Hernehim - Blog
met het oog op cultuur 

Laatst bijgewerkt:  07.09.2013  

 
Hernehim    
                                                                                        
Apus apus
                                     hoogseizoenvogel - toppunt van luchtacrobatiek

Poëziethema voor de zomer:  hoogseizoen op de toppen 


Redactie: John Zwart 

Deze pagina is de blog van de redacteur 
Soms worden er gastblogs gepubliceerd - 
dat gebeurt altijd op uitnodiging  

 

Boeiend om te bezoeken 
Vrij en onafhankelijk 
Al bijna 12 jaar online
© HB 2013. 

Hernehim is de website van John Zwart  Contact 

HOME   Blog     Nieuws   Poëzie 

Geen  column, meer een overdenking en huishoudelijk bericht JZ in NCRV studio 'Casa Luna'
Geen column 

De laatste tijd word ik weer eens flink geconfronteerd met de eindigheid van 
het leven. Dit heeft het effect dat ik – net als degene die zelf voor de ultieme
drempel staat – steeds meer geneigd ben om te gaan schiften tussen de 
dingen die er toe doen en de andere dingen waarover wij dwazen ons allemaal
zo vaak druk maken. 
Die zijn voor het gemak samen te vatten met de term: ''waan van de dag''. 
Zolang je jong bent, of je jong voelt, laat je die maar al te gemakkelijk met je
aan de haal gaan – er is immers volop tijd. 
Pas na mijn veertigste herinnerde ik me wat mijn oma me zei op 84 jarige 
leeftijd, kort voor zij stierf : ''Ik ben nu heel oud, maar het lijkt wel of het is
omgevlogen''. Ik begreep, hoe korter tijd van leven in uitzicht is, hoe meer er is
waar je je niet meer druk over maken moet. 
Zo'n selectie proces ligt voor de hand bij iemand die van een arts 'n sombere 
prognose kreeg. Maar omdat ieder ander nooit weet hoe lang hij of zij nog in 
het verschiet heeft, lijkt het verstandig om dezelfde attitude aan te nemen als
iemand die door de feiten hardhandig bij de les wordt gehaald. 
Elke dag kàn de laatste van je leven zijn. 

Ik heb sinds ik midden veertiger werd steeds meer tijd aan literatuur, poëzie 
en natuurstudie besteed. Vanaf het jaar 2000, waarin ik actief werd op het 
internet, ging het als in stroomversnelling. 
Er kwam een tijd dat op Hernehim Cultuur bijna dagelijks nieuwe dingen te 
vinden waren, er was een hele groep dichters die me regelmatig nieuw werk 
toezonden – een poos stelde ik zelfs een maandelijkse prijs beschikbaar voor
het beste themagedicht, gekozen door onafhankelijke jurering. Dat alles was, 
naast ''gewoon werken'' elke dag wel een paar uren bezigheid, zelfs toen er
assistentie was. 

Sinds 2011 werd Hernehim Cultuur meer mijn persoonlijke bloggersite. 
Die blijf ik aanhouden, het is ook een vorm van communiceren met een vaste
kring van lezers, waarvan ik de meeste ook persoonlijk ken. Maar de software
is verouderd, alles is tijdrovend – het moet dus moderner, meer automatische
update zodat ik de handen vrij krijg voor een paar dingen die ik nog wil doen.
Dingen die aldoor op mijn ''to do'' lijstje bleven staan. 
Zoals? 

Misschien toch de zeereis, ''for old times sake'' naar Amerika of Zuid Afrika.
Er was een kans dit voorjaar, die moest ik voorbij laten gaan. 
Een roman, waaraan ik 12 jaar geleden begon, die nog steeds niet helemaal 
''af''' is, moet gedeeltelijk herschreven, geredigeerd en dan toch -eindelijk!- 
uitgegeven. Een bloemlezing moet samengesteld uit de beste van de ca. 500
gedichten die ik in de afgelopen 50 jaar schreef zodat die mij gebundeld 
overleven. 
En met eerste prioriteit zal de biografische roman ''We're all dying, aren't we''
over Marilyn Monroe moeten verschijnen, het moet toch mogelijk zijn nog 
een vijftigtal crowdsponsors aan te werven... Ja, vast wel. 
Help deze ''tribute'' aan Norma Jeane Mortenson, waaraan ik heel 2012 tot in
de lente 2013 vrijwel dagelijks heb gewerkt, tot stand te laten komen!

John Zwart – 07 september 2013

 

                 
who the hell does she think she is, this MM...

 

Reageer    

 

 

Je zou kunnen lachen als het niet zo treurig was 

  ..leven voor de voetballerij.. 

Je zou kunnen lachen als het niet zo treurig was. 

Graag wilde ik, nu ik een poos wat minder intensief ga bloggen, nog eens een licht
onderwerp op luchtige wijze behandelen – liefst met humor. 
Hoewel allerlei figuren met imposante status er tegenwoordig rond voor uitkomen 
dat ze regelmatig in voetbalstadions zitten (want net als André Hazes is dat ''cult'')
heb ik nooit zoveel op gehad met de lieden die leven voor de ''voetballerij'' en hun
clubfanatisme. 
Zo is er nu ene Amanda den Hartog uit Rotterdam die zich onlangs heel erg heeft
opgewonden. Zij heeft een afschuwelijke ontdekking gedaan: er is een Ajaxstraat
in Rotterdam!
Het is een steek in haar Feijenoordhart en dat van alle andere rechtgeaarde 
supporters van haar Rotterdamse voetbalclub. De naam ''Ajax'' krijgt Amanda 
niet eens uit de strot, die veroorzaakt bij haar vurig rode vlekken in de nek. 

Zulke dingen krijg je met mensen met een iq ver onder het gemiddelde. 
''Een Ajaxstraat dat kán gewoon niet in Rotterdam'', maalt het door haar zaagsel-
hoofd en ze gooit haar frustratie meteen op de petitie site: 
Teken en steun mijn actie voor het veranderen van die straatnaam! 
Had ze even een paar hersencellen gebruikt, had ze ontdekt dat er ook een
Achillesstraat, Apollostraat en Herculesstraat zijn in de stad aan de Oude Maas.
Als een nieuwbouwwijk straatnamen krijgt is het handig als die een beetje 
samenhang hebben Amanda! 



Zorgwekkend is het dat Amanda's petitie inmiddels al door zo'n duizend 
Rotterdammers wordt gesteund. Bij de naam Ajax denkt zij alleen aan 
die gehate voetbalclub uit Amsterdam, maar ze is zeker de enige niet. 
Hoe ze bij die club aan hun naam gekomen zijn, weet ze natuurlijk niet. 
Misschien werd een brandblusserfabriek de eerste sponsor, op voorwaarde
dat de club voortaan onder haar naam zou spelen? 
Ja hoor, en de Achillesstraat en Herculesstraat zijn natuurlijk genoemd 
naar atletiek verenigingen van die naam. En de Apollostraat dan? 
Een hotelketen heeft vast smeergeld betaald om die straatnaam te krijgen.

Je zou erom kunnen lachen als het niet zo treurig was. 
De regering wil bevorderen dat Nederland voorop gaat lopen als ''kennisland''
''Een paard moet je leren draven, want die kun je niet leren zingen'' hoorde ik
'n personeelschef eens zeggen over een kandidaat. Zolang in het land hele
horden volwassen mensen alles weten van de voetbal competitie en niets 
over Griekse mythologie noch over sterrenkunde, liggen er voor onze minister
Jet Bussemaker nog minstens een dozijn moeilijke werken te wachten, die 
alleen een Herakles (Hercules) met succes weet te volbrengen. 

John Zwart – 04 september 09.2013. 

 

 

 

Reageer    

 
UITmarkt 

De Europese Literatuurprijs 2013 

De Europese Literatuurprijs 2013.

Een dagje UitMarkt in Amsterdam op het immense Museumplein. 
Ik ben niet meer zo'n liefhebber van de UitMarkt, ook al is de huidige locatie 
een verbetering sinds de verhuizing van de Piet Heinkade terug de stad in. 
Het Concertgebouw kan daar ook weer meedoen met smaakmakende korte
voorstellingen in de Grote en Kleine Zaal. Maar op het plein blijft het toch een
kermisachtige toestand met vooral veel slenterende bezoekers, die zich al etend
en drinkend van kraampje naar tentje voortbewegen om folders te verzamelen en
te hooi en te gras de gratis mini-voorstellingen te consumeren. 
Dit jaar had de Uitgeversmanifestatie Manuscripta besloten om hun jaarlijkse
boekenfestival, eerder steeds op het Westergasfabriek complex, aan de Uit-
Markt te koppelen. Ook de Centrale Bibliotheek OBA sloot zich daar weer aan
met enkele Theater van 't Woord 'talkshows' waarin telkens twee bekende 
schrijvers of dichters uit Nederland en Vlaanderen tegenover elkaar worden gezet
Dit bood weer voldoende aansporing om een Amsterdam dagje te plannen. 

In het Manuscripta Paviljoen stond op zaterdagmorgen 31 aug de uitreiking van
de Literatuurprijs 2013 voor de beste (vertaalde) roman van een Europese auteur
op het programma. Op het oordeel van een vierkoppige jury van critici en boek-
handelaren onder de leiding van Alexander Rinnooy Kan zouden tienduizend en
twee-en-half duizend euro uit zijn handen overgaan in die van de winnende 
schrijver respectievelijk vertaler/ster. 
Een gebeurtenis die toch zeker het bijwonen waard zou moeten zijn. Toch was
het paviljoen nog niet voor de helft gevuld met bezoekers. Misschien was dat 
ook wel het gevolg van het feit dat de uitslag al tevoren was bekend gemaakt.
De voorzitter noemde nog wel de titels en auteurs van de 'shortlist':
Mr.Gwyn van Alessandro Baricco (Italiaans), 
Liefde van Karl Ove Knausgârd (Noors), 
Coupé no6 van Rosa Liksom (Fins), 
De Verliefden van Javier Marias (Spaans). 
Maar alle aandacht ging natuurlijk onmiddellijk naar Emmanuel Carrère, die in 
het Frans een biografische roman schreef over het leven van de kleurrijke Rus
Eduard Veniaminovich Savenco, alias: ''Limonov'' en de vertaalsters Katelijne 
De Vuyst en Katrien VandenBerghe uit Vlaanderen.
Margot Dijkgraaf feliciteerde de drie in vlot flux de bouche Frans en interviewde 
beide vertaalsters in het Nederlands. Die verklaarden onmiddellijk gegrepen te 
zijn door de manier waarop Carrère het verhaal schreef, als het ware rechtstreeks
vanuit de beleving van zijn hoofdpersoon. Limonov's karakter en ongeremde 
leefstijl garandeert zo al een meeslepend boek, waarin je de man beurtelings 
bewondert en verafschuwt. 

"Rechtstreeks vanuit de beleving van zijn hoofdpersoon"

"Ongeremde leefstijl, mateloos drinker en crimineel" 

"Limonov, een provocerend grapje, verwijzend 
  naar Limonka, populaire naam voor een handgranaat" 

"CIA en FBI methoden identiek aan KGB" 

"Droom van een nieuwe glorieuze Russische Unie"  

 

 

Door bekende oorzaken geen foto's,
hieronder enkele 'links':

< CPNB Fotoserie van de presentatie op flickr
< Letterenfonds over de Europese Literaire Prijs 2013 
< Eerste Jaargang van nieuw literair festival in Amsterdam:
     "Read my world"

- 2 - 
Meningsverschillen over de vertaling? Neen, het boek werd onder hen verdeeld in
tekstgedeelten en hoofdstukken die, naargelang de onderwerpen en stijl, hetzij
voor Katelijne dan wel Katrien meest aansprekend waren. Over hun gezamenlijk
eindproduct was eenstemmigheid. Zij hielden steeds voor ogen dat het originele
boek is geschreven met een enorm rijke woordenschat en een Nederlandse 
vertaling moet daar recht aan doen – zij mogen het boek niet vervlakken, 
dat verdient dit werk niet. Hebben ze veel ruggespraak gehouden met Carrère?
Slechts één keer: ''je moet schrijvers niet te veel lastigvallen, die moet je rustig
laten schrijven''. 

Vervolgens kwam het vraaggesprek met de auteur, nu in het Engels. 
Ten behoeve van het publiek? Zeker een dozijn mensen verdwenen direct na 
het gesprek met de vertaalsters, zij hadden hun foto's en notities gemaakt, dat
was hen blijkbaar voldoende. Jammer want zij misten het meest boeiende, 
Carrère is namelijk ook een rasverteller. Zelfs simpele directe vragen zetten 
hem aan tot een sprankelend minutenlang betoog waarin allerlei opmerkelijke
feiten passeren, ondersteund met brede gebaren. 
Eduard Veniaminovich Savenco, geboren in 1943, is afkomstig uit de Ukraïne,
de stad Kharkov. Hij is de zoon van een ''partij getrouwe'': zijn vader werkte 
voor de Sovjet KGB (geheime dienst) in de tijd vóór de perestrojka. 
Zoals zo vaak ontwikkelt de zoon zich tot zijn vader's tegengestelde. Al in de
jaren 60 toen het gezin naar Moskou verhuisde, raakte de adolescent verslaafd
aan drugs en werd een mateloos drinker, die zich daartoe bezighield met kleine
criminaliteit. Zolang hij buiten de gevangenis wist te blijven leefde hij van allerlei
kortstondige baantjes terwijl hij zich daarnaast met schrijven en dichten bezig
hield, werk dat hem (uiteraard!) geen inkomsten opleverde. 

De ideeën in zijn geschriften en poëzie waren radicaal, een wereldhervormer 
maar zeker geen vreedzame. Toen al nam Savenco een schrijverspseudoniem
aan waaronder hij sindsdien alleen nog bekend zal blijven: ''Limonov''. 
Een provocerend grapje omdat het speels verwijst naar een type handgranaat dat
in Rusland bekend staat als ''limonka'' (citroentje). De Sovjet overheid kan hem
nog niet pakken op daden die het rechtvaardigen om hem naar de goelag te 
verbannen, maar ze wil wel van hem af. 
In de jaren 70 is Israël is erg ruimhartig voor joden uit het oostblok, en hoewel 
Limonov helemaal geen jood is, verschaft de Sovjet emigratiedienst hem een 
vals Israël visum waarop hij vrij kan uitreizen. Dat doet hij met inmiddels zijn 
tweede vrouw Yelena, maar zij komen nooit in Israël aan. In plaats daarvan duikt
Limonov plotseling op in New York. Hij droomt van een nieuwe Sovjet Federatie 
van Zweden tot en met Zuidoost Azië, geleid door een liberale nieuwe elite. 
Hij vindt een baantje als editor bij de redactie van een New Yorkse Russische
krant met Joodse signatuur, zoekt contacten met andere radicalisten en hij 
scheidt alweer snel van Yelena. Hij wint weinig aanhang bij de Russische 
Amerikanen, zij hebben niet zoveel op met zijn vergaande ambities. 
Hij loopt de uitgevers af met het manuscript van een autobiografische roman 
over een Russische immigrant: ''It's me, Eddie'', maar krijgt het nergens 
gepubliceerd. In die tijd ontmoet Emmanuel Carrère hem bij toeval in NYC. 
Deze herinnert zich hem als een radicale punker en kleurrijke alcoholist. 
De tweezijdigheid valt Carrère dan al op: een man waarmee je een geweldige
cafévriendschap kunt hebben die zich onverwacht ook op de meest wrede 
manier tegen je kan keren. 

- 3 - 
De FBI vertrouwt Limonov niet en houdt hem scherp in de gaten. Samen met 
zijn geestverwanten wordt hij regelmatig opgepakt en vervolgens langdurig 
ondervraagd. Limonov verklaart hevig teleurgesteld te zijn in de Amerikanen,
hij had in de bakermat van het liberale kapitalisme een heel andere houding 
verwacht tegenover hem als Russisch dissident. Maar na zijn ervaringen met 
de CIA en FBI vindt hij hun methoden identiek aan die van de KGB in Moskou.
Het enige verschil is dat de FBI technisch beter is uitgerust dan de KGB, maar
die achterstand loopt Moskou snel in! 
In 1980 verlaat hij de Verenigde Staten voor Europa, vestigt zich in Parijs waar
hij plotseling heel succesvol is en overal aandacht krijgt. Hij ontmoet Natalia 
Medvedeva en verklaart haar tot de toekomstige nieuwe mevrouw Limonov. 

In Parijs ontmoet Carrère Limonov opnieuw, Carrère, toen zelf nog jong en 
beginnend schrijver, nam zich toen al voor ooit over Limonov te gaan schrijven.
Méér dan 25 jaar later is het er werkelijk van gekomen. In 1987 wordt Limonov
genaturaliseerd tot Fransman en kan Natalia zijn wettige Franse vrouw worden.
Eindelijk een rustiger leven? 
Neen, het jaar 1989 (de Sovjet collaps) veroorzaakt koortsachtige activiteit en
grote onrust bij hem, hij wil terug naar Moskou en vertrekt al in 1991 uit Parijs.
Natalia volgt hem aanvankelijk en onder de glasnost krijgt Limonov eerherstel
van Gorbachov en een nieuw Russisch paspoort. 
Limonov radicaliseert opnieuw in steeds heftiger vorm, hij richt een nieuwe 
krant op: "Limonka" en sticht een nieuwe politieke partij: de NBP (nieuwe 
bolsjewik partij). Hij tart de overheid met zijn geschriften en wordt regelmatig 
kortere of langere tijd gevangen gezet. Natalia trekt dat niet meer en Limonov
scheidt van zijn derde vrouw in 1994. 

Nog steeds doet Limonov van zich spreken, in spiegelbeeld van zijn NewYork
tijd schrijft hij nu Engelstalige teksten in Russische kranten. Sinds het Putin 
tijdperk aanbrak, waarin de repressie van kritische geluiden in de pers fors is
aangescherpt is, zijn conflicten veelvuldig en wordt Limonov als een potentiële
terrorist aangemerkt. Talloze aanklachten leiden tot arrestaties en gevangenis-
straffen. Niettemin heeft hij in 2006 zijn vierde echtgenote getrouwd: Ekaterina
Volkova. "Zijn al die conflicten jou je leven waard?'' vraagt Carrère hem bij een
recente ontmoeting. ''Ik heb een prachtig leven,'' antwoordt Limonov, ''in het 
duurste hotel in New York zag ik een super luxueus toilet – in een voormalig 
Sovjet resort aan de Zwarte Zee zag ik precies dezelfde toiletruimte''
''I was shitting in both, who else in the world can boast doing the same?'' 
Limonov is een gevaarlijk maar begeesterd man, die droomt van een nieuwe 
glorieuze Russische Unie, op elitair liberale grondslag. Eigenlijk lijken ze heel
erg op elkaar, de opponenten Putin en Limonov. Toch zijn ze aartsvijanden, 
misschien juist wel daarom. ''Zou Limonov ooit Putin van zijn troon stoten?''
 is de laatste vraag van Margot Dijkgraaf. ''Voorlopig niet als je de situatie nu 
overziet'', antwoordt Carrère maar voegt er aan toe: ''Maar pas op, het kan 
zomaar veranderen in Rusland, never say never''. 


(C) John Zwart – 1 september 2013 

 

 
''Limonov'' lijkt mij een terechte winnaar 
van de Europese Literatuurprijs 2013, 
op niveau met ''On the Road'' van Jack Karouac, maar wel anders. 
Russen en Amerikanen zijn immers onvergelijkbaar. 

Reageer    

 

Schijtebroek  

Hier had een foto moeten staan van 
Kseniya Ryzkova. Jekaterina Samoetsevitsj of Nadezhda Tolokonnikova
maar het is onmogelijk nieuwe bestanden op te laden, alleen oude
eerder geplaatste illustraties kunnen nog gekopieerd worden. 
Hierdoor, alsmede privé omstandigheden, is het onvermijdelijk dat deze
site een poosje gestorneerd wordt. 
Tot en met vandaag gepubliceerde tekst blijft online. 

Link naar info over Pussy Riot   

Schijtebroek 

De zomer is alweer bijna voorbij, er werd lang op gewacht maar let maar op: het is 
snel weer vergaan. Ik moet denken aan de verhalen van een kennis die in Siberië
reisde, daar trachtte hij zich in te leven in de omstandigheden van de bannelingen 
die daar hun dagen in de kampen moesten slijten. Na de lange winter duurde het 
een hele tijd voor de aarde ontdooide en dan eindelijk, explodeerde het groen en 
de bloei. Onmiddellijk werd 't heet, werkte men zich in het zweet terwijl gedachten
weer afdwaalden naar vrees voor het invallen van de winter, die zich aankondigt 
met snel kortende dagen en de eerste sneeuw in oktober. 
De machthebbers in Rusland waren altijd royaal om mensen de Siberische leef-
omstandigheden een aantal jaren op staatskosten te laten ervaren. De wrede 
tsaren smoorden kritiek, hun revolutionaire opvolgers deden niet anders, met 
Josef Stalin als kampioen. Als ik de huidige president Poetin op de beelden in
zijn onbewogen bleekblauwe ogen kijk, kruipt er een lichte rilling over mijn rug. 
Volgens zeggen is hij mateloos populair en krijgt dagelijks stapels brieven van 
jonge Russinnen die hem spontaan hun bijslaap aanbieden. Ik kan het me niet
voorstellen, maar we zien zo vaak bevestigd: macht is ''sexy'' – en hoe absoluter
die macht des te krachtiger lijkt de aantrekkingskracht. 
Ik vraag me af hoe Beatrix zich voelde toen zij hem de hand drukte bij het bezoek
aan de Hermitage. Heeft dat gezicht, dat ik zich nooit zag ontspannen in 'n open
spontane lach, toen voor heel éven een oprechte warme glimlach vertoond? 

 

Het Rusland van vierhonderd jaar geleden onderging heel wat metamorfoses 
sinds Amsterdam haar ''gouden eeuw'' genoot. Toch vieren we 4 eeuwen weder-
zijdse betrekkingen in schijnbare harmonie alsof we elkaar al die eeuwen aan
het hart gedrukt hielden. Nederland huisvest inmiddels het Vredespaleis en
mensenrechtenschenders moeten het Internationale Hof van Den Haag vrezen.
Maar kritiek op Rutte, Cameron of Poetin kan ik hier straffeloos uiten. 
In Moskou ligt dat net even anders, daar bedenkt de macht vlijtig wetten die 
smoren wat onwelgevallig is. En als dat niet snel genoeg lukt kan de kritische
onverlaat altijd nog een ongeluk krijgen of overvallen worden. 
Antisemitisme en homofiliehaat zijn in alle landen te vinden, Nederland niet 
uitgezonderd. Maar hoe ruwer de geest van het volk, hoe sterker zich deze 
fenomenen vertonen. Reis je uit Nederland oostwaarts, merk je dat de tolerantie
afneemt naarmate je verder over de grens raakt. Poetin, de man die zoveel 
erotische post van de vrouwen ontvangt, weet zijn populariteit gediend met de
anti-homofiliewetten. Hoe haniger het volk, hoe groter is de minachting voor 
mannen die op mannen vallen – en het verachtelijkst zijn natuurlijk vrouwen 
die een man als levenspartner afwijzen en de voorkeur geven aan een vrouw. 
De grootste belediging voor de viriele Rus! O hoe licht wordt het kozakkenhart
gekwetst als het zijn seksualiteit raakt. 

Alexander Solsjenitsyn (1918-2008)
Het is tijd voor nieuwe schrijvers als hij, een nieuwe glasnost. 

Een vrouw wordt opgevoerd om hedonistisch de gezonde Russische geest uit
te dragen. ''In mijn land leven 'gewoon' mannen met vrouwen samen en vrouwen
met mannen'', verklaart polsstok hoogspringster Jelena Isinbajera. Met haar 
verklaring ''dat mensen alle wetten van een ontvangend land moeten respecteren
als ze gast zijn'', geeft ze de sporters voor de komende Spelen een schot voor 
de boeg om vooral Poetin niet tegen de schenen te schoppen. Want anders.. 
ja anders wat? Wat kan de Russische politie en justitie doen tegen een niet-
Russische sporter die met regenboogkleuren flaneert? 
Afvoeren naar de goelag archipel om in de échte winter af te koelen? Kseniya 
Ryzhova en Yulia Gushchina tonen iets meer karakter dan Jelena. Samen met 
twee andere vrouwen wonnen zij de estafette in Londen. Alle vier vliegen ze 
elkaar in overwinningsblijdschap om de hals, maar Kseniya en Yulia.. zij kussen
elkaar vol op de mond! Om het toeval uit te sluiten doen ze het op 't erepodium
nog eens over. Jammer dat het effect de volgende dag verbleekt door de uiting:
''het betekent niets, we zijn allebei 'gewoon' getrouwd''. Wat stond er in de geluk-
wens uit Moskou... Toch niet moedig genoeg – maar wie laat haar succesvolle
atletiekcarrière in de kiem smoren? 
Nee, dan Pussy Riot! Je kunt zeggen wat je wilt, dat ze niet zingen maar krijsen
dat ze ''goedkoop'' aandacht opeisen door promoten van ''naked runs for freedom''
maar zij gáán er echt voor, stellen de ware aard van de huidige  Moskouse macht
aan de kaak en duiken niet weg voor de consequenties.
De vrouwen roeren zich, maar de Russische man horen we helemaal niet. Waar 
blijft de stoere viriele voor-niemand-bang Russische kozak? Die zegt dat ieder
'gewoon' moet zeggen wat hij meent en slapen met wie hij of zij wil? 
Misschien is die stoere Rus de grote schijtebroek. 

John Zwart – 24 augustus 2013 

Reageer    

 

 

 

     Het goede willen maar kwaad oogsten   

Het goede willen maar kwaad oogsten 

Met enige regelmaat zijn ze in het nieuws. Onze autochtone fundamentalisten, 
overtuigd en onwankelbaar. Een minderheid waar wij serieus rekening mee
moeten houden – anders dan men er elders mee omgaat, landen waar
"arabische lente" alweer vergaat in vuur, rook, bloed en wraak. 
Onze eigen christelijke fundamentalisten hebben ook zo hun bedenkelijke 
kanten, zoals de neiging de positie van vrouwen in een voor-emancipatoire staat
te willen conserveren, en de beschikbare mogelijkheden om hun kinderen tegen
besmettelijke ziekten te behoeden af te wijzen. 
Maar naar verhouding zijn ze betrekkelijk vreedzaam binnen een harde wereld.
Het persoonlijk geweten en solidariteit, mededogen in 't algemeen, zijn in hun 
handen vaak beter af dan in de rest van de Nederlandse windvaanpolitiek. 
Ondanks zijn kleine achterban krijgt Kees van der Staaij's betoog altijd weer
aandacht, hij blijft volhartig achter ingenomen rechtschapen standpunten staan.

De andere kant daarvan is zijn geringe kennis van de gewetenloosheid die leeft
aan de zelfkant van de maatschappij – hij loopt op zijn minst een flink aantal 
jaren achter op de werkelijkheid. Het valt misschien te prijzen dat hij niet wist 
dat ''relatiebemiddeling'' en ''porno'' behoren bij de grootste ''booming business''
op het internet. Maar daardoor maak je fouten. Pas toen al langer dan een jaar
ster-spotjes klonken voor ''second love'' begreep hij dat de makers speculeer-
den op de onderbewuste drang van mensen naar de lusten van het erotische
avontuur. Zijn SGP diende een klacht in bij de Reclame Codecommissie om 
deze spotjes te verbieden: want ze zijn in strijd met de regels van goed fatsoen,
vormen een bedreiging voor goede huwelijken en ze hebben een verderfelijke 
invloed op de jeugd. 

Veel te laat om nog succes te hebben, zoals te verwachten was, het bezwaar 
is afgewezen. (Natuurlijk had de reclame maker er zorgvuldig voor gezorgd tè 
expliciete tekst te vermijden). 
Waarschijnlijk kreeg Kees intussen bijles. Hij zal nu weten dat de meerderheid
van de sites die pretenderen mensen aan elkaar te willen koppelen gerund 
worden door ''moneymakers'', die argeloze mensen aan het lijntje houden om ze
zo lang mogelijk hun abonnementen te laten betalen. 

Als hun ''dating service" herkenbaar op het leggen van vrijblijvende erotische
contacten is gericht zitten er niet zelden internet ''pooiers'' achter (om hun 
aard meteen duidelijk te definiëren). De vrouw die op zoek is zal zich niet 
gauw op zo'n directe manier publiek aanbieden, wanverhouding tussen de 
seksen ligt voor de hand. De ''pooiers'' zetten ''modellen'' op hun sites, een 
handvol hulpkrachten verzinnen er pittige teksten bij. De weinige échte 
vrouwen van vlees en bloed zijn vooral dames met een prijslijstje. 
''Second Love'' mikt juist op mannen (en een enkele vrouw misschien) die 
wel een feestje willen bouwen maar met gesloten portemonnee. In Amerika,
waar prostitutie in de meeste staten streng verboden is, werden veel mensen
(mannen) gestrikt. Nu is Europa aan de beurt, te beginnen met Nederland, 
waar het grootste internet porno imperium op volle toeren draait. 

Had Kees van der Staaij geweten wie zijn tegenstanders waren, dan was hij 
er natuurlijk niet aan begonnen. Die wisten uitstekend hoe ze "free publicity"
uit zijn klacht konden halen door volop zelf interviews te geven aan welk 
medium ook wat erom vroeg (weinigen boden weerstand). 
Het is niet zomaar een internet-nerd of Amsterdamse penozejongen, zoals
het eerst leek, er zit Canadees grootkapitaal achter: Ashley Madison. Kees 
hield geschrokken zijn mond, want alles wat hij verder zeggen zou verandert 
in reclame voor die ''industry''. Gewiekste ''moneymakers'' die in de USA 
werven: ''Het leven is kort, begin een affaire!'' 
Helaas heeft de SGP haar jeugd afgeschermd tegen de verderfelijke invloeden
uit de buitenwereld en hield haar zo onwetend. De leider van de SGP Jeugd, 
Martin de Jong is nu opgestaan om de strijd nog een keertje over te doen. 
De jongens van de ''industry'' maakten een rondedansje van pret. Al een paar
dagen later verrees een enorm billboard op de Europaboulevard, de poort van
Amsterdam-Zuid: ''Beste SGP, binnenkort hebben we meer leden dan jullie!''

Stiekem moet ik wel lachen om die oorlog tussen fatsoen en onfatsoen, maar
toch ook een beetje als Kees met kiespijn.. Want wat was de wereld ooit toch
overzichtelijk met in Amsterdam op de wallen vrouwen achter de ramen, in 
Utrecht vrouwen op de woonbootjes aan het Zandpad en in Rotterdam de
tippelaarsters op Katendrecht. 

John Zwart – 21 augustus 2013

   

Reageer    

 


Gat in haar hand   

De mentaliteit binnen de besturen 
van geprivatiseerde ondernemingen ...
Gat in haar hand 

Het is duidelijk: bijna overal kunnen de overheden slecht met geld omgaan. 
In Nederland maakt het niet eens uit van welke kleur ze zijn, ze geven altijd 
meer uit dan er aan inkomsten binnenkomt. De verschillen bestaan slechts 
uit de mate waarin er overgespendeerd wordt. 
Dictators knijpen desnoods hun bevolking helemaal uit om zichzelf en hun
nepotistische kring van jaknikkers een rijk leven te verschaffen. Zogenaamde
democratieën aarzelen geen moment om de drukpers overuren te laten draaien
om geld bij te drukken. Minder twijfelachtige democratieën, zoals Nederland, 
sluiten leningen af. 
Overal doen ze alsof alles onder controle is, maar ze regelen aanzienlijke
verplichtingen met nepgeld dat ooit door echt geld moet ingelost. 
Aan het aflossen kleeft imagoschade, je erkent ermee dat je staatshuishouding
op te grote voet leefde. Dictotors zitten daar niet mee, democratisch gekozen
leiders wel. Het is oneervol, daar win je geen stemmen mee. Bij lage rentestand
is de verleiding groot om aflossen nog maar eventjes uit te stellen – 
en misschien nog eens.. en nog eens..  

Met de burgers is het al niet anders voorzover ze bezitters van eigen woningen
zijn. De prijzen steeds maar omhoog, dus waarom zou je je hypotheekschuld
aflossen? Er is immers royale dekking door de ''overwaarde'' en je zou toch 
''een dief van je eigen portemonnee'' zijn als je de renteaftrek niet maximaal 
benut! 
Hoe slecht de mensen zich kunnen beheersen zien we aan de ontwikkeling
van de mentaliteit binnen de besturen van geprivatiseerde ondernemingen die
ontstonden uit voormalige gemeenschaps-organisaties. Het proces was niet 
anders dan in de voormalige Sovjet Unie en de voormalige oostduitse DDR 
na de "Wende". 
Ook in Nederland met zijn vele staatsbedrijven, sociale instellingen en instituten
van zorg grepen vele hun kans.
 

De privatisering heeft in al die gevallen geleid tot explosieve groei in de 
salarissen en bijzondere beloningen die de top zichzelf gunde, goedkeuring
afgestempeld door gelijkgestemde raden van bestuur. 
Ondernemers die met eigen middelen een groeiend en winstgevend bedrijf 
opbouwden hebben soms ook wel eens de neiging om zichzelf voor hun 
''uitzonderlijk zakentalent'' ruimhartig te belonen. Maar ze hebben een rem:
het afbraakrisico. Te grote begerigheid laat de kip die de gouden eieren legt
sterven, wie dat riskeert is dom bezig. 
Maar in de geprivatiseerde voormalige overheids- en semi-overheids acti-
viteiten voelt men geen afbraakrisico. Slecht management wordt beloond 
met een riante vertrekpremie, zeer bevorderlijk voor ''na ons de zondvloed''
gedrag. Ook op ministeries vergeet de politieke leiding maar al te vaak dat
er beleid op landsbelang voor lange termijn gevoerd moet worden en niet 
het werken aan herverkiezing na vier jaar of korter primair staat. Prioriteit in
beleid, de mate waarin daarvoor het budget wordt ingezet, staat onder invloed
van zowel persoonlijke carrièrelijnen als politiek opportunisme. Er is geen 
afbraakrisico en ''bevorderlijk voor de werkgelegenheid'' is een toverwoord 
waaronder veel kritiek verstomt. 

Een vriendin van mijn moeder trouwde met een welgestelde man. Haar 
echtgenoot verdiende een veelvoud van het modale salaris van mijn vader.
Toen ze aan mijn moeder het bedrag van haar maandelijkse huishoudgeld 
noemde stond die met open mond. 
Maar ik stond sprakeloos toen moeder over een belevenis op reis vertelde
waardoor ze ontdekte dat haar vriendin hoorde tot de mensen die ''aan het 
einde van hun geld altijd nog een aantal dagen van de maand over had''.
Maar moeder was niet meer verbaasd: 
''Toen zij trouwde was het geldschip binnengevaren!'' 
''Dat veranderde haar leven en daardoor kreeg ze nu een gat in haar hand''.

John Zwart – 19 augustus 2013

   

Reageer    

 

                     

Over elkaar de maat nemen ...
Over elkaar de maat nemen, negerzoenen, jodenkoeken en komkommers 

Van grote onderwerpen als ''de dood'' gaan we toch maar weer eens terug naar 
het kleine. Het is immers nog steeds een beetje komkommertijd, getuige het 
''zigeunersaus proces*'' in Duitsland. 
Hoog tijd dat we als Nederlanders eindelijk ook eens op de anti-discriminatietoer
gaan. Hebben we deemoedig ons hoofd gebogen en verklaarden een woord als 
''allochtoon'' tot ''fout taalgebruik'' – dan is het beslist tijd dat wij nu ten strijde 
trekken tegen de angelsaksen. 
Wie het voortaan nog waagt uitdrukkingen als ''dutch talk**'' of ''double dutch",
''dutch courage", "dutch gold'', ''dutch uncle'' of ''dutch treat'' te gebruiken, die 
zullen we voor het Haagse Internationale Hof slepen. Als gehele Nederlandse 
bevolking mogen we niet ongestraft zo respectloos gediscrimineerd worden. 

Zo – en nu ga ik de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
nog even stevig de oren wassen. En wel hierom: er ligt in het land al een halve 
eeuw -en langer- 25 duizend kilometer provinciale en gemeentelijke weg zonder
gescheiden rijbanen – maar pas deze zomer ontdekte SWOV plots dat die 
allemaal te smal zijn. Vijfenvijftig centimeter per rijstrook, ruim een meter 
ondermaats dus. 
''Goedemorgen SWOV, dat was 50 jaar geleden toch ook zo?'' En we gingen, 
sinds de crisis in 2008 begon, allemaal in kleinere compacte auto's rijden - 
vanwaar opeens die alarmkreet? 
''Er gebeuren meer ongelukken, de vrachtauto's zijn breder geworden'', 
antwoordt SWOV. 

