de
Autobahn niets dan een langgerekte parkeerstrook was in een kniehoog vredig
sneeuwlandschap. Langzaam werd het licht. 
Zeven uur klonk het gegrom van een naderend voertuig. Tegen de rijrichting in
kwam een Hanomag AL28 op terreinbanden omlaag ploegend door de sneeuw 
van de vluchtstrook. Overal gingen deuren open, vrijwilligers reikten bekers hete
koffie aan. Hebt u voldoende brandstof? Het nieuws: 
Bovenaan begint het al te rijden, het is acht kilometer tot de eerste Raststätte.
Als het gaat rijdt u beter maar wat verder door, want daar zit het bomvol voor 
"Frühstück"... Drie kwartier later kon ik verder, de Autobahn naar Keulen was 
weer schoon, ik reed liefst ineens door. 
Twaalf uur had ik vast gezeten. Toen even naar huis gebeld, 't was al begrepen:
de radionieuwslezer sprak van veel sneeuw en stremmingen in Duitsland.

Een herinnering van een ongewone belevenis hiernaast, maar niet spectaculair,
dus waarom schrijf ik dit? 
Destijds was er, behalve in mijn eigen kring, niemand in geïnteresseerd, 
vandaag zie ik zo duidelijk hoe enorm onze samenleving veranderde in 40 jaar.
Alles schreeuwt voortdurend en overal om aandacht, "nieuws" wordt van minuut
tot minuut bedacht en ons toegesmeten in de vorm van "one liners" wisselend
met reclame. Het meeste is non-news: straatinterviews en "infotainment". 
Gisternacht begon het in Noord Frankrijk en België flink te sneeuwen, maar in
Parijs stapte een Nederlandse meneer in zijn auto om naar huis te rijden. 
Bij Rijssel gebeurde wat mij 40 jaar geleden bij Idstein overkwam, hij liep vast
in de sneeuw. Het verschil: er was een meerdaags weerbericht beschikbaar, 
zware sneeuwval al twee dagen aangekondigd en de meneer had een iPhone 
op zak. Onze radiopresentators belden hem van uur tot uur om te horen: 
"zit u nog steeds vast in de sneeuw?" Verbijsterend hoe alles infantiliseert 
waar je bij staat. Op de televisie werden we uitgebreid geïnformeerd over twee
kacheltjes die er in de Sixtijnse kapel in Rome zijn geïnstalleerd voor het 
pauselijk ritueel. Ik raakte al gewend dat er altijd ergens gevoetbald wordt en
elke radiouitzending bruut onderbroken kan worden voor voetbal flitsen, nu 
moest ik het meemaken dat er ingebroken wordt voor "witte of zwarte rook". 
Dan komt 's avonds "Nieuwsuur", meer tijd voor diepgang. 
Uitgebreide scènes van mensen in Parijs die elkaar helpen hun auto's tegen
brughellingen op te duwen en já hoor, daar is-ie weer, meneer Loonstein, de 
klojo die in zijn auto stapte terwijl er zware sneeuw was voorspeld. Vastgelegd
voor de eeuwigheid in het infotainment archief. 
Dan was er ook een item over de leegloop van RK kerken in Zuid Nederland. 
Mensen die hun rozenkransen, mariabeeldjes en crucifixen komen inleveren 
in een grote heel erg lege kerk omdat ze nog maar weinig voeling hebben 
met het rijke roomse leven van weleer. En ja, toch weer het schoorsteentje 
van de kacheltjes in Rome. Waarom steeds weer in "hemelsnaam" wachten 
op rook, terwijl er stilaan in Nederland noch in Vlaanderen nog bij iemand 
echte interesse is wie er nu weer paus zal worden. Ze doen wat ze willen. 

 
Anno Nu - Zware sneeuwval wordt dagen tevoren 
           bij meerdaagse weersverwachting voorspeld 

John Zwart – 12 maart 2013.

Reageer    

Cul-de-sac  

Cul-de-sac  

Daar zitten we dan, op een bankje in de zon. Twee oude mannen. 
Zo zie ik ons, alsof ik kijk uit een niet bestaand oog dat zich ergens boven ons
bevindt – zo zie ik hem met mijzelf ernaast. 
Zonnestralen beschijnen de kale stammen en de eindknoppen van de twijgen, 
ze lijken de belofte van nieuw leven. Ik heb hem van keer tot keer vermoeider 
en bleker zien worden, in het zonlicht lijkt zijn gezicht wit geschminkt als dat
van een tragische clown. 
De belofte van de zon is vals. Zijn dagen zijn geteld. 
De mijne ook, maar ik zie een pad nog tot de horizon. 
Hij bevindt zich in de 'cul-de-sac' – maar nog lijken aanvaarding en afweer 
elkaar af te wisselen. Tussen de parkeerplaats en de entree van het hospice 
komt en gaat het personeel. 
Ze groeten ons allemaal, met professionele vriendelijkheid. Geldt die ook mij,
of alleen hem? Ze kennen hem en weten van zijn lot. Mij kennen ze niet, 
wat ze weten... misschien alleen dit: 'het is zijn broer'. 
Er komt een vrouw voorbij. Een kluitje bloeiende sneeuwklokjes in de palm 
van haar hand. 
We zien het allebei: vermoedelijk stak ze die uit in het parkje rechts van de
parkeerplaats. Ze ziet onze blik, verdwijnt schichtig door de ingang. 

John Zwart – 7 maart 2013  

We zeggen iets, 
over mensen die iets gewoon niet kunnen laten 
pas tevreden met hebben  

Reageer    

De Noordermarkt en solidariteit  

2013 - Boerenmarkt, Noordermarkt - Amsterdam C

Sam Davids 

Reageer    

Moreel verdorven en verscheurd  

Moreel verdorven en verscheurd 

Zuid Afrika maakte ik nog mee tijdens de "apartheid". Als 's avonds laat de 
kantoren dicht waren en de winkels hermetisch werden afgesloten kwamen overal
de toegangsdeuren tot aan de volgende ochtend onder 't wakend toezicht van 
vervaarlijke zulu's met honkbalknuppels of knotsen. 
Er kwam geen vuurwapen aan te pas. De centra van steden als Capetown en 
Durban waren in de avonduren niet onveiliger dan de steden van West Europa.
Je werd als blanke vreemdeling wel ernstig afgeraden door buitenwijken en 
havendistricten te lopen en je liefst per taxi te verplaatsen. Dan verbaasde het 
me weer dat de chauffeur vaak een vrouw was, iets wat je in Europa toen nog 
niet zag.
De criminaliteit echter was beperkt, als er al overvallen gebeurden was dit groot
nieuws. Natuurlijk zal het voor een groot deel het effect van repressie zijn geweest
Het ANC had zich niet moeten inlaten met het internationale communisme. Het 
vormde daarmee een extra politieke dreiging en niet slechts een democratisering-
kracht die de schrijnende rechtsongelijkheid tussen wit en zwart zou slechten. 
Op zich was dit een te verwachten proces gezien de armoedige staat van de 
meerderheid van de bevolking. Nelson Mandela zag het gevaar van revanchisme
en propageerde verzoening. De eerste jaren na de machtsverschuiving bloeide 
de illusie van een ideale samenleving op: de "regenboog gemeenschap". 
Helaas zijn lang niet alle ANC-ers Nelson Mandela's. Wat eerst apartheid in 
stand hield werd spoedig gekopieerd: vriendjespolitiek en machtsmisbruik. 
De "kleurlingen", mensen van gemengd bloed, waren nog het slechtst af: zij 
vielen tussen wal en schip. Ik heb nog een halfbloedvriend in de Westkaap – 
idealistisch als hij was geloofde hij in de regenboogstaat, nu heeft ook hij dikke
tralies voor zijn ramen en een hoog hek om de tuin. Hij zag Nederland niet als
historische bezetter, hij voelde schaamte voor zijn land toen een Nederlandse
toeriste werd verkracht en vermoord, haar lichaam in de rivier gesmeten. 
Een daad die het morele verderf van zijn land demonstreerde. 
Hoe het land verder verscheurd raakte ontsnapte aan onze aandacht, 
"apartheid" was immers afgeschaft. Het focus gericht op de Arabische staten
en het kwakkelen van de EU. 

Maar het drama rond de "celebrity" Oscar Pistorius gooit opeens een fel zoek-
licht op Zuid Afrika. We zien een land met enorme gewelddadigheid, met een
incompetente en corrupte politie en justitie – enorm aantal ernstige misdaden, 
waarvan de daders hun straf ontlopen. 
Als Pistorius denkt met zijn verklaring de rechters te overtuigen dat hij de 
waarheid spreekt, wat zegt ons dit over de verloedering van het land? 
Als je woont in een beveiligde sector met bewakers aan de poorten. Je hoort 
 's nachts gerucht in de badkamer, is wat volgt een logische reactie? 
Je maakt je vriendin die naast je slaapt niet wakker, welnee, je kijkt niet eens
of ze wel naast je ligt. Je gespt je prothesen aan en grijpt een klaarliggend (!) 
geladen vuurwapen en lost blindelings vier (!) schoten dwars door de deur van
die badkamer zonder te weten wat of wie zich daarachter bevindt. Dit verhaal
zal in Europa nergens geloof vinden, maar Pistorius gokt erop dat 't in het Zuid 
Afrika van vandaag aannemelijk zal klinken? 
Dat zegt heel veel over Zuid Afrika, maar misschien zegt het wel alles over de 
geest van de Oscar Pistorius. Lector en journaliste Barbara Barend ontmoette
hem voor een interview vóór zijn recente affaire met Reeva Steenkamp. Een 
heel normale en aardige man, zegt Barbara. Ze zou zelfs oud-en-nieuw met 
hem gaan vieren, maar er kwam iets tussen. Niet bepaald professioneel van 
Barbara en het voedt de twijfel over haar mensenkennis. 
We zagen Pistorius in tranen bij zijn arrestatie en verhoor. Stel, je hebt door je
onbekookte gedrag degene die je het allerliefste is gedood. Een vreselijke 
daad, dan ben je toch een gebroken mens? Niet voor een dag, waarschijnlijk 
voor de rest van je leven. 
Pistorius had zichzelf spoedig in de hand, vrij wil hij zijn, op borgtocht. 
Al jaren ben ik van plan weer naar Zuid Afrika te gaan. Ik zie er toch vanaf,
voor onbepaalde tijd, tot na de afloop van de "Zuid-Afrikaanse Lente". 
Soms blijkt in een land het leven onder de betrekkelijke rust van sommige 
vormen van dictatuur een stuk veiliger dan onder plaatsvervangende chaos. 

John Zwart – 23 februari 2013 

Floris Brown 

Mamma Africa is bleeding 

Mamma Africa is bleeding like never before 
Nobody wins, only losers during modern war 

Mamma Africa is bleeding babies die like lightning 
Africa's women, the rock, die clenched fist fighting 

Mamma Africa casts her black shadow over African soil 
Her body pierced dipped ripped gauged in Baal's turmoil 

Mamma Africa bends her head. Silence... Too ashamed of 
What new generations will read about her dead 

Dictators with bloodstained hands never stop nor step down 
They cling to their castles, their gold, diamonds and crown. 

Floris Brown – Worcester S.A. 

Reageer    

Volksgericht 

Volksgericht 

Als iemand me het ooit had voorspeld, ik had 't nooit geloofd.
Wat? Dat ik nog eens in de bres zou springen voor Sjoerd van Keulen, de 
afgetreden ceo van SNS Reaal. Al jaren krijg ik rode vlekken in de nek als 
ik die drie letters maar zie of hoor: SNS! 
Waarom? Met een persisterende actie, mailingbrieven en telefonades, 
hebben ze me daar in Oeteldonk in ruil voor spaargeld ooit een "beleggings-
mandje" aangesmeerd – immers dat moest een mandje met gouden eieren 
worden. Mijn spaarsom had als bestemming het gedeeltelijk dichten van een
pensioengat. Ik had als leek één "gouden les" geleerd: "loop beslist geen 
risico met geld wat je niet missen kunt!" 
Maar op mijn aarzeling had de stem met "de zachte gee" een doeltreffend 
antwoord: SNS had de fondsen zorgvuldig uitgezocht zowel op rendement als
risicospreiding - het waren solide beleggingen in eersteklas onroerend goed 
en verzekeringen. De vaste looptijd van 5 jaar voorspelde een gemiddelde 
jaaropbrengst van 9, 12, misschien wel 15% aan het eind! 
Kort gezegd bleek het wel te kloppen natuurlijk, alleen waren ze het minteken
even vergeten. Blijkbaar is SNS Reaal zelf ook in de val gelopen waarin ze mij
hadden gelokt. Ze zijn vrolijk doorgegaan met slechte beleggingen in vastgoed
en dubieuze verzekeraars. 
Nee ik heb geen leedvermaak over de aandelen- en obligatiehouders. 
Ik knars vooral de tanden over DNB* en AFM*. Twee instellingen met zeer goed
betaalde knappe(?) financiële koppen die nu al jarenlang falen in hun toezicht
en controle functies. 

         Voor de ramp onherstelbaar is... 
                                                en er geen redden meer aan...  

Reageer    

Overleven en het kort moment van zijn 

Het is iets wat vaak gezegd wordt: "De dood hoort bij het leven". 
Waarschijnlijk kwam het ook meermaals uit mijn eigen mond. Maar als het heel
dichtbij komt besef je toch dadelijk dat de ene dood en de andere niet dezelfde
zijn.
In de drukte van de feestdagen, jaarwisseling en de overzichten, ontging het
me bijna dat de dichter schrijver Louis Lehmann vlak voor het eind van het jaar
2012 is overleden.
Vele winters heeft hij overleefd, deze echter niet meer. Maar hij was al oud, vanaf 
een bepaalde ouderdom gaat men zich over je voortbestaan verbazen: 
"Leo Vroman, lééft die nog?" schreef ik bijvoorbeeld, toen deze twee jaar geleden
de KANTL Prijs 2010 won in Antwerpen. 

Zover was het ook al bijna met Lehmann (1920-2012). Een even veelzijdig mens 
als zijn generatiegenoot Vroman. Hij was dichter, ja, maar hij was ook componist 
en musicoloog, een kundig vertaler en essayist, daarnaast ook nog een erkend
autoriteit in de scheepsarcheologie.
Ik werd aan hem voorgesteld door Simon Vinkenoog op het Festival Vurige Tongen
in de kunstenaars vrijhaven Ruigoord. We aten een biologische schotel op het 
terras voor de kerk in het gezelschap van de beide dames, Edith Ringnalda en 
Alida Beekhuis. In 1997 woonde de eerbiedwaardige dichter nog in een kraakpand
aan de Bethaniënstraat - niet te geloven haast, toen toch al 77 jaar oud.
Hij kende maar één soort poëten: goede dichters, de slechte waren géén dichters.
En hij verzette zich heftig tegen het bezigen van een categorie "amateur dichters".
Die bestaan niet, iemand is dichter, of hij z'n brood ermee verdient of niet - dat
maakt geen verschil: je bent dichter! (of niet). 
Hij heeft het nog een heel stuk voorbij de oude Simon volgehouden. Maar nu is
het dan volbracht - om vrede mee te hebben, al zal Alida er niet minder om treuren.