Nee SWOV, daar trappen we niet in, vrachtauto's zijn niet opeens een halve 
meter breder gegroeid. Er zijn andere dingen gebeurd: Landbouwtractors 
werden enorme giganten. En niet alle gewone autorijders zijn zuinig en dus 
compact gaan rijden. Er is een groep die juist grotere personenauto's aanschaft: 
terreinauto's, MPV's, SUV's en legio zulke lettercombinaties nog. Die dingen 
waar je niet doorheen kunt kijken, met grote wielen, grove banden en brede 
assen. Wel eens op die chauffeurs gelet als ze in en uitstappen? 
Die mannen lopen altijd met hun armen 25 cm vrij van het lijf. Zo rijden ze óók, 
daarom hebben zij die halve meter méér nodig. Daar gaan we echt met zijn 
allen geen miljarden wegverbreding voor betalen. 
Gewoon verbannen van de weg. Laat ze maar door het zand rijden, 
daar zijn ze immers op gebouwd! 

John Zwart – 15 augustus 2013

*zigeunersaus proces
Een voorman van de vereniging voor Sinti en Romabelangen in de Bonds-
republiek heeft fabrikant Remia aangeklaagd bij het hof in Hannover, 
wegens het gebruik van de naam ''zigeunersaus'' voor een product dat dit 
bedrijf al 100 jaar onder die naam op de markt heeft. 
**dutch talk of double dutch = koeterwaals, wartaal 
dutch courage = dronkenmansmoed 
dutch gold = klatergoud 
dutch uncle = mopperkont 
dutch treat = sigaar uit eigen doos 

 

   

Reageer    

 

Man is his brain

  ... persmuskieten voor 't hek van Paleis Noordeinde 

''Man is his brain''  

Via hotmail ben ik het snelst bereikbaar, sneller dan via mijn mobiel, die vaak 
'uit' staat. Daarom staat msn.nl wel heel vaak 'aan'. Msn wil áltijd scoren – 
ongevraagd smijt ze me voortdurend dingen in het gezicht die ik ontlopen wil: 
'de mooiste voetbalvrouwen', 'de rijkste mensen ter wereld', 'alle plekken op aarde
die je gezien moet hebben'. 
Gisteren natuurlijk een lawine 'breaking nieuws'. Prins Friso onverwacht overleden,
koning en koningin terug van vakantie, Beatrix terug van vakantie, de premier 
geschokt, minister a is geschokt, kamerlid b is geschokt, en ga zo maar door. 

Een filmpje toont een verslaggever voor het hek van Paleis Noordeinde in een 
kleine samenscholing met de verhouding van één nieuwsgierige op twee pers-
muskieten. Steeds die primeurjagers in dienst van kijkcijfergaarders, knap irritant.
Ministers en politici twitteren en mailen ook alsof het een lieve lust is, hoe 
'geschokt' ze zijn. 
Al die geschokte hotemetoten leven kennelijk in een ander wereldje dan de 
gemiddelde Nederlander. Die heeft anderhalf jaar geleden een aantal weken lang
Friso's noodlottige ski-avontuur van alle kanten belicht gezien en zich daarna 
gerealiseerd dat het een kwestie van wachten was op het bericht dat het 'minimal
conscious' lichaam er de brui aan zou geven. 

De mens onderscheidt zich van alle andere zoogdieren doordat volume en het
oppervlak van het brein in grootste verhouding staat tot de lichaamsmassa. 
De mens ís zijn brein en dat is tegelijk het kwetsbaarste orgaan omdat het 
voortdurend zuurstof behoeft. 
   

   
Natuurlijk hoopten de naasten, Mabel, Beatrix en zijn kinderen op de minieme
kans van een wonderbaarlijke wederopstanding, tegen beter weten in. 
Die onrealistische hoop is nu weggenomen, dat is triest maar niet schokkend, 
het is eerder een verademing dat iemand die alleen nog als lege huls bestaat 
niet langer vastgehouden wordt. 

Dagelijks sterven mensen aan een hersenbloeding. Ouderen en soms nog 
betrekkelijk jong. Was Friso als veertiger een 'gewone burger' geweest, dan was
na enkele weken zijn familie gepolst over het doneren van de organen die toen 
nog in vitale staat verkeerden. Maar Friso werd verder in leven gehouden in de 
ijdele hoop dat hij op een dag ooit zijn ogen zou opslaan en een zinnig antwoord
zou spreken op de vraag: ''wat is uw geboortedatum?''

In Israël kreeg Ariel Scheinermann (premier Sharon) in 2006 een hersenbloeding.
Hij was toen 78 jaar oud. Zijn hersendode lichaam bestaat inmiddels 85 jaar 
doordat het als een zeldzame kasplant gerekt wordt in het voortbestaan, tot op
de dag van vandaag. 
Gelukkig bleef zoiets Friso bespaard. Eén van de politici die het verst van mij 
af staan, Geert Wilders, reageerde in mijn ogen het menselijkst door Mabel en 
haar kinderen veel sterkte te wensen, zonder geschoktheid te veinzen. 
Hopelijk zullen Friso's naasten nu spoedig vrede hebben met het feit, wat ze 
al zo lang konden zien aankomen.  

John Zwart – 13.08.2013 

      Condoleances op de website koninklijkhuis.nl   

Reageer    

 

 

Laat eens een vaas vallen op de tegels! 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fabrice in 2012 
terwijl hij de laatste details aanbrengt van zijn vierde megamozaïek
op het foeilelijke Liander transformatorhuisje aan de Corn.Schuytstraat

Laat eens een vaas vallen op de tegels 

De Amsterdamse kunstenaar Fabrice Hund is weer teruggekeerd in de stad 
van zijn zomerverblijf in Castricum aan het Noordzeestrand. Het staat inmiddels
definitief vast dat hij de komende maanden weer een ''duurzaam megamozaïek''
gaat realiseren. 
Al tijden bewonder ik deze expressionist en kleurentovenaar. Zijn ''street art'' 
ontstaat met hergebruik van materiaal en is tegelijk in dubbele zin duurzaam, 
doordat het zo goed bestand is tegen de invloed van weer en wind. 
Hier opent zich een mogelijkheid voor de Amsterdammers om bij te dragen aan
iets moois waarop hij/zij z'n kinderen en kleinkinderen nog kan wijzen tot in 
lengte van jaren: 
''In die druiventros zitten blauwe en groene glazen knikkers verwerkt waarmee 
ik als kind nog heb gespeeld''. 
Het nieuwe megamozaïek zal volgens de planning de saaie voorgevel van 
Sauna Da Costa gaan sieren - als Fabrice straks weer begint te ''schilderen 
met scherfjes''.

 

In zijn ''Galerotiek'' staat hij het materiaal voor het nieuwe mozaïek te sorteren
op vorm en kleur, grotere stukken worden grof op maat gehakt. Er zijn zwarte 
en okerkleurige vuurstenen uit Oudemirdum; kopererts, jaspis en agaat uit 
Idar-Oberstein; potscherven en scherven van Delftsblauwe tegels uit een bouw-
put in Centrum; schitterend glas in heldere kleuren van kapotte vazen, 
kleurige restanten van verbouwde badkamers. 

Vele gevers hebben al toegezegd nog meer materiaal te leveren maar, gezien 
de massale hoeveelheid die een ''megamozaïek'' bevatten kan, is nog steeds 
meer geschikt keramiek en glas welkom. Kijk zolders, kasten en schuurtjes na
en deel in de eeuwige roem van deze kunst aan de straat. 
Neem contact op met Fabrice per e-mail op fabrice.art@hotmail.com of via zijn
website http://fabrice.nu Of bel hem gewoon even voor een afspraak op zijn 
"Galerotiek" aan de Jacob van Lennepkade 137hs en bewonder meteen zijn 
verrassende tekeningen en schilderijen. 

John Zwart, 10 augustus 2013 

 

   

Reageer    

 

helaas nog geen plaatjes..
het plaatsen van nieuwe foto's wil nog maar niet lukken.
maar wel heel veel muziek, gelukkig, dankzij de vele 
actieve YouTube  Links >  > > > > > 

Een groots eerbetoon als afscheid 


Een groots eerbetoon als afscheid 

Verleden week had ik mijn eigen herinneringsmoment waarin ik Rita Reys herdacht.
Ik draaide ''I Cried For You'', een opname met de Art Blakey's Jazz Messengers uit
1956 – een tiener was ik nog, zij had al bijna tien jaar een sterrenstatus.
Link#1.
De familie en haar pr-man maakten via de officiële Rita Reys website bekend: 
vanwege het grote aantal vrienden, bekenden en fans, die op de dag van uitvaart 
afscheid willen nemen wordt er een openbare dienst gehouden in de R.K. Johannes
de Doperkerk van Breukelen. Zo'n 250 intimi waren in De Danne uitgenodigd, maar
er werd een veelvoud verwacht aan bezoekers voor de laatste eer aan de alom 
geliefde 'First Lady of Jazz' van Europa en ereburgeres van New Orleans La. 
In 1996, was ik toen in Los Angeles, Cal. geweest, dan zou ik ongetwijfeld de 
begrafenis van de 'First Lady of Song'  Ella Fitzgerald hebben bijgewoond. 
Voor ónze 'First Lady of Jazz' moest ik zeker naar Breukelen. 

Het was de vroege ochtend van de laatste tropische zomerdag, toen ik me stond 
af te vragen wat ik zou aantrekken voor deze gelegenheid. Toch maar iets stemmigs
grijze broek, donker overhemd, kleuraccentje voor het hart: een rode stropdas. 
Het is lang geleden dat ik mezelf strafte met een stropdas. In de auto met de airco
aan best draaglijk, maar bij aankomst in het zinderende dorp aan de Vecht voelde
het als hoogst onpraktisch, benauwend. Omleidingen, parkeerroutes, ongewone 
drukte in het dorp: het was duidelijk geen gewone maandag en het was warm.. 
Bij de brug over de Dannegracht stond al een menigte in groepjes bijeen tot aan de
kerkingang toe – precies kwart voor twaalf begon de grote luidklok te beieren en 
tegen dit geluidsdecor kwam een vierspan aangereden met een witte lijkkoets. 
De kerk begon zich te vullen en het was als heette Rita Reys ons welkom. Bij de
ingang gaf de open achterzijde van de koets ons een blik op haar eenvoudige 
witgelakte kist, die vrijwel geheel bedolven was onder een massa van kleurige 
zomerse bloemen. Ik ben niet goed in het schatten van mensenmenigten, maar 
in de rij en vóór de kerk stonden zeker meer dan 500 mensen – toen de kerk vol
was bleven nog velen die waren toegestroomd buiten achter, misschien waren 't
alles bijeen wel duizend meest luchtig geklede belangstellenden in de leeftijd van
40+ tot en met 90+. 

In het hoge kerkgewelf heerste aangename koelte. Op slag van twaalf zweeg de
klok en loeide heel bizar de nationale maandagse sirene test... Geen plaatsje bleef 
onbezet, radio en tv volk, musici en gewoon liefhebbers van Rita's stem en stijl.
ANP en NOS maakten registraties. In de zijbeuken, waar pilaren het zicht 
belemmeren, waren monitorschermen opgesteld – ook was er een perfecte
geluidsvoorziening, dat zouden we spoedig merken. In het koor stonden de 
instrumenten van het Quintet en een lessenaar met sprekersmicrofoon. Een 
uitvergrote foto van een zingende Rita sierde de wand. 
Haar entree was het eerste van de twee momenten die ik het meest ontroerend 
vond: terwijl haar stem helder klonk in het nummer ''My Funny Valentine'', alsof 
ze 'live' zong, werd de kist met haar dode lichaam binnen gedragen op de 
schouders van zes dragers. Een heel dubbele sensatie, ze was bijna voelbaar 
aanwezig en tegelijk buiten ons bereik.
Link#2. 
Er werd niet vaak of langdurig gesproken maar er werd des te meer muziek ten 
gehore gebracht. Rita's dochter Leila (58) leidde het programma samen met 
presentator en huisvriend Hans van Willigenburg (71) die spontaan zijn hulp had
aangeboden. De enige andere sprekers waren zangeres en cabaretière Liselore 
Gerritsen (75) (de echtgenote van Ruud Jacobs, broer van Pim) en de jonge 
fotograaf Jurjen Donkers, Rita Reys' promotor in het nieuwe digitale tijdperk. 

- 2 - 

Het Ruud Jacobs Trio is sinds 2000 Rita's nieuwe en laatste vaste begeleiders-
groep - de bassist en broer van Pim, trok de jonge talentvolle pianist Peter Beets
aan naast Martijn van Itersom (gitaar) en Joost Patocka (drums). Daarmee werd
het Trio een Kwartet, en soms (zoals nu) zelfs een Quintet versterkt met koper:
Ferdinand Povel (saxofoon). Povel heeft jarenlang in ''The Skymasters'' gespeeld,
toert met Amerikaanse bands de wereld rond en soleert in het Metropole Orkest.
Deze musici die aan Rita's hoge eisen beantwoorden gingen 'live' spelen naast
de verschillende opnamen die we hoorden en soms op het scherm weer zagen 
herleven. Het was maar een greep gekozen hoogtepunten uit haar lange carrière
van ruim 70 jaar.

''Als ik zing ben ik gelukkig'' was haar motto, daarom zou ze blijven zingen 
zolang haar stem maar goed bleef. Hoe sterk ze zelf ook was – ze werd twee 
keer weduwe, zij verloor Wessel Ilcken (1923-1957) met wie ze in 1946 trouwde
Link#3 en Pim Jacobs (1934-1996), haar echtgenoot vanaf 1960 Link#4 
en zij overwon borstkanker – was het ook duidelijk dat ze veel kracht en 
levenslust putte uit de muziek. Rita bleef nooit bij de pakken neerzitten. Altijd 
werd ze weer actief
Link#5. Ook nadat ze dit voorjaar haar heup gebroken 
had was ze deze zomer alweer haar agenda aan het vullen – twee concerten, 
in Paradiso Amsterdam en in Lantarenvenster Rotterdam moesten na haar 
onverwachte herseninfarct worden geannuleerd. 

Rita was ook liefhebber van taalkunst, niet alleen Engelstalig, ook Nederlands.
Hier erkende ze in dichters en schrijvers haar meerderen, het talent van Rita 
komt vooral tot zijn recht qua inleving en de expressie van gegeven teksten. 
Liselore Gerritsen gaf een ironische inleiding op het gedicht dat ze voor Rita 
schreef, waarvan ik vervolgens de eerste strofe citeer. 
Liselore: ''We gokten erop dat je 125 werd, maar je hebt ons een streek geleverd"
''~Als ik niet meer kan zingen ga ik dood~, zei je vaak
maar de dood had het goed met je voor
In de vroege ochtend van 28 juli kwam hij je halen
nog voordat je uitgezongen was … '' 

''My Funny Valentine'' was het eerste nummer waarmee de jeugdige Rita Reys 
doorbrak in de jaren vijftig. Via enkele 'highlights' sprongen we door haar carrière
met weergave van oude tapes, video's en lp's. We zagen Rita haar Edison in 
ontvangst nemen van Wim Sonneveld, we zagen het trio Pim Jacobs spelen met
Rita zingend aan het stuurwiel van een rondvaartboot. 
En we zagen haar ook in een heel andere setting: met het Metropole Orkest in 
een herdenkingsconcert gewijd aan Rogier van Otterloo. 
Dat concert vond plaats op 10 maart 2011 in Vredenburg, Leidsche Rijn. 
''De Rita Reys die u zojuist zag en hoorde zingen was 86 jaar, dames en heren!''
riep Van Willigenburg ten overvloede, om de levenslust, energie en uitstraling 
van Rita Reys nog extra onder onze aandacht te brengen. 
Louis van Dijk (toen 69, nu 71) en Jean Baptiste (Toots) Thielemans (toen 89, 
nu 91) schitterden twee jaar geleden ook op dat podium. Louis van Dijk bracht
onder woorden wat vele met mij voelden: ''Het was alsof Rita er altijd zou zijn''.
Link#6. 

- 3 - 

   
- 3 - 

De eerste productie met een big band die Rita internationaal beter in beeld 
moest brengen werd jaren zestig opgepakt door een nog onervaren Hans van 
Willigenburg, toen werkzaam als 'platenboer' bij Philips Phonogram. 
De productie werd een succes dankzij een Londense arrangeur, die een prima
gelegenheidsorkest wist samen te stellen binnen de beschikbare tijd en het 
beperkte budget. 
Voor Rita, die tot dan gewend was met kleine bands te zingen en steeds ieder
daarvan persoonlijk kende, was dit een heel nieuw avontuur. Ze nam het ernstig
op maar schrok er ook niet voor terug. Met haar talent en persoonlijkheid nam 
ze al die orkestleden zó voor zich in dat iedereen na de opname van het eerste 
nummer opstond en haar een spontaan applaus gaf. 

Leila wist het ook: haar moeder was een talent en een diva, muzikaal veeleisend
maar ook alles gévend, een fijn mens, toegankelijk en zonder kapsones, 
daarnaast ook nog een lieve moederkloek: 
''Mijn moeder was een moordwijf. Ik gun iedereen om zo iemand om zich heen 
te hebben''. 
Jurjen Donkers beschouwde het als een eer om haar in de recente jaren bij te 
staan in haar P.R. Hij maakte nieuwe podiumfoto's en haar vertrouwd op de 
computer met de nieuwe manieren om 'aan de bak' te blijven. 
Net als de muzikanten, door Rita consequent als ''mijn jongens'' benoemd, 
zal ook hij de samenwerking met haar enorm missen. 


- 4 -  

De 'laatste woorden' van Donkers en Van Willigenburg werden onderstreept met 
de recente opname van ''It's Wonderful'', het slotnummer van haar laatste concert
en 'live' spelen van ''The Shadow of Your Smile'' door het Quintet, daarbij moest
ik steeds maar naar Ruud Jacobs kijken met de gedachte: ''Zo zou Pim eruit 
gezien hebben als hij nu nog had geleefd''. 
Maar de allerlaatste woorden en het tweede diep ontroerende moment kwamen 
van dochter Leila toen de dragers terugkwamen om de kist weer de kerk uit te 
voeren. Het was een heel bijzondere uitvaart van een heel bijzondere vrouw, 
waarin tenslotte Leila de intimiteit van Rita's laatste uren deelde. 
''Toen mamma die hersenbloeding kreeg raakte ze in coma. Het was gebeurd, 
ze kon niets meer en er kon niets meer voor haar gedaan. Ik heb haar toen 
mee naar huis genomen, twee nachten hebben we bij haar gewaakt. 
Ik had contact door haar hand vast te houden, als ik haar iets zei gaf ze me 
een haast onmerkbaar kneepje. Ik heb het haar zo aangenaam mogelijk 
gemaakt door de muziek op te zetten waarvan ze het meeste hield.'' 
''Toen de nacht opnieuw viel en ik alleen gebleven was met mamma wist ik dat 
ze stervende was. Ik heb het mooie nummer ''Make It Easy On Yourself'' van 
Burt Bacharac en Hall David opgezet en de speler op 'loop' gezet. Zo viel het 
in de herhaling zonder dat ik ervoor hoefde op te staan om telkens opnieuw 
te starten. Ze is toen in m'n armen in slaap gevallen, met een glimlach op 
haar gezicht. Het was echt zo mooi en dat wilde ik delen met jullie''.
Link#7 

John Zwart – 7 augustus 2013 

Bedankt voor alles wat je gaf, rust in vrede Rita

Link 1 - I Cried For You - RR & Art Blakey Jazz Messengers 1956
 
Link 2 - My Funny Valentine - RR & Wessel Ilcken Combo 1955
 Link 3 - There Will Never Be Another You - RR & Wessel Ilcken Combo 1955
 Link 4 - I Thought About You - RR & Trio Pim Jacobs 1960

 
Link 5 - How Deep Is The Ocean - RR & Ruud Jacobs in DWDD 2012 
 Link 6 - Misty - RR & Louis van Dijk opname 1988  

Link 7 - Make It Easy On Yourself - RR & Metropole Orkest 1988 

Reageer    

 


 

Volkscultuur met oude traditie

 

 

soms een tweespan..  

Volkscultuur met oude traditie 

Het is wel duidelijk: ik zit midden in een watersportgebied. Het zomerseizoen, 
wat later gestart, is nu drukker dan ooit. Er komt veel volk voor op de been, 
maar dat wil niet zeggen dat men ook echt massaal aan ''watersport'' doet. 
Het meeste wat er op het water te zien is lijkt veel op het plezier dat motoren-
liefhebbers er aan hebben om op mooie dagen eskader-gewijs door het land-
schap te ronken. Zo trekt de grote meerderheid aan boten in file hun motorisch
baantje door de Friese waterwegen. 
Voor een kleine groep is het nog echt ''sport'' – dat zijn de schippers en de 
bemanningen van de traditionele ''skutsjes'': platbodem zeilvrachtvaarders met
zijzwaarden uit de tijd van weleer. Vroeger verdienden zij met wind hun brood, 
als die wind het even liet afweten namen ze de vaarboom ter hand of gordden 
het jaagharnas aan om de gang er in te houden. Toen een beroep, nu een ''sport''
Helaas is het randgebeuren er omheen steeds belangrijker geworden, het kost
elk jaar namelijk tonnen om zo'n ''skutsje'' in optimale conditie te houden voor 
die tien dagen dat ze eind juli met elkaar de competitie aangaan. 

Het moet massaal volk aantrekken en dat volk komt niet alleen om een dagje
door de verrekijker puur naar een wedstrijd te zitten kijken. Daar is meer voor
nodig, de dag tevoren werden we 's morgens in alle vroegte al met keiharde 
metal''muziek'' er aan herinnerd dat het morgen zover is – alsof we dat nog niet
wisten. De campings stroomden vol, de smalle wegen raakten verstopt, de bier-
wagens in colonne en de volumeknoppen van de versterkers op tien. 
Sommige van mijn lezers zullen denken dat ik mijn hart ophaal als oud-varens
gast bij dit festijn, maar niets is minder waar. Eigenlijk staat me die hele drukte
makerij die vooral om reclame en horeca-omzet draait erg tegen.
Op dezelfde dag was er in Joure ''Boerebrulloft''. Ook een festijn van traditie, 
meer plaatselijk en niet zo massaal. 

Ik ontvluchtte de waterkant en stuurde mijn fiets naar het dorp van Douwe 
Egberts. De hoofdstraat dwars door het dorpshart heet toepasselijk ''Midstrjitte'',
ze eindigt op de ingang van het Park Herema State, nu de plek van het 
Gemeentehuis van Skarsterlân. Dwars op de Midstrjitte komt daar ook de 
''Harddraverswei'' uit, maar het is de Midstraat die nu al voor de 59e keer wordt
volgestort met enkele kiepwagens zand zodat de Friese paarden een stevige 
en veilige afzet hebben. 
Dit dorp heeft iets met Friese paarden, dat komt waarschijnlijk door de jaar-
markt, tevens paardenmarkt, waarvoor Joure al in de 15e eeuw de rechten 
verkreeg. De ''Boerebrulloft'' voert ons in uitbeelding terug naar het midden van
de 19e eeuw. Vele oude boerengeslachten bezitten nog prachtige oude sjezen 
– een soort open tweewielige rijtuigen met tweezitter op de bok, getrokken door
een Fries paard, soms een tweespan. 
Het bruidspaar en de bruiloftsgasten trokken allen met hun sjees in traditionele
oud-Friese dracht door de Midstraat naar Herema State – daar werd een
gelegenheidshuwelijk gespeeld tussen Francisca Bouhuis en Martin Roffel uit 
Rotsterhaule. Francisca bevestigde haar ja-woord met het aanbieden van een 
fraai versierde Goudse pijp aan Martin. Zij heeft de pijp gestopt met ''Heerenbaai''
en steekt hem aan, als symbool van dienstbaarheid zoals gebruikelijk in de 
boerenstand sinds de 18e eeuw. 
Spectaculair was daarna de hardrijderswedstrijd op ongezadelde paarden over 
de Midstraat. Je moet maar durven. Daarna volgde nog een ringrijderij, zoals die
in diverse dorpen 's zomers gehouden worden (als je mist krijg je een emmer
water over je hoofd). Het was echt een feest om zoveel van die temperamentvolle
Friese paarden bij elkaar in actie te zien. Toen ik weer thuiskwam peddelde de
enige roeier van die dag langs mijn achtertuin door de vaart. 
Tóch nog een echte watersporter. 

John Zwart – 1 augustus 2013 

   

Reageer    

 
De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Na bijna twaalf jaar
levert microsoft allang geen updates meer voor het programma dat gekocht 
werd om in 2001 de eerste website te bouwen. 'Bugs' treden steeds vaker op
en zijn moeilijk te verhelpen. Nu kunnen we alweer een poos geen gif of jpg 
plaatjes meer invoegen. Dus vandaar deze wat saaie aanblik.
Het kan zijn dat Hernehim Cultuur binnenkort enige tijd offline gaat om de 
overgang naar een andere techniek te realiseren. 

Another First Lady gone  

Another First Lady gone 

Als je zoals ik een zekere leeftijd bereikt hebt – in mijn ervaring is dat vanaf 65 
tot 70, zoiets – dan word je er regelmatig bewust van dat er een kring van mensen
is, die je eigenlijk altijd hebt beschouwd als onaantastbaar voor de dood. 
Je bewonderde ze al in je jeugd, hun persoonlijkheid, hun culturele prestaties blijf
je volgen, maar opeens begint die kring snel uit te dunnen. 
Natuurlijk is er ook aanwas, nieuwe mensen die je in de loop der jaren ook leerde
waarderen, die zijn meestal van een jongere generatie. 
We zullen allemaal ooit mensen van ''voorbij'' zijn, zo ook onze bijna levenslange
''helden''. Jan Wolkers was er één, ''Kort Amerikaans'' (crew cut) bracht mij terug 
naar de laatste oorlogsjaren, voor mij de eerste die ik bewust meemaakte. Korte 
tijd later was hij baanbrekend met zijn heftige liefdesroman ''Turks Fruit'', die ik 
tot mijn verbazing op het leestafeltje van mijn moeder aantrof. Hugo Claus werd 
door mij onmiddellijk ervaren als een karakterschrijver, ''Het verdriet van België'' in
één adem uitgelezen. Hella Haasse, een ''heldin'' al vanaf de eerste jaren op de 
middelbare school door toedoen van de progressieve leraar Nederlands Jan van 
Houts, hij zette ''Oeroeg'' op mijn lijstje. 

Schrijvers die mij naar mijn volwassenheid en ouder worden bleven begeleiden.
Omdat ze méér waren dan de auteurs van één of meer boeken die in de smaak 
vielen - ze bleven mij raken over de jaren heen. Haasse vanwege haar filosofische 
beschouwing over ''oost en west'', waarin koloniale opvattingen onvermijdelijk op 
de aftocht moesten. Onder ''Heren van de Thee'' naar ''Krassen op een rots'' lag 
een logische ontwikkeling.
Hugo Claus, ook zijn ''Oostakkerse Gedichten'', zijn ''Hondsdagen'', maar vooral
het spraakmakende theaterstuk ''Een bruid in de morgen''. Bewonderenswaardige
Vlaming die in de jaren vijftig de machtige RK instituten frontaal te lijf durfde gaan.
Jan Wolkers, op geheel eigen wijze ook een rebel en gezegend met vele talenten,
beeldhouwer en schilder – wars van aanstellerij en een natuurman. 
In gedachten zag ik hem op Rottumeroog in zijn blote kont langs de vloedlijn 
jutten. De meeuwen waren zijn vrienden, terwijl Godfried Bomans in die vogels 
boze geesten veronderstelde, die met hun nachtelijke schreeuwen demonisch 
kwaad in de zin hadden. 

De muziek die in mijn kinderjaren klonk was vooral licht klassiek en opera.
Wat later ''Music for the millions'' zou worden genoemd, natuurlijk ook de aria's
die mijn moeder als operettezangeres zelf ten beste gaf. Mijn eigen smaak 
ging naar de jazz, door Amerikaanse soldaten meegebracht. De ''Dixieland'' die
gemakkelijk in het gehoor lag, raakte in mijn tienerjaren al op de achtergrond.
Op de middelbare school waren we nog wel fans van de studentenband  DSC
''The Dutch Swing College'', maar de vrijere vormen, vooral de brug van klassiek
naar virtuoze improvisatie, óók in de zang, deden mijn hart sneller kloppen.
Ella Fitzgerald, van heel eenvoudige afkomst evenals mijn moeder was ook 
van haar generatie. Beide hadden geen makkelijke jeugd, maar voor Ella was
die toch verreweg het moeilijkst, want zij was een zwart meisje.
Mijn moeder zong heel mooi licht klassiek maar werd nooit beroemd, 
Ella Fitzgerald kreeg in haar land de hoogste eretitel ''First Lady of Song''. 

In Rotterdam werd in 1924 Rita Reys geboren. Muziek was van het begin af 
haar leven, ''ze werd zingend geboren'', was een uitspraak van haar moeder, 
de danseres Adriana Termijn – haar vader Karel Reys was ''stehgeiger''. 
Een voorloper van André Rieu. Via de ''Music for the Millions'' kwam ze terecht
bij ''The Great American Songbook''. 
In mijn beleving was Rita er altijd al, een flink stuk ouder als ik maar nog steeds
actief met telkens weer nieuwe improvisaties op songs die ze al honderd keer 
eerder bracht. Rita zingt steeds vanuit de emotie in de tekst, ze kruipt in het 
verhaal en doet dat bij elk optreden op een andere manier. Het is een attitude 
waarbij jazzmuzikanten zich helemaal in hun element voelen. 
Een van de weinige zangeressen die het presteerde ook in Amerika op te treden
met de grootste namen. Een Rotterdams-Goois meisje dat Europe's ''First Lady
of Jazz'' werd. Steeds blijven optreden tot drie weken geleden nog, 88 jaar oud 
inmiddels heeft ze altijd iets meisjesachtigs behouden. En nu is ook deze 
''heldin'' van mij er niet meer. Hersenbloeding, geen lang ziekbed, ineens weg
een ''mooie'' dood. 

      Link to < Rita Reys op Youtube "That Old Devil Moon"  Wat herinner ik me persoonlijk van haar? Een paar optredens in de botenloods
op Loosdrecht, informele fijne sfeer, ontspannen. Op een dag reed ik gelijk op 
met haar en Pim Jacobs aan het stuur van hun Jaguar, op weg naar Hilversum. 
Zomaar de ''First Lady of Jazz'' met haar vaste begeleider en echtgenoot en ik,
naast elkaar tuffend over de Gooiseweg. We zwaaiden een groet, bijna vergat ik
op tijd te remmen voor het stoplicht. Ze lachten me hartelijk uit. 
Haar verjaardag was 21 december, vlak voor kerst, een bekende van haar 
vertelde me: ''ze is altijd heel blij met speciale verjaarskaarten, als mensen het
combineren met een kerstgroet vindt ze dat niet aardig''. Je moest laten blijken 
dat je haar verjaardag belangrijk vindt. Plaatjes van dieren in de natuur zijn van
kind af al favoriet, haar lievelingsdieren herten en reeën. Een paar jaar achtereen
stuurde ik haar een felicitatie met een ree – zonder afzender, alleen maar: 
Hartelijk gefeliciteerd, voor de Dierenvriendin en First Lady of Jazz Rita Reys, 
van een bewonderaar. 

John Zwart – 29 juli 2013.

Reageer    

 

Vertier op geelgebrande gazonnetjes  

De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Na bijna twaalf jaar
levert microsoft allang geen updates meer voor het programma dat gekocht 
werd om in 2001 de eerste website te bouwen. 'Bugs' treden steeds vaker op
en zijn moeilijk te verhelpen. Nu kunnen we alweer een poos geen gif of jpg 
plaatjes meer invoegen. Dus vandaar deze wat saaie aanblik.
Het kan zijn dat Hernehim Cultuur binnenkort enige tijd offline gaat om de 
overgang naar een andere techniek te realiseren. 
Vertier op geelgebrande gazonnetjes 

Hoe we na die schrale kille noordwestenwind in de voorzomer hebben uitgezien 
naar 'ouderwetse' zwoele zomerdagen – hoe snel raakt dat toch vergeten. Na een
hittegolf die vijf dagen duurt begin ik tenminste alweer uit te zien naar een heerlijk
verkoelende bries om mijn oren en een zon die 'op zijn Hollands' een beetje kieke-
boe speelt achter en tussen voortzeilende wolken door. 
De enige macht, die de zich te buiten gaande vakantievierende mens rondom nog
enigszins kan intomen, is het weer. Want tegen hun nadrukkelijke aanwezigheid 
kan ook de meedogenloze humor van Nico Dijkshoorn na enkele dagen niet meer
op, daar helpen alleen fikse stortbuien. 

Spelevaarwater werd ook spartelwater, een handjevol kinderen beheerst het decor 
met steeds herhaalde 'bommetjes' die de huishond in opgewonden keffen doet 
uitbarsten. Links, rechts en aan de overkant reageren de weekend en vakantie-
honden die ook allemaal hun territorium nog moeten veroveren. Waakzame oma's
waarschuwen de schreeuwende spartelaars luidkeels voor de langsvarende flaneer-
boten, met gezelschappen die alles wat er aan weerskanten in tuinen te zien is 
gretig in zich opnemen. 


Op de achtergrond dreunt constant de 120 bps van de muziek die bij de kilometers
verderop georganiseerde zeilwedstrijd onontbeerlijk blijkt. 
Een handvol motorrijders laat zich ook aantrekken door de samengeklonterde 
toeloop naar de eet- en drinkgelegenheden. Er zijn twee soorten egotrippers onder: 
de ene rijdt beheerst op zwaar materieel dat een enorm geknetter voortbrengt, 
de ander rijdt op hoge snelheid materieel dat voor zijn vermogen uit toerentallen 
uithaalt in hoog gehuil. 
Beide soorten zijn in staat de wijde omgeving behoorlijk te domineren. 

Het is warm, boven de dertig graden. Ik kan het niet aantonen maar het zou me 
niets verbazen dat wetenschappers me eens gaan bevestigen dat warmte bij lawaai
en drukte heviger is dan in betrekkelijke stilte met alleen wat natuurlijke geluiden.
Misschien is er zelfs verschil in warmte onder een parasol en een boomkruin. 
Eigenlijk weet ik het nu al zeker: 
noem het maar het verschil in de gevoelstemperatuur. 

John Zwart – 27 juli 2013 

  Schaal gevoelstemperatuur: 
                      aangenaam - warm - afmattend - verzengend 

Reageer    

 
De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Na bijna twaalf jaar
levert microsoft allang geen updates meer voor het programma dat gekocht 
werd om in 2001 de eerste website te bouwen. 'Bugs' treden steeds vaker op
en zijn moeilijk te verhelpen. Nu kunnen we alweer een poos geen gif of jpg 
plaatjes meer invoegen. Dus vandaar deze wat saaie aanblik.
Het kan zijn dat Hernehim Cultuur binnenkort enige tijd offline gaat om de 
overgang naar een andere techniek te realiseren. 

Helemaal óm  

Helemaal óm. 

Misschien zit ik hier mijn eigen glazen in te gooien, dat besef ik goed, maar de
werkelijkheid moet ook maar eens aan het licht gebracht. Iedere makelaar weet
u te vertellen dat een huis aan het water veel beter verkoopt dan een huis in een
straat. Meest begeerlijk is wel een (vrijstaand) huis aan open vaarwater met een 
eigen ligplaats voor een boot. Dat brengt zomaar 35% meer op dan een identiek
huis in een straatje met voor en achtertuin – zo is de vuistregel. 
Dus: als je ergens zo'n waterkanthuis te koop ziet en je kunt het betalen, dan 
lijkt het een prima investering. Maar natuurlijk koop je zo'n huis echt niet met de
gedachte op korte termijn met winst te verkopen. Je wilt er wónen en ook nog 
plezierig wonen als het even kan. Kan dat in een watersportdorp? Bij ''watersport''
denk je aan zwemmen, zeilen, roeien, kanoën, windsurfen en misschien zelfs 
kite-surfen. Dat waren mijn gedachten tenminste, maar dat blijkt heel erg vorige 
eeuw te zijn. Watersport heeft vandaag de dag nauwelijks met ''sport'' van doen, 
de enige lichamelijke inspanning die het meeste bootjesvolk levert is een draai-
beweging van de pols of het naar voren duwen van een hendel. 

De jeugd raast voorbij met opblaasboten die volgas hun kop in de lucht steken 
en hun kont omlaag – ze praten altijd schreeuwend maar moeten nu nog boven 
de tweetakt uit.. Ooit hopen ze indruk te maken met een Zodiac met 40pk er 
achter – hun vaders, van het type dat 's zomers cabriolet rijdt, bevestigen hun 
status nu al met een sloep met ingebouwde dieselmotor. 
Op zo'n prachtig subtropisch weekend als een paar dagen geleden is het terras 
in de achtertuin een plekje van grote drukte rondom. Wie in plaats van water een
bromfietspad achter de tuin ziet liggen bedenkt zich wel tien keer voor zijn 
beslissing tot koop. Maar dat water, gedroomde bron van rust en ontspanning, 
manifesteert zich op hoogtijdagen als bron van ergernis. Op zo'n dag zijn vijftig 
passages per uur geen zeldzaamheid, dus voortdurend lawaai en de nare geur 
van uitlaatgassen. 

Ik had me die dagen voorgenomen om mij onder de parasol echt geconcentreerd 
aan grote literatuur te wijden. Dostojevski, Tolstoj, Hemingway, Gide en Couperus
lagen klaar. Maar het lukte niet. De wereld om mij heen drong zich voortdurend 
aan mij op. Tussen wegstervend en aanzwellend motorgeraas werd mijn bewustzijn
opgevuld met prietpraat van alle omliggende terraszitters, dankzij het klankbord
van het water alles zeer verstaanbaar. 
Hoe kan ik mij tegen al die ongewenste intimiteit beschermen? Moest ik dan maar
meedoen met de meerderheid en de zomerse vrije tijd buiten doorbrengen met een
''thriller'', de perfecte lectuur voor wachtkamers, treinen en overvolle stranden? 
Ooit vrat ik de Havankjes en Simenons, las ze in hoog tempo uit en liet ze voor 
de vinder, als uitgelezen tijdschriften – maar dat is lang geleden. Natuurlijk koop 
ik nog wel eens ''gemakkelijk leesvoer'', bewaar die ''cadeautjes voor noodgevallen''
Ik snuffel, há: ''Nooit ziek geweest'' van Nico Dijkshoorn. ''Roman'' zegt uitgever 
Atlas Contact. Maar het is geen roman, het zijn allemaal kleine schetsjes van
gebeurtenissen, afgerond in een paar minuten te lezen. 
Dan kun je stoppen of verdergaan met het volgende. 

Ik ben helemaal óm! Levendige teksten in de onbehouwen humor van Dijkshoorn,
schetsjes van zijn jeugd en familieleven. Ze komen er niet best vanaf, met de
uitzondering van Oom Ger, die hem leert gitaarspelen. Nee, het is géén literatuur 
en ook géén roman, 't zijn rake stukjes van een legpuzzel die een eenvoudig 
familieleven toont. Ik lees, en ik glimlach, ik lees en ik schater. 
Ik hoor het rumoer niet meer, erger me niet meer aan kindergegil en hondengeblaf,
voor een poosje althans. Dan trek ik hier en daar wat onkruid weg en pak Nico 
weer op, voor een nieuw stukje. Het zijn er een stuk of vijftig. 
Ik zou over mijn vader met zijn gebreken nooit kunnen schrijven zoals Nico over 
zijn vader Klaas. De simpele man die niet met gevoelens kan omgaan. Wij kennen
zo'n oom die op elk verjaarsfeestje dezelfde moppen vertelt, maar het is zijn vader.
Maar bij beetjes laat Nico ons méér zien dan n ongelooflijke lul met een strik erom.
'Ja er is een diepere laag, voor wie echt leest. 

John Zwart – 23 juli 2013

Vakantielektuur: ''Nooit ziek geweest''. Nico Dijkshoorn, 
Atlas Contact ISBN 978 90 254 4049 7.

 

Reageer    

 


Schandpalen 

De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Na bijna twaalf jaar
levert microsoft allang geen updates meer voor het programma dat gekocht 
werd om in 2001 de eerste website te bouwen. 'Bugs' treden steeds vaker op
en zijn moeilijk te verhelpen. Nu kunnen we alweer een poos geen gif of jpg 
plaatjes meer invoegen. Dus vandaar deze wat saaie aanblik.
Het kan zijn dat Hernehim Cultuur binnenkort enige tijd offline gaat om de 
overgang naar een andere techniek te realiseren. 

Schandpalen  

Laatst bracht ik paaltjes ter sprake, zoals de ''Amsterdammertjes'', die ooit 
werden bedacht om asociaal parkeren onmogelijk te maken. Want u weet 
natuurlijk óók dat de doorsnee Amsterdamse automobilist (en echt niet de
Amsterdammer alléén) de mening huldigt dat zijn auto met een alarmlicht-
knop is uitgerust om iedereen duidelijk te maken: 
''ik weet dat ik hier niet parkeren mag en eigenlijk is het ook enorm hinderlijk,
maar het is maar voor even'' – en vervolgens zet hij z'n auto half op de stoep.
De ''Amsterdammertjes'' waren onverbiddelijk: ''je krijgt hem er echt niet tussen,
probeer het maar!'' Die dingen hebben de autoschade branche regelmatig van
werk voorzien, want ook tot op de hoeken van parkeerhavens stonden ze en 
wie niet zo vaardig inparkeert, terwijl de fietsers links en rechts om je heen 
zwenken, liep al gauw een deuk of schram op.  

Tot mijn grote verbazing en ergernis maakt dit afgeschafte strafwerktuig 
intussen juist een enorme opmars in de regio, overal buiten de stad. 
De afgelopen tien jaar ging het ene na het andere dorp gezegend met een 
smalle dorpsstraat vaardig aan de slag: men verwijderde stoepranden, de grens
tussen het domein van de voetganger bleef slechts symbolisch: 
voor het rijverkeer en het voormalig trottoir maakte men verschil door kiezen 
van klinkers van verschillende kleur. Op de lijn van de verdwenen stoeprand 
plantte men paaltjes, als soldaten op ochtendappel in het gelid.
Heel gemene, gemaakt van gesmolten plastic troep uit de recycling – zien er 
uit als tropisch hardhout, maar zijn nog harder. Ze breken niet af door een auto-
bumper, ze breken jouw autobumper! 

Waarom doen die dorpen toch iets waar men in de stad allang van afzag? 
Ik ben erachter gekomen hoe het zit. Die wrede en gevaarlijke paalmania zie je
alleen in de dorpen waar de doortocht zó al moeizaam is, om die reden werden 
het ''30 km kernen'', gelijk geschakeld met woonerven. Op de regionale politie-
bureaus regende het klachten dat daar te hard gereden werd, maar nooit kwam
de politie om te handhaven. ''Er is te weinig capaciteit'', punt uit. 
De dorpen moesten zelf maar iets doen om harder dan 30 km door de kern te
ontmoedigen. Als ze dat eerst gedaan hebben wil de politie misschien wel een
dagje komen snelheid meten. Vandaar dus die wildgroei van schandpalen en 
op elke 50 meter drempels en asverschuiving, een feest voor de buschauffeur.

Blijkbaar is Amsterdam bevoorrecht, de ''Amsterdammertjes'' kunnen weg, tóch
wordt tegen te snel rijden en asoparkeren gehandhaafd? In plaats van een te 
krap politiekorps voor een te groot gebied, zoals in de provincie, volop blauw 
op straat om het beest van het Amsterdamse verkeer te temmen? 

Nou het zit anders, de stad beschikt namelijk over een zeer parate afsleep
dienst. Foutparkeerders in uw straat, één telefoontje, binnen een paar minuten
staan ze voor uw neus. Het geheim achter het efficiënte systeem is een kosten-
dekkend middeltarief van 419 euro. Daar kan een dorpsagent met een bon van
50 euro natuurlijk niet tegenop schrijven. 
Asociaal die afsleeptarieven? Ach we missen tenminste die wouden van ijzeren
paaltjes en het risico van zo'n ''schendpaal'': want een klein geniepig deukje, 
dat kost ook al gauw 400 euro. 

John Zwart – 19 juli 2013. 

   

Reageer    

 
De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Na bijna twaalf jaar
levert microsoft allang geen updates meer voor het programma dat gekocht 
werd om in 2001 de eerste website te bouwen. 'Bugs' treden steeds vaker op
en zijn moeilijk te verhelpen. Nu kunnen we alweer een poos geen gif of jpg 
plaatjes meer invoegen. Dus vandaar deze wat saaie aanblik.
Het kan zijn dat Hernehim Cultuur binnenkort enige tijd offline gaat om de 
overgang naar een andere techniek te realiseren. 

Begrensde vrijheid aan het bezwaard geweten

Begrensde vrijheid aan het bezwaard geweten 

Godsdienstvrijheid - een prachtig begrip, menselijkheid gebiedt ons om op 
dit punt heel ruimhartig te zijn. Voor veel aanhangers van welke godsdienst 
óók is dat het belangrijkste in hun bestaan. 
Dat mag. Maar er zijn grenzen. Niemand mag onder het argument van
''godsdienstvrijheid'' misdaden begaan, in de zin van de voor ieder geldende 
wetten. Als mensen menen dat hun god hen voorschrijft dat mannen lange 
baarden moeten dragen en vrouwen een nikab, dan vinden we nergens in de
wetten van ons land dat dit niet kan. Maar als er iemand beweert dat zijn god
mensenoffers vraagt dan is hij aan het verkeerde adres. Offeren mag dan wel
zijn daad uit gehoorzaamheid aan een ''opperwezen'' zijn, maar in onze wet is
het gewoon moord of doodslag, welke religieuze gedachten dan ook achter 
die daad schuilen. 

Als we uit algemeen belang besloten hebben iets bij wet te verplichten, dan
wel te verbieden, dan moeten er wel heel sterke argumenten aangevoerd 
worden om voor elkaar te krijgen dat er aan zo'n wet wordt gesleuteld. 
Of die voor de één wel geldend is, maar voor de ánder uitzonderingen maakt. 
Zo moeten ouders hun kinderen van 5 jaar naar school brengen, de enige 
aanpassing is dat het geen openbare school behoeft te zijn: in de wet is een 
voorziening gemaakt voor ''speciaal onderwijs''.
Zo werd het in de jaren zeventig verplicht om veiligheidsgordels in auto's aan
te brengen en die ook te dragen. Ik herinner me de invoering daarvan nog 
heel goed. Ik had nog nooit een ernstig auto-ongeluk gehad en vond het 
eigenlijk wel erg veel bemoeizucht van de overheid. Dat er gordels in nieuwe
auto's moesten zitten, oké. Maar of ik die wilde dragen of niet, dat wou ik 
eigenlijk graag zelf beslissen. 
Ik droeg ze wel, kreeg een klapband waarbij ik van de weg raakte en in een
meervoudige salto van het talud afrolde. Slechts wat kneuzingen en kleine 
hoofdwondjes door scherven van de voorruit. ''Tot niet zo'n slecht idee die 
draagplicht van de veiligheidsgordels!'' heb ik die dag geleerd. 

Al tientallen jaren bestaat het probleem van preventieve vaccinatie bij onder
meer het Gereformeerde deel van onze Protestantse bevolking. Om hen 
moverende redenen weigeren zij hun jonge kinderen te laten vaccineren tegen
ziekten als polio en mazelen. Als gevolg daarvan hebben we in de jaren 
tachtig een polio epidemie gehad in de ''bible belt'' – momenteel heerst er een
mazelen epidemie. 
Van die twee is de laatstgenoemde minder levensbedreigend, maar tóch: 
er kunnen complicaties optreden waardoor die zich wel als groot gevaar voor
het onbeschermde kind ontwikkelt. 
Bij ziekten als polio vormt de gevaccineerde overgrote meerderheid als het 
ware een ''dijk'' tegen de uitbraak van een epidemie. Die treedt op waar de '
'dijk'' zwak is door een groot percentage niet-gevaccineerde kinderen. 

Waarom lopen die mensen bewust dit onnodige risico? Omdat ze menen dat 
hun god hun kinderen ook op een andere manier beschermen kan tegen ziek
worden. Goed leven volgens de leer en bidden tot god is immers de beste
bescherming tegen alle ziekten en kwalen. 
Ik heb nog nooit gehoord van gelovige mensen die de gordels uit hun auto 
haalden, of tenminste die nooit omgespten. Immers, wie goed leeft volgens 
de leer, kan toch ook tot god bidden om bescherming tegen auto-ongeluk?
De eerste dominee die wijst op ''eigen verantwoordelijkheid'' ten aanzien van
veiligheidsgordels moet zich nog melden, wèl verzet men zich principieel 
tegen een vaccinatieplicht. 
Niet erg consequent in hun godsvertrouwen, wat mij betreft mag dus die
vaccinatieplicht wel ingevoerd worden, uit menselijk meegevoel naar die 
kleine onmondige kinderen die zelf niet zouden kiezen voor ziek worden.

John Zwart – 15 juli 2013

 

   

Reageer    

 


 

 

 

 

Zorgen voor de dag van morgen

 

© Foto: Eddy Seal 
Drilling in Texas for NLG - Het winnen van schaliegas is volkomen veilig... 
Zorgen voor de dag van morgen 

Wie had dat gedacht, uitgerekend van een Texaanse boer vernam ik een 
overtuigd stuk simpele logica waarin ik me helemaal kan vinden. Als ik al had 
gedacht dat bijna alle Amerikanen ver van de natuur staan – in hun city's met 
enorme suburbs, waar je je liefst over tienbaans wegen van a naar b verplaatst,
of het open landschap daarbuiten liefst ziet veranderen in onafzienbare akkers
van monoculturen – dan weet ik nu dat ik het mis heb. 
Het lijkt soms wel alsof de natuur, zoals de Grand Canyon of de Mississippi 
River, de Everglades of de Great Lakes, alleen dient als pronkstuk voor massa-
toerisme en het decor biedt voor stuntwerk als krokodillenvangers, cliffjumpers
of koorddansers die op een strakstaand staaldraad hun evenwichtswaaghalzerij
vertonen boven een donderende waterval of ijzingwekkende kloof. 
Toch zijn er mensen die waarschuwen voor allesoverwoekerende exploitatie. 
En sinds het midden van de vorige eeuw zijn er mensen geweest die zich met 
hart en ziel inzetten voor het behoud van kwetsbare natuur waaraan ook de mens
zijn levensvoorwaarden ontleent. Zoals biologe Rachel Carson (1907-1964), die 
in de jaren tot haar dood de strijd aanbond met de machtige Amerikaanse 
chemische industrie, die met intensief gebruik van insecticiden meende de weg
te hebben gevonden naar ongedachte oogsten door het uitbannen van alle 
ziekten en plagen. 

Zij had oog voor de onderlinge structuur van al dat microleven en hun verbanden
met hogere levensvormen door cumulatie van giftige stoffen via de voedsel-
piramide. Chemicaliën als DDT, dat geen onderscheid maakt tussen de 
''schadelijke'' en ''nuttige'' insecten, zag zij het eerst als grote bedreiging. 
Pesticiden was een commerciële term, ''biociden'' (bestrijder van levensvormen) 
was een betere benaming zo meende ze. Symbolisch verwees zij naar de lente-
zang van de vogels, toen zij haar boek uitbracht met de titel ''Silent Spring''. 
Het opende de ogen van velen die twijfelden of we wel op de goede weg waren.
Ook die van mij, Carson bleek veel eerder als ''marine biologist'' al veel meer
waarschuwende literatuur te hebben gepubliceerd over de vervuiling van de 
wereldzeeën: ''The Sea Around Us''. Het werd voor mij één van de redenen om 
me van de grote tankvaart af te keren. 

Zoals de grote chemische concerns met hun productontwikkeling behalve hulp
in ons bestaan zich ook als een bedreiging ervan ontplooiden, is het ook met 
de grote bedrijven die zich bezighouden met de exploitatie van fossiele brand-
stoffen. Zij hebben ervoor gezorgd dat we in het koude seizoen niet meer rond
een haardvuurtje zitten te kleumen en dat we voor kracht niet meer op paarden
zijn aangewezen. Maar het kan beter en duurzamer. Diezelfde concerns zitten
nu de ontwikkeling in de weg, immers alle installaties en voorzieningen voor 
het bestaande zijn er, dus liefst moeten we toch steenkool, olie en gas blijven 
gebruiken zolang het er nog is. 

Ruim honderd jaar geleden vond men per ongeluk olie in Texas (1894), zei mijn
Texaanse boer. Maar men was op zoek naar waterbronnen! 
Dat water en de zon laten het gras en de bomen groeien, al zolang als de aarde 
genoeg afgekoeld is om plantengroei mogelijk te maken: honderden miljoenen 
jaren. En dat gaat nog altijd maar door: de zon schijnt onverminderd, het gras 
groeit, het vee en de mensen leven ervan. 
Texas was opgetogen over de olievondst – maar in 150 jaar is de olie van Texas
opgebruikt (2040). De natuur deed er honderden miljoenen jaren over om die olie
te maken. We kunnen dus niet wachten tot er weer olie is. Maar, prachtig hoor,
mooi op tijd hebben we al iets nieuws gevonden: schaliegas! Energie genoeg dus
 – voor de eerstvolgende dertig, veertig jaar. 
''Stupid! What the hell is a lousy thirty years'', meent die boer. Ze moeten de zon
gebruiken, die was er en blijft, daar is alles van gekomen. 
En van het water natuurlijk. ''Pure water'', drinkbaar en voor 't gras om te groeien.
''They put it all at stake for a thirty years' consumption of gas''. 
Die boer heeft heel goed begrepen, dat het na morgen telkens weer opnieuw 
morgen is – en hoe de belangen liggen. 
Voldoende schoon drinkwater is onontbeerlijk voor alles wat leeft. 
Fossiele brandstoffen vooral voor de beleggers die daarin hebben geïnvesteerd.

John Zwart – 10 juli 2013 

  Watertorens zijn iets van vroeger, we slaan ons drinkwater tegenwoordig
op in ondergrondse reinwaterkelders. Zo kunnen we met perspompen 
zorgen dat ook op de hoogste flat het drinkwater met voldoende druk 
uit de kraan stroomt. 
Stelt u zich voor dat iemand dwars door zo'n reinwaterkelder een pers-
leiding aanlegt, waar doorheen onder gigantische hoge druk een mengsel
van water met giftige chemicaliën wordt geperst - zou u dan nog rustig 
en vol vertrouwen een glaasje 'gemeentepils' drinken? 
Denkt u dan: zolang minister Kamp blijft glimlachen maak ik me helemaal
niet druk over die nieuwe boorplannen, ze zijn zo knap tegenwoordig...

Reageer    

 

© Foto: wildeplanten.info
..wie weet hoe lang die zaadjes in de grond lagen te wachten.. 

 

 

 

 

Wat leefden ze eenvoudig toen – nu nog?

Wat leefden ze eenvoudig toen – nu nog? 

Laatst was ik weer eens in een 'volgend dorp'. Niet het dorp met al die paaltjes 
in de dorpsstraat. Dit andere dorp heeft een 'rondweg' aangelegd, waarmee al 
het doorgaande verkeer buiten hun dorpsstraat gehouden wordt, óók de
landbouwtractors. 
Dit is een paaltjesvrij dorp, zeer aan te bevelen om eens ontspannen doorheen 
te fietsen, want het ziet er heel plezierig uit. Maar deze keer was ik per auto dus 
maakte ik gebruik van de rondweg. 
Die is in een halve cirkel om de dorpsgrens uitgegraven en weer opgevuld met 
zand en puin, het overschot aan grond hebben ze er gewoon naast gelegd: 
een natuurlijke geluidswal. 
De eerste jaren nadat de weg klaar was toonde de wal een zee van klaprozen.
Een typische aanblik van een stukje grond waarin de mensen flink rondgewroet
hebben. Zomaar opeens zijn ze er, wie weet hoe lang die zaadjes in de grond 
lagen te wachten op het moment dat ze aan het licht zouden komen. 


Die mooie zomeravond -want ja die zijn er soms weer- was ik op weg naar 
huis. Rechts weiden met schaapjes, links de ongemaaide wal waarop nu 
welig scherpe boterbloem, rode klaver, smeerwortel, lupine, wilde cichorei
en nog veel meer bloeit. 
Bovenop de wal tussen alle rijke bloesem zag ik opeens twee kleine meisjes 
zitten, een jaar of tien oud schatte ik, ze keken naar wat er zoal passeerde.
Toen ze me zagen aankomen begonnen ze allebei heel enthousiast naar me
te wuiven. Geen grap, nee een oprechte blije groet, hun lieve lach liet me 
geen misverstand. 
Natuurlijk heb ik teruggezwaaid! Een dag zonder ergernissen die uitgezwaaid
wordt door het spontaan gebaar van twee meiskes, die onwetend het verleden
lieten herleven. Hun argeloze blijheid voerde mijn gedachten naar touwtje 
springen, hinkelen en kaatsenballen. Zulke kleine dingen zijn de geluks-
momentjes, die voor ons soms zomaar voor het oprapen liggen. 
Ik neem me voor daar nog beter dan ooit op te letten. 

John Zwart - juli 2013 

   

Reageer    

 


 

Landelijk leed  

We doden veel dieren 
om op te eten - maar we doden een veelvoud van dieren door gewoon
de dingen te doen die we doen - gewoon omdat we leven zoals we leven..
vogels, vlinders, hommels, padden, wezels en egels, klein en groter wild.. 
Landelijk leed 

Wie herkent dat niet: regelmatig zijn er van die dagen dat je je ergens aan ergert.
Bijvoorbeeld aan paaltjes. Paaltjes? Ja, als die ''Amsterdammertjes'', die de stad
Amsterdam nu overal weg haalt maar waarvan juist in de dorpen een epidemie is
uitgebroken. Ter aanvulling op de drempels, bloembakken, asverschuivingen, al 
die dingen die een rijweg maken tot verrassingsparcours. 
En aan modder, of erger nog stront op de weg, waar je in dorpen ook vaak over-
heen glibbert. Omdat de boeren al hun dieren op stal hebben staan en alleen nog
hun stront naar de weide brengen. 
En aan zo'n trekker vóór je, waarvan de banden de kluiten hoog door de lucht 
zwieren, met een maaibalk voorop die zo breed is dat hij de hele weg nodig heeft.
Waar je kilometers lang achteraan moet hobbelen. Hoog in het zadel kijkt de 
jeugdige chauffeur stoicijns voor zich uit. Kenteken noteren? Hij heeft niet eens 
een kenteken en betaalt ook geen wegenbelasting, hij krijgt zelfs subsidie... 
grmmpf...

Maar soms is er zo'n dag dat een heleboel van die dingen tegelijk je pad kruisen.
Dan kan je echt boos worden, maar soms ook – als je in je hart kijkt – ben je 
dan eigenlijk boos op jezelf. 
Deze lente die geen lente was heb ik een haas doodgereden. Ik was er ontdaan
van, want ik vind het zulke bewonderenswaardige dieren. Om hun levenswijze en
dat prachtige gedicht wat de Groninger dichter Cornelis O Jellema erover schreef. 
Zelfverwijt welde op, want die hazen joegen achter elkaar aan, rivalen in de 
hazenliefde, nu had ik aan één zomaar het doodvonnis voltrokken. 

 


Opeens was 'n haas opgedoken uit de berm, ik remde en voelde de voorwielen
glijden in de mest op de weg. De haas galoppeerde naar de overkant vlak voor
de auto langs. Een meter achter hem aan zat de tweede, bezield door zijn
achtervolging... Bonk – bonk... eerst een voorwiel, toen een achterwiel... 
Hij had voor het laatst gerend, daar lag hij plat, zijn lepeloren wapperend als
vaantjes in de harde wind. 
Waarom, waarom toch, het zelfverwijt. 

Ik ging mijn rit na: vanaf het station van Akkrum over de Kanadeeskestrjitte 
door de trechter van de Buorren, te smal om er te parkeren. Daarom heeft de 
gemeente een kleine honderd paaltjes in het plaveisel gepoot, dan is het 
tenminste zo smal dat je er stapvoets door moet. Halverwege doemt er een
tegenligger op: een trekker met een giertank erachter. De boer is de grootste
en de sterkste, dus moet ik vijftig meter achteruit, waar de paaltjes ophouden.
Pas toen hij voorbij was kon ik mijn weg weer vervolgen.. 
De platte haas in het gras gelegd. 'Sorry jongen wat had jij een pech'. 
Mijn zelfverwijt sloeg om in boosheid. Die mest op de weg, die paaltjes... 
"als die kl*ten boer met zijn trekker nou niet zo nodig op de late zondag... 
en hij heeft niet eens een kenteken, tankt goedkope petroleum en betaalt 
geen wegenbelasting voor de straat, die hij besmeurt met stront...'' 
Maar ik wist natuurlijk heel goed dat die boosheid vooral mijn zelfverwijt 
bezweren moest. 

John Zwart – juni 2013 


Drijfjacht 

Plat op de rug zijn lange lepeloren,
gedoken in de vore lag de haas,
en ik, terwijl ik naderbij kwam, deed,
mijn taak van drijver dus verzakend, of
hij niet gezien werd, niet zijn ogen puilend
van angst, blikloos alsof niet mij hij waarnam,
niet achter mij de wijde vrijheid, maar
een niets in zich, een gat waar hij voor lag,
te diep, te breed om nog te durven springen.
Toen, met een stap van mij aan hem voorbij,
in een seconde was hij weg - me wendend
(verwensing uit de slootwal, doch geen schot)
zag ik hem rennend naar de horizon,
al haast een stip op wit bevroren klei. 

 

 

 


Hoe zal zijn einde zijn geweest? In wijn
gestoofd, onder een auto of gewoon
van ouderdom tussen de koude voren -
wanneer in 't voorjaar op het veld voor huis
de hazen buitelen, denk ik aan hem:
hoe angst een plotselinge kracht kan zijn
die je bevrijdt tot in je kloppend hart.
Misschien zal, als het gat dat groeit in mij
te diep, te breed wordt om te kunnen springen,
bij god, een haas mijn voorspraak zijn (want ook
een dier dat angst kent heeft een ziel die wordt
verlost), al was het maar doordat die morgen
mij heugt, die ene stap, en dat instinct
waarmee bestaan zich redt op eigen kracht. 

©   C.O.Jellema. 
Uit: "Droomtijd" - (Querido 1999) 

Reageer    

 
© Photo The Guardian



Held of boef?  

Belofte brekers  

Stelt u zich eens deze situatie voor: 
Twee mannen zijn elkaar geheel toegewijd: maten voor het leven, bij wijze van
spreken. Ze zweren dat de één de ander nooit zal verloochenen en dat hun daden
altijd rechtvaardig zullen zijn. Een prachtig wederzijds vertrouwen. 
Maar dan gebeurt er iets vreselijks: één van beide raakt betrokken bij een misdaad
waarbij iemand om het leven komt. 
De ander is ervan op de hoogte, maar andere getuigen zijn er waarschijnlijk niet. 
Hij komt in een enorme tweestrijd. Moet hij zwijgen, uit respect voor de loyaliteit
die zij elkaar hebben gezworen? Of moet hij zijn maat aansporen zich aan te geven
omdat hun daden immers altijd rechtvaardig moeten zijn? 
En als zijn vriend zichzelf niet aangeeft, moet hij in zijn plaats naar justitie gaan? 
Een moreel dilemma. 

Over de klokkenluiders heeft bijna iedereen meteen een oordeel klaar. 
Een man als Snowden of Assange is óf een held óf een boef. 
We vellen ons moreel oordeel, in dit geval over iemand die we niet eens kennen. 
Het is gemakkelijk om één feit aan te grijpen: Snowden heeft zijn eed van 
geheimhouding geschonden en dus is hij een boef. De Obama lijn van veroordelen
zoals die ook door de meerderheid van VVD prominenten wordt onderschreven.
Maar de geheime diensten hebben dan wel het voordeel dat al hun handelen 
geheim is en moet blijven, maar dat wil niet zeggen dat ze zich niet binnen kaders
behoren te houden. Kaders bepaald door methoden en systemen waarvoor ze
gerechtelijk toestemming hebben verkregen. Gaan ze buiten die legale kaders
dan zijn ze dus illegaal bezig. Dat kunnen ze doen omdat alles geheim is, 
de verleiding is dus om illegaal door te gaan met methoden die zeer waarschijnlijk
niet goedgekeurd zouden worden. Dit gebeurde bij NSA, zolang iedereen zweeg.
Toen stond Edward Snowden op en sprak na zijn moreel dilemma. Oordeel maar..
Het moreel dilemma van Edward Snowden:   
PRISM – Enorme stap voorwaarts in de gluurcultuur. 

Aan de oorsprong van alles staat het Central Intelligence Agency (CIA), dat in 1947
in de koude oorlogtijd in het leven werd geroepen door president Harry Truman. 
Een militaire organisatie in het kader van nationale veiligheid. Zo'n overval als op 
Pearl Harbor in december 1941 plaatsvond mocht zich nooit kunnen herhalen. 
Het National Security Agency (NSA) – de geheime dienst – werd in 1952 opgericht
voor spionage taken. Vervolgens voegde men in 1972 op presidentieel besluit alle
militaire codemakers en -brekers van marine, land- en luchtmacht bijeen in de 
Central Security Services (CSS). De dienst moest een alliantie vormen met de 
NSA, de afluisteraars, zo ontstond een semi-militaire organisatie: NSA/CSS die 
met geheime, agressieve methoden en systemen in die grimmige jaren waarborgen
moest bieden voor de staatsveiligheid. 
NSA/CSS ontwikkelde afluistersystemen als het ECHELON-systeem dat begin jaren
negentig operationeel was, maar sterk gericht op telefoon, fax en telexverkeer dat 
nog vooral via kabels werd afgewikkeld. Voor het aftappen was er geheime samen-
werking tussen de VS en de landen van het Gemenebest (UK). Bij zulke operaties
wereldwijd zijn er zoveel mensen betrokken dat het nooit verborgen blijft. 
Het bestaan van ECHELON was jarenlang een publiek geheim maar werd officieel
altijd ontkend. Een vergelijkbare situatie als de opslag van atoomwapens op Volkel,
de Nederlandse luchtmacht basis. Iets waarvan iedereen wist, maar waarvoor onze
Minister Opstelten tot vandaag nog steeds zijn hoofd in een zandhoop steekt.

ECHELON is allang achterhaald. Tijdens de Irak oorlog werden nieuwe technieken
beproefd, in het ''geheim'' in coöperatie met de Nederlandse Koninklijke Marine. 
Sinds 2007 wordt gewerkt met PRISM, helemaal gericht op internetverkeer, mobiel
verkeer en satelliet communicatie. Het bestaan ervan opnieuw geheel naar traditie 
ontkend – analoog aan ECHELON en de atoombommen. NSA/CSS opereert nu 
PRISM als systeem waarmee enorme databestanden worden gefilterd op items die
gewantrouwd worden. Met de actuele digitale technieken werd het een stuk gemak-
kelijker om wereldwijd de communicatie af te luisteren – immers de bedrijven die 
zich ermee bezighouden zijn merendeels Amerikaans. Er passeerde een serie 
wetten waarmee Microsoft, Facebook en Google databases toegankelijk moesten
gemaakt voor PRISM – inmiddels zijn totaal 7 bedrijven aan PRISM gekoppeld. 
Op die manier kunnen er 'profielen' van 'targets' worden gemaakt, door het samen-
voegen van de filter resultaten uit google search, facebook, youtube, e-mail-
accounts etc. etc.

De 'patriot acts' die na 11 september 2001 werden opgetuigd waren vooral bedoeld 
om terrorisme van buiten te bestrijden. De telecombedrijven gingen akkoord met 
toegang van de overheid op verklaring dat alleen hun buitenlandse klanten het 
onderwerp van onderzoek waren. Voor het aftappen van VS-burgers is specifieke
toestemming nodig, dus zolang die er buiten bleven was alles binnen de VS wet 
en regels. 
Voorzover Microsoft, Google, Youtube enz. zich al inzetten voor de bescherming
van privacy is dat duidelijk minder belangrijk zodra het hun non-American klanten
betreft. Het is dus hoogstwaarschijnlijk dat in de afgelopen zes-zeven jaar allang
grote aantallen mensen onwetend het onderwerp van besnuffelen door NSA/CSS
zijn geweest. 

Er zijn nu twee dingen van belang: In de eerste plaats is het verkeer in zes jaar
verveelvoudigd. Om het systeem operationeel te houden en de stortvloed aan data
te verwerken waren steeds meer mensen nodig. NSA/CSS heeft inmiddels enkele
duizenden mensen op PRISM zitten, er zijn er onvermijdelijk ook van buitenaf bij
gekomen. Veel individuen, die werken aan iets dat officieel niet bestaat: 
een kwestie van tijd en het lekt aan alle kanten. Ze staan onder eed van geheim-
houding maar met zo'n menigte werd PRISM inmiddels een zelfde publiek geheim
als ECHELON ook was. 
Ten tweede sloot de nieuwsgierige geheime dienst natuurlijk bilaterale overeen-
komsten om wederzijds te kunnen uitwisselen met andere geheime diensten, te
beginnen met NATO leden. Ongetwijfeld is ook een overeenkomst gesloten met
de Nederlandse AIVD, dat geeft de AIVD toegang tot gegevens die PRISM 
vergaard heeft, waarmee zij haar voordeel doet. Wellicht speelt dit mee bij evt.
bezuinigingen op de AIVD. Wanneer Minister Opstelten gevraagd wordt naar de
verbanden van PRISM en AIVD speelt hij weer zijn te verwachten "geen ja - geen
nee" spel.

 

 

                     .. nieuwe afluistertechnieken uitgetest in de Iraq oorlog ..

 

 

Wat hebben we geleerd?
* Alle hardnekkige geruchten over staatsgeheimen zijn zo 
hardnekkig omdat ze zo vaak wáár zijn. 
* Vertrouw geen geheime diensten die zeggen keurig binnen 
de kaders van de wetgeving te werken. 
* Alle VS presidenten liegen met regelmaat, en de bondgenoten
liegen mee. 
* Neem iedere officiële verklaring niet met een korrel maar 
met een pond zout.

Edward Snowden kwam van buiten op PRISM en hij heeft een sterk rechtvaardig-
heidsgevoel. Hij ontdekte dat niet alleen tevoren als 'verdacht' aangemerkte 
personen gevolgd werden, maar dat het systeem van enorme aantallen voorlopig 
nog volkomen onschuldige mensen uitgebreide profielen aanmaakte, via koppeling
van de bestanden van alle diensten waarvan ze gebruik maakten. Hij vond het 
immoreel dat niet met "data mining" onderzoek werd verricht, maar "data trawling"
op grote schaal gepleegd werd met een systeem waarvan de betroffen personen
niet eens mochten weten dat het bestaat. Ook was hij geschokt dat er niets veilig
is voor wie toegang heeft tot het systeem: telefoonnummers, creditcardnummers,
wachtwoorden, dit alles kan in het profiel verschijnen, als ze ooit ingebracht zijn
in één van de databronnen komt alles tevoorschijn. Iedereen bij PRISM heeft de
sleutels binnen bereik van iets waarvan een crimineel watertandt. 
Een andere zaak van grote zorg bleek dat niet alleen de privacy in andere landen
werd geschonden maar dat ook sprake was van schending van de Amerikaanse 
Civil Rights. Met PRISM kunnen (en zullen dus ook) VS-burgers worden afgetapt.
Dat komt door de bilaterale verbanden met andere geheime diensten. De eigen 
bevolking mag niet zómaar afgeluisterd worden, zoals ook geldt voor de Britse 
Secret Service of onze AIVD. ''Onze AIVD opereert geheel binnen de kaders van
de wet'' (quote Opstelten). Maar de Britse Secret Service of de AIVD mogen 
volgens hun nationale wetten wél Amerikaanse staatsburgers afluisteren. 
Zo heeft NSA/CSS dus via U-bocht faciliteiten volop gelegenheid haar eigen 
burgers onbeperkt te screenen. 

Edward Snowden vond dat voor de wijze van opereren van een systeem als 
PRISM een moreel oordeel door de rechter vereist is. Het minste zou zijn dat de
mensen die door het systeem gescreend worden, daarvan kennis moeten hebben.
De ontdekkingen die hij deed hebben tot het besluit geleid om de aard van 
PRISM openbaar te maken en de immorele en onwettige kanten ervan aan de 
kaak te stellen. Hij werkte het laatst voor NSA/CSS op Hawai en besefte dat hij
onmiddellijk zou worden gearresteerd en gevangen gezet. Hij pakte een koffer 
en het eerste vliegtuig naar Azië zonder afscheid te nemen van zijn vriendin. 
Er was geen tijd te verliezen, de haviken roepen hem na met alle varianten op 
het woord "landverrader". 