In de jongere Rik vond ik mijn eigen filosofische instelling en relativering,
maar ook nog die sprankelende opgewektheid, die bij mij al leek te doven. 
Een paar jaar geleden waren we samen op het Midzomerschans Festival op
Texel. We gaven elkaar een indruk van de reeks gedichten die we van plan
waren voor te dragen en er ontstond spontaan 't idee voor een duo-optreden. 
We brachten om en om een serie gedichten die een verhaallijn vormden en
zo schotelden we het publiek een nieuwe Odyssee voor. 
We waren van plan het later in wat meer gestructureerde vorm uit te werken, 
met nieuw te schrijven verbindende teksten die door een "verteller" gelezen 
zouden worden. Ook zaten er mogelijkheden voor muzikale begeleiding in
ons hoofd. Een bescheiden stukje totaal theater. 
Het moest dan echt groots gebracht worden, op de "Amsterdam" bijvoorbeeld
in het Oosterdok, of op het achterdek van de "Rotterdam", in elk geval bij of
aan boord van een zeeschip dat tot de verbeelding spreekt. 
Het mocht niet zijn, verleden week is Rik Comello (1948-2013) plotseling 
door een hartstilstand overvallen. Dagenlang heb ik in de ontkenningsfase 
verkeerd: Het is niet wáár, het kán niet waar zijn. Hij heeft nog minstens 15
jaar tegoed! Gisteren heb ik gezien wat van hem rest, vóór zijn laatste rit 
door zijn Den Haag.
                                                       © John Zwart, 14 februari 2013 

In 2007 schreef Rik Comello "24 Songs to survive winter"
Vijf keer overleefde hij, ik gunde hem de andere 19 ook zo graag.

"Nothing lasts for long. So let's celebrate". 

"Is het al tijd?  Ja het is altijd tien over de eeuwigheid". 

"Wie dood is leeft nog 
 en wie nog leeft gaat dood 
 Ga hier nou niet bij zitten treuren"  

Mijn stad, mijn stad… 
* 
In en uit haar ben ik verwekt en geboren 
* 
Wie weet ga ik ooit nog eens in haar sterven ook 
* 
Desondanks geeft ze geen flikker om mij 
met al haar zeven parken, haar mooiste wijken 
of haar schitterend witte strand in de zomer 
* 
Ze kent me niet, ze hoort me niet 
ze ziet me niet eens 
* 
Ik besta niet * Voor haar* Geeft niet 
* 
Zij bestaat wèl * Zij * Voor mij 
* 
Met haar Lange Voorhout, haar Noordeinde 
haar statige wijken, lanen en pleinen 
of haar hoeren- en achterbuurten 
* 
Mijn stad, mijn stad… 
* 
Grenzend aan een bij tijd en wijle 
soms liefdevol ontvangende 
danwel een wederom woest voortrazende zee 
in een meedogenloze winterstorm 
* 
Voor haar kent mijn liefde geen grenzen 
* 
Ze is van mij 
* 
Ze is mijn stad aan zee, zij 
* 
Gelukkig weet ik nog hoe ze heet 
* 

© Rik Comello 

Je was mijn vriend                  (voor Rik) 

Een echte vriend dat voel je zó 
al ben je maar samen een paar keer per jaar. 
De zeeman zoals jij er ook één was 
ze herkennen elkaar in hetzelfde moment. 

Acht jaar geleden op een zonnig terras 
vloeide er warmte bij een koel glas. 
Vrienden op slag - zomaar als hadden 
we elkaar al van jongsaf gekend. 

Dag gespierde spijker, hou je roer recht 
koers op de sterren van het firmament. 

Behouden vaart door het universum. 

© John Zwart - 10 februari 2013 

O wat ben je dood 
mijn vriend, mijn lieve maat 
van de uitrollende deining, 
nu de windbalg van je longen, 
die windmachien van levenskracht 
zijn ritme van de eb en vloed gestopt – 
nu de brandstofpomp van je hart 
het heeft begeven. 

Je rozige kaken 
je lippen vol van levenslust 
zijn verdwenen, 
van wat rest komt geen geluid – 
o mijn gestrande albatros, 
wat ben je grauw en grijs geworden 
je snavel nog omhoog gericht 
zo zonder doel. 

Je wist het van tevoren, 
als het lijf gestorven is 
rest nog de holle huls waarin 
niets terug kan keren – 
ik begrijp zo goed waarom je zegt 
ga bij mijn lijk niet treuren 

want de levenden gaan dood 
maar de doden leven voort – 
niet hier, wel in gedachten 
van wie nog even leven. 

© John Zwart – 14 februari 2013 

Reageer    

De Week van de Poëzie 

Een samenvatting van verschillende belangrijke gebeurtenissen
op de poëziepodia tijdens de Week van de Poëzie 2013. 

Voor u lezer – en voor mijzelf natuurlijk – woonde ik de "Gedichtendag" bij op
een podium in Boekhandel Scheltema en ik maakte het "Gedichtenbal" mee 
ter afsluiting van de "Week van de Poëzie" in de Stadsschouwburg. 
Beide evenementen waren in Amsterdam. 

Op het podium op de eerste etage van Selexyz Scheltema traden een groep 
poëten op van het nabije Dichterscafé Eijlders, op Gedichtendag 31 januari. 
Voor deze gelegenheid werden ze door Paul Lokkerbol gepresenteerd als 
het "Eijlders Collectief", een leuke vondst voor de individualisten die dichters
nu eenmaal zijn. Ook van ver buiten de hoofdstad stroomden er deelnemers 
toe: Alkmaar, Haarlem, Leiden, Den Haag en Rotterdam. 
En de Amsterdamse groep "Blaffende Honden", met humoristische teksten
begeleid op piano en gitaar, zorgden met hun intermezzi voor de afwisseling.

Zo'n 25 dichters, geperst in een tijdraam van 2 uur was wel wat veel. Het was
eerst de bedoeling dat er in kleine groepjes op verschillende plekken in het 
uitgebreide pand werd opgetreden, maar om één of andere reden bleef alles 
centraal op één podium bij de koffiehoek. Voor hen die een verre reis maakten
toch enigszins teleurstellend. Het thema dit jaar van de poëzieweek: "Muziek"
diende eer aan gedaan, maar zoals eigenzinnige dichters betaamt werden ook
afdwalende paden bewandeld. Wat er geboden werd was in elk geval bijzonder
gevarieerd, enkelen deden hun optreden zelfs zingend. 
Toch zou men voor zo'n centrale podiummarathon moeten kiezen voor een 
breder programma: als men bijvoorbeeld te rade gaat bij Perdu, daar krijgen 
zulke aantallen voordragers in een program van 20:00u-23:00u beduidend meer
tijd om zich te presenteren. 

Niettemin: Eijlders en Scheltema tevreden, dus dit nieuwe gezicht van 
"Eijlders op Pad" zal zeker een vervolg krijgen.

Diezelfde dag maakte NRC Handelsblad bekend dat de dichter, 
toneel- en kinderboekenschrijver Anne Vegter (1958) is benoemd 
tot de nieuwe Dichter des Vaderlands. 
Anne Vegter is na Gerrit Komrij, Driek Van Wissen en Ramsey Nasr
de vierde Dichter des Vaderlands in de rij van deze jonge traditie. 
Voor het eerst krijgt nu een vrouw die eer. 

Later, op het Gedichtenbal, werd terloops opgemerkt dat reeds drie DdV's
de interim Simon Vinkenoog meegerekend, niet meer in leven zijn. 
Maar gelukkig zijn Nasr en Vegter nog jong, ze zullen ons hopelijk niet 
zo snel ontvallen. De competenties van Anne Vegter mogen er zijn: 
Haar beide laatste bundels werden genomineerd voor de VSB Poëzieprijs,
het kinderboek waarmee ze debuteerde in 1990, werd bekroond met de 
Woutertje Pieterseprijs. 
Het tweede kinderboek van Anne Vegter (Rotterdam) stond ook alweer 
genomineerd voor een belangrijke prijs: de AKO-Literatuurprijs. 

Hoewel sommige critici de dichteres vaak ongrijpbaar vinden heeft ze 
zelf verklaard als Dichter des Vaderlands "direct begrepen" te willen zijn, 
maar toch als dichter zichzelf te blijven. 
Haar eerste gedicht in functie plaatsen we hiernaast, dan kunt u oordelen
of ze in haar opzet is geslaagd.

In "Celinspecties" stelt de jonge voormalig gevangenenbewaarster Perquin 
portretten van tien gedetineerden op. Het zijn gedichten over donkere 
gedachten, de "dolle honden" in hun kop, of hun obsessie voor meisjes. 
Sierlijke formuleringen van Perquin verlenen moordenaars gloed van poëten. 
Bart V., die meerdere mensen heeft gedood door in het rond te schieten, 
zegt over een van zijn slachtoffers: "Ze lachte heel even en daarna/ 
viel ze neer alsof ze een jas was geweest/ die ineens van een hangertje gleed"
Misdaad wordt een krul in de taal. 
De jury van de VSB Poëzieprijs is uiteraard 'n andere mening toegedaan, zij 
roemt de verraderlijk luchtige toon en onvoorspelbare wendingen waarmee 
Perquin een gelaagde ruimte schept. "Haar taalgebruik is soms soepel als 
spreektaal, dan weer geraffineerd en virtuoos. De dichter neemt de lezer 
aan de hand en laat hem net zo gemakkelijk weer struikelen wanneer haar
woorden dat nodig hebben. Als dichter heeft Perquin zich een taak opgelegd:
zichtbaar maken van wat obscuur en meestal verborgen blijft. En dit blijven
proberen, ook wanneer je tegen de grenzen van het zichtbare en van de taal
aanloopt."

gesprek  

op straat zegt een man in zijn telefoon
nee zegt niet schreeuwt
wie denk je eigenlijk haalt adem
ziet mij staan wie denk je dat je bent
met je goede manieren zogenaamd
die rijke vrienden van je
met je volgeplande week  je baan
zijn stem breekt het toestel op
die vrouw rolt ineens op straat
half aangekleed  mascara uitgelopen
krabbelt overeind  staat verbaasd
en hij begint weer opnieuw
wie denk je dat je bent en kijkt naar mij
terwijl hij slaat  blijft kijken
tot ik roep dat is genoeg stop
ze ligt al opgerold ze doet je niks man stop
maar hij is nog niet uitgepraat
en kijkt naar mij en vraagt wie denk je 
blijft maar doorgaan in zijn handpalm woorden maken
dat je bent  houdt niet meer op

© Ester Naomi Perquin 

Uit bekroonde bundel "Celinspecties"

De "Stadsdichter" 2012-2013 van Amsterdam". 

Mag Menno Wigman dan met zijn in 2012 uitgegeven bundel 
"Mijn naam is legioen" naast de VSB Poëzieprijs 2013 gegrepen hebben,
zijn aanzien is vooral in Amsterdam belangrijk gegroeid doordat hij het
Stadsdichterschap van F. Starik heeft overgenomen. 
Deze functie zal nog het hele jaar 2013 bij hem blijven en "Het Parool" 
zal regelmatig zijn werk blijven publiceren. 
Ook op het "Gedichtenbal" wordt hem een belangrijk podium geboden 
in de Koninklijke Foyer als sluitstuk van het programma. 

Waar ik woon 

Het sneeuwt. De grachten zijn, al sneeuwt het, goor.
Het afvalwater, lees je, zit vol coke.
De heupen van de stad zijn warm en vol.
Een dronken Duitser geeft een pakje door.
Drugs hebben honger. Onze driften ook. 

Het sterft van meisjes, mooi en slim en strak,
die eeuwig als de Amstel naar de stad
toe trekken, koppig is hun stroom en steil
hun droom van hartstocht en een beter bed.
Zo ruikt elk uur naar seks en intellect. 

Het sneeuwt. De kroegen zijn vol kansgezichten.
Drugs hebben honger. Onze lusten ook.
Wat ik niet kréég. Wat ik niet nám. De stad
waar ik de liefde openreet en steeds
gedichten schreef, die stad heet Amsterdam. 

© Menno Wigman

o, zoete onbereikbaarheid 

als kind al bezat ik een zwak voor glinsterkwallen, keizerpinguïns: zwaar en ijl
maar zacht als paleizen stonden ze rechtop in water en ijs, als wachtkamers
op een uitkijk naar binnen – daarom wilde ik worden: koninginnen
eerst juliana, later de dame die full colour over haar heen kwam. 

deze, de mantelglanzende ging ik worden: beatrix leek haalbaar in die dagen
ik was vijf, deed mijn best haar geheim te kraken: ’s avonds stond ik in de tuin
sjieke liedjes te neuriën, overdag op de dam wierp ik druiven naar landgenoten
ik struinde kermissen af, stalkte majorettes, tot ik tot mezelf kwam, opgaf. 

nu pas, vannacht – net nu ik groot, gelukkig en eenzaam was 
nu stond zij daar, een schemer aan het hoofd van mijn dromende lichaam 
en links van mij duikelde de zon en rechts begon zij rustig te stormen, oranje
daalde ze over me neer, met alle gloeitristesse die ze had, languit stamelend:

‘wij wilden een slagregen zijn voor onze geliefden, fluisterdauw uitspreiden
over de doden, de jaren alleen wilden wij breken met koele wintervuisten
groene duinen verflensen met zonlicht, kortom: wat mensen doen, wij wilden
kinderen, ouders, een man wilden wij, maar ze werden windstil rondom ons.’ 

ze toonde mij hoe ze boog en het ging niet: ze werd heldere mist, kou minus hitte
knipte zich los — vannacht lig ik wakker, stuurloos als een wapperend lint.

envoi: 
u bent mooi majesteit, soeverein en mooi, nu het verdriet om u heen komt bloeien
u bent mijn eigen aangetaste moeder, diep in haar vermoedde ik uw ijs, uw water
u was mijn jeugd, zoete onbereikbaarheid – en omdat dit mijn laatste verzen zijn
schenk ik ze u, om er onze prinses in terug te vinden: beginnend meisje van vijf.

"Beatrixgedicht" van Ramsey Nasr 

"Turing Poëzieprijs 2013".