Reageer    

 

Levenswater  

Na bijna 100 jaar is het Panamakanaal, de kortste vaarweg van 
de Atlantische wateren naar de Stille Oceaan, toch nog te klein,
te smal, te ondiep, geworden. 
Moet het vergroot, verbreed, verdiept worden? Of moet er een 
compleet nieuwe verbinding (bij) komen? 
Panama en Nicaragua zijn in een competitiestrijd gewikkeld, zijn
alle middelen geoorloofd, of worden er grenzen gesteld om andere
belangen te beschermen, en zo ja door wie? 
Staat Costa Rica begerig toe te kijken en pakt financieel voordeel 
uit de situatie of ligt het dwars? 
De toegankelijkheid van de havens van Antwerpen en Nederlandse
belangen van de Westerschelde zijn al tientallen jaren een twistappel,
maar de grote belangenstrijd van Panama met Nicaragua is van een 
totaal andere orde. 

Levenswater 

Een lang gekoesterde droom 

Het Panamakanaal, dat de vaarweg van de Atlantische Oceaan naar Stille Oceaan
enorm heeft verkort, kent een lange wordingshistorie. 
Zodra de Portugese en Spaanse conquistadores ontdekten dat een isthmus van 
slechts 75 km de beide oceanen scheidt, ontstonden al plannen voor een kanaal.
Maar dat was verre van gemakkelijk, tropische jungle en bergland moesten er voor
worden overwonnen. Lange tijd kwam men niet verder dan een muilezelpad.
Midden 19e eeuw, toen er in de Verenigde Staten nog geen transcontinentale 
spoorlijn bestond, werd eerst de Panama Railway aangelegd tussen Colón aan de
Cariben en Balboa, de haven van Panama City, aan de Pacific kant. 

De Franse ingenieur Ferdinand de Lesseps, die erin slaagde de Middellandse Zee
met de Indische Oceaan te verbinden door een kanaal van Port Saïd naar Suez, 
leek de aangewezen man om die uitdaging van het doorsnijden voor zeeschepen 
van de landengte tussen de Amerika's aan te gaan. Een Franse Compagnie werd 
opgericht en begon met het enorme project in 1881. Gefinancierd door aandeel-
houders en uitgevoerd door vele honderden aannemers. 
Een reusachtige opgave, te omvangrijk om te overzien, te onoverzichtelijk om te
beheersen. Tien jaar lang beet men er de tanden op stuk: het graven van een 
kanaal dwars door een lage bergketen in een tropisch regenwoud is iets totaal 
anders dan een kanaal door een tamelijk vlakke zandwoestijn. Omdat er nog geen
enkel zicht op rendement gloorde droogde de financiering op. 
Het project kwakkelde, de Compagnie gaf zich gewonnen – alle aandeelhouders 
raakten hun geld kwijt. 

 


Titanenstrijd van mannen en stoommachines tegen bergen en natuur 

Het maken van een kloof, diep genoeg om er op de bodem een diep kanaal
doorheen te laten lopen, leek een onmogelijke taak. Honderden miljoenen 
kubieke meters steen en aarde moesten verwerkt. Hevige moessonregens 
veroorzaakten telkens keien en modderlawines die de gemaakte trenches 
keer op keer weer opvulden – de kerf in de berg moest almaar breder en 
breder om te voorkomen dat de natuur elk gedaan werk ongedaan maakte. 

De gedachte aan een kanaal op zeeniveau leek onuitvoerbaar. Het oorspron-
kelijke plan werd aangepast: het kanaal zou 26 meter bóven zeeniveau komen
te liggen. Aan beide zijden moesten de schepen met een sluizentrap van drie
kolken omhoog gebracht en daarna weer afdalen naar zeeniveau. 
Het kanaaltracé kon dan ook een stuk ingekort worden, wanneer er aan de 
Caribische zijde een stuwdam werd gebouwd. Die dam zou de overvloedige 
regen vasthouden en de bossen die ervoor lagen langzaam laten verdrinken 
in het kunstmatige Gatunmeer. 

Met alle onvoorziene tegenslagen bleek het project ernstig onderschat, in 
het laatste decennium van de 19e eeuw was er nauwelijks nog voortgang, 
vooral door het verreweg zwaarste probleem van de hele kanaalaanleg: 
de enorme sterfte onder de arbeiders, door gele koorts en malaria. 
Van de vele duizenden, die er in de loop der jaren heen trokken, kwamen 
er zo vele niet terug dat er onder nieuwe arbeidskrachten geen animo meer
voor was. 

 

Containerschepen, autotransporters en tankers 
zijn sinds de jaren 70 almaar groter geworden
Sinds 2000 is nu al 30% van de nieuwbouwvloot 
groter dan de maximale maat die het kanaal 
nog toelaten kan ("panamax") 



Gatunlocks - te klein, te smal, te ondiep...

Politiek en financieel ingrijpen door de Amerikanen 

De Amerikanen hielden zich niet langer afzijdig. President Theodore Roosevelt 
vond dat een beslissing vallen moest of er een kanaal door Nicaragua zou komen
of dat men het Panama project van de Fransen zou overnemen. 
De Fransen bezaten het concessierecht van de kanaalstrook op het grondgebied
van de staat Colombia, maar er was rebellie onder de bevolking van Colón en 
Panama, die onafhankelijkheid van Bogotá wilden. De Amerikanen steunden in 
1903 hun afscheiding – ze blokkeerden met de vloot de Colombiaanse troepen, 
die niet beschikten over een weg over land. 
Zowel de nieuw uitgeroepen staat Panama als Colombia werden afgekocht met 
elk 10 miljoen dollar in ruil voor het ''eeuwige recht'' binnen de gebiedstrook van
het kanaal: The U.S. Panama Canal Zone als extraterritoriaal gebied een feit. 
In 1904 werd het onvoltooide project met alle machines van de Fransen overge-
nomen voor 40 miljoen dollar. In de periode 1904-1914 hebben de Amerikanen 
onder leiding van John Frank Stevens, die directe verbindingen onderhield met 
de president, de Gaillard Cut met alle dammen en sluizen voltooid. 
Een Panamese sleepboot uit Colón bereikte als eerste Balboa. 

Een prachtig wereldwonder 

Na 23 jaar van opofferingen, toen het gelijk met het uitbreken van de eerste 
wereldoorlog met bescheiden festiviteiten in bedrijf genomen werd, vertoonde het
kanaal dan toch het enorme succes waarop steeds was geanticipeerd. Al in het 
tweede jaar na de opening passeerden bijna tweeduizend grote zeeschepen het
kanaal – 35 jaar later, in 1950 waren het er al ruim vijfduizend jaarlijks. 
De tolgelden waren hoog, maar werden graag betaald wegens de besparing van
brandstof en tijd. De sluizen en de tocht door de kloof werden ook spoedig een
grote attractie voor cruisepassagiers.
Maar ''voor eeuwig'' bleek in de loop der geschiedenis niet houdbaar. Na de tweede wereldoorlog, toen Amerika er bij alle Europese landen op aandrong een eind aan 
hun koloniale tijdperk te maken, kon men moeilijk zelf een territorium in Panama
aanhouden. In 1977 droeg President Jimmy Carter in een verdrag met Panama de
Canal Zone formeel aan dat land over onder garantie dat het kanaal altijd neutraal
gebied zou blijven. 
De Panamese vlag en de ''Stars&Stripes'' wapperden nog 22 jaar naast elkaar op
de sluisgebouwen, maar in de avond van 31 december 1999 werd de hele Canal 
Zone weer tot genormaliseerd Panamees grondgebied. Met de viering van de 
eeuwwisseling werd de Amerikaanse vlag voorgoed gestreken, na 96 jaar. 

De passage in de 21e eeuw 

De sluiscompartimenten bieden elk een ruimte van 300 m lang bij 
ruim 33 m breed. In de Gaillard Cut door de bergen is de passage 
op z'n smalst maar 70 meter. Daar kunnen elkaar tegemoet varende 
schepen niet gelijktijdig doorheen. 
Maar met de kennis van toen heeft alles toch heel royale afmetingen 
en zo heeft het complex een eeuw lang kunnen functioneren. 
Voor 1914 heel geavanceerd was alles al elektrisch bestuurd en aan-
gedreven. In een centrale controlekamer werd het verkeer geregeld. 
Maar de container en de cruiseschepen zijn nu flink gegroeid. 
Ruim 30% van de moderne containervloot is nu al boven de maximum
toegelaten afmetingen ('panamax'). 
Een schip tot 300 meter lang en 32 meter breed mag de Gatunlocks 
nog in, met maar speling tussen scheepswand en kolkmuur ter weers-
zijden van 50 cm! 
Dat zoiets nog mogelijk is, komt omdat ze niet op eigen kracht varen,
maar in en uit de sluizen worden geleid door tandrad locomotieven, 
uitgerust met lieren die dikke staalkabels aanspannen. Vier (of meer) 
locomotieven houden samen elk schip precies in het midden. 

 

 

 

 

 

Concurrentiestrijd 

Het Panamakanaal heeft Kaap Hoorn weer gemaakt tot de onherbergzame en
eenzame plek die het eens was. Het had nog grotere invloed dan het Suezkanaal,
zoals al in 1912 werd voorspeld bracht het drastische veranderingen in de meest
bevaren scheepvaartroutes. 
De exploitatie van het Panamakanaal, met huidige passage van 12-13 duizend 
schepen jaarlijks, levert het kleine land miljardeninkomsten. De handels-
betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Zuidoost Azië namen sterk toe
en ook de cruisevaart groeit wederzijds gestadig. Natuurlijk kijkt men op diverse
plekken heel begerig naar de inkomsten die de mogelijkheid voor passage van
'post-panamax' schepen kan bieden. Voor de Panama Canal Authority (ACP) is
het vanzelfsprekend een levensbelang, het kanaal is immers de belangrijkste
inkomstenbron van het land. 

Als de opwarming van het zeewater voortzet zou de noordwest passage boven 
Canada op langere termijn een concurrent kunnen worden, maar dat maakt het 
belang voor middellange termijn des te groter. President Torrijos kondigde in 
2006 het ''Masterplan 2025'' aan. Dat voorziet in nieuwe sluizen naast bestaande
met compartimenten van 426 meter lengte en 54 meter breedte bij een diepgang
van 18 meter. Panama heeft adviezen gevraagd van de Stad Antwerpen, waar in
1967 met de Zandvlietsluis de grootste sluis ter wereld werd gebouwd, die een 
formaat heeft van 500 x 57 m en diepgang van 13,5 m gebouwd op de toekomst
voor de allergrootste containerschepen en autotransporters. 
Een concurrerend plan dat werkelijk bedreigend is komt van Nicaragua. In het 
verleden werd ook daar aan kanaalaanleg gedacht maar het kwam niet van de 
grond. Het tracé is aanzienlijk langer en toen de Amerikanen heel voortvarend 
in Panama te werk gingen raakte het in de bureauladen. Maar nu een deel van 
de nieuwste vloot 'post panamax' werd gebouwd raakten de Nicaraguanen weer 
gegrepen door kanaalkoorts.

Levenswater

In Panama is optimaal geprofiteerd van de mogelijkheden die de natuurlijke 
omstandigheden bieden. Het land had van nature twee regenrivieren, de Rio 
Chagres en Rio Gatun, die steil en onbevaarbaar zijn maar in de regentijd wel
een grote hoeveelheid zoetwater aanvoeren. Deze rivieren zijn in de eerste 
plaats belangrijk voor de drinkwater voorziening, maar leveren ook voldoende
water om de beide kunstmatige meren, Gatun en Miraflores in droge maanden
op niveau te houden. En dan blijft er óók nog genoeg over om de waterkracht-
centrale te voeden. Daarmee wordt alle techniek van het Panamakanaal van 
elektrische energie voorzien. Er is ook een installatie die, als in de natte tijd
de meren teveel stijgen, water naar zee kan spuien door bypass pijpleidingen 
buiten de sluizen om. De verhoogde ligging van kanaal en stuwmeren maakt 
verzilting onmogelijk. 
Eigenlijk is het huidige Panamakanaal een perfect ''groen'' project avant la 
lettre. Dat het aantal schepen zo sterk zou groeien kon men in 1914 niet 
voorzien, maar zelfs het grotere waterverlies daarvan heeft men kunnen 
compenseren door hergebruik van sluiswater via het opvangen in grote spaar-
bekkens ernaast. 
Of men bij de verdubbeling van de capaciteit van het kanaal nog steeds geen
watergebrek zal lijden zal de praktijk moeten uitwijzen. De lange ervaring die
de APC (Panamakanaal Authority) heeft geeft in elk geval het vertrouwen 
dat er voldoende oog zal blijven voor het belang van mens en natuur. 

Kijk voor het gedicht "Levenswater" en de milieu aspecten van het 
concurrerende plan voor het Nicaraguakanaal op Pagina Poëzie

 

Gran Lago - Lake Nicaragua, Central America - © Foto: Erwin Voogt   

   

Reageer    

 

het vizier

 

 

 

 

 

 


Zonnewende  

© Foto: eigen foto Hernehim Cultuur  

Zonnewende 

Vandaag sta ik even stil bij een evenement waarvan ik lange tijd groot supporter was.
Medio jaren zeventig woonde ik in Lelystad, in nieuw polderland waar men bij 'cultuur'
het eerst dacht aan de gewassen op de akkers. Maar dit lege landschap van open 
horizonnen bood de ideale ruimte voor 'land art', een kunstvorm waarvoor op het 
'oude land' nog nauwelijks plek te vinden is. Kunstenaars uit binnen en buitenland 
kregen kansen, in Zuidelijk Flevoland leefde Piet Slegers zich uit met 'Aardzee' en
in Oostelijk Flevoland creëerde de Amerikaan Robert Morris het 'Observatorium'. 
Daar lagen ze dan, die objecten, maar zelden nam een bezoeker de moeite om van
de hoofdwegen af te dwalen en ze te ervaren. 
Er moest iets georganiseerd worden, een gebruiksfunctie gegeven. 
Vooral het 'Observatorium' daagt eigenlijk daartoe uit. Het ligt namelijk als 'n soort 
grote kompasroos in het landschap, met drie vizieren: in zuidoostelijke, oostelijke 
en noordoostelijke richting, gezien vanaf het middelpunt van de binnenring. Wie daar
staat op de kortste of langste dag kan de zon in één van de vizieren zien opkomen. 
De ring is bekleed met duurzaam hout en dit geeft dat middelpunt – gemarkeerd 
met een steen – een 'magisch' effect, los van de dag van het jaar. 
De reflecties van de menselijke stem bundelen zich naar de kring om 'de steen' 
zodat een groter gezelschap toch duidelijk alles verstaat wat er op die plek zonder
stemverheffing wordt gesproken. Een prachtige plek voor dichters om elkaar hun 
poëzie te laten horen. Het was dan ook een groepje dichters uit de regio die zo'n 
dertig jaar geleden besloot om in het 'Observatorium' voor te dragen op de dag van 
de 'zonnewende', rond 21 juni. En natuurlijk op het tijdstip dat de zonsopgang in het
zomervizier wordt beleefd, ca. vijf uur 's ochtends. 

Ik kende in die tijd nog niet zoveel dichters, en al helemaal geen Flevolandse – 
maar ik kwam er toch achter, door een nachtprogramma van de VPRO op de radio.
Zij hebben al lang een neus voor zulke dingen. Wat herinner ik me van die eerste 
jaren? Vooral de stilte vlak voor zonsopgang in dat slapende landschap, doorbroken
door uitbundige vogelzang in het bosje nabij de bescheiden parkeerplaats naast 't
'Observatorium'.

Terugdenkend besef ik hoeveel ouder ik intussen werd -- en wie allemaal ik 
daar  zag en hoorde die er nu niet meer zijn. 
Uit de eerste jaren herinner ik me Nico Scheepmaker, luisterend geleund tegen
de palissadenwand. Niemand kwam er toen nog aanslepen met klapstoelen, 
laat staan compleet terrasmeubilair zoals in recente jaren. Is dat nostalgie? 
Ja, van een mooie soort: het ging alles om poëzie, vooral poëzie.
Men lonkte nog niet naar groter publiek met al die andere disciplines die er in de 
loop der jaren bij kwamen. Vrij kort nadien hoorde ik van Nico's overlijden. 
Johnny van Doorn zag ik een paar jaar later met zijn vrouw Yvonne, hij genoot van
zijn faam sinds zijn optreden op de eerste poëzienacht in Carré. Die ''Selfkicker'' 
bracht na een geheel doorwaakte nacht een sprankelend optreden: 
''Zon kom, zon kom! ZON KOM!'' Johnny is alweer ruim twintig jaar dood. 
Het rijtje groeit aan sindsdien. 
Ik herinner me ook de deelname van Jan Wolkers. Na zijn optreden zagen we hem
spontaan dansen tijdens een geweldige act van Braziliaanse trommelaars met 
opzwepende ritmen. Het duurde niet lang of minstens de helft van het publiek 
danste mee. Het beeld vormt een dierbare herinnering aan die levenskunstenaar,
ook alweer vijf jaar niet meer onder ons. 
En Simon Vinkenoog zou komen, maar hij kwam niet... 

In 2010 was ik de laatste keer in dat 'Observatorium' aan de Swifterringweg. 
Gerrit Komrij was toen de grote publiekstrekker. Ik kwam toen aan op een groot
parkeerterrein, verblindend uitgelicht met bouwlampen, naast de nieuwe Hanze-
spoorlijn in aanleg. Het oorspronkelijke landschap is verstoord en de bosjes van 
de zangvogels zijn goeddeels opgeofferd. Het leven gaat voort.. en nu is Komrij 
er ook al niet meer. 
Die laatste keer werd ik weer eens flink natgeregend, hield er zelfs een zomer-
griepje aan over. Misschien gaf mijn lichaam mij toen een teken dat ik rond dat 
tijdstip beter in mijn bed kan liggen. Ik leef nog! 

John Zwart – 19 juni 2013. 

   

Reageer    

 

Moedige merel  

© Foto Vogelbescherming 

..hij roept zijn snerpende alarm..  

Moedige merel 

Het wordt tijd de zinnen weer eens te verzetten. 
Het leven is meer dan een dagelijkse portie kwelbuis. Ik word namelijk een beetje
moe van steeds getuige zijn van eeuwige strijd, aan de gang gehouden door lieden
en groepen die hun muurvaste ideeën opdwingen aan anderen die genuanceerder 
denken. Ga alle conflicten maar na, daar gaat het altijd om, nooit op zoek naar 
een compromis waaronder voor iedereen te leven valt, maar rusteloos nastreven 
van de voorwaarden voor het eigen walhalla. 
Daar overheen nog de moedeloos makende praatjes over budgetten, uitgaven-
beheersing en hervormingen die de Europese, dus ook de Nederlandse economie 
ooit weer als een tierelier gaan laten draaien. Heel iets anders dan wat ik zie: een 
kabinet dat steeds nieuwe bronnen aanboort om daarmee lege reservoirs te vullen
en zo telkens elke bron verandert in 'n uitgeput reservoir. 
Ik wil het niet meer horen en zien, die variaties op 'zuur en zoet' en 'morgen gaat 
het beter' in gespeeld optimisme, doorzichtig als in een amateur toneelstuk. 
Wat is vandaag belangrijk? De aanvoer van poollucht is gestopt en het buitenleven
veert op! Welke gedachten komen daarbij op? Misschien wel de 'korte rokjes' van
Martin Bril of de 'opwaaiende zomerjurken' van Oek de Jong. 
Laat ik maar zo zeggen: Het is tijd voor de natuur! 

Bloemen die gewacht hebben tot het vliegweer voor de insecten gunstig werd 
ontluiken. Vogels die wachtten met nestbouw en nakomelingen grootbrengen,
doen in juni wat ze in mei nog even uitstelden. Merels, met muggen en wormen
in de snavel waarschuwen hun medevogels voor de buurtkatten. 
De groenling roept er doordringend ''cheese'' tussendoor, alsof hij op de foto moet,
de tuinfluiter probeert nieuwe variaties uit. 
Ik zie een merel in een struik op de grasoever van een buitengracht. Daar zit 
een zwarte kat, diep gehurkt. Vermoedelijk heeft de merel zijn nest in de tuin-
haag achter de struik. Hij roept zijn snerpende alarm, de kat sluipt een stapje 
naderbij. Dan gaat de vogel de lucht in en doet iets wat ik eerder alleen maar 
sterns zag doen: hij duikt recht naar de kattenkop en trekt vlak voor diens snuit
weer op. De kat deinst twee stapjes terug.. de merel landt in het gras vóór de kat,
op afstand van een sprong. De kat sluipt weer een stap vooruit en de merel vliegt
hoog op, duikt opnieuw naar het loerend monster, dat opnieuw twee stapjes terug
deinst. Wéér landt de vogel in 't gras, iets dichterbij. 
Tien keer herhaalt de vogel dezelfde truc en dringt de kat zo meters achteruit.
Hij geeft het op, sluipt beschaamd weg, verslagen door een dappere vogel. 

John Zwart – 18 juni 2013 

   

Reageer    

 

© Photo The Guardian
..een sterk rechtvaardigheidsgevoel.. 

 



Klokkenluiders  


..ik ben benieuwd welk land asiel zal bieden, dan koop ik hun vlag..

Klokkenluiders

We zouden ze aan ons hart moeten drukken, want over het algemeen loopt het niet
goed met ze af. 
Die mensen die echt vanuit hun geweten menen niet te mogen zwijgen. Die oprecht
hopen dat ze met hun daad kunnen corrigeren wat in hun overtuiging onaanvaardbaar
is. Ze willen hiermee hun bijdrage aan ''een betere wereld'' leveren, niet om er zelf 
beter van te worden. Ze zijn intelligent genoeg om grote problemen te voorzien, 
toch doen ze het. 
Ik herinner me die man die weigerde een weduwe te melden dat zij haar echtgenoot
verloor door z'n eigen onvoorzichtigheid. Onder dwang van superieuren moest hij 
verhullen hoe die instructeur jarenlang moest werken met ondeugdelijk materiaal. 
Ook was er nog die andere, die niet vertellen mocht van de scheurtjes in een reactor-
vat, want er was een commercieel belang dat de kernreactor in bedrijf moest houden.

Bedrijven, instellingen en overheden hebben veel geheimen. 
''Nieuwsuur'' had onlangs nog een item: rij na rij stellingen gevuld met archiefdozen,
afdeling 6-02. Vol documenten geklasseerd ''staatsgeheim'' - daar mag niemand bij.
De archivaris twijfelde zelf aan de zin waarom alles een halve eeuw gesloten blijft, 
maar zelfs als er groot maatschappelijk belang gediend is bij onthulling blijven de
regels onverbiddelijk. Wie uit de school klapt hoeft niet op clementie te rekenen.
Bij grote concerns zal het niet anders zijn. 
Maar ons belang is: hoe gaan zij om met ónze geheimen? Wie onbeperkte middelen
heeft kan in het digitale tijdperk álles van iedereen weten. Velen die eerst zorgeloos
zeiden: ''ik heb niets te verbergen'', worden stiller. 
Zoveel dingen die iederéén geheim wil houden: de pin-code van z'n bankpasje,
wachtwoorden van telefoon, laptop, profielen en e-mail accounts. Vast nog wel een 
paar dingen in ons privéleven die je niet aan de grote klok wil hangen.
De geruchten dat de Amerikaanse regering via haar geheime diensten open achter-
deuren heeft afgedwongen bij grote computerbedrijven als IBM, Microsoft etc. 
circuleerden al heel lang. Toch hechtte men er breed totaal geen geloof aan: de
boodschappers werden afgedaan als ''paranoia''. Internet werd meer gezien als een
zoemende gigagrote bijenkorf, waarin opsporen van verdachte activiteit neerkwam
op het spreekwoordelijke zoeken naar de naald in de hooiberg. 
Technieken voor screenen, vergelijken en herkennen zijn intussen ver genoeg
geëvolueerd dat ze samen met de snelheid en enorme opslagcapaciteit van data-
bases tot ernstige bedreiging van onze privacy werden.


En ieder bedrijf wat er toe doet in de branche is Amerikaans van oorsprong, 
onderworpen aan eisen van organisaties als CIA, NSA, etc. Enkele jaren 
geleden gaven hosts en providers al toe te zijn gedwongen om de gegevens
van alle dataverkeer langdurig op te slaan, om deze ter beschikking van de
overheid te houden. In feite stelt de Amerikaanse overheid eenzijdig de regels
voor de wereld – allemaal voor het bevorderen van onze veiligheid,
zo rechtvaardigt men zich. 
Kunnen anonieme mensen in NSA gebouwen intussen echt álles meelezen, zien
en horen van ons dataverkeer met onze computers? Ook dat gerucht circuleert 
al een poos maar werd onlangs nog door president Obama ontkend: 
''We are tapping only suspect foreigners, not U.S.citizens''. Bedoeld voor binnen-
lands gebruik, maar zeker geen geruststelling voor wie buiten de VS is gevestigd.

Na Julian Assange en Bradley Manning kennen we nu, dankzij ''The Guardian'': 
Edward Snowden. Nu is 't onomstreden dat de ''big brother society'' waarover de 
Brit George Orwell schreef in 1984 de werkelijkheid is van 2013. 
Snowden is een ''whistle blower'' van ongekende orde: een ex-NSA man die zich 
uitsprak en zijn land ontvluchtte. Assange, Manning en Snowden hebben met 
elkaar gemeen dat de Amerikaanse overheid ze liefst alle drie op slag in rook 
zag opgaan. Manning hebben ze al te pakken - hij wordt neergezet als een wat 
zielig autistisch figuur, maar mag rekenen op een eis van drie keer levenslang. 
Een ''mene tekel'' voor Assange en Snowden.
Het is wrang dat juist in de Verenigde Staten van Amerika, ''the land of the free'',
Orwell's roman werkelijkheid werd en niet in Rusland. Snowden vluchtte naar 
Hongkong, maar moet vrezen voor uitlevering, in de Europese landen zou hij 
waarschijnlijk niet eens de luchthaven hebben kunnen verlaten. 

Toen ''The Guardian'' met het nieuws kwam en Snowden interviewde in Hongkong
riep de republikein Peter King al in het Congress: 
'Hongkong moet Snowden onmiddellijk uitleveren aan de V.S.!' Die ruikt al bloed.
Ik ben benieuwd welk land Snowden asiel zal bieden, dan koop ik hun vlag! 
De man is pas 29 jaar, hij moet zijn besluit zorgvuldig overwogen hebben, want 
''wat is er nu makkelijker dan voor weinig vuil werk dik betaald te krijgen, in een 
luxeleventje op Hawaï'', zo schetste hij het zelf. Er wachten hem nu grote zorgen,
maar toch doet hij het. Een echte klokkenluider, deze moedige Amerikaan. 
Je zou wensen dat meer mensen zo waren. 

John Zwart – voor Hernehim Cultuur 12.06.2013 

   

Reageer    

 

 

 

Schuld en boete 

In een tijd waarin de grootste zorgen zich lijken te bewegen tussen deze vragen:
''hoe knijpen we nog eens zes miljard uit de uitdrogende spons?'' en ''heeft meneer
De Graaf meneer Wilders geschoffeerd?'' is het goed weer even afstand tot het
Haags krakeel te nemen met een gedachtegang die ik de vorige maand schreef. 


Antiterreurmuur op de Westbank -
Foto WPF 

De laatste jaren had ik regelmatig beschouwende gesprekken met mijn bejaarde 
Joodse bekende in Amsterdam. In de vertrouwde sfeer daarvan gaan we de bela-
denheid van de tweede wereldoorlog niet meer uit de weg ondanks de gevoelig-
heden door zijn afkomst. 
Tenslotte hebben we elkaar in één conclusie gevonden, het is de volgende: 
in vereniging zijn we allemaal in staat tot gedrag dat omstandigheden oproept 
waarin iets vreselijks als de holocaust mogelijk kon zijn. 
Tegelijk ligt die samenzwering van de Duitse Nazi's aan de macht nog steeds als
een zware schaduw op ons allemaal. Het beïnvloedt onze houding en reacties tot
in de huidige generatie, tegenover alle gebeurtenissen in het heden. Omdat we 
nooit het onbevattelijke met ''normale ogen'' zullen zien. Want hoe kun je nog 
''nuchter'' reageren als je onvermijdelijk overspoeld wordt door emoties? 
Het taboe op alles wat maar in de verste verte neigt naar relativering, ontkenning
of afzwakking ervan is onaantastbaar. 

Ik wil geenszins pleiten om dát taboe weg te nemen, het zou het schuilend anti-
semitisme maar oproepen zich te manifesteren, maar in de recente decennia zijn
er nieuwe taboe's ontstaan. Ik wil pleiten voor het slechten daarvan: 
nieuwe taboe's die voortvloeiden uit het oude taboe van onbespreekbaarheid. 
Als je nadenkt ontdek je namelijk dat die steeds uitgaan van 'n verkeerd eenzijdig
beeld: de vlekkeloze staat van het "ik" en "de onzen". 
Ontsporingen worden alleen verwacht van hen die we tot dergelijke daden in staat
achten – dat zijn dus "de anderen". Maar kritieklozen ontsporen ook. 

Het taboe op kritiek op Israël heeft als gevolg dat alle open discussie de mond 
gesnoerd wordt, terwijl er wel ruimte is voor onverdraagzaamheid naar de andere
kant. Er rust een taboe op om te wijzen op universele mensenrechten als er 
onevenredig zware maatregelen worden getroffen die niet-criminele vluchtelingen
uit Islamitische landen moeten ondergaan. 

Het recht van de sterkste draagt nooit automatische rechtvaardigheid, integendeel.
Sterke machten staan juist voortdurend onder druk de rechtvaardigheid te laten 
verdringen door eigenbelang. Er bestaat geen ''beetje soevereiniteit'' noch een 
''beetje rechtvaardigheid''. De universele mensenrechten zijn eenduidig. 
Ja er zijn terroristen, maar dat zou geen reden moeten zijn voor Israël, de VS, 
of Nederland om iedereen die Moslim is van de Rechten van de Mens uit te sluiten.
Wie zich veilig voelen wil moet zich niet verschansen achter hoge muren om die
steeds verder te verhogen. Elke muur valt, hoe hoger hoe eerder. 

Het is nooit een ''intern probleem dat speelt binnen een politieke partij''. Het gaat 
om de meest fundamentele zaken die alle partijpolitiek ver te boven gaan, 
Het besef hiervan is bij vele van onze Haagse politici zorgelijk afgebrokkeld. 
Ik schreef eerder onder de titel ''Principieel'': Principes houden evenveel waarde
onder omstandigheden dat het beter uitkomt ''pragmatisch'' te zijn. 
Den Haag beroemt zich erop de zetel van het Internationaal Gerechtshof te zijn,
dat liefst door álle landen ter wereld wordt erkend. Dat schept verplichtingen. 

John Zwart – mei 2013 

 
Ha, de trivialiteiten worden alweer in stelling gebracht, zoals gewoonlijk
om de aandacht van de hoofdzaken af te leiden: 
De boulevardpers dook in het persoonlijke leven van Edward Snowden
en kwam met de onthulling dat zijn vriendin, die hem naar Hawaï volgde,
een paaldanseres is. All America stortte zich op haar facebook pagina, 
waarin ze openhartig schreef over haar verdriet dat "E" haar verlaten moest. 
Nadat de pers zich op haar wierp sloot ze haar facebook account af. Te laat,
alles, inclusief het youtube filmpje van haar act was allang gekopieerd. 
Zelfs googelen op Snowden leidt erheen - trivia zijn óók politiek...  

Reageer    

 


 

Paranoia, niet alles wat kan moet kunnen

   © Photo The Guardian
Voorbij met de romantiek, nu met de kop erbij, voor de harde werkelijkheid
Paranoia, niet alles wat kan moet kunnen 

Bij ''geheime diensten'' slaat de fantasie op hol, James Bond sleept ons mee.
Maar in het echt is het natuurlijk een kwalijke zaak dat er zoveel van zijn en dat
hun macht achter de gordijnen ongrijpbaar is. 
Voor de wet is iedereen gelijk, alleen de geheime dienst is minder gelijk. 
''Licensed to kill'' is geen grapje, handelen buiten de kaders is voor een gewone 
burger ''moord''. Ze moeten dus maar niet te groot worden die geheime diensten 
en niet steeds meer macht naar zich toe trekken. Laat alles wat er maar kan 
gebeuren in vol daglicht, onderworpen aan wettelijke toetsing. 

Geheime diensten zijn er altijd al geweest, Napoleon Bonaparte stuurde al zijn 
verspieders. Maar in dit IT tijdperk worden burgerrechten ernstiger bedreigd dan 
ooit tevoren. In combinatie met identiteitsdiefstal (vele duizenden gevallen per jaar)
is het pas onthulde "PRISM" systeem een regelrechte aantasting van de "rechten 
van de mens", met voor het individu levensgevaarlijke gevolgen. 
Er lopen zoveel dingen naast, die het effect versterken. Eigenmachtige rechtvaar-
diging van wetteloze executies met drone-vliegtuigen bijvoorbeeld. 
Het recht van de sterkste mag niet zegevieren. Daar komt alleen maar ellende van,
leert ons de geschiedenis. 
Er heerst angst voor dreiging alom en daarom "moet alles maar kunnen"? 
Mensen die strijden om behoud van hun privacy worden "paranoia" genoemd. 
Het is juist dat gedrag dat angstgevoelens opjaagt wat "paranoia" gedreven is. 

 

Het is toch niet voor te stellen dat de 2500 slachtoffers van 9/11 hebben gewild 
wat erna is gebeurd, als hen dat nu werd gevraagd. 
Minstens honderdvijftigduizend, mogelijk tweehonderdduizend nieuwe slachtoffers
sindsdien, even schuldeloos, in Irak en Afghanistan. 6500 Doden alleen al onder
VS-militairen in tien jaar actie in die landen. PTSS slachtoffers nog ontelbaar. 
En Israël dat zichzelf steeds meer opsluit in een burcht met hoge muren. 
Met een buitenaardse blik bezien kan dit niet anders dan "wat een waanzin" als
oordeel krijgen. 

Het elimineren van Saddam Hussein en Bin Laden heeft een veel te hoge prijs 
gevraagd en het gaat maar dóór. Amerika en de EU hebben hun staatsbegroting
zelf verziekt met die gigantische militaire operaties en aan het eind van 12 jaar 
geweld, levens en geld verspillen laat men die twee landen Irak en Afghanistan 
achter in een burgeroorlog. Wat heel veel deskundigen al hadden voorspeld. 
De militairen worden teruggetrokken (we kunnen het ook niet meer betalen) en 
we gaan verder met een cyberoorlog. 
De computers spugen lijsten uit van ''possible suspects'', Obama zit klaar met 
lijstjes van ''targets'' voor DDOS aanvallen. Misschien wordt deze waanzin wel 
even kostbaar als de operationele avonturen in het Midden Oosten en wie weet 
hoeveel bedreigender voor de gewone burger. 
Ik ben blij met die Edward Snowden, ik hoop dat hij goed op zichzelf past en niet
wordt vermoord. Hij is vertrokken uit Hongkong, nog onbekend naar welk land, 
als er geheimen moeten zijn laat dan dat zo lang als mogelijk is geheim blijven. 
Ik gun hem een engel op zijn schouder tot we zijn hele verhaal aan de ''Guardian'
kennen. 
                                                                                John Zwart – 12.06.2013

© Photo Business Insider 6/10 
    Joseph Nacchio and wife - Was sentenced to 6 years jail in 2007.
    Only ONE big Telecom CEO that refused to cave to the NSA. 

 

Slechts QWest Communications International Inc. bood weerstand tegen
de Amerikaanse geheime dienst en weigerde de toegang tot haar database
met privacy beschermde klanteninformatie. 
Alle grote Amerikaanse IT bedrijven hebben toegestaan dat de NSA
geheime glasvezelkabels naar hun datacentra aanlegde in ruil voor de
belofte van overheidsopdrachten. Alleen Nacchio toonde integriteit.
Zijn straf was uitsluiting van overheidsopdrachten. In de verwachting dat
daardoor de QWest aandelen  zouden kelderen verkocht hij zijn eigen
pakket. Hij werd aangeklaagd voor handel met voorkennis...
zijn vonnis werd in hoger beroep bevestigd. 

Reageer    

 


minstens 24 kanonnen om hun argumenten kracht bij te zetten..

 

 

 

 

 

Dichters van nu in een Huis van vier eeuwen oud 

Dichters van nu in een Huis van vier eeuwen oud 

Nog even terug naar de zondag.
Een dag waarin de actualiteit, de traditie en de actualiteit van de historie samen 
kwamen. Lopend over het Rokin hoorde ik aanzwellend tromgeroffel en scanderen
in een voor mij niet verstaanbare taal. Over de trambaan naderden mensen die
zwaaiden met Turkse vlaggen. Protest tegen Ankara in Amsterdam, ze moeten 
toch ergens heen met hun frustratie. 
De Turken, trots op hun land, maar opstandig tegen hun heerser, staan een beetje
symbool voor mijn verhouding met de grachtengordel. Ik lees een twiet: 
''Democratie volgens Erdogan: ik ben door de meerderheid gekozen, dus ik heb
het voor het zeggen. En jullie moeten nu je bek houden''. Ik ben trots op de 
Amsterdamse binnenstad, de grachtengordel, ontstaan dankzij de Gouden Eeuw,
maar besef altijd dat die welstand en haar kunstschatten tot stand kwamen dank-
zij koopmansgeest binnen een heersende hardvochtige gemeenschap. 
De retourschepen droegen minstens 24 kanonnen om hun argumenten kracht bij
te zetten. Scheepsvolk werd in getal bepaald door berekend verlies van 2 op elke
10 per reis retour naar het IJe. 

Maar de trap op naar de brede dubbele deur van Keizersgracht 672 valt 't stads-
rumoer weg en is er alleen het gebabbel van mensen die wachten op wat komen 
gaat. Opgenomen in de schoot van de elitaire families die hier hebben gewoond.
Hier is geen plaats voor scanderen maar voor inleven, omhuld door de intimiteit 
van wie zich hier rechtens thuis voelden. 
''Dichter bij huis'', is de titel van de museumbundel die hier gepresenteerd wordt,
maar eigenlijk had ik liever ''Dichter in huis'' gezien. De inspiratie kwam immers
door één of meer keren enkele uren te vertoeven in dit huis, dichterbij kan niet. 
Uit de gedichten proef je ook de verbondenheid met de levens van de verdwenen 
bewoners die ons nog van elke wand aankijken. 
Het wordt een rondleiding onder aanvoering van Paul Lokkerbol die ons van 
vertrek naar vertrek brengt waar telkens een dichter de verzen voordraagt bij het
onderwerp van zijn of haar inspiratie. 

Een stoet van dichters en hun aanhang, producenten en organisatoren, 
belangstellenden en willekeurige museumbezoekers die dit ook wel eens 
willen meemaken.
We komen overal voorzover de ruimte zo'n groot gezelschap toelaat: van 
souterrain tot bovenverdieping, van centrale hal tot slaapkamers, de blauwe
zaal tot rooksalon. Veel van de voordragers hebben zich laten meevoeren in 
de romantiek van de liefde die de vrouwenportretten gemakkelijk oproepen en
de romantiek van het reizen, die overal uit de wandschilderingen spreekt. 

Het boek is een lust om te zien. De fotograaf Andreas Strübin heeft oog voor
de lichtval en detail en weet met zijn compositie van kleuren de sfeer te schep-
pen die zijn foto's de werkelijkheid bijna naar de kroon doen steken. 
Alle 23 gedichten staan telkens rechts op het opgeslagen blad, aan linkse
zijde geflankeerd door de toepasselijke foto, paginagroot vol in kleur. 
Een voorwoord van Paul Lokkerbol en nawoord van Dick van der Horst leidt in
en sluit af binnen het glanzende omslag met de afbeelding van de tuinkamer,
die uitziet over de binnentuin naar het koetshuis. 
In die tuin wordt het ''eerste exemplaar'' overhandigd aan Tonko Grever en een 
''tweede exemplaar'' aan fotograaf Andreas Strübin, initiatiefnemer Jonathan van
Oostenbrugge en vormgeefster Monique Spoorenberg. 
Vervolgens maken de dichters zich vrolijk onder het ledigen van diverse koele
flessen witte wijn, door het dankbare museum daarvoor beschikbaar gesteld.
Welke gedichten verdienen vooral mijn ontroering? Dat zijn vooral de gedichten
waarin lang gestorven kinderen, meisjes en vrouwen als door toverkracht in het 
nu fris tot leven worden gebracht. De wordende bruid, die de blauwe kamer be-
treedt, het kind dat ons aankijkt uit zijn ronde lijst in de vestibule, het dienst-
meisje dat zwijgend de schalen mag opdienen in de eetsalon, maar haar dagen
slijt in de keuken, het meisje dat steeds maar zilver moest poetsen in het 
souterrain, het tienermeisje, éven onbewust van haar adelijkheid, dat uitgelaten
over de trapleuning omlaag glijdt. 
Ach leest u zelf maar hoe verrassend het boek is. 

John Zwart – 10 juni 2013

''Dichter bij Huis'', van Museum Van Loon en Café Eijlders, Amsterdam,  
met gedichten van 23 dichters van het Eijlders Collectief – een uitgave    
in het kader van ''400 Jaar Grachtengordel'' van de Lokkerbol Foundation. 

 

Het is een beperkte oplage, tot 'uitverkocht' nog te koop 
in de entree van Museum Van Loon, Keizersgracht 672, 
of aan de balie van Café Eijlders, Korte Leidsedwarsstraat 47. 
ISBN 978-90-807-396-6-6 Euro 17.50 afgehaald op één van beide adressen.
Ook per e-mail te bestellen via de website van Museum Van Loon.

Reageer    

 


 

 

Poëzie aan de Amsterdamse grachten  

 

                Klassieke binnentuin achter Keizersgracht 672
          met als een tempel:  Het Koetshuis aan de Kerkstraat 


Foto: Luca Messina 
Poëzie aan de Amsterdamse grachten

Vanaf het Muntplein op een afstand van een korte wandeling over de Vijzelstraat 
staat het Museum Van Loon. De brug over de Keizersgracht steek je over, dan 
een klein stukje linksaf richting Amstel. Wat maakt dit grachtenpand zo bijzonder?
In de stad zijn er aan de grachten maar twee huizen volledig ingericht met stijl-
kamers, waar het publiek nog zien kan hoe in de zeventiende en achttiende eeuw
in zo'n voornaam huis werd gewoond: het Museum Willet-Holthuysen, aan de 
Herengracht 605 en Museum Van Loon, Keizersgracht 672. 

Het laatstgenoemde spreekt het meest tot de verbeelding om te ondergaan hoe 
het is op bezoek te komen bij een gegoede familie in de Gouden Eeuw. U gaat 
op de blauwstenen buitentrap naar het bordes en betreedt een witmarmeren hal.
Het werd gebouwd in 1672 door bouwmeester Adriaan Dortsman voor de schilder 
Ferdinand Bol. De laatste bewoners waren telgen van de familie Van Loon, hun 
voorouder was Willem Van Loon, één van de oprichters van de VOC, de eerste 
Naamloze Vennootschap in de wereldgeschiedenis met een aandeelhouders 
register.  


De Amsterdamse fotograaf Andreas Strübin en het Eijlders' Dichterscollectief 
hebben elkaar gevonden om het museum gezamenlijk te eren met een poëtisch
fotoboek. Vele van de dichters, die regelmatig op zondagmiddagen bijeenkomen
in Café Eijlders bij het Leidseplein, bezochten het laatste halfjaar van 2012 
meermaals dit statige huis op de Keizersgracht, om inspiratie op te doen. 
Een voorwerp, een schilderij, de inrichting of de verbeelding van de sfeer in een
vertrek lieten een reeks treffende gedichten ontstaan waarbij Andreas Strübin 
23 fraaie kunstfoto's maakte. 
Uit al die inspiratie is nu een prachtig boekwerk samengesteld. 

Zondagmiddag 9 juni wordt het gepresenteerd, dat gebeurt vanzelfsprekend in 
het museum. Als u het op die dag bezoekt – entree 6 euro, op vertoon van de 
museum jaarkaart gratis – kunt u niet alleen genieten van het rijke historische 
interieur en de kunst in dit huis, maar ook voordrachten beluisteren. Een selectie
van de Eijldersdichters – de beste, allicht! – zal aanwezig zijn vanaf 15:00u om 
in verschillende vertrekken een gedicht uit het boek te laten klinken, op de plek
van inspiratie. Aan het eind van de voordrachtreeks komen ze met de bezoekers
samen in de Franse binnentuin, gelegen tussen Museum en het Koetshuis. Daar
vindt de feestelijke overhandiging van ''het eerste exemplaar'' plaats. 
Als één van de deelnemers zal de auteur van deze inleiding ook aanwezig zijn. 

John Zwart – 06.06.2013. 

  Achtergrond informatie:

Initiatiefnemers van dit groepsproject zijn:
Paul Lokkerbol, de man die bij Eijlders altijd vaardig alle dichters 
in het gareel houdt, en Ronald M Offerman, die u in Café Eijlders 
ook zómaar als ober zou kunnen tegenkomen. 
Beide verdienen grote waardering. 

Boek: "Dichter bij Huis" – 23 gedichten en foto's bij Museum Van Loon
Prijs bij aanschaf in het Museum 17,50 euro. 
Het kwam tot stand door belangeloze medewerking van alle betrokkenen
en is uitgegeven zonder winstoogmerk. 

Reageer    

 

Geweldloos 

Geweldloos

Sinds we overal correspondenten hebben die het laatste decennium een satelliet 
beeldtelefoon, of op z'n minst een iPod bij de hand hebben, zijn we getuige hoe
gewelddadig het in veel streken toegaat. We raken eraan gewend, beelden van een
kapotgeschoten huis blijven nauwelijks op ons netvlies hangen, verse bloedspatten
op straat werden nodig om aandacht te vangen, tot ze overgingen ons lijken op te 
dienen. Ik verbeeld me dat dit gelijke tred hield met de vervuiling van alle talen met
het woord ''impact'' (inslag, treffer), dat ieders leefwereld binnen gedrongen is. 
Heeft het nog effect? Als iemand het woord ''impact'' gebruikt werkt dit hetzelfde 
als de voortdurende confrontaties met gruwelijkheden. Een snel afgesleten woord.
Om ons nog te ''treffen'' moet de schok steeds vergroot worden en misschien 
verlaagt het zelfs onze persoonlijke geweldsdrempel. 

Geschiedenis wordt pas te overzien als we op afstand staan. 
Toen de ''white man'' Afrika veroverde en er behoefte bestond aan goedkope arbeid
deden we zonder gewetensbezwaren aan de handel er in. Het waren immers maar 
mensen die onderling in stammen verdeeld strijd met elkaar voerden – het waren 
in de ogen van de scheepssoldaten (voorlopers van onze trotse ''mariniers'') niet 
meer dan ''liplappen''. Maar voerden Groot Brittannië, de Hollanders, de Fransen, 
de Spanjaarden en de Portugezen dan niet voortdurend oorlogen met elkaar? 

De ''white man'' trok over de oceaan naar Centraal Amerika en ''Nieuw Holland'', 
zonder besef van wáár hij eigenlijk was.. Dit enorme continent, schaars bewoond
door ''indianen'', terwijl ''Indië'' nog een enorme oceaan verder westwaarts lag. 
De blik op de historie is gerijpt. Maar zouden we, als de kalender terug gedraaid 
kon worden, het ánders doen? Samenwerking tot wederzijds voordeel zoeken met
de Afrikaanse volken? Respect tonen in onze omgang met de oorspronkelijke 
bewoners van Amerika, op de erfgrond van hun voorvaderen om daar samen een
''Nieuwe Wereld'' stichten? 

 

Airmarshall Arthur Harris van de Royal Air Force besloot op 13 februari 1945 de
laatste strijdlust uit Hitler-Duitsland weg te bombarderen met zijn vloot van 529 
Lancasters op missie naar Dresden. De stad zat vol vluchtelingen, opgejaagd 
door het oprukkende Rode Leger op de grond. Met een tapijtbombardement 
vernietigde Harris met deze missie de complete oude stad volgens het principe
van de ''vuurstorm''. Het aantal militaire slachtoffers op de grond stond in geen 
enkele verhouding tot de burgerdoden. ''Het stenen bruidsbed'' van Harry Mulisch
handelt over de gevolgen voor een der daders.

U.S. Air Force Captain Paul Tibbets noemde zijn B29 liefdevol ''Enola Gay'' met
de voornamen van zijn moeder. Op missie 6 augustus 1945 naar Japan hoefde 
hij maar één kleine bom af te gooien boven Hiroshima, ''Little Boy'' en vervolgens
snel maken dat hij weg kwam. Hij dacht iets goeds voor zijn land en voor de 
beschaafde wereld te doen en was verbijsterd door de gevolgen. Paul Tibbets 
stierf in 2007 en was er niet trots op met 1 vlucht 150,000 mensen te hebben 
gedood. Hij werd in stilte begraven op een geheim gehouden plek..

Zijn er dan geen andere methoden om aan conflicten een eind te maken?
Samen met mijn vriend Conrad van de Weetering, Joods, oud-danser van het
Nationale Ballet heb ik daar uitgebreid over gefilosofeerd op één van onze praat-
middagen. We zijn tot deze conclusie gekomen: soms is gewapend geweld 
onvermijdelijk om een eind te maken aan een groot conflict. 
Er zal dan een overwinnaar moeten komen die de beschaving restaureert. 
Een overwinnaar die zich bewust is waar hij moet stoppen. 
Wraak en onderwerping zijn de brandhaard voor nieuw oplaaiend geweld. Net als 
ik gelooft hij niet in de houdbaarheid van de status van Israël met de Palestijnen.
''Na de zesdaagse oorlog hadden ze moeten stoppen en verzoening zoeken'', 
zegt Conrad. Maar geweldloosheid krijgt meestal weinig respect. In Nederland 
wordt het nog graag geassocieerd met het ''gebroken geweertje''. 



de laatste held... 

Toch kent de hele wereld Mahatma Ghandi en zijn houding had grote invloed.
Morgen, op 4 juni, is het 24 jaar geleden dat de Chinese studentenopstand van 
1989 op het " Plein van de Hemelse Vrede" werd neergeslagen. 
De naamloze man voor de tank noemde ik toen ''de laatste held''. 

John Zwart – 03.06.2013 

De laatste held  

het zijn geen helden 
die uit steen gehouwen 
op een voetstuk staan 

het zijn geen helden 
wie gekroonde vrouwen 
op de schouder slaan 

het is een jongen 
die zomaar weerloos 
stil bleef staan 

© John Zwart   

Reageer    

 

Hier wil ik wonen !

Gisèle in 2012
Hier wil ik wonen. 

Vanmiddag heb ik ze weer eens beklommen, de vier trappen in het oude grachten-
pand naar de etage van een vriend, een oud-danser van het Nationale Ballet. Af en 
toe kom ik bij hem thuis op bezoek, om me te laven aan een nieuwe dosis verhalen,
herinneringen en anekdotes. 
Boven zit ik even op adem te komen. ''Goed voor je conditie jongen'', zegt hij en hij
heeft gelijk. Dit winterse voorjaar kwam ik veel beweging te kort en dat besef ik op
deze vrijdagmiddag, waarop eindelijk de zon weer eens schatert over Amsterdam. 
De terrassen zitten vol en de toeristenstroom kabbelt als een trage rivier over de 
volle breedte van de gracht, tot ergernis van de altijd gehaaste Amsterdamse 
fietsers, die zich daar hun baan doorheen rinkelen. 
Hoog boven het gewoel kijken we uit naar de sierlijke topgevels aan de overkant.
Dat is het mooiste stuk van die panden, ongeschonden door de drift die ze bene-
den vaak verbouwde om geschikt te worden gemaakt voor hedendaagse nering-
functies. Tussen raam en uitzicht dartelt in de zoele wind een sneeuwbui van oud
goud. De iepen schenken hun overvloed van flinterdunne muntjes aan de wijde 
vrije wereld. 

Het beeld past op méér dan een manier bij ons onderwerp van vandaag. Want 
morgen, 1 juni 2013, zal hij, mijn vriend, een goede vriendin gaan begraven. Het 
is een loslaten, maar het is niet droevig, het is als een waardige slotfase van een
rijk leven waarin zij heel veel gaf maar ook veel mocht ontvangen. Volop creatief,
menslievend en een mecenas. 
Gisèle van Waterschoot van der Gracht is overleden – ze heeft royaal de eeuw 
volgemaakt. Ik stel me vóór hoe prachtig die jaartallen straks zullen staan op haar
grafschrift: ''1912-2013''. Ik weet niet welke spreuk of citaat daar op zal staan 
behalve haar naam, maar één lijkt mij heel geschikt: 
''Ik ben geen mens voor organisaties''. 
Een eigenzinnige doener, deze wonderbare vrouw, geen volger.
Kunstenares in hart en nieren: glazenier, ontwerpster van wandtapijten en portret-
schilder. Kort voor de tweede wereldoorlog werkte ze voorál als glazenier vanuit 
een atelier in Leeuwen-Maasniel, Z-Limburg, waar haar ouders het kasteel Wijlre
bewoonden. In die uithoek van Nederland voelden ze zich niet beschermd tegen
dreiging uit het oosten. 

 

 

In 1939 verhuisden ze naar de Eeuwige Laan in het kunstenaarsdorp Bergen NH
waar Gisèle de schilderes Charley Toorop en de dichters Adriaan Roland Holst
en Ed. du Perron leerde kennen. Maar de 'Wehrmacht' bereikte ook het vredige
Bergen en in augustus 1940 werden grote gebieden ontruimd voor de 'Westwall'.
Gisèle's grootouders hadden aan de Herengracht in Amsterdam gewoond, in het
gezelschap van Roland Holst reisde ze naar de stad in de hoop er als portret-
schilder een bestaan te kunnen vinden. 
Samen volgden ze de hele Herengracht tot aan de Brouwersgracht en langs de
andere kant weer terug. Ter hoogte van de Leidsestraat hing aan de gevel van 
Herengracht 401 een bord: ''te huur''. De derde etage was ontruimd en stond 
duidelijk al lang leeg, vuil en verwaarloosd.
De huur, een flink bedrag voor die tijd: méér dan zesentwintig gulden. 
Het leek ''Jani'' niets, maar Gisèle schoof de vuile gescheurde vitrageresten opzij 
en zag het uitzicht naar de overkant. Het moet dezelfde aanblik zijn geweest wat 
wij hier nu uit ons venster zien. 73 Jaar geleden sprak ze: ''Hier wil ik wonen'' 
en tekende de papieren. 

Nog geen twee jaar later, begin 1942, toen zij er met de dichters Wolfgang 
Frommel en Manuel Goldschmidt ook de tweede etage erbij huurde, bood ze
uiteindelijk aan vijf jonge Joodse kunstenaars en een meisje onderduik – 
dankzij Gisèle hebben die alle zes de oorlog overleefd. 
Gisèle moest als portretschilder lid worden van de 'Nederlandsche Kultuurkamer',
dat kon ze onmogelijk verenigen met haar opvattingen. Toch moest ze in haar
levensonderhoud voorzien en verzet was levensgevaarlijk voor de onderduikers. 
Slimme vrouw als ze was koos ze voor een subtiele vorm: haar portretkunst hield
ze verborgen en legde uit dat 'glazenier' geen beeldende kunst is, maar gewoon 
een 'ambacht'. Tobie Goedewaagen, overtuigd NSBer (scheldnaam 'rotkar') drong
bij haar aan zich toch aan te sluiten als eerste en enige vertegenwoordiger van
dit bijzondere kunstzinnig 'ambacht'. 
''Ach, ik ben geen mens voor organisaties'', verzuchtte ze en kwam ermee weg! 

John Zwart - 31 mei 2013 

Het Nationale Ballet – Holland Festival 2013 – Sacre du printemps 15-22 juni 2013
Gisèle van Waterschoot van der Gracht Wiki 
1998 Yad Vashem onderscheiding - 2012 Orde van Oranje Nassau 

 Gisèle in 1940      


< VPRO Boeken – 11.09.2012 – ''Honderd Jaar Gisèle'' – (2012). 

Castrum Peregrini
Met een Oostenrijkse familie-
erfenis heeft Gisèle in de jaren 80 
het pand Herengracht 401 aangekocht en het Castrum Peregrini
Fonds opgericht als steunfonds voor jonge kunstenaars. 
'Castrum Peregrini' was de codenaam voor haar adres op de
Herengracht in de oorlogsjaren. 

Reageer    

 

Weer twee lijken !

 
Weer twee lijken! 

Bijna juichend klonk KRO's immer opgewonden Sven Kockelmann op Radio 1, een
paar minuten voor tien. In het voorafgaande halfuur had hij al minstens honderd keer
met zijn gekromde wijsvinger op de herhalingknop zitten drukken, om toch maar 
vooral de eerste te zijn die de familie van Ingrid Visser op de zender zou krijgen.
Maar het lukte niet, nee dat raadt je de donder, die mensen zitten immers zelf in de
grootste spanning te wachten op nader nieuws van Interpol en Spaanse recherche. 
Die hebben even geen behoefte aan de Kockelmann. Dus roept Sven vóór de Ster 
nog eventjes snel in de microfoon: 
''we hebben bericht gekregen dat vannacht de politie uit Spanje heeft gemeld dat 
er twee lijken zijn gevonden in Alquerias''. Dan volgt de nieuwsuitzending, klinkt er
ergernis in de stem van de nieuwslezer? 
''Zoals u al zojuist heeft gehoord heeft de Spaanse politie gemeld dat er twee lijken
zijn gevonden in Alquerias, een dorp nabij de stad Murcia. Omdat Ingrid Visser en
Lodewijk Severein daar al twee weken zijn vermist na aankomst bij hun hotel, 
bestaat het vermoeden dat de beide Nederlanders zijn vermoord. Er is nog geen
bevestiging over de identificatie''.
Na het nieuws komt meteen Kockelmann weer binnenvallen met zijn ''zo me teen"
- dat heeft-ie vast van Willemijn Veenhoven van BNN geleerd, die vult ook de helft
van haar zendtijd met koppensnellen: ''zo me teen! en straks! maar eerst..'' 
''Het moet toch niet gekker wórden'' roept Joost Eerdmans dagelijks. 
Hij is van WNL, die krant die ook al voornamelijk gedrukt wordt in chocoladeletters.
Zelden deel ik zijn opwinding die vooral zijn eigendunk betreft, want nooit laat hij 
een ander één zin uitspreken in zijn ''Avondspits''. 
Maar nu roep ik het óók: ''Het moet toch niet gékker worden''. Die hijgerigheid, 
dat zwelgen in leed, ik word het zat op de Publieke Omroep. 


Schop al die egootjes naar de commerciëlen, dan zijn we ook van dat gezeur 
over hun jobhoppen en salarissen af. Dán weer Jinek, dán weer Groenhuijsen,
de mensen die in echt nieuws geïnteresseerd zijn boeit dat totaal niet. 
Er was een Nederlandse boot vermist op weg naar Noorwegen, vijf mensen aan
boord, er werd een week gezocht met reddingsvaartuigen, er werden helikopter-
vluchten gemaakt. Na een week werd het zoeken gestaakt. Nooit meer iets 
over gehoord. 
Visser en Severein waren vermist in Spanje, er was geen nieuws dus men kwam
er niet meer op terug, want we waren veel te druk met een man die zich levens-
moe had opgehangen in het Zeister bos. 
Over de twee jongetjes die in zijn gezelschap waren geweest ook geen nieuws,
maar alle media waren dagelijks hijgend met het geval bezig, herhalend dat er
géén nieuws was en dat het zo erg moest zijn voor de moeder. Voor de familie
van Visser en Severein was het ook een verschrikkelijke onzekerheid, maar 
Spanje was te ver, we holden met alle omroepen achter een enorme horde 
dwazen aan die dagenlang zinloos met prikstokken de bossen verstoorden. 
Zinloos ja, want de jongetjes werden uiteindelijk gevonden door de inzet van 
normaal recherchewerk, het bestuderen van alle beschikbare videomateriaal.
De jongetjes worden vandaag begraven... en kijk nu toch eens: 
wéér twee lijken, onze hijgmedia worden op hun wenken bediend. 
''Natuurlijk onderbreken we ons programma zodra er meer nieuws is uit Murcia
en wij de familie van Ingrid Visser aan de telefoon kunnen krijgen'', 
roept Kockelmann. 
Radio 1 was jarenlang de zender waar ik een paar uur per dag naar luisterde,
hij gaat UIT. 
Ik ben er klaar mee, met dat Hilversums volkje en hun walgelijke mentaliteit. 

John Zwart – 27 mei 2013 

   

Reageer    

 
  ....krakers lopen altijd twee passen voor..

Over uw schouder

Over uw schouder 

Ontwikkelingen in telecommunicatie gaan zo razend snel: wie nú leeft maakt 
in enkele decennia veranderingen mee, die in 't tempo van de 20ste eeuw over
generaties verliepen. Het beeld van een halve eeuw terug: gemeentehuizen, 
bankfilialen en postkantoren in de kleinste dorpen. Overal openbare telefoon-
cellen en op de kantoren elektrische schrijfmachines en telexapparaten. 
Op reis keken we op de wegenkaart van Falk of in Het Beste Boek voor de Weg
Ergens op de wijde oceaan schoot de stuurman een zonnetje met zijn sextant –
zijn contact met de wal op zijn best een krakerige kortegolf radiotelefoon, met
stemmen die op-en-neer zweefden in 'n achtergrond van ruis. 
Satellietverbindingen, mobiele telefonie, global internet, macro- en microcom-
puters zorgen intussen dat mensen, met 'n klein doosje op zak de hele wereld 
binnen handbereik, onmetelijke bibliotheken vol informatie onder hun vingertop
hebben. Diezelfde techniek laat ons met een klein plastic kaartje, voorzien van
een chip betalen of geld uit een muurkast trekken. Een andere chip laat onze 
auto met een satelliet communiceren, die speurt precies de locatie op en wijst 
ons met vriendelijke stem de weg. Wat een gemak allemaal! 
Geen wonder dat we al die nieuwe mogelijkheden gretig omarmden.

Die gretigheid voor het nieuwe is misschien wat onnozel geweest, we hebben er
heel veel voor opgeofferd. Ooit kon ons leven vrijwel onopgemerkt zijn en we 
bepaalden zelf van ons bestaan wat we daarvan wilden prijsgeven en aan wie. 
Nu doen en laten we alles in het zicht. Camera's registreren ons komen en gaan,
gsm masten 'spotten' onze verblijfplaats, navigatie satellieten 'tracken' onze auto
Hosting computers verzamelen ons internetgedrag, de pc of ipad laat een 'finger-
print' achter bij de bezochte sites, die ons 'belonen' met een 'cookie'. Dat is 
allemaal zinvol om het goed te laten werken. Om de privacy te beschermen werd
ooit bepaald dat informatie na korte tijd weer moest gewist, vooral beelden van
'bewakingscamera's' mochten niet langdurig bewaard worden. Maar onze overheid,
in navolging van Amerika, heeft de waarde van vooral al die internetgegevens 
hoog ingeschat als hulpmiddel ter bestrijding van criminaliteit, dus toen werd het
opeens verplicht alles heel lang te bewaren om eventueel te kunnen 'screenen' 
op verdachte handelingen. 

 

Nog steeds is het onduidelijk of de pakkans van potentiële criminelen /
terroristen sterk is opgewaardeerd door het bewaren van massagegevens 
van 99,99% legale aard. Kwetsbaarheid van zulke databases voor diefstal 
of kraken is enorm vergroot. Hier presenteert zich 't nadeel van de enorme
mogelijkheden, geboden door schijnbaar eindeloze miniaturisering bij een 
vermenigvuldiging van de opslagcapaciteit van de chips, die ook almaar 
goedkoper worden.
Versnellen van aanvaarding is bereikt door telkens meer prettige gratis
diensten te bieden: e-mail, zoekmachines en databases zoals youtube en 
facebook. Een kind kan begrijpen dat er niets 'gratis' te koop is. Uiteindelijk
moet er betaald worden in een veelvoud van de investering die een bedrijf er 
in stopte. Google doet nu al uitstekend zaken met alle gegevens die het over
ons verzamelt, youtube en facebook beginnen voortvarend met hetzelfde.

Tot nu toe blijft mijn ergernis beperkt tot gemopper dat ongewenste filmpjes
worden gestart of de tekst die ik wil lezen wordt afgedekt met een ongewenste
advertentie, de risico's van commerciële datahandel zijn echter veel groter. 
Politici staan niet bekend als voorlopers in nieuwe techniek en de overheden
lopen ver achter met effectief risico management. Ooit maakte de alerte min-
derheid ons attent op de truc van Ahold met bonuskaarten die alles verzamelen
van ons persoonlijke koopgedrag. Maar voordien handelden alle Kamers van 
Koophandel al jaren in de gegevens van alle verplichte inschrijvers, dat was 
kwalijker: het ging buiten hen om. Toch is dat alles 'peanuts' vergeleken bij 
wat nu al op het internet met onze data gebeurt. 
Nu wil opeens Equens al onze pinbetaling-informatie verkopen aan wie daar 
de nodige miljoenen voor neertelt. De stemmen ''ik heb niets te verbergen'' 
klinken zwakker nu. Equens garandeert de anonimiteit (en gij gelooft dat?). 
''Bescherm uw geheime gegevens!'' roepen de banken voortdurend, maar ik 
krijg steeds meer het gevoel dat onbekende mensen dringen om over mijn 
schouder te kijken. Bijna al onze handige gadgets worden in China gemaakt
en krakers lopen altijd twee passen vóór. 
En de overheid? Die sputtert wat, maar onderneemt vooralsnog niets tegen de
databasehandel. Misschien komt zij in beweging nadat de eerste aanval met
massale spookoverboekingen plaatsvindt? 

John Zwart - 24.05.2013 

 ...doet u ook uw boekhouding al vanaf wáár ook ter wereld 'in the cloud'?  

Reageer    

 

Eenzame republikein 


   ..moeder die altijd alles onder controle had..
Eenzame republikein

Ik raak steeds meer ontheemd. Wie mij al langer leest moet allang tot de conclusie
zijn gekomen dat ik politiek geen huis kan vinden waarin ik mij nog thuis voel. 
Dan is daar ook nog de loyaliteit aan 'oranje'. Die stond bij mij al een half leven lang
op een laag pitje. Eigenlijk vanaf de dag lang geleden, toen de 'schavuit van oranje'
dreigend op mij af kwam, met de duidelijke intentie me mijn camera uit de handen 
te slaan. Die man die jaarlijks een nieuwe Ferrari bestelde, op groot wild ging jagen 
in Afrika en in de jaren zeventig plotseling beschermheer van het "World Wildlife 
Fund" werd. 
Ik had geen Lockheed affaire nodig om het karakter van deze prins playboy naar 
waarde te schatten. Toen de onweerlegbare onthullingen kwamen over hier en daar
wat buitenechtelijke kinderen was ik niet verbaasd. 
Hypocrisie zit blijkbaar diep in de bloedlijnen, want telkens als ik onze koningin-
manager weer op kerstavond hoorde zeggen dat we niet zo egoïstisch en materia-
listisch moesten zijn, kwam telkens de gedachte bij me op: waarom leest u mij, 
modale burger, de les en geeft u bijvoorbeeld die koninklijke belastingvrijdom voor
dat riante salaris niet eens op – u heeft nu toch wel genoeg aandelen Royal Dutch 
bijeen gespaard? Als U nu eens het goede voorbeeld gaf, wellicht voel ik me dan
aangesproken. 
De kroonprins die koning moest worden, was niet slim genoeg om schijt aan alles
te hebben zoals zijn opa. Een beetje playboy was hij wel, maar kort gehouden door
zijn moeder die altijd alles onder controle had. 

Zal hij het anders gaan doen dan zij? Hij hecht niet zo aan protocol. 
Toch: moeder is op de achtergrond nog steeds de baas, zoveel is duidelijk: 
"Even wuiven misschien?" Ook de verse koning is nu al druk bezig zijn oudste
dochtertje te trainen om op te groeien als een Koninklijke Hoogheid. 
Het gevoel dat Oranje het godgegeven eeuwig recht heeft op de troon met alle
erbij behorende privileges zit diep verankerd in de genen, daar doen domme of
een beetje domme streken nooit iets aan af. In ruil voor een lach en even wuiven
wordt elke misser gemakkelijk vergeven en vergeten. 
Het Nederlandse volk is helemaal niet nuchter, het houdt van massale openbare
feesten, wat de aanleiding ook moge zijn. Een troepje hossende voetballers is 
al genoeg, de opvoering van een sprookje is natuurlijk helemaal het summum. 
De voortzetting van het jaarlijks Haags spektakel met de gouden koets, een 
Argentijnse koningin met een trosje prinsesjes, dat doet ons allen even iedere 
narigheid vergeten. De sfeer is anders maar 't heeft ongeveer hetzelfde sacrale
effect als ieder jaar de uitvoering van de Mattheus Passion. Het moet gebeuren
en het wekt indruk, ook al hebben we niets meer met de kerk. 
De Heren van het Republikeins Genootschap, ja het zijn vooral mannen valt mij
op, ze kwamen nu en dan ook weer in beeld de dagen rond 30 april. Daar voel 
ik mij werkelijk allerminst bij thuis, wat zijn dat een oninspirerende saaie grijze 
mannen! Zij zullen nooit een partij zijn tegenover de betovering van het sprookje,
hoe vals dat ook mag wezen. Nee zulke republikeinen kunnen me echt nooit 
blij maken. Ik blijf maar gewoon een beetje stil afzijdig – langs de zijlijn... 
zonder waxinelichtje maar ook geen vlaggetje, hoedje of toeter. 

John Zwart – 19 mei 2013 

.. de opvoering van een sprookje helemaal het summum...   

Reageer    

 


 ..waar VOC replica ''Amsterdam'' een ligplaats kreeg op een plek 
waar ik ooit slapeloos lag op een zolder achter 'sLands Magazijn...

Oude havens van Amsterdam 

van oud naar nieuw in de tijd

Oude havens van Amsterdam – Van oud naar nieuw in de tijd 

In mijn jonge jaren werd ik een tijd lang gestationeerd op het Marine Etablissement
aan de Kattenburgerstraat, toen nog een smalle zonloze straat waar de negentien-
de eeuwse huizen uitkeken op de oude blinde muren van het complex. 
Door de poort liep je linksaf over een lange houten brug (commando: 'uit de pas!'), 
die voelde je een beetje golven als je er met een grote groep overheen liep. Rechts
daarvan lag een eiland waar ik nooit een voet zette, daar zaten de ''Marva's'', die 
jonge vrouwen lieten zich zelf ook maar zelden zien, een strenge commandante
hield toezicht op hen. Erachter stond de ''verbindingsschool'' en aan de linkerkant
was een ander eiland waarop 'n groot langwerpig gebouw stond, onder de grimmige
aanblik van de grauwe kolos, waar je nooit enig teken van leven bespeurde: 
'sLands Magazijn'. Daar lag allerlei uitrusting en bewapeningsmateriaal opgeslagen
zo werd ons gezegd. 
Op de verbindingsschool bracht ik de meeste van mijn dagdiensten door met 
oefenen in het omgaan met de zend, radar en seinapparatuur en het trainen van de
marine signaalmethodes en versleutelen en ontcijferen volgens NATO codes van
geheime berichten. Allemaal verloren gegane kennis, opgedaan in afwachting van
de plaatsing op één Harer Majesteits Oorlogsbodems. 
Ik vermaakte me er wel mee, behalve na werktijd, dan was ik er niet graag, want
dan waren we aangewezen op de sobere verblijfsruimte in dat langwerpige lage 
gebouw achter 's Lands Magazijn'. Tot tien uur 's avonds met kletsen, kaarten, 
koffie en gevulde koeken van de kantinedienst, daarna was het verplicht naar de
enorme slaapzolder voor vijftig man waar precies om 22:45 het licht uitging. 
Erg graag was ik daar niet, dat zal niemand verbazen, want in zo'n groot gezel-
schap zijn er altijd wel ergens een paar schoenen onder een bed gestald waarin 
een dag lang zweetvoeten rondstapten. Om nog maar niet te spreken van de luide
snurkers.
Ik kom ''van over het IJ'' en mijn ouders woonden daar nog steeds, gelukkig lukte
het me al gauw om ''nachtpermissie'' te krijgen op de dagen dat ik alleen dag-
diensten deed. Dan ging ik weer 'pitten' bij mijn ouders, die toch nog twee slaap-
kamers vrij hadden sinds beide zoons uitvlogen. 