Het vóórprogramma van het "Gedichtenbal" op 6 februari in de Amsterdamse
Stadsschouwburg op het Leidseplein, die schoot van vertier, is gewijd aan de
Prijsuitreiking van de "Turing Poëzieprijs 2013". 
De Grote Zaal is goed gevuld met poëzieminnend volk van heinde en verre, 
een belangrijk deel ervan bestaat uit de 20 genomineerden met hun aanhang 
van supporters. Je zal toch maar 10.000,- euro winnen als de auteur van dat 
éne gedicht uit bijna 10.000 inzendingen, dan valt er beslist wat te vieren aan
het eind van de "Week van de Poëzie" ! 

De presentatie is in goede handen bij John Jansen van Galen, eminente senior
radioverslaggever en presentator van het programma "Met het Oog op Morgen".
Eerst wordt de juryvoorzitter van de voorgaande jaargang in het spotlicht gezet
met voordrachten en video's van Gerrit Komrij. 
Met de projectie van diens portret op een groot scherm is de in juli overleden
dichter bijna voelbaar aanwezig. 
Het huidige jurylid Ramsey Nasr krijgt volop de gelegenheid om als scheidend
Dichter des Vaderlands met zijn eigen poëzie op waardige wijze zijn 
afscheid te nemen.

Voor de mensen op het podium is het misschien een kwelling, maar voor het 
publiek is het wel plezierig dat het gesproken woord ook door muzikale pauzes
wordt onderbroken, met optreden van Janne Schra en haar eigen band van zes.
Een solo exponent van de eerdere groep "Room eleven". 
Intussen lezen de 4 juryleden elk 5 van de 20 genomineerde gedichten, 
waarna Ramsey Nasr telkens in een knap stuk proza het oordeel over het 
gedicht ten beste geeft. Die kernachtige juryrapportjes zijn vaak poëtische 
werkjes op zichzelf, waar de heldere acteurstem van Nasr ook toe bijdraagt. 

Het is bijna wreed zoals de spanning steeds maar wordt opgejaagd door het
uitroepen van het beste van de 20 steeds maar uit te stellen. Maar dan komt
het toch: de derde prijs voor "Vier manieren om te dumpen" van Rik Dereeper
uit Rollegom, de tweede voor "Waarom de zilvermeeuw in de nacht boven de
parkeerplaats moet schreeuwen" van Elly Stolwijk uit Alkmaar. 
En dan – taterataaa: de hoofdprijs voor "Doe-het-zelf" van Onno Kosters. 
"Een in alle opzichten onontkoombaar gedicht", spreekt Ramsey Nasr en hij
vervolgt: "uit stof kunt gij wederkeren. Dat kan in de poëzie, en het gebeurt 
hier op meesterlijke wijze, middels niets dan woorden". 

Alle drie gedichten - en natuurlijk ook de overige 17 genomineerden 
zijn opgenomen in "Naaktlopen met je hersens" – Van Gennep 2013.

Hij was er niet meer bij, maar hij was er toch...

Reageer    

De abdicatie 

Het is 't grootste nieuws ooit van iemand die zijn baan na 33 jaar opzegt. 
Maar Hare Majesteit deed het natuurlijk niet allemaal alleen. Zij heeft, behalve 
Ruud de billenknijper, nog vele andere adviseurs die bijvoorbeeld de ontwikkelingen
in Buenos Aires nauwlettend in de gaten houden. 
Het net rond Jorge Z. schijnt zich nu langzaam te sluiten, huisarrest hangt de brave
man die van niets wist boven het hoofd, hangende de voorbereidingen van de 
aanklacht. 
Vandaar de haast waarmee bekendgemaakt werd dat Z. niet naar de kroning komt,
dat deze mededeling officieel van Maxima afkomstig zou zijn heet hoge diplomatie.
De eer van papa wordt gespaard: hij heeft in overleg met zijn dochter zélf besloten
niet naar Amsterdam af te reizen, voor wie het geloven wil. 
Het wordt nu wel jagen om alles nog voor eind april rond te krijgen. 
't Gaat Grootmokum weer een aardig paar centen kosten, maar misschien komt 
er een gelegenheidssubsidie van Den Haag. 

John Zwart – 4 februari 2013.

Reageer    

De koets rijdt ongeschonden door de geschiedenis 

Haar fiere houding drieendertig jaar geleden, bij het afleggen van de eed sprak 
natuurlijk al boekdelen. Zij zou het anders doen dan haar moeder. Zij ging zich
niet inlaten met charlatans en niemand zal háár ooit blootshoofds betrappen, 
zeker niet op een zwarte omafiets op weg naar de markt voor een pondje pruimen.
Zij ging het voortbestaan van de dynastie weer stevig toekomstperspectief geven
met haar inhoudelijk staatshoofdschap. 
Een stevige tante – achter haar rug werd door fotografen gefluisterd over haar 
benen – zij liet die aantasting van hare majesteitelijkheid niet onbestraft: 
"Die benen moeten de verantwoordelijkheid voor álle onderdanen dragen". 
Haar gehoor was scherp. 
Maar geheel zonder het in vertrouwen toetsen van voorgenomen standpunt of 
besluit blijft zelfs de krachtigste persoonlijkheid niet overeind. Ongemerkt was er
de subtiele sturing van de oud-diplomaat, die kritiek op afstand hield door af en 
toe een populair publieke grap: hij knipte kordaat zijn stropdas af. Alle voorname
aanwezigen volgden als vanzelf zijn voorbeeld en maakten fluks een einde aan 
hun ongetwijfeld dure zijden halsversiersel. De afkeer van het Herrenvolk in het 
oosten sleet gezwind en beperkte zich tot het voetbalstadion - de onthulde 
ondeugd van pappa verzacht door Claus met Parkinson. 
Geholpen door het CDA in de regering als constante steunpilaar van dit ondemo-
cratisch Koninkrijk, voerde tevens steeds een overwogen daad of rampspoed de 
koets der monarchie over elke hobbel. 
In haar gemoed koesterde zij het strijdig mengsel van progressief gevoel en 
christelijke overtuiging, het begrijpend luisterend oor van de leider van het CDA 
en latere premier was dáár toen haar de warmte van de arm van prins-gemaal 
ontviel, die koos zijn moment en vergiste zich niet – zoals later toen zijn intuïtie
hem in de steek had gelaten. Hij leek op haar, progressief in gedachten maar 
ook gehecht aan het recht dat rijken rijk maakt en armen arm. Zij figureert in een
sprookje dat niet bestaat, maar waar de mensen in een wrede harteloze wereld 
zo graag aan hechten. Zij brengt ons ongevraagd een offer: een Koningshuis met
onbetwiste pracht en praal, met palfreniers en vlekkeloos gepoetste koetsen. 
Onbetaalbaar onder elke conjunctuur, want waarmee dàn verzachten wij onze 
zorgen zonder hen? 

Nu heeft Nederland meegewerkt aan arrestatie en gevangenneming van een 
Transavia piloot, die verdacht wordt ooit een vliegtuig te hebben bestuurd om 
mensen uit de hemel in zee te gooien. Jorge Zorreguieta wordt verdacht van 
daden hogerop in de hiërarchie van Videla's kolonelsregime, het aantal der
bezwarende getuigenissen groeit gestaag. Een arrestatie kon wel eens alsnog
op handen zijn.. 
Maar wéér rookbommen en geschreeuw kunnen we niet hebben in Amsterdam.
Net als de paarden zetten we onze oogkleppen op: Jorge Z. zal afwezig zijn,
Argentinië bestaat niet – en de geschiedenis ervan al helemaal niet. Máxima 
kwam als een engeltje uit de hemel zweven, we maken haar nu tot Koningin en
dan is ze onaantastbaar. Kom, we laten ons het sprookje niet afnemen: 
Leve de Koningin: hoera, hoera, hoera! 
                                                                      John Zwart – 1 februari 2013

Dynastie met stevig toekomstperspectief 

Reageer    

Vertrouwen op de techniek 

Vertrouwen op de techniek 

In de techniek waarmee ik opgroeide kon je altijd zien, horen of ruiken wat er 
kapot ging, en wat je niet met zintuigen waarnam was te meten. Ik ben een 
techneut uit het analoge tijdperk en verbaas me over het blinde vertrouwen dat 
de wereld stelt in de moderne digitale techniek. Betalingsverkeer, patiënten en
dijkbewaking, chemische fabrieken, verkeersleiding op het spoor, de weg, het 
water en in de lucht – alles hangt vandaag aan een digitaal systeem. 
Ik houd mijn hart vast voor het verantwoordelijkheidsbesef van het handvol grote
digitale ondernemers die ons deze techniek leveren. 
Waar zijn de noodvoorzieningen? Als ze er zijn, werken ze? 

Ziekenhuizen en andere onmisbare objecten hebben sinds jaar en dag allemaal
een noodstroom voorziening. Voor het geval de netstroom eens mocht uitvallen
wordt een dieselaggregaat gestart om de meest vitale functies onder stroom te 
houden. Een digitaal powerguard-systeem bewaakt dit tegenwoordig, distribueert
de beschikbare noodstroom naar waar het nodig is en start automatisch het
dieselaggregaat. Niet te tellen zijn de keren dat ergens na een netstoring overal
de boel spoedig uitging nadat noodstroom was ingeschakeld, simpel omdat het
"systeem" de diesel niet opstartte.. 

De NS treinen hebben al een aantal keren nutteloos stilgestaan toen in het
treingeleidingssysteem van het Utrechtse centrum een grote storing optrad. Met
genoeg problemen van bladval en sneeuwval, seinstoringen en onderhouds-
werkzaamheden kan NS zoiets er echt niet bij gebruiken. 

Het kan nu niet meer gebeuren zegt men, het systeem is dubbel uitgevoerd. 
Het is maar te hopen dat ze niet aan het internet hangen, want er zijn dan ook 
nog de 'hackers'.. 

De minicomputer verovert stormenderhand onze auto's en geeft de chauffeur 
zóveel informatie dat hij bijna de tijd mist om nog voldoende op het verkeer te 
letten. Toch zie je veel meer auto's rijden met defecte verlichting dan in de tijd
dat de functies van de auto nog niet digitaal bewaakt werden: het zijn vaak de
allernieuwste jaargangen van geavanceerde merken met een hulpeloze berijder.
Mijn auto heeft een bewaakt brandstofsysteem. Dat waarschuwt bij bereiken
van de minimum veilige tankinhoud en blijft daarvoor waarschuwen, elke tien 
kilometer opnieuw. Maar bij het eerste signaal kan ik nog wel minstens 65 km 
verder rijden, stelt de fabrikant mij gerust. 
Laatst waarschuwde de boordcomputer: "brandstofniveau laag" op vijftien km 
tot mijn huis. Het waaide en het regende, ik reed de pomp voorbij - 10 km verder
stond ik stil.. Het systeem waarschuwde 50 km te laat..
In de Turkse 737 die in 2011 op Schiphol crashte waarschuwde de boordcomputer
voor een defecte hoogtemeter, maar de automatische piloot reageerde op de 
informatie die de hoogtemeter gaf. De combinatie menselijke fouten en digitale 
gebreken is dodelijk. 

Ik weet niet hoe veilig landende vliegtuigen op Schiphol nog zijn in bespaartijden.
Het is ook geen vraag of een groot computerfalen chaos in het land veroorzaken
zal, het is alleen de vraag wannéér. 

John Zwart – januari 2013.

n - 

Reageer    

Digitale mankementen - 

Een paar keer per jaar voel ik de neiging mijn computer uit het raam te gooien.
Het begon lekker: vlak na nieuwjaar. En voor u herkenbaar? Wie heeft er
bijvoorbeeld de hierna beschreven ervaring nog nooit gehad, niemand toch?
Want u bent ook lekker meegegaan met het digitale tijdperk dat tegen het eind
van de vorige eeuw de wereld drastisch veranderde. 
Natuurlijk doet u zoveel mogelijk op de computer en u hebt allerlei programma's
op het ondoorgrondelijke ding laten installeren door regelmatig op "doorgaan" 
te klikken. Waarmee? Ja, 't is een kwestie van vertrouwen, want het schimmig
heen en weer flitsen op de harde schijf valt niet waar te nemen. 

Ook ik ga dan lekker aan de gang, door op het bureaublad te dubbelklikken 
op 't icoontje Microsoft Ariebombarie (om maar iets te noemen). Op 't scherm 
opent zich een lijst bestanden, ik wil iets gaan bewerken in bestand "financial
management – my budget limitations" (om maar wéér iets te noemen). 
Vol werklust dubbelklik ik op "open". De lijst verdwijnt en maakt plaats voor 
een leeg scherm met een tuimelend zandlopertje of een perpetuum mobiel 
draaiend wieltje (naar keuze). 
Ongeduldig wacht ik, na een minuutje of zo begint de onrust toe te slaan. 
Waarom heeft dit apparaat zoveel tijd nodig om een boek uit de kast te pakken
terwijl ik dat zelf binnen tien seconden kan? Er moet iets zijn misgegaan.
Je denkt: valse start, hij krijgt een herkansing, klikt op het kruisje rechtsboven
in veronderstelling dat 't bureaublad dan terugkeert. 

Maar nee hoor, een informatievenster opent met de mededeling "Microsoft 
Ariebombarie reageert niet. " Ja, je moet me wat nieuws vertellen, dat heb ik 
allang gemerkt, daarom wil ik afsluiten". Ik merk: ik ga reageren door tegen 
de computer te praten als tegen een medewerker die nogal traag van begrip is.
Hij geeft me keus tussen twee mogelijkheden: 
1. Wachten tot het programma reageert (tot je een ons weegt) of 
2. Het programma sluiten. 
"Rare keus voor een programma wat juist niet wil openen maar alla..." 
Een waarschuwing: Let op! Als u het programma nu afsluit kan er informatie 
verloren gaan! "Ja hoor-es, wat moet ik dán, als jij niet openen wilt dan moet 
ik toch afsluiten, hoe kan ik het risico van verloren informatie ontlopen?" 

Inmiddels zijn we een dik kwartier verder maar, nu met iets minder goede moed,
dubbelklik ik op het Ariebombarie icoontje: hij heeft een oplossing gezocht, 
dus het zal nu wel goed verlopen. Mooi niet, het te bewerken bestand blijft in 
zijn keelgat steken: zandlopertje, wieltje, wat háát ik die dingen! 
Alles uit, dan twee, drie keer weer proberen. Pc helemaal opnieuw opstarten,
daarna nog eens in de "veilige modus" – niets helpt. 
Tenslotte externe technische hulp ingeroepen. 
De remedie: Ariebombarie programma verwijderen van de schijf en opnieuw 
installeren met behulp van het cd-tje ervan... ja waar heb ik dat ding nou...