Na halfzes de poort uit met de ondergaande zon in het gezicht naar de Prins 
Hendrikkade en richting Centraal Station. Maar als het mooi weer was pakte ik 
de fiets en hobbelde over de basaltkeien van de Westerdoksdijk langs de 
Waterpolitie, dan voorbij het café op de hoek links de bocht om over de Van 
Diemenstraat. Aan mijn rechterhand doemde de rij indrukwekkende pakhuizen 
op met namen van verre en Europese havens, die mij eraan herinnerden dat ik
in mijn hart toch een koopvaardijman ben. Die aangenaam geprikkeld wordt 
door de vertrouwde geuren van teer, gezaagd hout, kokosvezels, jute, cacao
en specerijen. Koperpoets en kruit doen me niet veel. 

Ik zag veel veranderen. De Kattenburgerstraat werd gesloopt om ruimte te 
maken voor een brede rijbaan en studentenflats. De muur met de poort van het
Marine Etablissement zijn er nog, hopelijk beschermd, maar erachter zijn de 
loopbruggen en het eiland met de verblijven van ons zeemiliciens en marva's
verdwenen, gesloopt en weggebaggerd voor de aanleg van de IJ-tunnel. Maar 
wat ooit 'sLands Magazijn' was ziet er nu prachtig uit en gonst van activiteit: 
het Scheepvaartmuseum, erachter kreeg de replica van de VOC ''Amsterdam''
een ligplaats op een plek in water waar ik ooit slapeloos lag op een zolder. 
De Westerdoksdijk is bijna helemaal kaalgeslagen, onherkenbaar geworden.
In de Van Diemenstraat zag ik alles tot mijn verdriet langdurig traag vervallen
door gebrek aan onderhoud, ik vreesde de sloop van die 19e eeuwse pak-
huizen, maar onverwacht diende zich de redding aan door de vestiging van 
kleine bedrijfjes en kunstenaars. Op een blinde muur werd een prachtige 
schildering aangebracht geïnspireerd op de ontdekkingsreis van de zeeheld
Van Diemen aan wie de straat haar naam dankt. Natuurlijk is er aan de 
gevels hier en daar wel iets verminkt, maar het geheel doet de historie toch
nog recht. In 'sLands Magazijn' was ik nooit, in het Scheepvaartmuseum 
echter regelmatig vanaf de opening. In de pakhuizen van de Van Diemenstraat
van het oude Westerdok mijn leven nog niet, daar komt nu ook verandering in:
Pinksterweekend zaterdag 18 mei t/m maandag 20 mei houdt ''Het Veem'' 
'open huis' in het kader van de 
''Open Atelier Route Amsterdam Westelijke Eilanden''. (Link naar de site) 

John Zwart, 16 mei 2013. 

               ...koffie en gevulde koeken van de kantinedienst...  

Reageer    

 
Bent u ook boos lezer? 
Op uw regering, die de zorgkosten uit uw portemonnee  liet exploderen, 
maar niet beletten kon dat een miljoenenfraude met ziekenhuisdeclaraties 
plaatsvond? Die wel een strenge controle op aow-ers optuigde, de zogenoemde
"tandenborstelbrigade", maar tegelijk niet voorkomt dat miljoenen aan toeslagen
in de zakken van maffiose buitenlanders wegvloeit? 
Kunnen wij onze ministeries wel méér dan 50% van ons inkomen toevertrouwen? 

Om de eindjes aan elkaar te knopen gaan we nu op onze oudjes bezuinigen 
(want dat zijn de stille rijken, zegt men in Den Haag.) De awbz wordt uitgekleed. 
Ik geef vandaag graag het woord aan gastblogger Arnoud de Jong, want hij is
wat je noemt een "ervaringsdeskundige": beide ouders, kort na elkaar, bejaard
en dementerend maar zo lang mogelijk in hun zelfstandige vertrouwde omgeving 
gelaten. Zoals dat werd gepropageerd... Een zware last op de "mantelzorgers". 

Dat wordt weer ouderwets verpauperen. 

Als je langdurige zorg nodig hebt, kon je tot op heden een beroep doen op de 
AWBZ. Maar de AWBZ wordt uitgekleed en wordt ook nog eens overgeheveld 
naar de gemeenten. Die draaien voor de kosten op. 
De gemeenten vrezen dat ze al die zorg niet kunnen betalen en daarom moeten
wat hen betreft de mensen eerst maar eens een beroep doen op hun sociale 
omgeving: familie, vrienden, buren. Op de mantelzorg dus. 
De gemeenten willen de macht om dit eventueel te kunnen afdwingen. 

Dat wordt in de toekomst dus weer ouderwets verpauperen voor de hulpbehoe-
venden die de pech hebben niet aan de juiste regeltjes te voldoen. Kennelijk 
hebben beleidsmakers helemaal niet in de gaten hoeveel mantelzorg er al in 
Nederland wordt verleend en hoe groot de druk op die mantelzorgers al is. 
Wanneer je bijvoorbeeld hoogbejaarde ouders hebt, doe je het uiterste om ze
zo lang mogelijk thuis te laten wonen. 
Irritant is vooral dat de gemeenten het doen voorkomen alsof alles momenteel
zo luxe is geregeld. Dat er eigenlijk best iets af kan. Niets is minder waar. 
De thuiszorg is bijvoorbeeld al jarenlang een drama, zeker in Amsterdam. Het 
is geen uitzondering wanneer hoogbejaarde mensen in één week zeventien 
verschillende medewerkers over de vloer krijgen. En daar zitten soms ook nog
types tussen waar een programma als 'Paradijsvogels' de lippen bij zou aflikken.
Blijf je dan maar eens thuis voelen in je eigen huis. 


Door deze slechte kwaliteit is het voor veel mensen al meer regel dan uitzon-
dering dat zij ouders of andere familieleden helpen verzorgen. Dikwijls vele 
jaren lang. De gemeenten willen nu ''een zekere doorzettingsmacht om de 
omslag naar eigen inzet te kunnen maken''. 
In normaal Nederlands: de gemeenten willen de familie waar nodig kunnen
dwingen mantelzorg te verlenen. Of de zorg domweg kunnen weigeren. 
Op zichzelf is het goed om niet alleen te kijken naar de mogelijkheden tot 
zorg vanuit de instanties, maar ook naar die vanuit de sociale omgeving. 
Je mag als naaste familie niet gemakzuchtig achterover leunen. 

Maar dat is de realiteit niet. Nu al wordt zorg 'geïndiceerd' en is er een gigan-
tische bureaucratie opgetuigd om te beoordelen wie welke en hoeveel zorg 
nodig heeft. En die hoeveelheid is in de praktijk bijna per definitie onvoldoende,
zodat familie in de meeste gevallen bijspringt. 
Wanneer gemeenten nu ook nog een bepaalde dwang willen gaan uitoefenen
is dat nu nét de verkeerde afslag. Nog meer ambtenaartjes achter bureautjes
die andermans situatie gaan beoordelen. Geen goed idee. 
Trouwens, het moest toch allemaal minder kosten? 

Arnoud de Jong – 15.05.2013 

   

Reageer    

17.05.2013: Goed Nieuws - De PvdD heeft Daarler Natuurgebied gekocht!


 

Natuurinfrastructuur

 

Natuurinfrastructuur. 
(Dat is niet een keuze voor: natuur of infrastructuur) 

Kent u hem nog. 
Hoe hij altijd zwijgend zat te kijken met zijn slimme wijdopen ijskoude ogen, terwijl
de ene na de andere gepassioneerde aanval op zijn beleid vastliep in zijn muur van
stilte. Stilte, die hij erna alleen verbrak om zijn onwrikbare standpunt te herhalen?
Of bent u hem allang vergeten, Staatssecretaris Henk Bleker, de ponyman?
Hij is weg, maar de gevolgen van zijn niets ontziende ingreep in de ecologische
hoofdstructuur zullen nog heel lang doorwerken. Die ''EHS'' was niet nodig vond 
Henk, te luxe, het kon allemaal best heel wat minder. 
Immers, het agrarisch gebied van Nederland is óók natuur. Had hij vaak geluisterd
naar Hennie van der Most, de pretparkenman? Die vond wachten op vergunningen
en bestemmingsplannen maar ambtelijke onzin en zei: "Ik ben ondernemer, ik ben
maar vast begonnen, want een golfbaan is óók natuur". 
Ja zo lust ik er nog wel één, dan is in wezen álles natuur, zelfs een grauwe beton-
constructie. Na een poosje weer en wind vestigen zich daar heus wel mosjes op.

Maar goed, onder Bleker-Balkenende ging dus een ferme streep door de verbin-
dingszones van de ''EHS''. Geen cent meer. 
Helaas hadden de natuurorganisaties er zelf al heel wat jaren in geïnvesteerd, door
het aankopen van gronden die deel gingen uitmaken van dat plan. 
Om ze geschikt te maken voor hun bestemming, de inrichting en het beheer, was
natuurlijk ook geld nodig. Er was een subsidiebron voor in uitzicht gesteld. Die 
kwam er dus niet, integendeel: in de bestaande beheersgelden werd rigoureus 
gesnoeid. Het verzelfstandigde Staatsbosbeheer moet nu zelfs 100 miljoen aan de
staatskas afdragen en kan niet anders doen dan een aantal van de aangekochte 
percelen maar weer in de verkoop te doen. Vanaf gisteren, 11 mei, zijn daarvoor 
de biedingen geopend, via een internet veiling. 

 

Het gaat de organisaties en veel natuurliefhebbers zelf erg aan het hart. 
Niemand ziet verworven aanvullende stukjes natuur graag overgaan in handen
van ''de hoogst biedende'', waarna het geen publieksterrein meer zal zijn. 
Want wie worden straks eigenaar? Welgestelde particulieren die er jachtrechten 
voor zichzelf en hun jagersvrienden aan kunnen ontlenen, projectontwikkelaars 
die gokken bij gunstige politieke wind een bestemmingswijziging uit het vuur te
slepen, beleggers die bij de huidige rentestand hun geld liever in grond stoppen
en wachten op betere tijden. 
Dan komt er een prikkeldraadhek omheen met borden Art. 461 WvS. 
Alleen voor wie vindt dat als natuur alles goed genoeg is, is dat aanvaardbaar. 
Het eerste wat er onder gaat lijden is de biodiversiteit: niemand kan een nieuwe 
eigenaar dwingen een gericht beheer uit te voeren. Dat is in een land waar slechts
15% van de originele diversiteit overbleef eigenlijk onaanvaardbaar. 

Twee jaar geleden, toen duidelijk werd dat Bleker's koude sanering niet te stop-
pen viel, werd een kaal stuk land langs de A2 in een massale publieksactie 
'Groeiend Verzet' omgetoverd tot een toekomstbos, waarmee de geplande 
bestemming bevestigd werd. De Partij voor de Dieren maakte dit initiatief moge-
lijk door jonge bomen te 'verkopen' aan sponsors voor een bedrag van 5 euro per
stuk. In luttele weken werden 26.000 bomen in ruil voor een 'certificaat' gespon-
sord en met de fysieke inzet van een groot aantal van die sponsors aangeplant. 
De Partij voor de Dieren wil opnieuw via 'Groeiend Verzet' en het publiek te hulp
schieten om de veiling de pas af te snijden: u kunt nu natuurterrein per vierkante
meter kopen - 1 m2 voor 5 euro. Koop er één. liefst meer. 
Het spreekt vanzelf dat de PvdD geen particuliere jacht op de grondaankoop zal
toestaan. Hernehim steunt 'Groeiend verzet' van harte en hoopt dat het succes 
van 2011 wordt herhaald! Alle informatie op de site

John Zwart - 12.05.2013 

                              hun geld liever in grond stoppen ... 17.05.2013: Goed Nieuws - De PvdD heeft Daarler Natuurgebied gekocht !
Misschien wel mede dankzij U !

Reageer    

 


 

De mist in

 

De mist in 

Even iets om te lachen. 
Maar misschien ook een beetje treuren, om de armoe van de moderne 
communicatie. We kregen zo veel nieuwe mogelijkheden, in weinig meer dan
een halve eeuw. 
Ik beleefde nog de tijd van brieven schrijven en veel te duur telefoneren over
krakerige lijnen, als je wat verder over de grens ging. En nu? We feesboeken,
meelen, twieten, esemessen, wotseppen en skaipen wat af, met z'n allen. 
Jonge mensen zie ik massaal vrijwillig het echte leven om zich heen inruilen
voor het blikveld op hun schermpje. Het moet nu dus geweldig gaan met ons
onderling contact, maar ik heb mijn twijfels als ik zie hoe vaak communicatie
vergaat in miscommunicatie. 
Onze dichteres Ester Naomi Perquin schreef er wrange poëzie op waarin wordt
gecommuniceerd per mobiele telefoon – 
ik deel het hieronder graag met mijn lezers. >>

''Internet relaties'' gaan heel vaak snel reddeloos de mist in. Waarom?
Omdat zinnen op een scherm niet hetzelfde zijn als een gesprek. Je mist alle
non-verbale uitwisseling, maar die wordt wél ingevuld, autonoom door de lezer.
Versneld zie je het effect ervan aan opvlammende ruzies in fora. 
Ik deed even mee op een forum over lokale politiek. Daar was iemand die door
een vacature juist benoemd was als nieuw raadslid. Vereerd deelde hij dit 
nieuws op het forum. En meldde vervolgens dat hij bij acclamatie was gekozen
in de commissie kascontrole. Voor iedereen niet meer dan ''klein nieuws'' dat 
begreep hij wel, dus relativeerde hij z'n blijdschap met "yeah!" voor wat zelfspot. 

Maar een ander leest slechts, hoort niks en ziet niks. Geen spottende toon,
geen olijke grijns... 
Iemand reageert op het bericht met z'n eigen invulling voor klank en beeld:
dat beeld is een zelfgenoegzame ingebeelde kwast die zich al bij voorbaat 
verheugt op nieuwe mogelijkheden om te kunnen potverteren. 
Het misverstand blijkt niet te repareren, escaleert juist steeds verder. 

Vooral humor blijkt op het internet vaak levensgevaarlijk.
Zo zat ik onlangs in een chat over de natuurwandelingen die ik organiseer.
Er meldde zich een dame. Ze was heel enthousiast, had komende zondag
geen tijd, maar wilde graag op de hoogte gehouden blijven van nieuwe data.
Ze hield heel veel van fietsen en wandelen in de vrije natuur. 
Nou geen probleem hoor, geef maar een e-mailadres, dan komt regelmatig 
een programma in je box. Maar er was nóg iets: ze had een hondje. 
En dat hondje ging altijd overal met haar naar toe. 
Tja, veel natuurgebieden zijn kwetsbaar, daar mogen geen honden in, 
dus dat beperkt de keus wel. Even een grapje dacht ik, en schreef: 
"Maar misschien kun je een enkel keertje eens alléén ergens naartoe gaan,
als dat van je hondje mag?" 
Alle vrolijkheid die ik er in had gelegd werd er door het internet doeltreffend
uitgewrongen. ''Wat een vervelende rotopmerking'' sprong er voor mijn 
verbaasde ogen op mijn scherm. 
Wat bedoeld was als grap bleek dodelijk. 

John Zwart – 09.05.2013 

 


gesprek
  

 

op straat zegt een man in zijn telefoon
nee zegt niet schreeuwt
wie denk je eigenlijk haalt adem
ziet mij staan wie denk je dat je bent
met je goede manieren zogenaamd
die rijke vrienden van je
met je volgeplande week  je baan
zijn stem breekt het toestel op
die vrouw rolt ineens op straat
half aangekleed  mascara uitgelopen
krabbelt overeind  staat verbaasd
en hij begint weer opnieuw
wie denk je dat je bent en kijkt naar mij
terwijl hij slaat  blijft kijken
tot ik roep dat is genoeg stop
ze ligt al opgerold ze doet je niks man stop
maar hij is nog niet uitgepraat
en kijkt naar mij en vraagt wie denk je 
blijft maar doorgaan in zijn handpalm woorden maken
dat je bent  houdt niet meer op

© Ester Naomi Perquin 

Uit de bekroonde bundel "Celinspecties" 

 

Reageer    

 


op oorlogsmissie 

 

 

 

 

 Principieel 

Principieel

In de schaduw van verleden week dinsdag, toen er het inhuldigingsfeest was in 
Amsterdam, was de stad ook het toneel van een belangenconflict. Erg veel aan-
dacht heeft dat niet getrokken en het was op zich ook niet zo gewichtig – maar 
het gaf wél aanleiding tot een interessante bredere discussie over het spel op 
't Nederlandse politieke speelveld in de nieuwe eeuw. 
Wat was het geval? Het nieuwe westelijke deel van Amsterdam, bijna 'n stad op 
zichzelf geworden, wordt gekenmerkt door overgrote meerderheid van bewoners
van buiten-Europese afkomst, meest hangen ze de Islam aan. De tegenstelling
tot andere stadsdelen verloopt niet altijd even vredig. Reden voor de stad om de
bewoners in het westen duidelijk bij de grote oranjefeesten te willen betrekken 
in het kader van de beleden 'saamhorigheid'. Hoe doe je dat met respect voor 
ieders al-dan-niet-religieuze gevoeligheden? Je organiseert een eigen oranjevuur-
werk, naast het officiële spektakel op het IJ. In de wijk ligt 'n groot groen gebied
rondom de Sloterplas, de perfecte plek. 
Dat was fout gedacht: volgens de Europese faunawetten mag nu eenmaal geen 
vuurwerk afgestoken in een groengebied en tijdens de broedtijd van de water-
vogels is het verlenen van ontheffing uitgesloten. De Partij vd Dieren was alert 
genoeg om de overheid erop te wijzen, die corrigeerde zichzelf: helaas géén groot
vuurwerk op de Sloterplas. Jammer, want de bestelling was al gedaan, dus twee-
de foutje bedankt! Natuurlijk werden er mensen boos, een feestje afpakken 
maakt niet blij. 
Opeens richtte zich de kritiek op de partij van Marianne Thieme, want zij had het
feestje bedorven. Niet de organisator met weinig hart voor natuur – er zijn immers
genoeg Amsterdammers die menen dat de stad met haar duizenden duiven op
de pleinen en rond de torens, evenveel duizenden halsbandparkieten in de parken
en plantsoenen, en dan nog zwermen meeuwen boven het IJ rijk genoeg voorzien
is van natuurlijke fauna. Thieme bewees haar partij hier geen dienst mee, want 
de populariteit ervan zou sterk beïnvloed worden door de keus tussen meegaand
zijn of principieel blijven. 
Kijk, en dáár komen we opeens in breed discussievaarwater. Want hoe bedrijven
politieke partijen propaganda? Zeggen ze ons waar het op stáát, of zeggen ze 
de dingen waarvan ze denken dat we die graag horen? Hoe herkenbaar blijft de 
partij waarop we stemden nadat ze zich nestelde binnen de macht van 'n coalitie?
Het polderen is ons langzamerhand over de rand gelopen. Een kiezer vindt 
zich in een aantal principes die zijn partij onderschrijft, bepaalt daarop zijn
besluit: "ze zijn mijn stem waard". Zodra principes kaarten worden waarmee
men gaat kwartetten haken er veel kiezers terecht af. 
Van de VVD kun je dat kwartetten nu volop verwachten, ze hebben immers 
maar 1 heilig principe: bescherm behaald bezit en bevorder de groei daarvan.
Al het andere is uitruilbaar, dus Rutte kan op louter materialistisch speelveld
makkelijk híer wat geven, dáár wat pakken. Voor de PvdA ligt dat anders, 
daar moet rekening worden gehouden met menselijke waarden. Als gevolg 
krijg je zo'n beeld als we nu zien: Diederik Samsom, die met verkrampte 
kaken almaar ferm en realistisch loopt te zijn, desnoods dwars tegen eigen 
achterban in – Mark Rutte die alleen maar loopt te lachen, wat er ook gebeurt
700.000 Werklozen en een grimmig asielbeleid stralen af op Samsoms gezicht
terwijl het ene feest na 't andere Rutte doet stralen van plezier onder 't gejuich 
van 700.000 feestgangers. 
Het voor het gemak even opzij zetten van principes is minachting van kiezers
die dat onmiddellijk zullen afstraffen. Dat heeft het CDA gemerkt met haar 
omhelzing van Geert Wilders en daarmee haar eigen ondergang, Sybrand 
bedankt! Dat merkte Groen Links met handjeplak over 'n vredesmissie die in
werkelijkheid oorlogsmissie was, Jolande bedankt! Hoeveel mensen gaan bij
eerstvolgende gelegenheid zeggen: Diederik bedankt!? 
En ja, Marianne Thieme is standvastig, haar signaal over de internationale 
regels hoort bij de taakopvatting van die partij. Dat ze zich er mee niet erg 
populair maakt is duidelijk. Dat wist ze best, maar het maakte geen verschil.
Waarschijnlijk wordt 't nooit een grote partij maar er is wel een vaste trouwe 
aanhang, juist vanwege de principes. En bij de PvdD weten ze wat hun vaste
aanhang waard is, die houdt dus vooral vast aan principes. In zoverre lijkt ze
een beetje op de kleine christelijke partijtjes, waarop heel wat kritiek past, 
maar principieel zijn ze wel en dat zie je aan hun verkiezingsuitslagen. 
Nooit die jojo-zwabbers van de grote partijen die dán weer de grootste, dán 
weer gedecimeerd zijn. Een beetje meer principes en daarmee wat stabiliteit
in de samenstelling van het politieke spectrum zou ons land in deze barre 
tijden zeker goed doen. 
Daarvoor is 15.000 euro verspild vuurwerkgeld een peulenschil. 

John Zwart – 7 mei 2013 

 
O ja, Groen Links: oorlog voeren is het verst verwijderd van 
'duurzaamheid'. Er wordt veel vernietigd, bitter weinig opgebouwd
en daarbij is oorlog voeren misschien wel de meest milieuvervuilende
activiteit van de mens op aarde.. 

Reageer    

 


 

Pesten


vrij spel voor de hyena's ..

Pesten  

Onlangs was er weer een dramatisch bericht uit Vlaanderen. 
Een scholier door langdurig pesten de zelfgekozen dood in gedreven. 
Op het onderwerp wordt in Nederland al jarenlang regelmatig het zoeklicht gericht. 
Ik vind dat het helemaal verkeerd wordt benoemd, "pesten" was van oorsprong óók
goedaardig. Gewoon een grapje met iemand uithalen – de soort waarover mensen 
zich terecht ernstig zorgen moeten maken is het "treiteren", vaak in stelselmatige 
vorm. Dat heeft, in tegenstelling tot een pesterijtje, al te vaak desastreuze gevolgen. 
Het kan iemands zelfvertrouwen ondermijnen, z'n zelfbeeld blijvend verminken, 
z'n bestaan verzieken – het kan een carrière kapot maken, tenslotte zelfs iemands
zin tot leven vernietigen. Niet "pesten" maar "treiteren" benoemt dat probleem.
Treiteren is een werkwoordvorm waarin herhaaldelijk gedrag is opgesloten. 
Het wordt vaak gekenmerkt door een initiatiefnemer waar omheen zich snel meer 
en meer meelopers scharen. Die initiatiefnemer handelt soms uit een wrok van 
persoonlijke aard maar maakt er openlijk "vermaak" van om medestanders aan 
zich te binden zodat het effectief treiteren veel gemakkelijker wordt. 
"Geen groter vermaak dan leedvermaak" is niet zómaar een gevleugeld woord. 

Doordat recent "sociale media" (in dit verband een gotspe) en traditionele media
elkaar gingen versterken is het treiteren veel meer verbreid en zwaar bedreigend
geworden, ook politieke kringen zijn er niet vies van. 
Het is te hopen dat men bedenkt dat schoolpleingedrag op het internet en voor
camera's en microfoons zich niet zo diep zal mogen invreten dat ons beschaving-
vernis geheel teloor gaat.
We staan zonder aarzeling klaar om barbaars gedrag in verre landen aan de kaak
te stellen met de onuitgesproken gedachte: "zo zijn wij gelukkig niet". 
Wij staan niet rap klaar met een AK-47 aan de heup of een kapmes in de hand. 
Maar de treitermethode waarmee we mensen soms aanpakken is minstens even
wreed. Men beseft blijkbaar als kwaadaardige antagonist niet meer dat iederéén 
plots tot doelwit kan worden.
"Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet", 
alweer een gevleugeld woord. 

 

Zo'n politiek voorbeeld was Job Cohen. Uitstekende burgemeester geweest 
van Amsterdam, onder wie grote oproerincidenten door zijn intermediaire 
aanpak achterwege zijn gebleven. Systematisch is de man tot een "schlemiel"
gemaakt door hem af te schilderen als iemand die consequent de allochtone
Amsterdammers  bevoordeelde en elk conflict uit de weg ging met "samen 
theedrinken". De namen en typeringen die voor hem in de "sociale media" 
werden bedacht zijn te schofterig om hier te herhalen. Alle ergernissen op één
man geprojecteerd, een knak in zijn loopbaan, het blijft hem achtervolgen. 
Pesten lokt steeds meelopergedrag uit, dat is minstens even triest. 
Ik zag ook hoe Charles Groenhuijsen plotseling kwaadaardig uithaalde naar 
publieke omroepbaas Henk Hagoort, juist toen die zwaar onder vuur lag 
vanwege zijn onzalige plannen voor reorganisatie. 
Ook ik uitte daar flink kritiek op, maar Groenhuijsen speelde het heel direct op
de man in plaats van op het plan, als redacteur bij Welingelichte Kringen. 

Hé bedacht ik opeens: was die Groenhuijsen vroeger niet NOS correspondent
in Amerika? Ja hoor, mijn oude geheugen werkt nog prima: Charles kreeg een
conflict met de NOS waardoor hij op nogal oneervolle wijze 't veld moest ruimen.
Groenhuijsen was niet meer te handhaven in NOS kringen omdat hij kampioen
afzeiker van zijn collega's was. O.a. de presentator-interviewer van klasse Twan
Huys moest het van hem ontgelden. 
Inzet van de strijd was presentatie van het 8 uur journaal. Pure kinnesinne dus,
die Groenhuijsen na al die jaren blijkbaar nog heel erg hoog zit, want hij liet 
zich verleiden tot het publiceren van een collage twitters over Hagoort na diens
presentatie van het NOS-NPO conversieproject: 
Een selectie van de minderwaardigste oprispingen op GeenStijl. Ongetwijfeld 
teneinde Hagoort, alias 'zultkop', doeltreffend door de stront te sleuren. 
Je kunt je op Welingelichte Kringen registreren om commentaar te leveren. 
Ik maakte er gebruik van om de lezers te wijzen op het persoonlijke NOS 
verleden van de redacteur, voor goed begrip. Mijn reactie verscheen in de late
avond online.. de volgende ochtend was hij verdwenen: weg, gecensureerd... 
De site Welingelicht ziet soms liever dat de lezers beperkt ingelicht blijven.

John Zwart – april 2013. 

   

Reageer    

 

 

 

 

 

Een mannenborst is plat en koud 
en glimt van militair vertoon

Een mannenborst is plat en koud – en glimt van militair vertoon 

Voor de zoveelste keer zal ik ergens staan om te herdenken. Waarom en hoe?
Ik was een jong kind maar heb nog vage herinneringen aan 5 mei 1945. De tijd 
ervoor was een bedrukte tijd. Op momenten zelfs in oorlogstijd wordt soms nog 
gelachen. Galgenhumor misschien, maar ik herinner het me niet. 
'Bedrukt', ja dat is het beste woord. Kort daarvoor zag ik Duitse troepen – of wat
er nog voor door moest gaan – terugtrekkend naar de Afsluitdijk. Een colonne 
met veel gewonden. Ze waren verslagen begreep ik, toch maakten ze me bang,
alsof ik voelde hoe een stervend roofdier nog gevaarlijk is met laatste razernij. 
Wat later: capitulatie! Ik wist niet wat het woord betekende, maar begreep dat de
oorlog over was. Geen dreunende laarzen meer, geen luchtalarm, geen 
aangeschoten neerstortende vliegtuigen. Het angstig zitten onder de trap voorbij.

Die omslag was zo groot, dat ik me niets kan voorstellen wat er ook maar een 
beetje op lijkt. Waar de spullen vandaan kwamen was onbegrijpelijk, maar plotseling
was er een uitzinnig feest, waarin iedereen met iedereen danste en sprong. En ze 
deden ook nog wel andere dingen, leerde me Remco Campert, maar die was zoveel
ouder dat hij mocht meedoen – ik niet, ik was te klein. Het leek alsof iedereen 
vriendje met ieder ander was, en oprecht. Alle jaren nadien was er geen bevrijdings-
feest als die eerste keer. Of dat wáár is, het zal de rood-wit-blauwe bril zijn waar
ik door keek.
Hoe erg het allemaal geweest was, daarvan wist ik ook wel wat. Die vliegtuigen 
gooiden bommen en dan stond zomaar een halve stad in brand en als we ze naar
beneden zagen komen wisten we dat hun bemanning het zelden overleefde. 
Dan waren er nog de treinen met halfopen goederenwagons met dik gaas: 
''beestenwagens'' waren dat. ''Ach die arme jodenmensen'' zij mijn moeder op een
toon die verder vragen verbood. 
Het herdenken werd al gauw belangrijker dan die 5e mei – dat het geen nationale
feestdag meer was nadat Juliana haar verjaardag elk jaar de natie wou ontvangen
op het bordes van Soestdijk, dat vond ik niet erg. Die zware bronzen klok op de
Waalsdorper vlakte, waar de mensen uit het verzet waren doodgeschoten, 
vond ik indrukwekkend. De 4e mei belangrijker dan de 5e. 

Toen ik naar zee ging ontmoette ik oudere collega's die varend de oorlog hadden
overleefd. Hun verhalen maakten alles meer realiteit dan de oorlogsfilms die ik
aan boord draaide als filmoperateur. Maar de films over de concentratiekampen
maakten me stil van verbijstering. Dat er zoveel leed stak achter die woorden 
van mijn moeder ''Ach die arme jodenmensen'' kon ik nauwelijks bevatten. 
Nog later voer ik ook met Duitse collega's, zij vochten aan de andere kant: 
de Kriegsmarine. U-Boot officieren, die god-weet-hoeveel ongewapende koop-
vaardijschepen naar de bodem hadden gejaagd. De meeste zwegen, die wel 
spraken waren de vrolijke vertellers over hoe het toeging – na een flink aantal 
glazen spraakwater kwam hun oude trots tevoorschijn, hoe zij jaren meester 
waren op de Nord Atlantik.. 'Aber was mit den KZ Lager?' vroeg ik dan. 
Ik zag twee soorten Duitsers, de ene diep beschaamd, de andere hield tegen 
beter weten in vast aan 'die Lüge'. Dan droomde ik van de kuilen met naakte 
uitgemergelde lichamen die ik op de films gezien had en was steeds overtuigd:
oorlogvoeren is het verschrikkelijkste waartoe de mens in staat is.De totale 
ontmenselijking vindt plaats, overal waar de wereld verandert in een slagveld.

Juliana mocht van mij best een krans leggen op de Dam, ze had weliswaar 
lekker in Canada kunnen afwachten tot de bui over was, maar dat ze het leed 
oprecht betreurde was duidelijk. Alleen die Prinz-Gemaal naast haar, in zijn 
uniform met al die ridderorden, die hoorde daar niet bij. Was het niet door zijn
afkomst, dan toch zeker omdat hij de oorlog had beleefd ''as the only one of
us for whom this war is fun'' zoals de Britten van hem zeiden. 
Voor Beatrix gold hetzelfde als voor Juliana ze was een kind zoals ik, had 
nauwelijks weet van het land waarvan ze ooit koningin zou worden.
Morgen staan daar Willem en Maxima. Ik ben gespannen. Hij maakte een 
bliksemcarrière bij de marine zonder echt veel zout op de lippen en heeft 
een prachtig uniform. Maar met zijn kroning afgelopen dinsdag was hij een 
"gewone koning in burger'' in eigen woorden. Maar wel een borst met ridder-
orden onder zijn hermelijnen mantel. Willem Alexander: we herdenken de 
verschrikking van oorlog, steeds wordt oorlog gevoerd, door mensen in uniform.
Je zult een sprong maken in mijn achting als je in jacket zonder versierselen
verschijnt.. dan demonstreer je echt modern koningschap. 

John Zwart 03.05.2013 

  De titel van dit blog is een strofe van Ivo de Wijs
uit:  'Een sonnet voor de koning' 

Reageer    

 

        


Lente stromen 

Net als de sappen in de planten en de bomen 
gaan ook mens, dier en geld 
in de lente weer stromen 

Fabrice Hund 

 

 

    
 
< na al het feesten in de massa is het nu tijd  
  om te gaan genieten van de natuur  
   
in rust en stilte de lente ondergaan   
videobeelden van paula  begeleid door   
verzamelde spreuken van loesje    

 

                     < koninginnenacht 
                  
misschien had je er geen tijd voor, want 27 uur televisie 
                   daarvan wou je niets missen, of amsterdam is te ver reizen,
                   of je moest juist vroeg je plekje bezet houden op de dam, 
                   of aan het ij -- peter eijking pakte de sfeer aan de grachten,
                   en in de jordaan voor je samen in 10 minuten videobeelden 
                   van de koninginnenacht 2013 in amsterdam 


Sonnet voor de koning 

Een land een volk een troon 
Een mevrouw die soms een toespraak houdt 
En voor ons zingt wanneer we bang zijn moe of oud 
Een moeder dus en niet haar zoon 

Een mannenborst is plat en koud 
En glimt van militair vertoon 
Geen taartenwoede maar een kroon 
Gelukkig is de vorst getrouwd 

Wie waakt er over wie vannacht 
Wie galmt oprecht zijn kreupel lied 
Wie wil nog knecht zijn wie regent 

O zangers geef de welpen kracht 
En laat de stem die ons straks ment 
Meer zijn dan een naam een vorm een vent 

Gemeenschappelijk sonnet van de dichters:
F.Starik, Ivo de Wijs, Ingmar Heytze en Ellen Deckwitz 
Een initiatief van "Met het Oog op Morgen" NOS

30.04.2013 

           Cheesecake  of   Een zinvol feest





  
  Iamsterdam is dressing up !

Een zinvol feest 

Nou vooruit dan, één keertje nog en daarna doen we weer gewoon. 
Over het algemeen ben ik niet zo negatief hoor, een langdurige slechte stemming
is erg ongezond. Dus een feestje in sombere tijden is echt zo gek nog niet. 
En men hanteert een krachtig argument, dat elk tegengeluid bij voorbaat al de 
mond snoert: 'het is maar ééns in de dertig jaar!' 
Maar toch zijn er een aantal bezwaren die ik niet wens in te slikken. In de eerste
plaats al die 'voorpret', al wekenlang. Is dat nou echt nodig oranjepromotors? 
Begrijpt u dan niet dat een overdosis aan enthousiasme zelfs welwillende geesten
murw slaat? Waarom moet ik van iedereen die er maar enigszins bij betrokken 
is van elke scheet op de hoogte worden gebracht? Het oefenen van het heraut-
getoeter en trompetgeschal dat moet weerklinken exact op het moment dat Willem
de drempel van de Nieuwe Kerk overschrijdt, dat heb ik nu al zo vaak aangehoord,
en alle prietpraat van die 'Voorzitters Der Oranjeverenigingen' en de 'royalty-
watchers'. Zucht... 
Radio 1, ooit mijn favoriete zender maar in enkele jaren afgezakt tot babbelbox
en jingle generator, zit nu op 't ongenietbare niveau van 'praatje over de heg'.
Ik dacht te kunnen vluchten naar Radio 4 maar ook daar ben je niet veilig: 
'Omroep Max heeft zichzelf omgeturnd tot 'Omroep Máxima': nonstop Argentijnse
tangos van Astor Piazolla met - vanzelfsprekend - de bandoneon van Carel 
Kraayenhof. 
Nou vind ik Piazolla een geweldige componist en tango prachtige muziek, maar
wekenlang steeds maar die Kraayenhof.. Hoor-es Jan Slagter, elke dag kaviaar
gaat zelfs vervelen. En Kraayenhof maar klagen dat hij steeds geassocieerd 
wordt met 'de traan van Máxima': wees toch eerlijk man: dankzij die traan heb jij
nu wereldfaam, niemand in Nederland had anders ooit geweten wat toch zo'n 
bandoneon eigenlijk voor een ding is! 

Zit ik me nou toch weer op te winden? 


Nee hoor, zover krijgen Jan Slagter, Carel Kraayenhof, jonkvrouwe Roëll of 
Kysia Hekster (van Poetin basher naar Oranje charmer, hoe snel kan je vallen)
mij niet. Veel erger vind ik al die bedrijven die opzichtig graaierig inhaken op 
alle gekte - AH is maar één slecht voorbeeld - ze irriteren me het meest door 
alle opgefokte gedoe. Elk probeert een graantje mee te pikken. Voor een 
stuiver en drie knikkers laten voedselproducenten verpakkingen maken met 
het konterfeitsel van Bea&Willem erop, om de inhoud voor het drievoudige van
de normale prijs te slijten, dat vind ik nou zowel klant- als majesteitsschennis,
daar is het kinderfotootje van Amalia in de Nieuwe Revue nog heilig bij. 
Onze gemeentelijke en andere overheidsinstellingen gaan zich ook ernstig te 
buiten. Normaal is er al jarenlang nergens tijd noch geld voor, maar nu draven 
sinds een week opeens drommen mensen rond in fluorescerende hesjes om 
geld te verspillen dat het verkeer doet ontwrichten. Dan nog al die project-
managers met werkploegen die van alles beplakken met oranje plastic folie.
Op de nieuwe overkapping achter Amsterdams Centraal Station waren maar 
net de reusachtige letters  A M S T E R D A M  aangebracht, nu hebben de 
hoogwerkers alles rood-wit-blauw-oranje overgeplakt. 
Het zal allemaal wel hoor, het is immers 'maar ééns in de dertig jaar'. 
De Amsterdamse hotels verdrievoudigden, net als de gestampte muisjes-
fabrikant, hun kamerprijs. Té gretig, ze krijgen hun trekken thuis: drieduizend
bedden nog niet geboekt. En Ahoy, waar al die BN-ers het 'koningslied' gaan 
zingen, heeft 13.000 plaatsen maar is nog niet voor 2/3 gereserveerd. Ondanks
een week getoeter door het ticketbureau vóór en ná elke nieuwsuitzending.
Wie zijn er nu gek. Het volk of de belanghebbende organisatie en commerciële
winstbeluste meute? 
Een waardig feest, oké, maar dan geen arenagedoe. Anders kunnen we Willem 
net zo goed weer als vanouds laten hossen en met wc-potten gooien. 
Valt er tóch nog iets te lachen... 

John Zwart – 26.04.2013 

 

 

Reageer    

 

Turdus Merula

 


4 uur 30 - Lentemorgen 

de merel wekte de zon en mij 
zijn improvisaties parelen 
omhoog omlaag weer hoog 
zonder een conservatoriumles 

ik speur naar zijn lied 
fluwelig in de toppen 
ontmoet zijn goudgerand oog 
voel klank die nog in stilte trilt 

en schaterlachend vliegt hij heen 
spot mij met mijn gebrek 
hangend aan taken van de dag 
terwijl hij hangt aan takken hoog 

en weer zorgeloos zingt 

 

John Zwart 

 


Laatste Kroningsberaad
 
tussen De heren Weijers, van den Ende en de Prins heeft inmiddels plaats
gehad en er is een besluit gevallen! 

Het Comité heeft besloten om het lied van John Ewbank en een ratjetoe van 
51 vrij willekeurige tv-persoonlijkheden (waarom mocht Bram Moszkowicz
eigenlijk niet meedoen?) toch maar gewoon als hymne te laten uitvoeren 
in de Ahoy van Rotterdam. 
Ondanks dat de teksten vol met grammaticale fouten zitten is men van 
mening dat het gezichtsverlies van terugtrekken ernstiger zal zijn dan 
gewoon het gezicht ophouden onder het aanhoren van deze narigheid. 

Het past immers helemaal in de nieuwe koningsstijl die door Willem Alexander 
werd geïntroduceerd: "We mogen fouten maken, ik ook". 
Let op mijn woorden: Koning Willem Alexander gaat hiermee helemaal 
school maken: 
Burgemeester Lenferink van Leiden haakt er op in als eerste: 
Hij wil net zo'n markante televisie persoonlijkheid worden als die Eenhoorn
van Alphen aan de Rijn. Na Boston moesten we hier ook weer zo'n rots in 
de branding van het kolkende wereldwijde terrorisme krijgen. 

Eén twietje en daar buitelen de fouten al over elkaar. 
                                                                                      22.04.2013



   Ga maar lekker oranjecarnaval vieren 
                              of anders: pak de trein naar Frankrijk, 
                              daar hebben ze een president ! 

 Crisisberaad  
                       Het Nationale Comité ter Viering van de Kroning zit
 met de handen in het haar. 
 Verbluft door het afkraken van het goedbedoelde, maar drakerige
 Kroningslied heeft de muzikale maker ervan de productie gestopt.
 Wat nu? 
 Ach, er is al volop keus. 
 Een zoektochtje op Youtube kan misschien uitkomst bieden? 
 De teksten? Het kan al gauw beter om "daar sta je dan" te verslaan.
 
Amsterdam - 
Zondag 21 april konden de terrasverwarmers op het Leidseplein uit blijven, 
voor de buitenzitters was het uit de wind best vol te houden. 
Maar "rokjesdag" is het nog steeds niet. Volgens het reglement van wijlen
Martin Bril moet dat "een onmiskenbare door-de-weekse echte werkdag" zijn, 
als meisjes en jonge vrouwen 's morgens vroeg voor de kast hebben gestaan
terwijl de ochtend zachte lentelucht beloofde. Dan is het besluit genomen om
naar hun werk een (kort) rokje aan te trekken boven hun blote benen. 
Geen weg terug is meer mogelijk en dat is dus bij voorkeur op een dag midden
in de week: dinsdag, woensdag of donderdag! 
In de middagpauzes gunnen ze zichzelf het genot voor de gekoesterde huid,
en daarmee gelijk hetzelfde voor het oog van de anderen. 
Nu zitten er nog maillots, lange broeken en hoge laarzen in de zon. 

Binnen in Eijlders Dichterscafé wordt door een paar dozijn bezoekers gewacht
op wat hen een twintigtal dichters zal gaan brengen over het aanstaande 
Amsterdamse Kroningsfeest. 
Het werd weer zeer gevarieerd zoals gewoonlijk. 
Natuurlijk komen altijd een paar opdraven met zo'n opmerking als "dat ze 
niets met oranje hebben", om gewoon wat uit de kast te trekken wat op deze
dag voor hen het beste uitkomt.
Maar méér dan gewoonlijk blijken er zich in het "thema" te hebben verdiept. 
Erg koningsgezind blijkt het aanwezige dichtersvolkje niet, evenmin als het
Eijlders' publiek. Maar toch? Ik verdenk ze ervan dat ze stiekem van de 
oranjes houden, want met wie anders kan je zo heerlijk de spot drijven? 

Geslaagd of niet geslaagd, het is zoals zo vaak een kwestie van smaak. 
De woordspeling op "Willem" - wil um - is zo gemakkelijk dat zelfs de 
Gamma Bouwmarkt daar al op kwam. Nu heb ik die in hun krantjes nog 
nooit op literair gevoel kunnen betrappen dus, helaas: te makkelijk. 
Dan was er ook een dichter die voor de nieuwe koning "jonge knapen laat
onaneren dat het een lieve lust is". De eerste keer dat ik iemand met een
goor tafereel hoor wegkomen omdat het zo duidelijk plagiaat is. 
Alex of Alexander is niet zo'n makkelijke naam om in te bouwen in gedichten,
vandaar dat men het liefst vasthoudt aan de traditionele Willem, al dan niet
gevolgd door een nummer - een "inkoppertje", helaas óók weer gejat. 
De enige grap uit het saaie interview van een paar dagen eerder, aan de 
"king to be" aangereikt door zijn tekstschrijvers: "In de wei naast Bertha 38". 
 
"Willem" en soms "Máxima" worden het meest toegezongen. 
Ook wel in plaats van de actualiteit liever terug met vele generaties, de derde
Willem als notoire zuiplap, liederlijke schoft en hoerenloper - de favoriet van
een dichter die uitgebreid een pornografische scène beschrijft onder de rok
van een hofdame. Alle scabreuze voordrachten krijgen veel bijval, waarbij 
de gierende lach van een magere overjarige bezoekster niet te missen valt. 
Taalkundig zat het allemaal een stuk beter in elkaar dan het - inmiddels al
afgevoerde - kroningslied. Maar of Ewbank hier inspiratie heeft opgedaan..
daarover heb ik mijn twijfels. 

Mijn lied van stil verdriet
(een troosttekst voor John Ewbank) 

Ik ben geen oranje hater
ik sleep ze niet door 't slijk
ik haat oranjeflater
en nam het liefst de wijk 

Ik wil geen nieuwe koning 
drie koninginnen lang genoeg 
zo'n sprook' van melk en honing 
was niet waar ik om vroeg 

Zoals hij mak'lijk op z'n zetel
die keurgemerkte taal uitslaat
maakt hem zo triest vermetel
het was beter als hij gaat 

Bij kroning zal hij burger zijn
in hermelijn zover ik weet
't admiralenpak lucht aan de lijn
met zijn lintjes bij de vleet 

Spiegel van ma, pa, bonpapa
niets past zijn trieste kroon
hij speelt enkel folklore na
en dat oogst niets dan hoon 

Een prins is wie ik houden wil
het liefst een beetje dom
die host met hockeymeisjes ja!
kom daar nog maar-es om 

Een glaasje-op ook geen bezwaar
voor wie niet meer dan prins wil zijn 
en dan: schaterlachen om elkaar
want steeds grimassen dat doet pijn 

 

John Zwart – 21 april 2013         Eijlders, Amsterdam

 

 

Reageer    

 

              
        
...
oranjecarnaval vieren met het verstand op nul 



Mariëlle Tweebeeke als koningin ! 

Hieronder geef ik graag dit podium aan Arnoud de Jong,
die altijd in staat is zelfs binnen het treurigste oranjetoneel
een vrolijke noot te laten klinken!  

 Public Relations (2) 

Eigenlijk wou ik helemaal niets schrijven over de a.s. kroning en de nooit 
te overtreffen feestelijkheden. Iedereen doet zijn zegje, moet ik nog iets 
toevoegen? 
Bovendien: ik voel me steeds eenzamer in eigen land, nu het overspoeld
wordt door golven van het nieuwe geloof: de jubel voor de oranjes. 
Sinds de terugkeer van de Willemien in 1945 is het Nederlands-Duitse 
vorstenhuis nooit eerder zo populair geweest. 
Ik ben verbijsterd van oranjegekte, met nog tien dagen te gaan! 
Terwijl het land zo kort geleden nog gonsde van de euro-nijd, van de
lastenverzwarings-woede, de bankiers-kruisiging, de topmanagers-
moordlust en de belastingontduikers-schandschriften, wordt opeens een
erfelijk welgestelde met een erfelijk belastingvrij topsalaris kritiekloos 
door ieder aan het hart gedrukt. 
Onderuit gezakt stond de toekomstige koning met saaie voorspelbare 
uitspraken ons een uur te woord via onze afgevaardigden Tweebeeke en
Nieman. Ach Ik voel me eenzaam in een land, altijd zo vol van kritiek 
en discussie, nu opeens zo ouderwets gezapig. 
Maar niet alleen ouderwets, óók nog ordinair smakeloos en infantiel, 
en dat is nog het ergste. Die idiote "oranje loper" en oranje rookwolken,
bij heropening van het 'Rijks' en de reclame-actie van "Kika-bouw", 
daar kromden mijn tenen al van, maar het idee van het "Koningslied" 
veroorzaakt vluchtneigingen, wég uit dit land met exhibitionisme van 
creativiteit op peil van "Holland op zijn smalst". 

Maar gelukkig, ik ben weer helemaal blij! Ik ben toch niet alleen: 
Nico Dijkshoorn en Wim de Bie steunen mij in m'n plaatsvervangende
schaamte. Ik houd 't er maar op dat Nederland tijdelijk helemaal 'murw'
is van jaren negativisme en gedoogkabinetten, het land wil massaal 
even oranjecarnaval vieren met het verstand op nul. 
Willem 4 zet een narrenkap op in plaats van kroon. 
En dan weer als vanouds er tegenaan, met chagrijn. 


John Zwart, 18 april 2013. 

Mariëlle Tweebeeke als koningin. 

Gisteravond keek ik naar 'het' interview. Niet naar het geleuter daarna, want 
Femke Halsema trek ik niet langer dan twee zinnen. 
Het aanstaand koningspaar werd geïnterviewd door Mariëlle Tweebeeke en 
Rick Nieman. Om misverstanden te voorkomen: Ik ben tegen de monarchie. 
Vooral omdat het een staatsvorm is die in een moderne democratie niet meer
past. Het is een archaïsche elite die alleen nog maar in operettes hoort voor 
te komen. Helaas schijnt de meerderheid van ons volk nogal gecharmeerd te
zijn van operette als staatsvorm. Het zij zo. 
Maar als we dan toch de operette in stand willen houden, laat de acteurs dan
tenminste auditie doen. Want die erfopvolging zadelt ons op met redelijk 
eigenaardige figuren. Het is nog een meevaller voor ons dat Willem-Alexander
Máxima heeft weten te strikken voor de rol van koningin, maar hijzelf trekt 
met zijn babyface bepaald geen volle zalen. 
Waarom is het ons toch niet gegeven om bijvoorbeeld iemand als George 
Clooney, Brad Pitt of Johnny Depp als koning te hebben? 
Dan valt er tenminste nog wat te genieten, zeker voor de hofdames. 

 

En qua salariskosten zullen Willem-Alexander, George, Brad en Johnny 
elkaar waarschijnlijk niet eens veel ontlopen. Zeker niet als we George laten 
sponsoren door een koffiemerk. Maar nee, wij moeten het doen met een slap
aftreksel van Porgy Franssen. En dan nog zonder diens acteertalent. 
Sorry Porgy. 
Willem-Alexander zal best een heel aardige man zijn. Maar je ziet hem toch
eerder als collega van de boekhouding, niet als koning. Goed. Zucht. 
Tijdens het interview kreeg ik zo'n onbestemd gevoel van 'de monarchie heeft
z'n langste tijd gehad'. Daar werd ik iets vrolijker van, tot ik bedacht dat ze 
dan nog steeds bijna twee eeuwen in het zadel kunnen blijven. 
Niettemin, toen ik de jongelui daar zo zag zitten dacht ik: 
dit gaat het niet worden. Het ziet er gewoon allemaal te lullig uit voor deze 
moderne tijd. En dan die zelfverzekerdheid waarmee Amalia de troon al in het
vooruitzicht wordt gesteld… Dat zou wel eens een behoorlijke misrekening 
kunnen zijn.
Kunnen we interviewster Mariëlle Tweebeeke niet als koningin krijgen? 
Die kijkt altijd zo lief. Hoewel je dat natuurlijk nooit tegen haar moet zeggen.
Dat is je reinste majesteitsschennis. 

Arnoud de Jong – 18.04.2013 

 

 

Reageer    

 

Public Relations (1) 

 

Public Relations 

Er gebeurt elke dag meer dan genoeg in Nederland om de tv en ochtendbladen 
weer te vullen: een schrijver, acteur of cineast die een kalf, griffel, pen of penseel 
wint; een natuurbeschermer die een bos op de veiling gooit voor de hoogste bieder;
een premier die ons de lastenverzwaringscrisis luchtig uit het hoofd babbelt, want
het zit allemaal alleen maar 'tussen de oren'; een staatssecretaris, die faalde om 
een dissident die naar het veilige Nederland vluchtte bescherming te bieden – 
ja we kunnen nu eenmaal niet iedereen even gastvrij ontvangen. 
We moesten immers al gastvrij zijn voor een bevriend staatshoofd, die over ons 
gas gaat – voor wie die dissident juist op de vlucht was. We waren ook gastvrij 
voor meneer Draghi omdat hij over ons kastekort gaat. 

Journalistiek is een vrij beroep, dat merk je deze dagen weer, want soms is het 
echt onduidelijk waarom iets wel of niet "breaking news" moest zijn. 
Zo vernamen we ook dat we gastvrij waren voor Bibber. Bibber, wie is dat nu weer?
Als je dat niet weet, dan leef je niet in deze eeuw: Bibber is een verwend Canadees
joch die prepubermeisjes last van een nat slipje bezorgt. 
In een onbewaakt moment zag ik hem even op het scherm. Hij kwam aan 't eind
van een lange staaldraad als een soort engel Gabriël uit de hemel dalen, op zijn
rug voorzien van een set plastic opblaasvleugels. 
Bibber is een genie, want al vóór zijn tweede verjaardag begon hij op een 
trommel te slaan. Al mijn kleinkinderen óók, maar die laten zich gelukkig niet
ophijsen met een stel nepvleugels. 


Gastvrij als we zijn voor alle buitenlands "stardom" hoefde hij niet anderhalf uur
in de rij te staan, zoals alle andere toeristen – hij mocht vóór iedereen langs 
zó het Anne Frankhuis in, als eregast van de Anne Frank Stichting. 
"Anne Frank was een gewoon meisje, een gewoon leuk meisje", schreef hij na
zijn bezoek in het gastenboek. "Als ze in deze tijd had geleefd, dan was ze 
waarschijnlijk één van mijn gelovigen (beliebers) geweest".
Verbeeld je maar niks Bibber, Anne was veel te slim om voor jou te springen,
te gillen en in haar broekje te plassen. Anne was een meisje met inhoud en 
schrijftalent.
Zaterdag mocht onze best betaalde aow-gerechtigde, mevrouw Beatrix van 
Oranje als eregast van meneer Pybes de denkbeeldige sleutel van het nieuwe 
Rijksmuseum omdraaien, om als allereerste de heropende kunsttempel te 
betreden. De rijen wachtenden daar waren heel wat langer dan bij de entree 
van het Anne Frankhuis. Ongetwijfeld heeft het Rijksmuseum ook een gasten-
boek. Zou de koningin daar ook iets in geschreven hebben? 
Iets als: het is prachtig geworden, pronkstuk is natuurlijk de Nachtwacht van 
onze beroemdste schilder Rembrandt. "Als hij in deze tijd geleefd had, was hij
ongetwijfeld mijn meest toegewijde koningsgezinde onderdaan geweest". 
Nee, zoiets doet Beatrix niet, die weet heel goed dat ze alleen maar even 
koningin van een klein landje mocht zijn. 

John Zwart – 15 april 2013 

De premier 
die ons de crisis luchtig uit het hoofd babbelt - het zit immers
alleen maar tussen de oren..

 

Reageer    

 

De uitgerekte navelstreng  en verdwaalde jongens in Syrië

 

De uitgerekte navelstreng en verdwaalde jongens in Syrië 

Als Nederlanders naar Canada of Australië zijn geëmigreerd blijven ze graag drop
en pepernoten eten, misschien af en toe de webradio beluisteren, maar ik weet 
zeker dat ze het niet op prijs stellen wanneer de Nederlandse overheid van ver 
overzee zich blijft bemoeien met hun bestaan daar. 
Nederlandse clubs en gezelligheidsverenigingen zijn oké, zolang 't maar eigen 
initiatief is. 
Nederland was vooral immigratieland voor Marokkanen en Turken. 
En de Marokkaanse en Turkse overheden proberen niet alleen een 'greep' op hun
landverhuizers te houden, ze willen dat zelfs op de tweede, eventueel derde
generatie. In feite betekent dit: blijvende bemoeienis met een grote groep jonge
Nederlanders. Na een kleine peiling bij jonge Turkse Nederlanders durf ik de 
bewering aan dat lang niet allen gelukkig zijn met het gedrag van de overheid van
hun ouders of grootouders. 
Met die blik bekeek ik de commotie over het jongetje Yunus tijdens het bezoek 
van de Turkse premier Recep Erdogan. Meerdere tientallen gesluierde vrouwen en
wat mannen plus enkele meegebrachte kinderen stonden te schreeuwen met wat
spandoeken. De beelden werden herhaald op onze tv getoond. Deze mensen 
kwamen op de been na een ophitsende uitzending van een turks tv-station, dat
eigendom is van de Erdogan familie, ook in Nederland met schotels te ontvangen.
De NOS verbreidde ook die tendentieuze berichtgeving. 

Alleen al in Amsterdam wonen 39.000 mensen van Turkse afkomst, 3 generaties
(cijfers 2010). Duizenden Turkse Nederlanders voelden zich niet geroepen om 
hun ongenoegen over dit éne jeugdzorg-geval kenbaar te maken. Ze waren óf niet
geïnteresseerd, óf herkenden het als opwinding georkestreerd door het Erdogan 
bewind dat Turkse Nederlanders moest duidelijk maken dat het verre herkomst-
land scherp oog houdt op zijn emigranten. In Turkije probeert men een stap terug
te doen uit de zuiver seculiere staat naar een staatsvorm waarin het islam-geloof
(weer) invloed krijgt. 
Daarom is Erdogan tegenstander van integratie, de uitgezwermde kinderen van 
Turkije moeten niet te veel verwestersen, dat zou maar een verkeerde invloed 
hebben op de mensen in het thuisland: Turkije is weliswaar ver weg maar immers
toch dichtbij genoeg voor vakanties. 

Graag gebruikt hij zijn invloed op de emigranten om ze bewust te houden van 
restricties die hij als normen en waarden ziet. Dat houdt óók in: nooit kinderen 
brengen buiten het islamitisch milieu en handhaven van de overtuiging dat homo-
filie ziek en zondig is. Voor de meerderheid van de Turkse Nederlanders in de 
grote steden is de integratie echter aardig op gang, men ziet zelf in dat meer 
aanpassen aan de Nederlandse cultuur, zonder zichzelf er geheel in te verliezen,
de beste kansen biedt om in deze maatschappij te slagen. Daarom is het goed 
dat de Nederlandse regering bij monde van premier Mark Rutte een duidelijk 
standpunt innam. Zo werd ook duidelijk dat het probleem van 't Yunus-gastgezin
zich niet zou hebben voorgedaan als maar meer islamitische gastgezinnen zich
hadden aangeboden voor kinderopvang. 
Wat gebeurde er toen? Toen een duidelijk beroep werd gedaan kwam opeens 
een stroom aanbiedingen los van moslimgezinnen die graag een of twee kinderen
wilden opnemen. Er was wel degelijk interesse en bereidheid. 

Ik heb veel vrijwilligerswerk gedaan bij sportverenigingen. Het viel mij op dat we
moslimkinderen onder onze leden hadden, maar dat er nooit vaders (of moeders)
zich beschikbaar stelden voor begeleiding of klusjes. Van het bestuur hoorde ik
de klaagzang: "ze komen voorrijden, dumpen de kinderen en rijden weg. Dan 
mogen wij ze de hele middag verder bezighouden". Maar werd er wel gepraat 
met die ouders? Werd een stevig beroep op hen gedaan? 
Ik zag het niet en ik wist het niet. 
Eén van onze vrijwilligsters had moslim buurvrouwen. De afstanden naar winkel-
centrum, scholen etc. waren groot, een handicap: de vrouwen konden niet 
fietsen, ze durfden het ook niet. We besloten een paar vrouwen fietslessen te 
geven op de atletiekbaan, daar breekt niet zo gauw iets. We spraken met de 
vrouwen over het vele werk dat er te doen was, en altijd maar vaders te kort... 
Een week later boden zich opeens twee turkse en een marokkaanse vader aan!
We moeten de koning van Marokko en de premier van Turkije buiten spel zetten,
elkaar tegemoet treden. Jeugdwerkloosheid is boven 15%, maar onder allochtonen
dubbel zoveel. Als we bij die stage aanvragen en beginners baantjes, waarvoor
stapels sollicitaties binnenkomen, die jongens die Ali of Mohamed heten nou eens
niet onderop leggen, maar er af en toe eens eentje bovenaan doen... 
Misschien is dat de beste stap om Jihad avonturen te voorkomen. 

John Zwart - 6 april 2013 


 

 

je kunt natuurlijk ook kiezen om radicaliseren aan te moedigen
- door te generaliseren zet zo'n proces zich misschien vanzelf in gang 

Reageer    

 

Voor de lente - van Nafiss en van Fabrice  

Toegevoegd 4 april 2013 door de redactie 


Zomertijd 

De klok is weer een uur vooruit.
de zomertijd begint
en de bomen hebben het nu al heet
ze lopen naakt rond
geen blad die hun schaamtakken bedekt 

Als het zomertijd is, waarom
dunne meisjes op straat in hun
dunne jasjes rillen en bang zijn
om dik te lijken in een warme jas?
waarom droogt een koude druppel
snel op in de ooghoeken van de
daklozenkrantverkoper? Waarom
kunnen de extra geschonken dekens
de bedden in de Sint Josephkerk niet
meer opwarmen? Je zou bijna zeggen
dat de hitte naar mijn hoofd stijgt. 

Nafiss Nia 31.03.2013 

 

Waar blijft het licht...

In tijden van wachten op zonlicht
droom ik van een kust
met glimmende steentjes en schelpen,
met kabbelend water en golven met druppels als diamanten,
die schitteren in alle kleuren van de regenboog.
Ik wacht niet op zon,
die in de zee zakt,
maar op de zon,
die uit de zee zal opkomen.

Fabrice Hund 01.04.13

 

 

 

 

 

Reageer    

 

1 april, 't is geen grap  

 

1 april, 't is geen grap  

Gistermiddag dwarrelde er nog even een korte sneeuwbui. 
Vanmiddag géén wolken, ik ben naar het meer gelopen. Het is allang lente,
zelfs Pasen - jaar na jaar zie ik dat weekend bootjes overal kris kras rond
varen. Niet dat ik ze nu mis, maar het is wel een vreemd gezicht, dat lege 
klotsende zwarte water onder een hemel van onwerkelijk diep poollucht-blauw.
Net als een week geleden blaast de grimmige winterwind de tranen uit mijn
ooghoeken. 
De sloot achter het huis was vanmorgen toch weer helemaal dichtgevroren.
Het ijs is na de middagzon telkens weg, maar de volgende morgen steeds 
weer een nieuwe starre ijskorst. Vorige zomer waren er zoveel blauwe reigers 
en aalscholvers, werd gezegd, ik denk na deze langdurige winter dat er heel
wat het eind ervan niet hebben gehaald. 

In Flevoland bij Lelystad zag ik onlangs in het veld nog een paar zilverreigers
staan wachten, wachtende op wàt? De vis in de ondiepe stukken van de
Oostvaardersplassen was voor reigers nog onbereikbaar. Misschien wachtten
ze tot de aarde opeens bewegen zou? Want de mollen onder de grond voelen
de noordenwind niet, ze zijn al erg actief. 
In Amsterdam, aan de Oudezijds Voorburgwal bij het Oudekerksplein, zag 
ik een blauwe reiger die een slimme oplossing vond om de winter te kunnen
overleven. Hij heeft een vast plekje ingenomen vlak voor een spareribs en 
steakhouse, er valt hem genoeg ten deel om zijn buikje rond te eten. 
Passerende toeristen, wandelaars met honden, fietsers, pizzakoeriers, taxi's,
het doet hem allemaal niets, hij gaat er hooguit één stapje voor opzij. 
Stadsnatuur, net als de groene halsbandparkieten, die kwetteren in de kale
bomen bij Artis. 

Buiten de stad is het klimaat barser. Maar onmiskenbaar gaan er overal
ontwikkelingen door, misschien wat langzamer, maar toch... 
Heel veel gebeurtenissen overlappen elkaar nu. Een vroegbloeier als het 
sneeuwklokje houdt het bij deze lage temperaturen máánden vol en bloeit 
nog steeds, terwijl de vroegbloeiende krokussen in maart een flinke knauw 
kregen. De latere gecultiveerde soorten staan nu vertraagd in bloei, samen 
met de narcissen die het ook zwaar te verduren hadden. 

Tussen het gras heel ijl het opstekende jonge groen van het fluitekruid, 
samen met de botergele bloemen van het klein hoefblad en het speenkruid,
die door de felle zon hun hartjes spontaan lieten openspringen. 
De boer zat met de mest "in zijn maag". Alle opgeslagen wintergier moest 
hij toch eindelijk kwijt. Maar de grond is kurkdroog door wekenlang vries-
drogende harde wind. Uitgereden mest wordt niet vermengd met regenwater
door de weidegrond opgenomen - overal tekenen zich bruine strepen af door
het veld en de wind blaast de gedroogde massa in de vorm van poederstof
door de lucht. 
"Puur natuur", zeggen ze, maar ik vind het stinken, kilometers in de omtrek.
Maar ik heb niet het lef om erover te klagen, ik ben "stadse import". 

De brandganzen voelen aan de wind die uit Lapland aanwaait dat ze nog
niets te zoeken hebben in Siberië. Ze moeten de velden nu delen met de 
smienten, de wilde eenden, de kieviten, scholeksters en grutto's. Terwijl het
gras nog altijd bijna niet groeit, dus er weinig te grazen is voor ganzen en 
eenden, en geen insecten en wormen voor de kieviten en de grutto's. Er zijn
er die vlak langs het asfalt van de weg in de grond spitten. 
De boer ziet de vogeldrukte op de weiden met lede ogen aan, eigenlijk wil
hij dat gras over een maand al maaien, het gras dat van hem is... 

Het paar nijlganzen vliegt met veel lawaai over, de luidruchtigste onder hun
soortgenoten. In de beschutting is te voelen dat de zon aan kracht wint. 
Knoppen van bloesembomen beginnen te zwellen, er vliegen zowaar wat 
muggen tussen struiken en boomkruinen, in de verte hoor ik één koolmees
zingen: te-piet! 
Hij weet het zeker: twee weken nog, dan trekt de groene lentewade over 
alles wat op en in die aarde leeft. 
Nu eerst hete chocolademelk en voor de laatste keer: stamppot boerenkool.

John Zwart - 01 april 2013 . 

Het is zover  

 

 

 

Het gedicht hiernaast is van Ivo de Wijs 

uit de bundel "Vroege vogelzang" 

 


De Koolmees 

Hoor hoor de koolmees zingt zijn lied
Hij zal op zoek zijn naar een wijfje
Zijn kleine hart spat uit zijn lijfje
En pompt:
twiet-twíet twiet-twíet twiet-twíet 

Ik heb de nestkast schoongemaakt
Voor hem maar ook voor zijn beminde
Helaas hij kan geen vrouwtje vinden
Dat van hem in vervoering raakt 

Hoor hoor de koolmees zingt zijn lied
Van steeds herhaalde complimenten
Hij wil zo graag want het is lente
Hij wil wel maar het lukt hem niet 

Maar hij heeft hoop en hij houdt moed
Die vruchteloze hartenbreker
En één ding één ding weet ik zeker
Nog nooit klonk eenzaamheid zo zoet 
 

Reageer    

 

Kunststof  

Misschien open voor een andere mening?
Kunststof  

Als je een programma zo noemt begeef je jezelf in de gevarenzone. Het is 
aardig pretentieus en vraagt inspanning zo'n titel steeds maar weer wáár te
maken. Van jaar tot jaar...
Toch rechtvaardigen juist zulke programma's – naast andere cultureel gerichte
als 'opium', boekbesprekingen en programma's met het focus op historie of 
natuur, politieke achtergronden of onderzoeksjournalistiek – het bestaan van
onze publieke omroep. De enorme vracht aan passief vermaak of sport 
gerelateerde programma's die kijkers en luisteraars in massaliteit moeten 
trekken kunnen heel goed uitsluitend door de commerciële aanbieders worden
verzorgd. Temeer nu alle topsport allang een bedrijfsmatige activiteit werd is 
het onlogisch dat zo'n groot deel aan zendtijd hiervoor wordt geclaimd, dit feit
komt alleen doordat reclame zich daarin zo graag bij voorkeur nestelt. 
Series met het karakter van een "soap" horen er natuurlijk ook niet in thuis. 
De naam zegt het al, die komt van oorsprong uit Amerika waar zulke series
bij uitstek het middel waren om zeeppoeder aan de man/vrouw te brengen.
De publieke omroep wordt door de belastingbetaler en uit de ster-inkomsten
gefinancierd. De gelden uit reclame werden van jaar tot jaar belangrijker. 
In die werving concurreert de publieke omroep met de commerciële. 
Zo vervaagden de verschillen op alle fronten: de soorten van programma's, 
de honoraria van 'anchor' mannen en vrouwen in 'personality shows', alles 
trekt zich aan elkaar op. Om al deze ambities te realiseren is reclame van 
bijverdienste tot bijna hoofdzaak geworden. 
Tegelijk zijn steeds meer en grotere reclameblokken de grootste ergernis
van kijker en luisteraar. We horen de omroep gemachtigden steen en been
klagen over de kortingen die opgelegd worden in de bezuinigingsronden. 
In crisistijd waarin ze al hard moeten knokken om reclame inkomsten 
kunnen ze straks geen 'kwaliteitsprogrammering' meer leveren! 


Misschien kunnen we de publieke omroep nog redden, want soms werkt 
"beter ten halve gekeerd dan ten volle gedwaald" nog het best als een
overlevingsstrategie. Dus niet zoals omroepbaas Henk Hagoort 't aanpakt,
hij denkt als een slechte manager in een commercieel bedrijf: de omzet 
zakt, dus dan moeten we een nieuw imago in de markt zetten...
Een nieuwe naam, een blits logo op ons roerend en onroerend goed, nieuw
trendy briefpapier. Het mislukt en in een commercieel bedrijf verdwijnt de
slechte manager met een vertrekpremie, terwijl het bedrijf hopelijk net 
niet failliet gaat. Ooit betaalden we 'kijk en luistergelden' en hadden we 
omroep zonder reclame. Nu is de omroep schijnbaar 'gratis', maar is zij 
vergeven van imbeciele reclame in blokken met sluikboodschappen er 
tussen. Ondanks klagen heeft de omroep door haar januskop tot voor kort
altijd over stijgende budgetten kunnen beschikken, die gelden verdwenen
in de oneigenlijke competitie. 
Het moment is gekomen voor het doen van een radicale ingreep. We gaan
niet langer voor kwantiteit maar kwaliteit en dat kan met "minder is méér".
Diverse zenders kunnen uit de lucht, door de overblijvende te vullen met
publieke omroep waardige inhoud, zonder reclameboodschappen. 
Plaatjespluggende over het paard getilde babbel dj's kunnen er meteen uit.
Al die overjarige sport nabeschouwers er achteraan. Jellie Brouwer en Petra
Possel krijgen wat mij betreft nog een kans, maar niet onvoorwaardelijk.
Heus het kan allemaal en zal beslist een verademing zijn met enkele echte
"kwaliteitsprogramma's" die minder kosten dan de keus voor het 'zappen' 
tussen tien keer meer van hetzelfde. 
Je moet wel even lef hebben maar half Nederland zal dankbaar zijn. 

John Zwart – 22 maart 2013.


 

 

Publieke omroep waardige programma's 

Reageer    

 

Lentetekens  

 

Lentetekens 

Het wil nog maar niet met de lente, dit dertiende jaar van de nieuwe eeuw. 
Vandaag heb ik nog even een rondje gemaakt langs mijn favoriete routes, om
te zien welke signalen er zijn waar te nemen. Eén keer hoorde ik het geluid van
de kievit en even later zag ik een paartje boven een weiland hun tuimelende 
baltsvlucht maken. Daar zouden nu eigenlijk volop grutto's moeten zijn, druk 
bezig met hun voorbereidingen om te gaan broeden. Niets te zien – 
De straffe wind blaast me de tranen uit de ooghoeken. 
Geen wonder dat de natuur nog maar even de adem inhoudt. Geen insecten en
vlinders voorlopig, dus ook geen eten voor jonge grutto's en ook geen rupsen 
voor jonge mezen van paartjes die te vroeg gaan broeden. 
Een weekend lang werden we even voor het lapje gehouden, wij mensen. 
We stormden massaal naar de kust, waar de strandtentexploitanten vanzelf
onmiddellijk hun terrassen inrichtten en de rotan en plastic zitjes hun berging
uit sleepten om ons ermee te lokken, achter het glas. 

Onze wintergasten trokken zich van die opwinding niets aan. 
De grauwe ganzen en brandganzen zijn er nog steeds, de smienten ook, 
grazend van het traag groeiende gras. De sneeuwklokjes, ja die bloeiden wel
in februari, om weer op te duiken nadat ze een poos bedolven werden onder 
de sneeuw. Die houden zich altijd aan de kalender, 
daar zijn het dan ook sneeuwklokjes voor. 