Waarom accepteren we toch dat ondeugdelijke software op onze computers 
wordt geinstalleerd die ondanks actuele brandmuren en virusschermen zó
maar "beschadigd" raakt waardoor we plotseling hulpeloos staan in de grote
digitale woestijn? De simpele mededeling "er kan informatie verloren gaan" 
is een gewiekste "disclaimer" die betekent "we zijn niet aansprakelijk voor 
de kreupele rotzooi die we op de markt brengen".

John Zwart - januari 2013

X of O - het is net 'boter kaas en eieren'

Reageer    

De aantrekkingskracht van Ikea of de Meubelboulevard

De aantrekkingskracht van Ikea of de Meubelboulevard 

Het wordt hoog tijd voor een gast columnist. 
Eigenlijk had ik zelf graag eens luchtig geschreven over die lusteloze tijd rond 
kerst en de nieuwjaarsdag, waarop alles dicht is voor inloop tenzij je ergens een 
uitgebreid diner hebt gereserveerd. 
Al doe ik er zelf niet aan mee, kan ik eigenlijk wel begrip opbrengen voor de 
mensen die lijden onder hun gedwongen "verplicht gezellig samenzijn". Als de 
boog van stress te strak gespannen staat vluchten ze naar buiten, waar helaas 
weinig is te beleven. 
Een uitkomst is dan de Meubelboulevard, of twee uur in de rij staan voor het 
historische Wouda-gemaal in Lemmer dat maar eens per jaar in werking is. 
Met de autorit mee heb je dan toch weer een hele dagbesteding. 
Maar ik graaf graag dieper, dus werd het een serieus stuk over de ervaring van
"eenzaamheid" door de mensen. Gelukkig is daar dan nog Arnoud de Jong voor 
de luchtige toon! Ja hij was op de meubelboulevard, hij wel – en overleefde het: 

Arnoud de Jong over de opvoedende waarde van Zweedse gehaktballetjes>

Ikea Russia - ook voor 'bärenmützen' 

Reageer    

Uitgeknald en uitgefeest 

Als je langzaam wat ouder wordt besef je steeds meer het verschil van de buitenkant
tegenover de binnenkant. Marilyn Monroe – tot haar laatste dagen hét begeerlijk seks-
symbool – ging al jong door die fase. Nauwelijks dertig jaar oud sprak ze al over de 
schijn aan de buitenkant van de glamourwereld waar ze zelf deel van uitmaakte: 
"it's all make belief, isn't it". Ze observeerde de menigte op party's waar iedereen 
wilde zijn, om gezien te worden. Stond vaak even apart, langs de kant: 
"then I listened and heard people whom I used to look up to, turn into ordinary 
boring people". Niettemin liet ze zich toch weer meeslepen in die jet-set, ze had 
helaas niets anders om op terug te vallen. 
Eenzaamheid binnen een menigte is erger dan eenzaamheid in de eenzaamheid. 
We hebben ons – alweer voor de zoveelste keer – opgewonden over pesten en de 
gruwelijke gevolgen. We kregen ook weer cijfers van de ijverige peilingbureaus die 
ons weten te melden dat er twee miljoen mensen in Nederland eenzaam waren in 
2012. Het aantal slachtoffers van groepspesten kennen ze niet, want die komen 
er zelden voor uit – als je gepest wordt ben je een 'loser'. Of al die 'losers' eenzaam
waren of die eenzamen ook 'losers', we weten het niet. 

De ideële reclamejongens voerden campagne om ons bij de naderende feestdagen
attent te maken op de eenzaamheid om ons heen. We krijgen dan zo'n beeld van
een alleenwonende oudere, minder goed ter been: maak eens een praatje, vraag 
of je wat boodschappen kunt doen. Onmiddellijk zijn er organisaties – al dan niet 
altruïstisch – die zich er op werpen. Kerstmaaltijd voor alleenstaanden, nodig iemand
uit bij je aan tafel. De gemeente vindt nog ergens een potje met vergeten subsidie-
kleingeld, vrijwilligers doen de rest. Allemaal goed bedoeld maar het werkt niet. 
In de grote stad blijf je eenzaam binnen de menigte. En in een dorp? Ik vond kort 
voor kerst een ongeadresseerd A4 kopietje in mijn brievenbus: "Kerstmaaltijd. 
Bent u eenzaam met kerst? Geef u op voor een gezamenlijke kerstmaaltijd in het 
dorpshuis." Je moet er toch niet aan denken? Dat je op kerstavond daar de gang
vol geparkeerde rollators binnenstapt? Want je moet toch wel dement of nogal 
zwak begaafd zijn als je daar tussen wil zitten, met op je voorhoofd bijna leesbaar:
"ik ben zielig, ik ben een loser".

In de jaren zestig liep ik, jeugdig zeeman in december over de 7th Avenue en 
Broadway, stond plots op Times Square: een duizelende lichtjeszee om me heen 
en een kolkende massa mensen en auto's. Ik besefte ineens dat er niets of 
niemand was die zich maar één moment druk zou maken als ik ter plekke dood 
neerviel. Dat is eenzaamheid binnen de menigte, van de ergste soort.

Reageer    

Alle vaste lezers en toevallige bezoekers een goed 2013!

Alweer kliekjes

In de tweede helft van december moet heel "hilversum" op vakantie, op een paar nieuws-
lezers en sportverslaggevers na. Maar je kunt natuurlijk niet al die tijd de zenders uit
zetten, beeld en geluid moeten altijd doorgaan. Al was het alleen om aan de eisen van
de Stichting Etherreclame te voldoen. 
Tegen kerstmis breekt dus de tijd van de makkelijke programma's en herhalingen aan.
Nou hebben we het hele jaar door al genoeg ouwehoerprogramma's in de vorm van: 
"pleur een microfoon op een tafel en zet er een stel mensen omheen en kijk maar wat
er uit komt". Met een paar reiskostenvergoedingen, gratis consumpties en een
attentiepakketje na afloop is het fijn goedkoop programmeren en je vindt altijd wel een
handjevol journalisten of anderen in de schaduwzone naar "bekend nederlanderschap".

In de aanloop er naar toe hebben we al een paar mini-verkiezingen gehouden: het 
politieke journaille kiest "de politicus van het jaar", de sportjournalisten kiezen hun 
"sportman van het jaar" en "sportvrouw van het jaar" en – je houdt 't niet voor mogelijk,
"Tros Radar" organiseert de "gouden loekie" en de "loden loekie" voor de "beste" en
de "slechtste" reclame op het beeldscherm. Daar móet je als publiek aan meedoen –
de Tros reclamemakers missen blijkbaar toch het vertrouwen in ons enthousiasme, 
dus er is een flinke reclamecampagne tegenaan gegooid. Het Droste-effect van de 
reclamejongens: "nomineer jouw favoriete reclamespot voor de Gouden Loekie!".
Eindelijk.. ik kon niet wachten. 
Het ooit door Ikea ingezette jijjouwen, dat sindsdien door alle reclamemakers werd
overgenomen, laat ons het absolute imbeciliteitniveau bereiken. Zo zijn we  
helemaal klaar voor het herhalingenseizoen. Alle ruimte voor de hobby van een 
handvol radio en tv makers om in december ijverig te gaan knippen en plakken met
"sound bites" uit het jaararchief. Als de virtuele schaar en lijmpot in de kast weg
geborgen zijn en de knutselaars met de overige 800.000 naar de après ski zijn 
afgereisd wordt deze huisvlijt aan de thuisblijvers voorgeschoteld. 
Met dit hobbyisme is de feestmaand effectief om zeep geholpen. Want beste 
mensen, sinds gewone programma's qua inhoud allang afzakten naar knipsels uit 
de "celebrity-gossip" en herhalingen van "headlines" hebben we dezelfde dingen al
zo vaak gezien en gehoord dat de herhaling van de herhaling de treurige smaak 
heeft van herhaling in het kwadraat. 

Terugkijken straalt zelfgenoegzaamheid uit, terwijl er als nooit tevoor alle reden is 
naar de toekomst te kijken. Veel te veel zelfgenoegzaamheid van dezelfde snuiten
bijvoorbeeld van Giel Beelen, die net de wereld heeft gered met in 1 week 'n paar 
kratten vruchtensap leeg te drinken, waarvoor hij als een held door jong tukkerland
werd toegejuicht – en Erik van Muiswinkel die met onnavolgbaar onderuitgezakte 
nonchalance ster zit te wezen bij Matthijs van Nieuwkerk. Hij vult, zo u wilt, straks 
uw oudejaarsavond ook weer met een jaar in de herhaling, laten we hopen op een
beetje humoristische toon. Dat hele DWDD kan ook zó naar de commerciëlen,
het salaris van Van Nieuwkerk past er al naadloos in. 

Wie kijkt er nog vooruit? Ik zou wel eens iemand willen zien en horen die een 
futuristisch programma brengt, wat zou dat verfrissend zijn. Over de ondergang van
Rutte II en Nederland als stuurloos land meegesleurd in de Verenigde Staten van
Europa bijvoorbeeld, met als president Sylvio Berlusconi, met miljarden ingekocht
door Rupert Murdoch. Wat hem in de USA niet lukte, wel geslaagd in de USE.
Dat levert vast veel orogineler komische stof op in plaats alwéér die gestruikelde 
hoogleraren door de mangel te halen – elke columnist deed dat allang op actuele 
en snedige wijze.
De publieke en regionale omroepen zitten in de stress.
Van de worst van de publieke wordt plak na plak tot 200 miljoen op hun budget 
gekort. Vanaf begin van het jaar grepen ze dat onderwerp menigmaal aan voor
zo'n ouwehoerprogramma met een kringetje eigenheimers rond de microfoon. 
Publiek navelstaren, dat moesten ze nou juist niet doen, want hiermee bewijzen ze
het gelijk van hun politieke broodheren die ze zien als natuurlijke tegenstanders. 
Waar rechts Nederland de bijstandtrekkers van beschuldigt maakte de publieke
omroep zich jarenlang schuldig, Ze zijn hetzelfde als commerciële, alleen mochten
ze ongestraft van twee walletjes vreten. 
Eind aan dat gedebatteer over de eigen navel, ouwehoeren is niets voor vandaag,
ouwehoeren is van gisteren. 

John Zwart – 31.12.2012

 Showvuurwerk is er weer genoeg.
 Gaan die twee mannen in Den Haag nu toch voor echt vuurwerk zorgen? 

 Zijn we op weg ergens heen, waar dan naar toe?   Toch niet alleen 
 naar de volgende peilingen? Ik hoop dat u het voor uzelf wel weet! 
 Vinden van een beetje zin in het leven bijvoorbeeld, vul maar in...

Reageer    

Alle vaste lezers en toevallige bezoekers:
een mooie Jaarwisseling en Start van 2013!

Magiërs 

De tijd van zonnewende en jaarwisseling is een periode waarin het onbevattelijke
volop ruimte krijgt. De mensen op het noordelijk halfrond ervaren hoe het daglicht
almaar korter duurt en het verschijnsel winterdepressie houdt er ongetwijfeld 
verband mee. 
Gaan we in gedachten terug naar een tijd waarin onze astronomische kennis nog 
in de kinderschoenen stond is duidelijk dat kwade en goede machten onder de 
invloed van al die donkere uren steeds onze gedachten konden beheersen. 
Angst dat die zon, almaar korter verschijnend en steeds lager boven de horizon, 
wel eens helemaal voorgoed zou kunnen wegblijven kon reëel zijn. En dan, een 
onbekend schijnsel aan de nachtelijke hemel, bijna even helder als de maan, het
kon een belofte van het goede inhouden, maar evengoed kon zo'n komeet onheil,
ziekte en sterfte voorspellen. 

Het bovennatuurlijke krijgt soms de mensen van vandaag nog net zo in z'n greep.
Ruim een week geleden nog hield de Maya-kalender heel wat mensen bezig, die 
eindigde op 21.12.2012. Sommigen verbonden er echt "het einde van de wereld"
aan, de meeste deden er wat lacherig over, maar tóch... 
In de Bijbelse geschiedenis zowel als in de Koran wemelt het van de "wonderen".
Vandaag nog gebeuren soms wonderlijke dingen, maar bijna altijd is er dan een
duidelijke verklaring voor. 

Ik heb in India zo'n magiër bezig gezien, hij liet op zijn fluitspel een cobra uit 
een mand omhoog kronkelen en vervolgens weer neerdalen waarna hij het 
deksel terugplaatste. Hij gooide een koord omhoog dat, ongelooflijk, omhoog 
bleef staan! De man was geen tovenaar, maar een illusionist wist ik. 
Toch was ik verbijsterd, je gelooft je ogen niet. 
Inderdaad moeten we onze ogen soms niet geloven. 

De illusionisten van vandaag hebben het makkelijker dan die van vóórbijbelse
tijden. Ze hebben de techniek tot hun beschikking. De dingen die ze je laten 
zien zijn verbijsterend maar – als je 't wéét – toch realistisch. Alleen dat realisme
laten ze je niet zien, ze laten je een realiteit zien die zij willen dat je ziet. 
"Dynamo" is een nieuwe Britse illusionist van deze 21e eeuw. Hij loopt over het 
water van de Theems. Kijk naar de verbijstering in de ogen van de 21e eeuwse
toeschouwers: ze zien de realiteit die Dynamo hen voorspiegelt, daartoe in staat
gesteld door de techniek die hij niet laat zien. 
De mensen zijn niet zoveel anders geworden, misschien was Jezus wel een 
illusionist. Een, die de aandacht trok, maar ook aan belangwekkende andere 
dingen deed. 

John Zwart, 28 december 2012 

      "Life is an illusion 
       Reality is only what you make it" 
       (Dynamo, illusionist)

   Dynamo shrinks an iphone
       to put it in a bottle 
       (helaas geblokkeerd door NBC, excuus)

   Dan deze maar: 
       Dynamo shows trick leaning extremely backwards 

Reageer    

Alle vaste lezers en toevallige bezoekers:
Prettige Kerstdagen gewenst! 

            OBA Amsterdam - Het Laatste Podium van 2012  

Sander Brouwer, Gerdin Linthorst en Merik van der Torren waren er puur voor de 
poëzie. Alhoewel: Brouwer – markante stem bekend van Eijlders, weer iemand die
het ook wel zonder elektronica kan – vraagt zichzelf af of het wel "gedichten" zijn
die hij al jaren schrijft. Die stem heeft hij – zijn jeugd speelde zich af in Overijsel –
zo vanaf de kansel gehoord. Het geeft hem een zekere autoriteit die hij zelf weer 
afbreekt door de zelfspot die in zijn gedichten klinkt. Er zit iets van de filosoof in 
hem, want terwijl hij zegt "ik heb niets te zeggen" en zijn eigen spiegelbeeld een 
"schijnbeeld" noemt, verwijst hij ook naar Lao Tse. Ja, ja, eerst Tagore, nu ook 
nog Lao Tse, het zijn geen kleintjes waarop de deelnemers deze middag leunen.
Zijn bestaan hier noemt hij naar de oosterse dichter-filosoof "het toeval Gods". 
Zwaar wordt het nooit met Brouwer want hij springt zo weer over naar de satire en
leest een persiflage vol van zelfspot op het bekendste werk van de tachtiger 
Willem Kloos: "ik ben een God in het diepst van mijn gedachten. En zit in 't 
binnenst van mijn ziel ten troon". 
Gerdin Linthorst brengt nog meer Eijders'sfeer in de OBA door een herhaling van
haar voordracht van de vorige zondag. Haar "Kerstvers" mag weer niet ontbreken.
Daarin baarde "zij" (Maria) een tweeling, de 12 apostelen en de 3 koningen hebben
er ook hun plaats in, evenals het vruchteloos kerstvieren gedurende tweeduizend 
jaar, want nog steeds "komt er geen eind aan de krijtende kinderkens op aard". 

Die stem heeft hij vanuit zijn jeugd, door het luisteren naar de preek van de kansel

O Time                                             Na jouw theater 

O, Time                                             zo vele kijken maar hebben niet gezien
Be Kind                                             dat ook het goedbedoelen voor 't angstig kind
Help this weary being                         dat lang na ontwaken zich nog in de greep van
To forget what is to sad to remember   de bange droom bevindt, die niet wijken doet
Loose my loneliness, 
Ease my mind,                                  niets is genoeg zo weet alleen wie zelf
While you eat my flesh                       de klauwen van depressie kent 

                                                        ze kijken maar ze hebben niet gezien
                                                        als je toch weer lacht dan menen ze: 
 Marilyn Monroe - (1960)                                                                      het is voorbij
                                                        maar het was je laatste energie - er is de klauw
                                                        die even afwacht tot je eigenlijk rusten moet 

                                                        ik hoop zo graag dat je gewiegd wordt 
                                                        als je nu nog ergens bent 

                                                        John Zwart (voor Norma Jeane 1962-2012) 

No make up, no hairdressing, no lighting. Just the headlights of your car.
Picture by © André de Dienes - Los Angeles 1952. 

Reageer    

De geest van Scrooge   

John Zwart – 22 december 2012

Soms een geestelijk instabiele dronkaard    
                                                                 of toch een slimme opportunist?

Reageer    

Gevaar voor elkaar  

De NRA steunt op 4,3 miljoen leden en organiseert regelmatig evenementen
waar direct, zonder antecedenten onderzoek wapens worden verkocht.
Zij wordt gesponsord door wapenfabrikanten/wholesales als Smith & Wesson
en steunt op haar beurt financieel campagnes van sympathiserende politici.
Altijd kon de NRA rekenen op enkele bekende enthousiaste propagandisten,
zoals bekende sterren die als hobby graag jagen.

Charlton Heston zwaait fanatiek
met zijn shotgun op een NRA promotion

Reageer    

De paarden van Marrum en de walvis van Texel  

1."Ga me alsjeblieft niet vertellen dat jij ook nog over die bultrug gaat schrijven!", 
riep mijn dochter waarschuwend uit toen zaterdag de nationale hype van de week
ter sprake kwam, omdat de gestrande reus al een knuffelnaam had gekregen: 
Johannes. Dat is immers 't signaal dat het massasentiment zich meester maakt
van een pechvogel, in dit geval een pech-zoogdier.
Maar achter zo'n emotioneel decor speelt zich vaak veel prozaïscher belangen-
strijd af, die is minder sexy. Zoals je je destijds kon afvragen waarom paarden 
zo lang op het wad liepen te grazen terwijl er toch springvloed werd verwacht. 
De spectaculaire redding, compleet met dramatische opnamen van dieren, stijf 
opeen gedrongen op de laatste nog droge plek, was veel lekkerder nieuws voor 
de media. Dat twintig paarden al verdronken waren was meteen vergeten. 
Ook op Texel, waar een zeldzame stranding van een zeezoogdier plaatsvond 
kent het verhaal meer kanten. Het dier lééfde nog en een levend dier kun je niet
zomaar laten sterven, al denkt men daar in de slachthuizen van onze vlees-
industrie anders over. Dan zijn er ook nog de verzamelaars, wat in hun collectie
begeerd wordt moet liefst dood zijn zodat je er onbeperkt lang plezier van kunt 
hebben: geprepareerd of op "sterk water". 

Het was trouwens toch al een merkwaardige ervaring voor mij, net alsof ik naar 
een film in herhaling zat te kijken. Zo was het eigenlijk ook. Toen we sinterklaas
vierden vond een rampzalige scheepsaanvaring plaats tussen de Baltic Ace en 
de Corvus J, waarbij de halve bemanning van de Baltic Ace verdronk. 
Op de late avond van de volgende dag ging ik op de tv kanalen op zoek naar meer
nieuws, en stuitte toevalligerwijs op een natuurdocumentaire. Met spectaculaire 
opnamen van vulkaanuitbarstingen en lavastromen, maar óók een bultrug, die op
een strand lag. Het dier lééfde nog, er liepen nieuwsgierige mensen omheen, een 
man met een hondje dat tegen dat enorme wezen begon te blaffen. Een jongen 
klom er bovenop en liep stoer heen en weer over de rug van die ongelukkige "vis".

Toen de Texelse bultrug gemeld werd lag hij bij vloed nog ruim in het water, maar
elke eb zou hij vaster verzinken in het zand. Beschikbaar was een sleephopper-
zuiger van de Maasvlakte. Maar tegelijk maakten mannen als Kees Moeijliker 
een vreugdesprongetje, want bij het Rotterdams Natuurhistorisch Museum zowel 
als Naturalis Leiden zijn ze gek op spectaculaire dieren - maar ze moeten dan wel
dood zijn. Een paar dagen op het strand, dan gaat een walvis wel dood, van de 
stress en bezwijkend onder z'n eigen gewicht. 
Het aanbod van de sleephopperzuiger om het zand onder en om de bultrug weg te
zuigen zodat hij in een paar meter water komt te liggen werd afgeslagen - intussen
voert men een reddingstheater op. Amateuristisch geklungel met een net en een 
sleepkabel en een boot van de KNRM. Ik hoor iemand nog iets doms zeggen over
dat hij van honger dood zou kunnen gaan. Een bultrug eet 's zomers massa's krill
in de noordelijke zeeën en trekt in de winters naar de tropen waar hij inteert op zijn 
speklaag. Honger heeft "Johannes" niet, hij kan maanden vasten. Wat wel raar is:
dat hij in december nog eenzaam in de Noordzee zwemt en niet bij zijn familie op
de Afrikaanse kust. 

next to largest living seamammals - Megaptera novaeangliae 

humpback adult 12 - 15 metres, 35 - 45 metric tons - Click the picture to hear her singing

3. Vanaf de eerste dag voorvoelde ik hoe het zou eindigen. Onder leiding van de
burgemeester van Texel, ook een keer "lekker belangrijk", mag de NOS camera 
even opnamen maken van het walvisoog, dat zich op het licht van lampen opent 
en sluit, en een shot in close-up van zijn neusgaten. Ondertussen doet men alsof 
serieus de dramatische allerlaatste reddingspoging plaatsvindt. 
"L'histoire se répète". Ik wist het: straks komen de mannen met de stokmessen, 
hakbijlen en kettingzagen. 
Natuurlijk zag ik liever hoe die hopperzuiger in 'no-time' een kanaaltje in de zand-
bank had geslurpt om die bultrug, deels op eigen kracht, van de bank te helpen 
met hulp van een sleepkabellus achter zijn voorpoten (vinnen). Dat hij vervolgens
alsnog in zee zou sterven is lang niet uitgesloten. Toch was dan sprake van een
"win-win" situatie: een mooi stukje reclame voor Hollands Glorie van de bergings-
en baggerindustrie en een emotioneel "happy end". 
Had men angst beschuldigd te worden van belangenverstrengeling?  

4. Alsof die er nu niet is geweest... Het pretpark Dolfinarium en de egotrippers. 
Die burgemeester van Texel die besluiten nam over dingen waarvan ze geen 
verstand heeft om ook eens in het nieuws te zijn en figuren van het type
Kees Moeijliker en de plaatselijke veterinair. Allemaal "belangeloze" deskundig-
heid die het beest wel graag een euthanasie "spuitje" (sic!) wilden geven. Door 
20 cm spek, hoeveel cc, twintig? tweehonderd? twee liter?  
Al 17 jaar verveelt Moeijliker de wereld door telkens zijn verhaaltje te vertellen 
over zijn ontdekking van "homofiele necrologie" bij de wilde eend. Blijkbaar 
vindt hij steeds weer gehoor om zijn smeuïg verhaal op te dissen. 
Hoe hij kickt op simpele publiciteit bewees hij recent opnieuw met zijn voorstel
om schaamluis te plaatsen op de lijst van met uitsterving bedreigde diersoorten.
Omdat de meerderheid van het mensdom nu z'n schaamhaar afscheert. 
Kijkt u eens goed, als u schaamluis in uw kuifje treft: meteen opsturen aan Kees.
Hij geilt erop voor zijn collectie. Wel even doodmaken eerst. 

John Zwart – 17 december 2012 

Reageer    

De laatste idolen  

                                        < I want to be evil - Youtube

5. In 1971 stierf Louis Armstrong op 70 jarige leeftijd, 70 jaar is niet echt oud. Maar 
omdat zijn trompetklanken al een poos geleden waren verstild, riep het niet zoveel 
emotie op. Misschien had ik zijn duetje "Wonderful World" iets te vaak gehoord 
rond Kerstmis. 
Ella Fitzgerald hield het langer vol, zij overleefde Louis nog vijfentwintig jaar. 
In 1996 op 79 jarige leeftijd vond ze het genoeg. 
Maar mijn progressieve cool jazz idolen waren er allemaal nog en ze speelden 
dóór tot in de 21e eeuw, alsof hun leven eeuwig zou duren. 

Toen viel de Canadese reus Oscar Peterson om, in 2007, een dag voor kerstavond.
Hij werd 82 jaar. Een jaar later in 2008, overleed Eartha Kitt op dezelfde leeftijd aan
darmkanker. 
Twee pianoreuzen waren toen nog over: George Shearing en Dave Brubeck. 
Shearing, de blind geboren Londenaar, was een nakomertje in een groot en arm
arbeidersgezin, maar er was een oude piano en hij begon zichzelf te leren spelen
vanaf zijn derde jaar. 
Hij stelde zich eerst tevreden met een baantje als barpianist in een pub in 
Lambeth – North London, voor 25 shillings per week. Maar hij emigreerde in 1947
naar New York waar hij triomfen vierde in Carnegie Hall en de rest van de wereld. 
Tot in 2005 gaf hij nog concerten. In 2011 stierf hij op 91 jarige leeftijd.
Ik herinnerde me toen dat ik zelf in Durban, Aden en Bombay, in zeemanshuizen 
waar een piano stond, nog "Lullaby of Birdland" en "September in the Rain" speelde 
tot het door ontwenning op een dag niet meer lukte. 

En nu is het december 2012, al mijn idolen zijn dood.
Dave Brubeck op 5 december j.l. als laatste. Zijn wieg stond in San Francisco en 
ook hij begon het klavier te verkennen op jonge leeftijd. Hij was niet blind maar 
had wel slechte ogen. Gunstig was dat zijn moeder speelde en lesgaf. 
Zijn vader zag hem echter liever dierenarts worden. Dr. Arnold in Stockton zei al 
spoedig: "Dave, stop wasting my time and yours. Your mind is in the conservatory,
please go there". 
Maar Dave Brubeck had nooit leren noten lezen, toch voerde zijn fenomenale 
gevoel voor ritme, harmonie en contrapunt hem door de opleiding. Hij compenseerde
net zo goed als de blinde George Shearing. Brubeck maakte ontelbare tournee's 
en was een groot muzikaal ambassadeur voor zijn land. 
Een jaar na Shearing geboren werd hij dus even oud: 91 jaar. Had Dave Brubeck 
afgelopen woensdagochtend nog gehaald was het zijn 92e verjaardag geweest. 

Om alle idolen te eren heb ik "Take five" nog maar eens gedraaid. 
Een mooi requiem van het Brubeck kwartet, vooral door de gevoelige altsax van 
Paul Desmond. 
                                                                       John Zwart – 10 december 2012.

  Dave Brubeck
 Brubeck 1920-2012 
                                             Dave Brubeck Quartet in concert Jazz Club 
                                             < Take five – Brubeck en Paul Desmond

Reageer    

Piet met uitzetting gedreigd, in bescherming genomen    

Die drankzuchtige idioot die almaar "ho-ho ho-ho ho-ho ho-hoooooo" roept

Reageer    

Wie stout is de roe   

Soms wil ik even voor de grote problemen wegduiken. Dan is het heerlijk om af te 
dalen naar het niveau dat zich beneden trivialiteit bevindt. Daar is niets mis mee, het
ontspant en dan kun je er weer een poosje tegen. Waartegen? 
Chagrijnige, ernstige en kwaaie koppen overal om je heen. Hoe? 
Gewoon je even afsluiten voor wat misschien weer vlak om de hoek gebeurt en je 
gedachten op nul zetten. Dat kan de illusie geven alsof je de jongste kindertijd terug 
kunt halen, toen de wereld ophield bij die hoek en "verderop" gewoon niet bestond. 

Toen het paard voor de wagen van de groenteman een beleving was. Toen de man 
met één arm door de straat liep, hij bracht kranten rond en wipte heel handig met de 
uit zijn mouw gestoken ijzeren haak de klep van de brievenbussen omhoog. 
Nieuwsgierig makend, maar ook een spannende vage angst. Toen je minutenlang 
kon kijken naar een vogeltje in de tuin. En als de dag dat je de versgevallen kastanje
vond en die opwreef aan je broekspijp, tot hij te glimmen begon als de salontafel 
wanneer je moeder pas geboend had. 

Het is Sinterklaasfeest en kijken naar heel jonge kinderen – die nog 'geloven' – 
brengt dat altijd gemakkelijk dichtbij. Het pure in die gezichtjes, nooit bezig geweest
met het journaal, nieuwsuur, opsporing verzocht, misdaadseries of p&w. 
Zelfs geen jeugdjournaal, hooguit 'klokhuis'. 
Voor hen is 't hetzelfde als voor alle generaties vóór ons. Als er nou iets is om vrede
mee te hebben is het dat feest van die ongelooflijke blijdschap om een oude man, 
die op zijn eigen verjaardag zélf aan iedereen cadeautjes geeft, en zich daarvoor 
moet laten bijstaan door een horde watervlugge knechten. 

Het bewijst dat veel mensen nog geen echte problemen hebben. Ze zouden 
vrolijk kunnen zijn maar ze kiezen er zelf voor zich vast te houden aan duistere
gedachten in plaats van mee te gaan met het kind, dat geen benul heeft van 
zulke denkbeelden zoals er huizen in het hoofd van oud geworden kinderen als
de wethouder Andrée van Es uit Amsterdam.
Zwart geschminkte Pieten krijgen van haar de roe, de Pieten moeten gewoon 
hun witte gezichten houden. Dus tante Jet moet voortaan gewoon mee met 
Sinterklaas gaan als tante Jet met een zwarte veeg over haar wang. 
Wat zullen die kindertjes raar opkijken zeg!  

Amsterdam blijkt een zorgenloze stad te zijn, getuige de taakopvatting van deze 
wethouder. Het gaat dus heel goed met de stad: veelkleurig als de wereld, tegelijk
nog een heerlijk kneuterdorp. 

John Zwart – 04.12.2012.

Tante Jet, sorry Zwarte Piet, 
op weg naar het dak 
van de Bijenkorf. 

Reageer    

In het harnas  

Het Amsterdamse Theater Carré aan de Amstel is jarig. 
En niet zomaar een verjaardag, op 3 december 1887 opende het imposante gebouw 
zijn deuren als huisvesting van het Koninklijk Nederlandsch Circus, gebouwd door 
circusexploitant Oscar Carré, nu dus 125 jaar geleden. Sinds 1977 is het eigendom 
van de stad, en kreeg het predikaat "Koninklijk". Vanaf die tijd versterkte de faam
van dit theater voor toneel, dans, musical en cabaret tot legendarische proporties..
Niet alleen voor Amsterdam, eigenlijk voor heel Nederland.
Op zo'n koninklijke verjaardag wordt natuurlijk de koningin uitgenodigd, ze komt 
vanzelfsprekend naar het Gala met de hele sliert van notabelen die zij altijd als een
bruidssleep met zich meevoert. Een enorme voorbereiding vraagt zoiets, maanden 
zijn er honderden mensen voor in touw geweest, voortdurend onder de voelbare druk
van de "deadline":  3 december 2012.
Dan moet alles klaar zijn, op rolletjes lopen, want een verjaardag is maar één dag en
de agenda van de majesteit ligt al maanden tevoren in ijzers gevat. 

Ik stel me zo voor dat de majesteit al samen met een hofdame in de weer was met 
haar "toilet" zoals het kiezen uit de kledingkasten ten paleize wordt genoemd. 
Dan komt er opeens het bericht: "Majesteit, het gaat niet door". 
Wie had de macht de koningin slechts enkele uren voor een afspraak af te zeggen?
Alleen de dood.
Acteur zanger Jeroen Willems zakte tijdens de laatste repetities zomaar ineens 
in elkaar. Stierf bijna "in het harnas" zoals men dat noemt, op de bühne van Carré. 

De NCRV nam in de winter 2007/2008 een vraaggesprek met hem op. 
Hij was toen 45 en vertelde dat hij 15 jaar oud was toen zijn vader plotseling stierf 
aan een hartstilstand. Zijn vader was pas 50 jaar. Dit was voor hem op zijn leeftijd 
iets onbegrijpelijks waardoor hij jarenlang erg geëmotioneerd was. 
"Het is nu dertig jaar geleden", vertelde hij. "Ik ben later wel over die gevoeligheid
heen gegroeid, maar nu ik zijn leeftijd begin te naderen denk ik steeds weer aan 
die laatste periode van zijn leven". 
Het is nu 2012 vijf jaar na dat interview en Jeroen Willems is gestorven, pas 50, 
aan een hartstilstand. Macaber? 
Mijn vader stierf, ook aan een hartstilstand en ik ben nu op vijf jaar van de leeftijd 
die hij bereikte. Ik dacht er vaak aan de laatste tijd. Maar misschien doet elke 
zoon dat wel, als hij op een leeftijd komt die zijn vader's laatste verjaardag nadert.

John Zwart – 03 december 2012

 
Koninklijk Theater Carré  

Jeroen Willems 1962-2012 

Reageer    

Ons lesje voor de winter 

Reageer    

Het vierde megamozaiek 

ik orden heldere kleuren 
en dansende lijnen 
en oervormen met mijn penseel 
en componeer daarmee bezielde
en levende beelden, waarmee 
ik hoop de toeschouwer 
te laten delen in mijn gevoel 
van blijheid en liefde 
voor het leven, 
wáár ik ook ben  

Fabrice

nog naamloos (2012), "zonschervenschuit"? 

Reageer    

Recht op Zelfverdediging,  Noodweer Exces  of  Dood door Schuld 

John Zwart – 23 november 2012.                                           Wordt vervolgd. 

< "Die Brücke" Deutscher Film aus 1959 – Ereignisse am 27. April 1945.
Komplete film over de zinloosheid van de dramatische verdediging van een brug 
door een groepje schooljongens tegen de oprukkende Amerikaanse tankdivisie.

< Israëlische studenten, 18-19 jarige gelovige Joden weigeren militaire dienst 
te doen en leggen op een filmpje een verklaring af waarom. 
Zij kunnen de politiek van bezetting niet steunen, bedoeld om hen te beschermen
maar die allen juist in gevaar brengt. Ze vragen solidariteit met de "18 december"

< "Rachel Corrie" Het "incident" in Nablus aan de scheidslijn in maart 2003, 
toen de vreedzaam demonstrerende Amerikaanse Rachel Corrie doelbewust door
een bulldozer werd overreden en gedood. Ook het bezoek van haar ouders, later. 

Fences for peace and freedom..

Uri Rosenthal
na hem zou 't anders gaan ...?

Reageer    

Een TV camera, lamp voor de motten   

Nou Bram Moszkowicz' plekje is helemaal overgenomen door P. R. de V. Hij sprong 
met verende passen van de ene studio naar de andere om voor de camera's te strálen.
Het gaat helemaal goed komen met ons opsporings en berechtingsapparaat, zoveel
is duidelijk als je zag hoe zijn borst opzwol tot slagschiphoogte, 
om wijlen Gerrit Komrij maar te citeren. Maar het ergste was dat de Leeuwarder Hoofd-
officier én de Politiechef opeens óók in Hilversum present waren om hun "shining hour"
te beleven. 

Ik hoor dat het echtpaar Tulleken-Koelewijn net de oogst kreeg van hun gretigheid
om in februari ook de blits te maken voor de media. Mevrouw Koelewijn, opgetogen
met haar "scoop" over Prins Friso, specialist Tulleken voor zijn schending van het
medisch beroepsgeheim en de privacy van een patiënt die niet eens de zijne was.
Mevrouw Koelewijn en de NRC zijn stevig berispt wegens zich niet houden aan de
regels voor goede journalistiek en Tulleken? Die rookt van zijn akkefietje een nog
zwaardere pijp. Ik mag hopen dat op het tv-debuut van die beide Friese Justitie en
Politie dames ook nog zo'n vervolg komt. 

John Zwart – 20 november.2012

Reageer    

Het wordt hoogste tijd dat de Zonnegod spreekt   

Nog nooit zo vaak als in de afgelopen twee jaar heb ik overal mensen "Allahu Akbar!"
horen roepen vanaf mijn beeldscherm – terwijl ze bezig waren hun medemensen de
dood in te jagen. Zelfs in de jaren dat ik regelmatig in Arabische landen verbleef 
hoorde ik die kreet echt veel minder. 
Ik krijg altijd koude rillingen als ik dat geschreeuw hoor, gevolgd door een krankjorum
machinegeweersalvo in de lucht. Met regelmatig 'vreugdedoden' als resultaat. Ik had
dan ook van begin af aan weinig vertrouwen in de zegen van de "Arabische Lente". 
Net zo min als in een Joodse Lente toen Israël zich almaar zwaarder bewapende 
terwijl ik ze bezig zag alle grenzen af te sluiten met hoge muren en hekken onder
stroom. Er leven blijkbaar steeds minder mensen in Israël die dat nog associëren
met concentratiekampen. 

Hadden we nou maar gelijk in 1948 onze energiepolitiek omgegooid. Bijna 65 jaar 
werd ons gegund. Allang was er massaal fossielvrije schone energievoorziening 
gerealiseerd, onafhankelijk van de locaties van delfstoffen. 
De zon als onuitputtelijke eeuwige bron, voor iederéén in overvloed beschikbaar. 
De digitale revolutie heeft zich in veel minder dan de helft van die tijd voltrokken.
Neen, er moet zo nodig tot de laatste druppel olie uit de aardkost worden geslurpt.
Want onze economie draait op schaarste. Met schaarste wordt de meeste winst 
gemaakt. En zo blijven dictators in het zadel en moeten de grote economieën 
blijven marchanderen met machthebbers die een Godverlaten politiek bedrijven,
al doende zich beroepend op de zegen van hun God. 

Waarom in God's naam moesten we het zover laten komen? Is dit alles ons 
de koersen van de Exxon en Shell aandelen waard geweest? Ondanks de 
profijtelijke speculaties met de schaarste zitten we toch met een economische
plus een monetaire crisis opgescheept. En dagelijks dode kinderen op onze 
beeldbuis. "The Middle East is explosive" hoor ik Obama zeggen. 
Ik zou hem antwoorden: "You're right man, so you do something about it – but
I'm afraid you're not in power, not really". 
Het is hoogste tijd dat alle empathische atheïsten zich verenigen om een eind 
te maken aan de Godvergeten machten die voortdurend spelen met mensen-
levens en doen alsof dat God is. 

John Zwart – 18 november 2012 

geen oog om een oog, maar tien -  om drie doden, dertig, 
driehonderd...  en dan wordt het vrede... inshallah

Reageer    

Overschot en afschot [2]   

Als kind las ik het boek: "Jody en het hertenjong", ik kon toen nog nauwelijks lezen.
Ik kan het me net zo goed herinneren als "Alleen op de wereld" van Hector Malot en 
dat zegt alles. Ook een vertaald verhaal, oorspronkelijk Amerikaans: "The Yearling" 
door Marjorie Kinnan Rawlings die er in 1938 de Pulitzer Prize mee won. 
Ook nog verfilmd, in 1946 met Gregory Peck en Jane Wyman als de ouders van het
jongetje Jody. Foto's uit die film stonden in het boek, wat het voor mij een waar 
gebeurd verhaal maakte. 
Jody groeide op als kind van een pionierend farmersechtpaar in North Florida, dat 
heel geïsoleerd woonde. Als speelkameraadje had Jody een verweesd jong hertje dat
hij verzorgde. Het kleine dier groeide als kool en werd onhandelbaar, het moest terug
in de natuur. Maar uit gehechtheid aan de jongen bleef het rond de farm zwerven. 
Op een dag waren alle maïsplantjes afgevreten. 
Jody's vader pakte zijn geweer en doodde het dier. 

Sinds eeuwen is het zo: altijd spanning tussen de natuur en de mens. Vanaf de tijd
dat de laatstgenoemde soort knollen en citroenen begon te verbouwen. Voor elk 
akkertje moet een stukje natuur wijken. Niet zo'n ramp zolang er niet zoveel mensen
zijn, de natuur is heel royaal en vrijgevig. 
Maar nu zijn we met zóveel dat een heleboel plek nodig is voor alles wat bij ons 
moderne leven hoort. En dan nog al die akkers om te verbouwen wat we dagelijks 
met z'n allen opeten. Toch is het nog geen eeuw dat we pas goed beseffen zelf óók
natuur te zijn, dat terugdringen van de 'wilde' natuur ook bedreiging van onszelf 
inhoudt door constante verarming van wat er nog van het 'wilde' rest.

Natuurbeschermingsorganisaties zijn opgericht, eerst lokaal later landelijk en gelukkig
uiteindelijk ook internationaal, om de natuur zijn ruggengraat terug te geven. 
Een ecologische hoofdstructuur moet zorgen dat niet alleen maar treinen en auto's
gemakkelijk van a naar b kunnen rijden, maar dat 'wilde' natuur zich aan de 
versnippering kan ontworstelen. 

Zo is in 2010 ook begonnen aan het eco-viaduct over 't spoor en rw A28 bij Hulshorst.
Maar toen hadden we een staatssecretaris – Henk Bleker (CDA) was dat – die opeens
de stekker uit het hele EHS project trok. Hij was meer van de varkensflats. 
Het eco-viaduct werd afgebouwd, dat was al aanbesteed en geoormerkt geld lag klaar,
maar voor het vervolg geen cent meer. Het eco-viaduct sluit aan één kant aan op het
Leuvenumsebos, aan de andere kant op grond waardoor een corridor richting de 
bossen van Flevoland zou moeten liggen. Die corridor is er dus niet, wel de boeren van
Hierden en Hulshorst die 2010 de bui waarschijnlijk al zagen hangen. Hun akkertjes
tafeltje-dek-je voor grofwild uit het Leuvenumsebos, zodra het eco-viaduct oversteek 
biedt. Ze legden het probleem voor aan hun Provinciaal Bestuur, in de persoon van
Gedeputeerde Jan J van Dijk (CDA). 
Die zegde toe: "jullie zullen geen schade ondervinden van de wildoversteek". 

Landbouw en natuurbeheer in één hand gelegd, het onzalige idee van Rutte's gedoog-
kabinet. De oversteek voor edelhert, ree, das, boommarter, hermelijn en eekhoorn 
ligt nu klaar. Natuurmonumenten gaf een feestje in oktober, de boeren zagen het 
somber aan en herinnerden Jan van Dijk aan zijn belofte. Maar er is nergens geld, 
wel is er een oplossing die geld opbrengt: afschot van edelherten door jagers. 
De Nederlandse Jagersvereniging telt vanouds veel boeren en CDA-ers onder haar 
leden, zo is de cirkel weer rond. Miljoenen geïnvesteerd in een eco-voorziening ten 
behoeve van beschermd wild wat we vervolgens gaan afschieten. Jan van Dijk zegt:
"het is beheer, ik kan het uitleggen". 
Faunabescherming meent dat het niet uit te leggen valt. Wat vind jij? 

John Zwart – 14 november 2012.  
>>  http://www.petities.nl/petitie/geen-geweren-om-de-herten-te-keren 

Reageer    

Oktoberfest  

Oktoberfest 

Even weer eens over de jongens, Diederik en Mark, de twee musketiers. 
Voordat mijn vaste lezers gaan denken dat ik alleen maar bezig ben met stormen 
ver weg (en soms ook nog lang geleden). 
Natuurlijk kon ik de storm van verontwaardiging, die als een lagelandse "Sandy" over 
ons multipartylandje raast, niet missen. Op het gevaar af dat ik als oudere man word
afgeserveerd durf ik best te zeggen dat het bejubelde jeugdig elan van de coalitie-
tijgers schromelijk overdreven is. Wie van het tenenkrommende gedoogavontuur van
Balkenende en Rutte de schuld vooral bij het CDA zag liggen en Rutte volhartig zijn 
tweede kans gunde, moet na deze "Oktoberfest-formatie" toch eerlijk erkennen dat de
machtshonger – coute que coute – minstens zo sterk is bij het VVD kader als in de 
gelederen van de reeds eerder afgestrafte 'gristenen'. 

Als het aan Rutte ligt tapt hij ons allen de komende vier jaar vijftig miljard euro extra af
om in 2017 met de beste cijferlijst de blits te maken in Europa. De illusie, dat groei 
van besteedbaar inkomen toch een reële mogelijkheid is, liet hij onweersproken. 
En net als de banken in het verleden doet hij ook nog even of uitstaande slechte 
vorderingen niet afgewaardeerd hoeven te worden. 
Maar tactisch heeft hij goed op de trucjes van Balkenende gelet: als het spant moet je
gewoon een poosje onderduiken. Radiostilte gevolgd door een tripje naar Turkije,
dan koelt de soep intussen af terwijl Halbe Zijlstra de klappen opvangt.
Intussen kon men in PvdA gelederen het niet laten zich te amuseren met leed-
vermaak. Hoe krijgen ze het toch voor elkaar om zulke voorzitters te benoemen? 

Eerst die Ploumen, die de tegenstanders helpt om de beste man in eigen kring 
kopje onder te duwen en nu die Spekman weer. Die man is een keeper die scoort
in eigen doel. In de nacht van de verkiezingsuitslag kwam hij te voorschijn alsof hij
al drie nachten in de kroeg had zitten indrinken op de verwachte grote overwinning:
morsig hemd op de knieën hangend uit zijn afgezakte broek. 
De karikatuur van de 'arrebeijer'. Hij is nóg steeds 'Oktoberfest-feieren' blijkbaar,
moet zonodig roepen dat nivelleren zo'n heerlijk feestje is. Daar zit Samsom op te
wachten nu hij allang weet: zodra Halbe en Mark aan de knoppen gaan draaien 
zal de ongeremde woede van vakbeweging en ongeveer alle andere belangen-
groepen op mijn nek vallen. 
Dat heb je ervan als je je van de buitenwereld afsluit en één op één de politiek van
een polderland bekokstooft. Twee jonge mannen, allebei in de waan het met z'n 
tweetjes wel even te kunnen uitonderhandelen. 
Om daarna met zwaaiende vaandels tevoorschijn te komen om hun welverdiende
ovationele applaus in ontvangst te nemen. Bravo! Bravo! 
Eindelijk rechts en links evenwichtig verenigd. Niet dus. 
Voorlopig hebben ze geen van twee bewezen het beter te doen dan de vroegere 
ploegjes van oudere dames en heren. De gulzigheid was te groot: in recordtijd 
samen met moeder op de foto. Maar die had het allang dóór. 
Ik zag haar al gniffelen: "ach het is toch maar een toneelstukje". 
En dan, streng: "en ga jelui nu maar je huiswerk hélemaal overdoen". 

John Zwart – 08.11.2012 

Daar zit Samsom op te wachten nu hij allang weet: zodra 
Halbe en Mark aan de knoppen gaan draaien zullen vakbeweging
en ongeveer alle andere belangengroepen over hem heen vallen...

Reageer    

Respect [slot]  

Michael Bloomberg doet er alles aan om als een "goeie gewone jongen" te worden 
gezien. Hij weigerde zijn intrek te nemen in de protserige burgemeesterswoning (hij 
heeft zelf meerdere huizen binnen de State en daarbuiten), hij stapt vaak gewoon in
de NYsubway (weliswaar begeleid door bodyguards) en hij reist regelmatig met de 
express train van Lexington Ave. in plaats van zich opzichtig met heli's en privé-jets
te laten vervoeren. Het leek Bloomberg een heel goed idee om naast verkiezingen 
óók de NYC Marathon te laten doorgaan. 
Dat zou een teken zijn van de kracht en de spirit van zijn stad! 
Gelukkig waren er veel mensen die hem er voorzichtig op wezen dat het niet zo erg
fijngevoelig is om een marathonfeest te vieren in een stad waar één brug verder
tienduizenden mensen ontheemd en in de rouw zijn. 
De marathon werd dus toch maar afgelast. Maar de gekste marathonlopers die weer
van heinde en ver waren samengestroomd wilden hoe dan ook rennen: dan maar 
rondjes door Central Park. Een paar duizend wereldvreemden renden door het park,
mede daartoe opgejut door een Nederlander: Erben Wennemars, 
Dat menneke dat als schaatser vaak in de boarding belandde en nu op onze 
publieke radio en tv zichzelf voorbij praat en struikelt. 
Respectloos, ze hadden hun energie beter gebruikt om te gaan helpen op Staten 
Island. Waar mensen in de kou – het sneeuwt in NYC! – door hun burgemeester 
zijn vergeten. 

John Zwart – 06.11.2012

  < Noodoproep van de bewoners op Staten Island door WZZM 

Reageer    

Respect [2]  

Bijna half zeven was het, ik zag 't op de flauw verlichte klok boven de kortegolf ontvanger
toen ik wakker werd. De bewegingen van het schip waren daar de oorzaak van, het leek
alsof we rolden. Snel in de kleren geschoten en naar de brug. 
Het regende veel harder dan de vorige avond, het kletterde tegen de zijruiten van het 
stuurhuis, het daglicht doorbrak het grijs niet, wat van de zee te zien was zag er raar uit.
De deining, die eeuwige ademhaling van de oceaan, botste met een kortere deining die
achter aan stuurboord inkwam. Zo ontstonden brandingkoppen terwijl we in diep water 
voeren. De harde oostenwind blies daar het stuivende schuim vanaf. Het schip was niet
in staat beide golfsystemen te volgen en maakte een rukkerige combinatie van een 
slingerende en stampende beweging. 
Er moest vuiligheid in de buurt zijn, meteen aan de radio! 
NHC Miami herhaalde het laatste bericht van 6 uur 's morgens, Jenny was niet aan land 
gegaan op Hispaniola maar was nog verder afgezwenkt en 's nachts pal noord op de
Mona-Passage afgekoerst. De hurricane, nu al opgewaardeerd naar categorie 3, was 
ons achterna gekomen en had inmiddels de Caribbean verlaten. Haar voorwaartse 
snelheid was meer dan 10 mijl en versnellend. De omvang van het systeem inmiddels 
meer dan 150 mijl rondom het "oog". 

In overleg met de kapitein viel het besluit dat we de koers naar Cape Hatteras zouden
handhaven op normale snelheid zolang het mogelijk was. Bakboord of stuurboord 
uitwijken leek zinloos, je kunt nooit buiten het systeem blijven als het al zo omvangrijk
is en zo dichtbij, snel vooruit wegvluchten ook geen mogelijkheid. Doorvaren dus, tot 
de zee zo ruw wordt dat het verband van het schip gevaar loopt. 
Nog voor tien uur moesten we terugnemen tot halve kracht, tegen de middag naar 40 
toeren van de schroef, net nog genoeg om de roerdruk te houden die het schip met 
de boeg op de wind hield. Voortgang was er niet meer, de ligging handhaven op de 
windrichting van de naderende orkaan was al moeilijk genoeg in deze ruwe  zee die
zienderogen veranderde in een bewegend berglandschap. Tankers waren nog niet 
uitgerust met een tunnel, onze midscheeps en achterschip raakten geïsoleerd van 
elkaar. De zee brak er voortdurend overheen, zodat 't soms wel leek alsof de twee 
delen niet bij elkaar hoorden. Op de brug moesten we overleven op oud brood en 
instantkoffie, maar onze eetlust was toch al weg...

  < Video - Tanker in a hurricane 

Vier dagen na die dramatische middag en nacht bereikten we de loodskotter van 
Delaware Bay. Toen de loods aan dek stapte keek hij hoofdschuddend naar onze
gedeeltelijk weggeslagen loopbrug, naar de verschansing, die platgeslagen op het
voordek lag en zag dat twee sloepen ontbraken. Met respect sprak hij op de brug
de kapitein aan: "Well captain, was this the worst you've ever been in?" 
Zijn antwoord: "the worst one is always the one you're in". 
Het is vrij zeldzaam dat hurricanes in de noordelijke oostkuststaten aan land komen.
Voorbij Cape Hatteras schampen ze hooguit langs, maar de meeste ervan koersen
noordoostelijk de oceaan op. 
In de Delaware Bay hadden ze weinig gemerkt van wat ons op de oceaan overkwam.
Oude mensen praten soms nog steeds met diep respect over de "New England 
Hurricane of 1938" die bijna 700 doden eiste, vertelde de loods. 
En in september 1944 raasde er één van de 1e categorie de kust van New Jersey 
op, met veel schade aan huizen, wegen en de stroomvoorziening - maar de kracht 
nam al af tot Tropical Storm (<70 mph). De mensen waren tijdig gewaarschuwd, 
toen vielen er maar 6 doden. 
Nee, de Amerikanen aan de oostkust maken zich nooit echt druk over hurricanes.
In Florida, Alabama, Louisiana en Texas is dat heel wat anders. 

Reageer    

Diep respect [1]  

Talloze zeevaarders zullen onverhoeds zijn overvallen door zulke orkanen, waarvoor
niet te vluchten was. Mythen als de Bermuda Driehoek, waar schepen spoorloos zijn
verdwenen, zijn ontstaan in die tijden van gebrekkige communicatie. 
In 1935 kregen meteorologische stations in de VS de speciale opdracht alert te zijn 
op het ontstaan van hurricanes. Het seizoen werd bepaald op de periode juni t/m 
november, alle radiozenders moesten elke 6 uur een "alert" uitzenden. De gegevens
kwamen van metingen verricht door schepen op zee. 
Vanaf 1950 durfde men het aan om met vliegtuigen op zoek te gaan naar het ontstaan
van tropische stormen en ze te begeleiden in hun ontwikkeling en baan. En in 1956 
richtte de Federale Regering het NHC (National Hurricane Center) op. 

                                                                                                 (wordt vervolgd)

North Atlantic Hurricane category 4 over Bahamas  - © NASA picture 

Reageer    

De gezeten mannen    

Vandaag zal ik een verkeerde indruk wegnemen. Na een paar reacties op columns 
vermoed ik dat er lezers zijn die denken dat ik een gruwelijke hekel heb aan sport. 
Het tegendeel is waar, ik houd er van. Waar ik niet van houd is die duistere tak van 
bedrijfsleven die de mensen meest associëren met het begrip "sport". 
Echte gezonde sport vind ik prachtig, ik deed vaak actief mee. Natuurlijk heb ik 
zo mijn voorkeur, contactsporten ben ik niet zo gek op, omreden dat ze ook vaak 
agressie oproepen  – juist de eigenschap die mensen al slecht kunnen beheersen. 
Ik zag het sporten altijd als samenspel tussen mijn geest en lichaam: ze moeten 
luisteren naar elkaar, de geest zet aan tot presteren, het lichaam geeft signalen wat
het aankan en wat te hoog gegrepen is. Trainen helpt die balans langzaam op een 
hoger plan en de hart-longen functie profiteert ervan: alleen maar winst! 
Tegenstanders en recordtijden spelen geen rol. Wel het lekkere gevoel na veertig 
baantjes zwemmen, of ja, misschien net een half baantje méér dan de vorige keer 
binnen de tijd. En als je in een duurloop een poos alleen rent en honderd meter voor 
je een groepje ziet waar je langzaam maar zeker op in loopt.. 
dan lijkt het opeens makkelijk nog eventjes aan te zetten. 
Overwinning op die andere "ik" die moppert: "het is wel goed zo". 

Ik deed van alles, triatlons, halve en hele marathons, langlaufen en de elfsteden-
tocht. Dit jaar voor het laatst op het ijs gestaan. Een val: spaakbeen gebroken, pols
ontwricht, vingers verstuikt. Oude botten breken makkelijker en genezen langzamer –
het einde van het sporten, zoals aan alles een eind komt. Al met al duurt het nog best
lang als je nooit dwangmatig "p.r.'s" hoeft te verbeteren. 
Hoe anders is 't met topsporters, het spelletje is het leven, daar word je wereldvreemd
van. Alles voor het moment dat je als een vuurpijl met oud-en-nieuw bent: 
even schitteren dan uitdoven. 
Het probleem van de topsport van nu, de druk tot presteren kent geen genade, geen 
schitter: een sisser. Dag en nacht ermee bezig en het kost goudgeld die begeleiding.
Sponsors, wetenschappers en charlatans helpen een geslaagde carrière zo lang 
mogelijk uit te rekken. Tot het lichaam of de geest, of beide, niet meer willen mee-
werken. Struikelend van blessure naar blessure: "potverdorie, we hebben een miljoen
in die man of vrouw geïnvesteerd!". Soms zijgt hij inéén op het veld, valt dood van zijn
fiets of staat niet meer op uit zijn bed. 

John Zwart – 3 november 2012  © Hernehim Cultuur 

 Het hield je gedachten weg van het hele erge 

En wie roept daar toch weer om aandacht? 
Goed geraden: Olumpiese Erika. Ook ongeneeslijk wereldvreemd. 

Reageer    

Gedachten bij Hendrik Jan Marsman [Bernlef]   

De schrijver Bernlef heeft zich in de jaren 80 verdiept in het verschijnsel waarbij de
aftakeling zich juist aan de géést voltrekt, en vooruitloopt op de sloop van het lichaam.
Hoewel hij al vijfentwintig jaar schrijver was en jonge winnaar van de Reina Prinsen
Geerligsprijs, werd hij toen pas in brede kring bekend door zijn roman over een
dementerende man. 
Alzheimer was een taboe, zo had hij gemerkt, dit had waarschijnlijk vooral zijn 
oorzaak in schaamte bij de omstanders. Zijn authentieke benadering door het proces
juist niet als omstander, maar van binnenuit te behandelen, maakte hem ineens tot 
een schrijver van wereldbekendheid. 
Bij het totstandkomen van de roman "Hersenschimmen" probeerde hij het proces: 
twijfel aan zichzelf, maskeren van tekortkoming, wanhoop over besef van verlies in 
heldere momenten, naar doffe berusting, in te leven in zijn verbeelding. 
"Een stemmetje van binnen zei me: dat is onmogelijk", zo bracht hij zelf de wordings-
geschiedenis onder woorden, "nou, dat zullen we dan wel eens zien!" 

Vijftig herdrukken, een miljoen exemplaren, maakt die ene roman natuurlijk tot een 
zuil van Apollo binnen het oeuvre van Bernlef, maar wie alleen dáárnaar refereert in 
een necrologie doet hem ernstig tekort. Bernlef was een bijzonder en warm mens,
bescheiden zonder zijn status te laten gelden en toonde oprechte interesse voor de
mensen waarmee hij in contact kwam. Typerend voor zijn houding is dat hij aan het 
begin van zijn schrijverschap koos voor allerlei pseudoniemen om tenslotte op 
"Bernlef" terecht te komen. 
Zijn gedachte erachter was dat hij nooit als "H.J. Marsman" wilde publiceren, omdat
het zou zijn alsof hij graag wilde voortdrijven op de "breede rivieren die traag door 
oneindig laagland gaan" van zijn naamgenoot. 
Of iemand zelf op lauweren kon bogen of niet, was voor hem ook niet van belang in
het contact, wat telde was of er aanknopingspunten bestonden, of er gedeelde 
passies waren. 

Zoals ik het Noors autodidactisch aanleerde heeft Bernlef het Zweeds geleerd, maar
waar mij de vaardigheid tot alledaags gepraat volstond heeft hij zich in het Zweeds 
mijlen verder ontwikkeld met literatuurstudie. En zoals hij zelf begon als dichter was
zijn eerste fascinatie de poëzie. 
De Zweed Tomas Tranströmer en hij werden vrienden. In 2002 rondde hij de vertaling
van al diens gedichten af, de Bezige Bij gaf ze uit onder de titel: 
"De herinneringen zien mij". Het zal Bernlef enorme voldoening hebben gegeven 
toen Tranströmer in 2011 de Nobelprijs werd toegekend. 

Er was nog veel wat we konden delen, de explosieve lente op New Foundland en 
onze bewondering voor de grote Amerikaanse jazz pianisten als Erroll Garner, 
Dave Brubeck en Oscar Peterson. De muzikaliteit van ons beiden ontwikkelde zich
al vóór de opkomst van rock-and-roll. En ook hierin kon ik in Bernlef veruit mijn 
meerdere herkennen: hij groeide uit tot méér dan verdienstelijk jazzpianist en na 
het literaire programma konden we genieten van zijn virtuoze spel.

Bernlef aan de piano   
Eigen foto © John Zwart                                      

De Pianoman - (Het Boekenweekgeschenk in 2008) 
                                     Foto Bram Roza Festival

Ostinato

Onder het cirkelende stille punt van het wrak
rolt de zee dreunend aan in het licht,
kauwt blind op haar bit van wier en sproeit 
                                     schuim over het strand.

De aarde is in duister gehuld, dat de vleermuis
peilt. Het wrak staat stil en wordt een ster.
De zee rolt dreunend aan en sproeit schuim 
                                      over het strand. 

Wat is het wat die twee mannen verbond? Ik denk het te weten: 
ze zijn allebei beschouwers. Ze beschrijven en psychologiseren niet, 
wat het teweeg brengt laten ze aan de lezer over. 
Wat maakte dat het "klikte" tussen Bernlef en mij? Ook ik ben een beschouwer. 

Tot slot grijp ik dan toch naar "Hersenschimmen". 
Ik heb naar de omstanders van de dementie gekeken en door Bernlef zag ik hun
schaamte, die iets anders is dan deernis. 
De deernis reikt Bernlef hen aan met zijn boek "Hersenschimmen", 
maar ze moeten die emotie wel uit zichzelf halen. 

Hendrik Jan Marsman, dichter en schrijver J.Bernlef, 
overleed op 75 jarige leeftijd te Amsterdam. Hij debuteerde als dichter zowel 
als schrijver van proza in 1959, met de poëziebundel "Kokkels" en de verhalen
van  "Stenen spoelen". 
Won datzelfde jaar met zijn poëzie meteen de debutantenprijs. 
Er volgden daarna nog vele prijzen, de belangrijkste: 
Constantijn Huygensprijs (1984), de AKO literatuurprijs (1987), P.C.Hooftprijs (1994).
"Hersenschimmen" werd verfilmd en tevens bewerkt als theaterstuk.
Hendrik Jan (Henk) Marsman was getrouwd met Eva Hoornik, 
dichter Ed Hoornik's dochter. Het huis Querido Amsterdam treurt over het verlies
van een groot schrijver en lieve vriend. 

John Zwart -  © Hernehim Cultuur - 29 oktober 2012 

Reageer    

Echte lezer, bent u er nog?    

De grote "pure boekhandelaren" lijden een kwijnend bestaan, vestigingen met een breed
aanbod als bijvoorbeeld Selexyz Scheltema op het Amsterdamse Koningsplein en Donner
in Rotterdam lijken de keus te moeten maken: veranderen of drastisch inkrimpen. 
Veel boekhandels gaan steeds meer op kiosken lijken en dat komt echt niet alleen maar
door bolpuntcom. Het aanbod wordt immers bepaald door de grote uitgeverijen en die 
streven vooral het quantum effect na. 
De Rotterdamse Uitgeverij Nadorst is één van die "kleine uitgevers" die zich bezighouden
met marginale publicaties, niettemin vormen zulke kleintjes een belangrijk tegenwicht in 
de schaal tegenover het geweld van het massa-aanbod. 
Zij zullen nooit aan het "grote geld" mogen ruiken, maar juist daarom verdienen ze de
sympathie van Hernehim Cultuur. Bezoekers van deze site zien daarom in de nieuws-
rubriek nu en dan semi-commerciële aankondigingen van Brainbooks "De Brouwerij",
Maasssluis (van Henriette Faas) evenals van Joris Lenstra's "Nadorst" uit Rotterdam. 
Nadorst heeft een ludieke actie gepland op a.s. maandag 29 oktober, de onthullingdag 
van de AKO literatuurprijs, ondersteund door het "manifest" hiernaast:

boeken, boeken...

alleen nog marketingsuccessen? 
of zijn die straks ook alleen nog digitaal? 
allemaal een volk van schermpjestaarders?  

Reageer    

De Sport en de Parasieten   

Sport is magisch! Je kunt het zien als fijne activiteit om je lijf fit te houden. Je kunt
je keus maken uit de vele vormen, eentje je grote hobby laten worden. 
Die tot je levensdoel laten uitgroeien, er zelfs je beroep van maken! Tenslotte kun je 
er ook nog goed mee verdienen. En je kunt er goud geld áán verdienen. 
Dat is allemaal sport. 
Direct en indirect is er in zestig jaar tijd veel geld gemoeid geraakt met sport. Vrijwillig
besteed door beoefenaren en toeschouwers, ook overheidsgeld, waar de donateurs 
ervan niet altijd achter staan. De topsport staat hoog in aanzien. Topsportman en
topsportvrouw zijn BN-ers, niet alleen zij winnen: "we" winnen! Luister maar naar de
sportverslaggevers, kijk de koppen in de maandagkrant er op na: 
"we hebben gewonnen", niet de ploeg of het individu: "we pakten een gouden plak". 

Hoogste prestaties spreken tot de verbeelding en dat genereert veel publiciteit. Dat is
de perfecte winstmaker en zo is de cirkel weer rond. Rinkeldekinkel... dollartekens. 
Het was te voorspellen dat minder sportieve lieden zich aangetrokken voelen tot de 
topsport. Overal zijn tussenpersonen die uit de ruif willen mee eten, al rap werden 
nieuwe beroepen als "sport makelaar" en "sponsoring adviseur" uitgevonden. 
Hiermee verscheen het mes op tafel in de onderhandelingen over salarissen, transfer-
sommen, reclame- en uitzendrechten. 
Organisatoren zijn in verleiding gebracht, verlokt door de criminele lokroep, om mee
te zingen in de kringen van het dubieuze grote geld, besturen raken geïnfiltreerd.
Witwassers en gokmafia eisen hun tol. Grote publieksaandachttrekkers zijn al lang
meegezogen in de trend die elk spektakel in stijgende lijn moet houden. Achter het 
bureau zitten bedenkers van martelingen als extreem lange etappes of extra zware; 
of 'n finish met een eindspurt steil bergop. De individuele renner is geen factor meer, 
die "slaat geen deuk meer in een pakje boter", ploegen moesten gevormd met 
helpers en knechten, geleid door strategen. Was er ooit de masseur, elke renner 
wordt vandaag omringd door artsen, fysiotherapeuten, voedseldeskundigen, mentale
coaches, haptonomen en.. supplement dealers die niet met name genoemd worden. 
Voor het overige stuk voor stuk goedbetaalde zorgverleners die in de publieke sector
prima werk kunnen doen voor de volksgezondheid. 

De overheid moet geen cent besteden aan topsport, direct noch indirect. Het zou 
het bedrijfsleven sieren als ze dit in hun "ethiek" ten voorbeeld stellen. Wie er aan 
topsport wil doen mag dat, maar moet zijn broek zelf maar ophouden en geen te 
grote broek aantrekken die door overheid of sponsor kapitaal omhoog moet blijven.
Kritiek op Rabobank klinkt in mijn oren als "jullie betaalden toen er al jaren geslikt
werd, jullie moeten er nu mee doorgaan nu we (weer?) beterschap hebben beloofd".
Rabobank is zeker niet mijn favoriete bank, maar ze verdienen een pluim voor de
intentie om vooral de "breedtesport" ruimhartig te blijven steunen. Overheidsgeld 
zowel als sponsorgeld rechtstreeks aan de breedtesport is beter besteed in deze 
crisistijd, dan via de zieke u-bocht van de "topsport". 
En Mart Smeets moet niet huilen, ik had hem in 1986 al dóór. 

John Zwart – 20 oktober 2012.

Reageer    

Amsterdam: Let op Uw Saeck!   

Er gaan voortdurend stemmen op over wat er goed of juist helemaal verkeerd gaat
met de binnenstad van Amsterdam. Stemmen van belanghebbenden zowel als 
"toeschouwers". 
Ik gebruik die laatste term met opzet omdat ik wil benadrukken dat het niet alleen 
om de inwoners van de stad Amsterdam gaat maar om veel meer mensen. Het is 
immers onze hoofdstad en ook nog eens een brandpunt van interesse van reizende
mensen van over de hele wereld. 
Wat coördinatie van hetgeen er bevorderd moet worden, dan wel moet worden tegen-
gegaan, is zeker onontbeerlijk. We kennen de Gemeentelijke Diensten met hun 
vestigings- en vergunningenbeleid, het Project 1012, het project De Rode Loper, 
project Bereikbare Binnenstad, de Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse 
Binnenstad, het Straatmanagement... 
Je zou zeggen dat het Centrale Stad Bestuur daar als een dirigent voor het orkest 
zal staan. Er moet toch een Maestro zijn die zorgt dat er uiteindelijk muziek ten 
gehore wordt gebracht. 
En misschien zal dat ook uiteindelijk wel gebeuren en moeten we gewoon niet zo 
ongeduldig zijn met z'n allen, de orkestleden zijn er druk mee hun instrumenten te 
stemmen. Maar nu staat er opeens een ongenode gastdirigent voor de katheder. 
Die zal wel even het allesoverkoepelende "Centrummanagement XL" uit de grond 
gaan stampen. Let op Amsterdam: 
die Kamer van Koophandel hoeft zich niet meester te maken van het concert. 
Zij behoort tot een landelijke organisatie die recent voortdurend op zoek is gegaan
naar nieuwe terreinen van bemoeienis, uit angst om het voortbestaan.

John Zwart – 16 oktober 2012

Een stad  als een orkest, 
maakt muziek met een begaafde erkende maestro  

Reageer    

Een avond "podiumactief'"   

Dinsdag was ik weer eens in De Waag in Haarlem, het was beslist de moeite waard.
Behalve enkele vaste deelnemers waren er een heleboel dichters die voor mij 'nieuw' 
waren; geen 'jonkies', tenminste 50+ en hoger, met onderling heel gevarieerde stijl. 
Van puntdichters, filosofische aforisme acrobaten tot vloeiende poëten in de vaste 
vorm van het sonnet zowel als het prozadicht. Eén korte verhalenschrijver helemaal 
aan het eind. 
Toen die even bezig was begreep ik wel waarom ze die man aan het eind hadden gezet:
hij had een hilarisch verhaal over een bezoek aan een bordeel waarin nogal wat platte 
woorden voorkwamen. Twee dames uit het publiek liepen weg, zij behoorden duidelijk 
niet tot de grote schare E.L.James liefhebsters, die gezien de CPNB verkoopcijfers 
massaal van haar 'grijze tinten trilogie' smullen. 
Eigenlijk moest ik geen reclame maken voor Woorden in de Waagschaal op deze site,
want als het succes nog verder groeit vrees ik dat we de sfeervolle ambiance van het
middeleeuwse waaggebouw moeten verlaten om uit te wijken naar een ruimere locatie.
De twee voortijdige weglopers werden dus niet gemist, het gaf ons alleen iets meer
ademhalingsruimte... 

Er waren weer volop intermezzi, de videokunstenaar André Rooymans had zich bezig
gehouden met "dichterlijke observaties" wat zich manifesteerde in de uit een sport-
verslag gekoesterde term "scorend vermogen". Prachtig! 
Hij startte een opvallend nieuw werk: een vaste opstelling van camerapositie die een 
stuk van het oppervlak van een vijver bestreek. Eens per zoveel minuten gleed er een
poëtische tekst door dat beeld. Hij onthulde dat zijn poëtische video's zeer kort of 
zeer lang waren, soms maar een paar minuten, soms wel een uur. Tot onze schrik 
meldde hij dat deze video een half uur ging duren... "Maar ik wil u aanmoedigen er 
vooral doorheen te praten en rustig door te gaan met drank bestellen".
Toch waren de beelden boeiend genoeg voor wie interesse heeft voor het insectenleven
dat er op en boven het wateroppervlak langs scheert. 
Het meest bekoorde mij de muziekgroep "Bender" die ook een klein halfuur optrad. 
Slechts drie man: zanger Bert Vissers, gitarist Tom Bak en bassist Jos Caspers. 
Heel mooie Nederlandse teksten op originele zelfgecomponeerde melodieën. 
De zanger, van een stevig postuur, bleek een verrassend gevoelige stem te hebben 
met juist het timbre voor de vaak heel tere liedjes. Ze namen me helemaal mee. 
De bassist werd nog een solo gegund. Gul applaus, en ik stond op en riep spontaan:
"en dan nu nog voor de bassist!" Ik weet hoe moeilijk het is uit zo'n grote bas zonder
fretten 'n melodie te toveren. Hierbij mijn aanbeveling voor deze drie mannen uit 
Haarlem die ook door het land toeren. http://www.bendermuziek.nl