De botanische krokussen waren iets later dan verleden jaar, maar lieten zich
door die paar zonnige dagen begin maart toch verleiden, openden hun kelkjes
hoewel er nog geen hommel zich op de vleugels heeft gewaagd. De moedige 
crocus thomassianus werd afgestraft door nachten met meer dan vijf graden 
vorst – ze zijn niet zo hard als de sneeuwklokjes en liggen na drie nachten 
van zware nachtvorst plat. 
In de sloot achter mijn huis is het oude ijs nog steeds niet geheel weggeweest
Na een paar uur met middagzon er op komen de randen los, maar 's morgens
is het van oever tot oever opnieuw weer dicht. In mijn herinnering gebeurde dat
hoogst zelden midden maart. 
Elk jaar is het weer een zorgelijke afweging: 
wannéér toch moet ik een stinzenplanten*) excursie houden, als ik me aan
jaargemiddelden houd ben ik óf te vroeg en vertonen de anemonen, de 
holwortels en bostulpen alleen nog maar blad, óf ik ben te laat en dan zijn 
de meeste al uitgebloeid.
Ik loop langs het meertje, een vlucht aalscholvers vliegt over en er zijn een 
paar futen aan het duiken naar vis. Die futen laten hun schorre kreten niet 
meer horen, al klonken die voorjaarstekens vorige week al een paar keer.
Op de terugweg zie ik een meerkoetenpaar achter een stel slome wilde
eendenmannetjes aanjagen en uit de bosjes klinkt opgewonden gesjilp van 
een troepje musjes. Dat geeft de burger weer moed. 

John Zwart – 16 maart 2013 


winterakoniet 

 *) Stinzenplanten – natuurlijke, origineel wilde, bloeiende bol en 
knolgewassen; als exoot hierheen gebracht uit zuidoost Europa. 
Vooral vanaf de zeventiende eeuw konden ze zich handhaven en 
vermeerderen in oude tuinen en parken bij pastorieën, buitenhuizen
en paleizen.
Hortus Botanicus Amsterdam: Excursie 23 maart a.s.
 

Reageer    

 

Infotainment en eeuwige roem  

 Infotainment en eeuwige roem  
(Deze introductie mag u ook overslaan) 

Het was ergens tegen het eind van de winter in 1972. 
De late namiddag uit Stuttgart op weg naar huis. Goed weer, droog zwart asfalt.
Om zes uur Karlsruhe voorbij, Rasthof Bruchsal, even een hapje eten, dan 
weer verder. Radio aan: "Verkehrsdurchsage". Er komt een sneeuwstoring aan
uit het noordoosten over Nordrhein Westfalen en Rheinland Pfalz, die mogelijk 
het verkeer ernstig gaat hinderen. 
Voorbij Heidelberg dwarrelen eerst wat vlokjes, geen probleem. Maar dan valt 
het dichter en dichter, Darmstädter Kreuz, auto's voor me minderen steeds meer
hun vaart en nog voor Idstein staat alles stil. Acht uur: "Verkehrswarnung". 
Op de E35 staat een file van tien kilometer. Tegen een helling zijn er enkele 
vrachtwagens gaan glijden, overdwars versperren ze de rijbanen. Eenmaal tot 
stilstand komen ze niet meer op gang. 
Wegslepen kan pas nadat het sneeuwen stopt. Volgen wat nuttige aanwijzingen
voor gestrande automobilisten: 1. Laat uw motor niet constant stationair lopen, 
het kan uren duren. 2. Voorkom dat u straks met een lege tank staat. 3. Trek 
meer kleding aan mits voorhanden en blijf warm door soms flink te bewegen. 
4. Start zo nodig af en toe, een kwartiertje om niet te veel af te koelen. 
De sneeuw bleef vallen tot vier uur 's nachts. Alles in doodstille rust, alsof de
Autobahn niets dan een langgerekte parkeerstrook was in een kniehoog vredig
sneeuwlandschap. Langzaam werd het licht. 
Zeven uur klonk het gegrom van een naderend voertuig. Tegen de rijrichting in
kwam een Hanomag AL28 op terreinbanden omlaag ploegend door de sneeuw 
van de vluchtstrook. Overal gingen deuren open, vrijwilligers reikten bekers hete
koffie aan. Hebt u voldoende brandstof? Het nieuws: 
Bovenaan begint het al te rijden, het is acht kilometer tot de eerste Raststätte.
Als het gaat rijdt u beter maar wat verder door, want daar zit het bomvol voor 
"Frühstück"... Drie kwartier later kon ik verder, de Autobahn naar Keulen was 
weer schoon, ik reed liefst ineens door. 
Twaalf uur had ik vast gezeten. Toen even naar huis gebeld, 't was al begrepen:
de radionieuwslezer sprak van veel sneeuw en stremmingen in Duitsland.


Infotainment en eeuwige roem 

Een herinnering van een ongewone belevenis hiernaast, maar niet spectaculair,
dus waarom schrijf ik dit? 
Destijds was er, behalve in mijn eigen kring, niemand in geïnteresseerd, 
vandaag zie ik zo duidelijk hoe enorm onze samenleving veranderde in 40 jaar.
Alles schreeuwt voortdurend en overal om aandacht, "nieuws" wordt van minuut
tot minuut bedacht en ons toegesmeten in de vorm van "one liners" wisselend
met reclame. Het meeste is non-news: straatinterviews en "infotainment". 
Gisternacht begon het in Noord Frankrijk en België flink te sneeuwen, maar in
Parijs stapte een Nederlandse meneer in zijn auto om naar huis te rijden. 
Bij Rijssel gebeurde wat mij 40 jaar geleden bij Idstein overkwam, hij liep vast
in de sneeuw. Het verschil: er was een meerdaags weerbericht beschikbaar, 
zware sneeuwval al twee dagen aangekondigd en de meneer had een iPhone 
op zak. Onze radiopresentators belden hem van uur tot uur om te horen: 
"zit u nog steeds vast in de sneeuw?" Verbijsterend hoe alles infantiliseert 
waar je bij staat. Op de televisie werden we uitgebreid geïnformeerd over twee
kacheltjes die er in de Sixtijnse kapel in Rome zijn geïnstalleerd voor het 
pauselijk ritueel. Ik raakte al gewend dat er altijd ergens gevoetbald wordt en
elke radiouitzending bruut onderbroken kan worden voor voetbal flitsen, nu 
moest ik het meemaken dat er ingebroken wordt voor "witte of zwarte rook". 
Dan komt 's avonds "Nieuwsuur", meer tijd voor diepgang. 
Uitgebreide scènes van mensen in Parijs die elkaar helpen hun auto's tegen
brughellingen op te duwen en já hoor, daar is-ie weer, meneer Loonstein, de 
klojo die in zijn auto stapte terwijl er zware sneeuw was voorspeld. Vastgelegd
voor de eeuwigheid in het infotainment archief. 
Dan was er ook een item over de leegloop van RK kerken in Zuid Nederland. 
Mensen die hun rozenkransen, mariabeeldjes en crucifixen komen inleveren 
in een grote heel erg lege kerk omdat ze nog maar weinig voeling hebben 
met het rijke roomse leven van weleer. En ja, toch weer het schoorsteentje 
van de kacheltjes in Rome. Waarom steeds weer in "hemelsnaam" wachten 
op rook, terwijl er stilaan in Nederland noch in Vlaanderen nog bij iemand 
echte interesse is wie er nu weer paus zal worden. Ze doen wat ze willen. 

 
Anno Nu - Zware sneeuwval wordt dagen tevoren 
           bij meerdaagse weersverwachting voorspeld 

  

Dan een lange "personality promotion" voor Camiel Eurlings, joggend in het 
Central Park NYC. Mag milieubewust spelen met een vlucht op 30% slaolie... 
Er zijn zorgen voor de publieke omroep. Er wordt stevig op gekort. 
Ja, ook al geen nieuws. Maar ze hebben een visionaire baas: Henk Hagoort.
Hij denkt diep en hard hard na over de publieke radio en tv van de toekomst.
Nederland 1 en 2, en Radio 1, 2, 3 enz. moeten klaargestoomd worden 
voor omroep via het internet. Want jeugd kijkt en luistert nu al anders en we 
weten het immers allemaal: "de jeugd heeft de toekomst". 
Hagoort bedacht een krachtig wapen in de strijd om de kijkcijfers: 
een naamswijziging. 'Nederland', 'Radio' en 'NOS', zijn merken zó 20e eeuws...
dat moet NPO worden. 
Leve de redding van de Publieke Omroep, het gaat helemaal goed komen.
Ik behoor niet tot de jeugd, maar ik luister en kijk nu al anders dan vroeger. 
Vaak via internet ja. Maar voor beelden kan ik meestal niet terecht: geen 
toegang, of de uitzending is alleen 'live' beschikbaar. Henk Hagoort luister: 
zorg toch eerst voor een beschikbare 'live stream' op alle kanalen en dan:
flikker al die 'infotainment' er uit! Gebruik de vrijkomende zendtijd om je 
weer totaal te onderscheiden van de infantiele commerciëlen. 
Dát is visionair – een logo als nieuw etiket voor ouwe meuk niet. 

John Zwart – 12 maart 2013.

 

 

Reageer    

 

Cul-de-sac  

 


Cul-de-sac  

Daar zitten we dan, op een bankje in de zon. Twee oude mannen. 
Zo zie ik ons, alsof ik kijk uit een niet bestaand oog dat zich ergens boven ons
bevindt – zo zie ik hem met mijzelf ernaast. 
Zonnestralen beschijnen de kale stammen en de eindknoppen van de twijgen, 
ze lijken de belofte van nieuw leven. Ik heb hem van keer tot keer vermoeider 
en bleker zien worden, in het zonlicht lijkt zijn gezicht wit geschminkt als dat
van een tragische clown. 
De belofte van de zon is vals. Zijn dagen zijn geteld. 
De mijne ook, maar ik zie een pad nog tot de horizon. 
Hij bevindt zich in de 'cul-de-sac' – maar nog lijken aanvaarding en afweer 
elkaar af te wisselen. Tussen de parkeerplaats en de entree van het hospice 
komt en gaat het personeel. 
Ze groeten ons allemaal, met professionele vriendelijkheid. Geldt die ook mij,
of alleen hem? Ze kennen hem en weten van zijn lot. Mij kennen ze niet, 
wat ze weten... misschien alleen dit: 'het is zijn broer'. 
Er komt een vrouw voorbij. Een kluitje bloeiende sneeuwklokjes in de palm 
van haar hand. 
We zien het allebei: vermoedelijk stak ze die uit in het parkje rechts van de
parkeerplaats. Ze ziet onze blik, verdwijnt schichtig door de ingang. 

 

We zeggen iets, over mensen die iets gewoon niet kunnen laten, 
pas tevreden met hebben. En zwijgen weer een poos. 
Dan rapen we de draad die viel weer op. Heel rustig. 
Over dingen, mensen, gebeurtenissen van lang geleden. Waarover we nooit
spraken, omdat ze bijna vergeten waren. En omdat we nooit zo met elkaar 
spraken. Nooit zó – 
Er was een tijd dat alles schuurde, dat de vlammen altijd oplaaiden. Dat ik 
het wel had willen uitschreeuwen. Maar ik was het kleine broertje. 
Schreeuwende kleine broertjes worden nóg kleiner. 
Het beste was elkaar ontlopen. 
Ik leerde te verdringen – het schrijnt te erg, je zere ziel van buiten. 
Nu is hij klein, gekrompen. 
Er was een tijd dat ik betaald had willen zetten. 
Ik merk die is nu ook voorbij. 
De zon is weg, we gaan naar binnen. Zijn gezicht verbijt zijn pijn. 
Nieuwe voorjaarsbloeiers meegebracht voor hem. Zijn hyacinten zijn nu 
uitgebloeid, ze moeten niet afsterven hier, in deze kamer. 
'Als je bollen ergens in een beschut hoekje rustig laat verdrogen, kun je er
nóg een seizoen plezier van hebben', hoor ik mezelf zeggen. 
'Denk je dat ik er dan nog ben?' is zijn retorisch antwoord. 

John Zwart – 7 maart 2013  

 

 

 

We zeggen iets, 
over mensen die iets gewoon niet kunnen laten 
pas tevreden met hebben  

Reageer    

 

De Noordermarkt en solidariteit  

 

De Noordermarkt en solidariteit 

Verleden week werd bij het monument "De Dokwerker" op het Jonas Daniël 
Meijerplein de "februaristaking" van 25 februari 1941 herdacht. De plek voor 
het monument werd daar gekozen omdat er het hart lag van de toenmalige 
"jodenbuurt". 
Het verzet tegen de razzia's werd in 1941 echter op een heel andere plek 
georganiseerd. Tijdens de tweede wereldoorlog was de Jordaan nog een echte
volksbuurt. En daarom erg "rood". Onder de arbeiders uit de Jordaan was er 
een grote hartstochtelijke aanhang van de CPN – de oude communisten van 
het zuiverste water, fel gekant tegen uitbuiting en fascisme. De kiem van de
"februaristaking" ligt dan ook in de Jordaan waar mensen van verschillende 
pluimage, maar met eenzelfde rechtvaardigheidsgevoel, elkaar vonden in hun
afschuw van de jodenjacht. 

De Noordermarkt was vanouds de plek waar de "jordanezen" elkaar troffen, 
bij de Noorderkerk. Ook nog tijdens de bezetting gebeurde dat, al waren
"samenscholingen" van meer dan drie personen streng verboden. Op die plek
werd tijdens een illegale bijeenkomst de "februaristaking" beraamd. 
Een bronzen plaquette op de muur van de kerk herinnert eraan. 
De bewoners van de Jordaan zijn nu niet meer die arbeidersklasse van weleer.
Vandaag de dag zullen de meeste mensen de Noordermarkt nog het best 
kennen van de zaterdagse "boerenmarkt". Het is een markt geworden waar 
allerlei producten van biologische oorsprong en uit alternatieve, soms ook 
exotische teelt worden verhandeld, en die evenveel mensen van buiten 
Amsterdam aantrekt als uit de stad zelf. 

 

Terwijl ik in het aarzelende winterzonnetje over de kleurige boerenmarkt 
loop denk ik na over het Amsterdam van nu en roep me de sfeer van toen
voor de geest. Wat lijkt er veel veranderd. 
Overtuigde socialisten, die zonder aarzeling met gevaar voor eigen leven 
op de barricade springen, voor hun joodse stadgenoten. Hartstochtelijke 
betrokkenheid bij een neringdoende bevolkingsgroep waarvan vele niet 
meer dan een generatie terug zich als immigrant in Amsterdam hadden 
gevestigd. Ze konden toch niet voorkomen dat het zuiveringsproces door 
de nazi's werd voortgezet, maar ze deden wat ze konden. 
Ik kijk, ook nu mensen om mij heen van verschillende pluimage. Anders 
dan toen, er is meer welstand. 

Er zijn nog en wéér joden in Amsterdam. Op sommige plekken in de stad
moeten ze oppassen zich niet al te zichtbaar te vertonen. En opnieuw, 
maar andere, belangrijke bevolkingsgroepen waarvan vele zich niet meer
dan een generatie terug vestigden in de stad. 
Er overheen hangt een nieuw soort ongrijpbare onrust, die steeds vaker als
dreiging wordt benoemd. Zullen mensen nog bijeen komen, gedreven door 
gevoelens van solidariteit met een groep die niet de hunne is? 
Ik wil zo graag hopen dat het oprechte hart van de jordanezen van toen 
nog kan inspireren om elkaar te vinden. 
Zoals lang geleden op die oude Noordermarkt. 

John Zwart – 3 maart 2013. 

2013 - Boerenmarkt, Noordermarkt - Amsterdam C

In 1934 
Crisis: in drie jaar tijd was de werkloosheid gestegen van 
honderdduizend naar driehonderdduizend. Amsterdam telde
ruim zestigduizend werklozen. De staatsschuld- en uitgaven 
groeiden gestaag en het kabinet Colijn was genoodzaakt tot 
drastische maatregelen. In het voorjaar besloot de regering 
de uitkeringen te verlagen van fl. 9,30 naar fl. 7,80 per week. 
Onrust in het land, in Amsterdam en het eerst in de Jordaan.
Op 4 juli ontstond het Jordaanoproer, 
na een week werd de maatregel teruggedraaid. 

In 1941 
Rechteloosheid: "Wat men uit dezen bitt'ren tijd
Aan uur en dag vergeten mag 
Nooit dezen onvolprezen dag
Toen 't volk, dreiging en dood ten spijt
Terwille der gerechtigheid 
Opstond voor 't volk dat onder lag"

Sam Davids 


 

 

 

 

 

Reageer    

Moreel verdorven en verscheurd  

 

Moreel verdorven en verscheurd 

Zuid Afrika maakte ik nog mee tijdens de "apartheid". Als 's avonds laat de 
kantoren dicht waren en de winkels hermetisch werden afgesloten kwamen overal
de toegangsdeuren tot aan de volgende ochtend onder 't wakend toezicht van 
vervaarlijke zulu's met honkbalknuppels of knotsen. 
Er kwam geen vuurwapen aan te pas. De centra van steden als Capetown en 
Durban waren in de avonduren niet onveiliger dan de steden van West Europa.
Je werd als blanke vreemdeling wel ernstig afgeraden door buitenwijken en 
havendistricten te lopen en je liefst per taxi te verplaatsen. Dan verbaasde het 
me weer dat de chauffeur vaak een vrouw was, iets wat je in Europa toen nog 
niet zag.
De criminaliteit echter was beperkt, als er al overvallen gebeurden was dit groot
nieuws. Natuurlijk zal het voor een groot deel het effect van repressie zijn geweest
Het ANC had zich niet moeten inlaten met het internationale communisme. Het 
vormde daarmee een extra politieke dreiging en niet slechts een democratisering-
kracht die de schrijnende rechtsongelijkheid tussen wit en zwart zou slechten. 
Op zich was dit een te verwachten proces gezien de armoedige staat van de 
meerderheid van de bevolking. Nelson Mandela zag het gevaar van revanchisme
en propageerde verzoening. De eerste jaren na de machtsverschuiving bloeide 
de illusie van een ideale samenleving op: de "regenboog gemeenschap". 
Helaas zijn lang niet alle ANC-ers Nelson Mandela's. Wat eerst apartheid in 
stand hield werd spoedig gekopieerd: vriendjespolitiek en machtsmisbruik. 
De "kleurlingen", mensen van gemengd bloed, waren nog het slechtst af: zij 
vielen tussen wal en schip. Ik heb nog een halfbloedvriend in de Westkaap – 
idealistisch als hij was geloofde hij in de regenboogstaat, nu heeft ook hij dikke
tralies voor zijn ramen en een hoog hek om de tuin. Hij zag Nederland niet als
historische bezetter, hij voelde schaamte voor zijn land toen een Nederlandse
toeriste werd verkracht en vermoord, haar lichaam in de rivier gesmeten. 
Een daad die het morele verderf van zijn land demonstreerde. 
Hoe het land verder verscheurd raakte ontsnapte aan onze aandacht, 
"apartheid" was immers afgeschaft. Het focus gericht op de Arabische staten
en het kwakkelen van de EU. 


Maar het drama rond de "celebrity" Oscar Pistorius gooit opeens een fel zoek-
licht op Zuid Afrika. We zien een land met enorme gewelddadigheid, met een
incompetente en corrupte politie en justitie – enorm aantal ernstige misdaden, 
waarvan de daders hun straf ontlopen. 
Als Pistorius denkt met zijn verklaring de rechters te overtuigen dat hij de 
waarheid spreekt, wat zegt ons dit over de verloedering van het land? 
Als je woont in een beveiligde sector met bewakers aan de poorten. Je hoort 
 's nachts gerucht in de badkamer, is wat volgt een logische reactie? 
Je maakt je vriendin die naast je slaapt niet wakker, welnee, je kijkt niet eens
of ze wel naast je ligt. Je gespt je prothesen aan en grijpt een klaarliggend (!) 
geladen vuurwapen en lost blindelings vier (!) schoten dwars door de deur van
die badkamer zonder te weten wat of wie zich daarachter bevindt. Dit verhaal
zal in Europa nergens geloof vinden, maar Pistorius gokt erop dat 't in het Zuid 
Afrika van vandaag aannemelijk zal klinken? 
Dat zegt heel veel over Zuid Afrika, maar misschien zegt het wel alles over de 
geest van de Oscar Pistorius. Lector en journaliste Barbara Barend ontmoette
hem voor een interview vóór zijn recente affaire met Reeva Steenkamp. Een 
heel normale en aardige man, zegt Barbara. Ze zou zelfs oud-en-nieuw met 
hem gaan vieren, maar er kwam iets tussen. Niet bepaald professioneel van 
Barbara en het voedt de twijfel over haar mensenkennis. 
We zagen Pistorius in tranen bij zijn arrestatie en verhoor. Stel, je hebt door je
onbekookte gedrag degene die je het allerliefste is gedood. Een vreselijke 
daad, dan ben je toch een gebroken mens? Niet voor een dag, waarschijnlijk 
voor de rest van je leven. 
Pistorius had zichzelf spoedig in de hand, vrij wil hij zijn, op borgtocht. 
Al jaren ben ik van plan weer naar Zuid Afrika te gaan. Ik zie er toch vanaf,
voor onbepaalde tijd, tot na de afloop van de "Zuid-Afrikaanse Lente". 
Soms blijkt in een land het leven onder de betrekkelijke rust van sommige 
vormen van dictatuur een stuk veiliger dan onder plaatsvervangende chaos. 

John Zwart – 23 februari 2013 

Floris Brown 

 

Mamma Africa is bleeding 

Mamma Africa is bleeding like never before 
Nobody wins, only losers during modern war 

Mamma Africa is bleeding babies die like lightning 
Africa's women, the rock, die clenched fist fighting 

Mamma Africa casts her black shadow over African soil 
Her body pierced dipped ripped gauged in Baal's turmoil 

Mamma Africa bends her head. Silence... Too ashamed of 
What new generations will read about her dead 

Dictators with bloodstained hands never stop nor step down 
They cling to their castles, their gold, diamonds and crown. 

Floris Brown – Worcester S.A. 

 

Reageer    

 

Volksgericht 

 

Volksgericht 

Als iemand me het ooit had voorspeld, ik had 't nooit geloofd.
Wat? Dat ik nog eens in de bres zou springen voor Sjoerd van Keulen, de 
afgetreden ceo van SNS Reaal. Al jaren krijg ik rode vlekken in de nek als 
ik die drie letters maar zie of hoor: SNS! 
Waarom? Met een persisterende actie, mailingbrieven en telefonades, 
hebben ze me daar in Oeteldonk in ruil voor spaargeld ooit een "beleggings-
mandje" aangesmeerd – immers dat moest een mandje met gouden eieren 
worden. Mijn spaarsom had als bestemming het gedeeltelijk dichten van een
pensioengat. Ik had als leek één "gouden les" geleerd: "loop beslist geen 
risico met geld wat je niet missen kunt!" 
Maar op mijn aarzeling had de stem met "de zachte gee" een doeltreffend 
antwoord: SNS had de fondsen zorgvuldig uitgezocht zowel op rendement als
risicospreiding - het waren solide beleggingen in eersteklas onroerend goed 
en verzekeringen. De vaste looptijd van 5 jaar voorspelde een gemiddelde 
jaaropbrengst van 9, 12, misschien wel 15% aan het eind! 
Kort gezegd bleek het wel te kloppen natuurlijk, alleen waren ze het minteken
even vergeten. Blijkbaar is SNS Reaal zelf ook in de val gelopen waarin ze mij
hadden gelokt. Ze zijn vrolijk doorgegaan met slechte beleggingen in vastgoed
en dubieuze verzekeraars. 
Nee ik heb geen leedvermaak over de aandelen- en obligatiehouders. 
Ik knars vooral de tanden over DNB* en AFM*. Twee instellingen met zeer goed
betaalde knappe(?) financiële koppen die nu al jarenlang falen in hun toezicht
en controle functies. 

 


De financiële sector heeft langdurig zijn gang kunnen gaan op 'n verderfelijke
manier zonder dat is ingegrepen en het heeft er alle schijn van dat er nog 
steeds geen schoon schip is gemaakt. 
Het zoveelste bankschandaal dat door ons met zijn allen moet worden 
opgevangen heeft natuurlijk een grote potentiële volkswoede opgeroepen. 
Dan klinkt de roep om een "barbertje" die hangen moet. Iedereen springt 
Sjoerd van Keulen in de nek: Jelle Brandt Corstius, de Telegraaf, zelfs onze
premier Rutte gaat onbehoorlijk ver in zwartepieten tegen een man die in 
justitiële zin zich aan geen misdrijf heeft schuldig gemaakt. 
In de afgelopen jaren géén e-mailbommen noch liep er wraaklustig volk te
hoop op het Westeinde of de Vijzelgracht. Er was slechts een ludiek protest
in de vorm van het "Occupy" kampje voor de deur van Beursplein 5, waar 
niemand door werd lastiggevallen.
"Lynchmob gedrag" zoals tegenover Sjoerd van Keulen die het land moest
ontvluchten, maakten we niet mee gericht tegen Nout Wellink of Hans 
Hoogervorst. Het is wáár: de rot heeft zich ingevreten in de financiële wereld.
Maar die rot zit vooral in alle toezichtfuncties. Als commissariaten werkelijk
zouden worden uitgeoefend waarvoor ze in het leven geroepen zijn zouden
vele ceo's en hun dagelijks bestuur nooit de schade kunnen aanrichten die
nu helaas al te vaak gebeurt. Ze zouden tijdig tot de orde zijn geroepen 
voor de ramp onherstelbaar is. De rest van het probleem zit in de belonings-
structuur, risicovol handelen met (soms) begeerlijk resultaat wordt rijk 
beloond met bonussen, op afbraakrisico rust geen sanctie als het misloopt.
Nooit eerder als in deze eeuw was gokken met andermans geld zo verleidelijk

John Zwart – 18 februari 2013 

*DNB – De Nederlandse Bank – Westeinde 1, 1017 ZN Amsterdam
*AFM – Autoriteit Financiële Markten – Vijzelgracht 50, 1017 HS Amsterdam 


 

 

 

         Voor de ramp onherstelbaar is... 
                                                en er geen redden meer aan...  

 

Reageer    

 

Overleven en het kort moment van zijn 

een overdenking met apotheose in poëzie 
Overleven en het kort moment van zijn - een overdenking en apotheose

Het is iets wat vaak gezegd wordt: "De dood hoort bij het leven". 
Waarschijnlijk kwam het ook meermaals uit mijn eigen mond. Maar als het heel
dichtbij komt besef je toch dadelijk dat de ene dood en de andere niet dezelfde
zijn.
In de drukte van de feestdagen, jaarwisseling en de overzichten, ontging het
me bijna dat de dichter schrijver Louis Lehmann vlak voor het eind van het jaar
2012 is overleden.
Vele winters heeft hij overleefd, deze echter niet meer. Maar hij was al oud, vanaf 
een bepaalde ouderdom gaat men zich over je voortbestaan verbazen: 
"Leo Vroman, lééft die nog?" schreef ik bijvoorbeeld, toen deze twee jaar geleden
de KANTL Prijs 2010 won in Antwerpen. 

Zover was het ook al bijna met Lehmann (1920-2012). Een even veelzijdig mens 
als zijn generatiegenoot Vroman. Hij was dichter, ja, maar hij was ook componist 
en musicoloog, een kundig vertaler en essayist, daarnaast ook nog een erkend
autoriteit in de scheepsarcheologie.
Ik werd aan hem voorgesteld door Simon Vinkenoog op het Festival Vurige Tongen
in de kunstenaars vrijhaven Ruigoord. We aten een biologische schotel op het 
terras voor de kerk in het gezelschap van de beide dames, Edith Ringnalda en 
Alida Beekhuis. In 1997 woonde de eerbiedwaardige dichter nog in een kraakpand
aan de Bethaniënstraat - niet te geloven haast, toen toch al 77 jaar oud.
Hij kende maar één soort poëten: goede dichters, de slechte waren géén dichters.
En hij verzette zich heftig tegen het bezigen van een categorie "amateur dichters".
Die bestaan niet, iemand is dichter, of hij z'n brood ermee verdient of niet - dat
maakt geen verschil: je bent dichter! (of niet). 
Hij heeft het nog een heel stuk voorbij de oude Simon volgehouden. Maar nu is
het dan volbracht - om vrede mee te hebben, al zal Alida er niet minder om treuren.

Anders is het met mijn eigen generatiegenoten, en de jongere (de meeste). 
Van hen verwacht je nog veel, met sommige maak je zelf nog nieuwe plannen. 
Zoals met Rik Comello (Den Haag) met wie ik een maritieme achtergrond
gemeen heb. Sinds een jaar of acht is hij me steeds dierbaarder geworden.
We ontmoetten elkaar ergens op een terras aan de kust, wisten van ons 
dichterschap maar ontdekten onmiddellijk ons verknocht zijn aan de zee. 
Het wezen van de zee, ook als metafoor, komt steeds bij ons naar boven.
Sindsdien zochten we elkaar regelmatig op: bij festivals en in het befaamde
Dichterscafé Eijlders in Amsterdam. 

In de jongere Rik vond ik mijn eigen filosofische instelling en relativering,
maar ook nog die sprankelende opgewektheid, die bij mij al leek te doven. 
Een paar jaar geleden waren we samen op het Midzomerschans Festival op
Texel. We gaven elkaar een indruk van de reeks gedichten die we van plan
waren voor te dragen en er ontstond spontaan 't idee voor een duo-optreden. 
We brachten om en om een serie gedichten die een verhaallijn vormden en
zo schotelden we het publiek een nieuwe Odyssee voor. 
We waren van plan het later in wat meer gestructureerde vorm uit te werken, 
met nieuw te schrijven verbindende teksten die door een "verteller" gelezen 
zouden worden. Ook zaten er mogelijkheden voor muzikale begeleiding in
ons hoofd. Een bescheiden stukje totaal theater. 
Het moest dan echt groots gebracht worden, op de "Amsterdam" bijvoorbeeld
in het Oosterdok, of op het achterdek van de "Rotterdam", in elk geval bij of
aan boord van een zeeschip dat tot de verbeelding spreekt. 
Het mocht niet zijn, verleden week is Rik Comello (1948-2013) plotseling 
door een hartstilstand overvallen. Dagenlang heb ik in de ontkenningsfase 
verkeerd: Het is niet wáár, het kán niet waar zijn. Hij heeft nog minstens 15
jaar tegoed! Gisteren heb ik gezien wat van hem rest, vóór zijn laatste rit 
door zijn Den Haag.
                                                      
© John Zwart, 14 februari 2013 


In 2007 schreef Rik Comello "24 Songs to survive winter"
Vijf keer overleefde hij, ik gunde hem de andere 19 ook zo graag.


"Nothing lasts for long. So let's celebrate". 

"Is het al tijd?  Ja het is altijd tien over de eeuwigheid". 

"Wie dood is leeft nog 
 en wie nog leeft gaat dood 
 Ga hier nou niet bij zitten treuren"  

 

Mijn stad, mijn stad… 

In en uit haar ben ik verwekt en geboren 

Wie weet ga ik ooit nog eens in haar sterven ook 

Desondanks geeft ze geen flikker om mij 
met al haar zeven parken, haar mooiste wijken 
of haar schitterend witte strand in de zomer 

Ze kent me niet, ze hoort me niet 
ze ziet me niet eens 

Ik besta niet * Voor haar* Geeft niet 

Zij bestaat wèl * Zij * Voor mij 

Met haar Lange Voorhout, haar Noordeinde 
haar statige wijken, lanen en pleinen 
of haar hoeren- en achterbuurten 

Mijn stad, mijn stad… 

Grenzend aan een bij tijd en wijle 
soms liefdevol ontvangende 
danwel een wederom woest voortrazende zee 
in een meedogenloze winterstorm 

Voor haar kent mijn liefde geen grenzen 

Ze is van mij 

Ze is mijn stad aan zee, zij 

Gelukkig weet ik nog hoe ze heet 

 

© Rik Comello 

 


Je was mijn vriend  
                (voor Rik) 

Een echte vriend dat voel je zó 
al ben je maar samen een paar keer per jaar. 
De zeeman zoals jij er ook één was 
ze herkennen elkaar in hetzelfde moment. 

Acht jaar geleden op een zonnig terras 
vloeide er warmte bij een koel glas. 
Vrienden op slag - zomaar als hadden 
we elkaar al van jongsaf gekend. 

Dag gespierde spijker, hou je roer recht 
koers op de sterren van het firmament. 

Behouden vaart door het universum. 

© John Zwart - 10 februari 2013 

 

O wat ben je dood 
mijn vriend, mijn lieve maat 
van de uitrollende deining, 
nu de windbalg van je longen, 
die windmachien van levenskracht 
zijn ritme van de eb en vloed gestopt – 
nu de brandstofpomp van je hart 
het heeft begeven. 

Je rozige kaken 
je lippen vol van levenslust 
zijn verdwenen, 
van wat rest komt geen geluid – 
o mijn gestrande albatros, 
wat ben je grauw en grijs geworden 
je snavel nog omhoog gericht 
zo zonder doel. 

Je wist het van tevoren, 
als het lijf gestorven is 
rest nog de holle huls waarin 
niets terug kan keren – 
ik begrijp zo goed waarom je zegt 
ga bij mijn lijk niet treuren 

want de levenden gaan dood 
maar de doden leven voort – 
niet hier, wel in gedachten 
van wie nog even leven. 

 

© John Zwart – 14 februari 2013 

 


Durend zwijgen 

Het is een maanloze nacht 
recht vooruit het zicht naar 
schitterend zwart 
voor de boeg wiegt 
het stralend zuiderkruis 

Gedachten vliegen uit 
op vleugels van lichtjaren 
en teksten komen als vanzelf 
maar zelden uitgesproken 

Woorden moeten sober 
blijven met witregels 
onder dit durend zwijgen 

© John Zwart 

 

 

 

Reageer    

 

De Week van de Poëzie 

een samenvatting

Een samenvatting van verschillende belangrijke gebeurtenissen
op de poëziepodia tijdens de Week van de Poëzie 2013. 

 

Voor u lezer – en voor mijzelf natuurlijk – woonde ik de "Gedichtendag" bij op
een podium in Boekhandel Scheltema en ik maakte het "Gedichtenbal" mee 
ter afsluiting van de "Week van de Poëzie" in de Stadsschouwburg. 
Beide evenementen waren in Amsterdam. 

Op het podium op de eerste etage van Selexyz Scheltema traden een groep 
poëten op van het nabije Dichterscafé Eijlders, op Gedichtendag 31 januari. 
Voor deze gelegenheid werden ze door Paul Lokkerbol gepresenteerd als 
het "Eijlders Collectief", een leuke vondst voor de individualisten die dichters
nu eenmaal zijn. Ook van ver buiten de hoofdstad stroomden er deelnemers 
toe: Alkmaar, Haarlem, Leiden, Den Haag en Rotterdam. 
En de Amsterdamse groep "Blaffende Honden", met humoristische teksten
begeleid op piano en gitaar, zorgden met hun intermezzi voor de afwisseling.

Zo'n 25 dichters, geperst in een tijdraam van 2 uur was wel wat veel. Het was
eerst de bedoeling dat er in kleine groepjes op verschillende plekken in het 
uitgebreide pand werd opgetreden, maar om één of andere reden bleef alles 
centraal op één podium bij de koffiehoek. Voor hen die een verre reis maakten
toch enigszins teleurstellend. Het thema dit jaar van de poëzieweek: "Muziek"
diende eer aan gedaan, maar zoals eigenzinnige dichters betaamt werden ook
afdwalende paden bewandeld. Wat er geboden werd was in elk geval bijzonder
gevarieerd, enkelen deden hun optreden zelfs zingend. 
Toch zou men voor zo'n centrale podiummarathon moeten kiezen voor een 
breder programma: als men bijvoorbeeld te rade gaat bij Perdu, daar krijgen 
zulke aantallen voordragers in een program van 20:00u-23:00u beduidend meer
tijd om zich te presenteren. 

Niettemin: Eijlders en Scheltema tevreden, dus dit nieuwe gezicht van 
"Eijlders op Pad" zal zeker een vervolg krijgen.

Het thema "muziek" biedt ruimte voor veel verschillende benaderingen:

Op het Festival  

De grote dichter zwijgt - 
de decibelterreur 
van honderdplus valt aan 
ik wrik me door de meute die 
voor de bar bleef staan 

Dan beroert een hand 
mijn arm en reikt 
iets áán - maar lipleestaal 
verlangt meer oefening 
voor woordelijk verstaan 

          Dus ik begin nog: Wat... 
          maar pech - ze is al weg!  

Genade van de band - die coma 
van uitzinnig zinsverdriet 
nu kan iets opengaan voor 
wat ze mij achterliet: 

          "Vandaag mag je mijn eenzaamheid zien 
          tastbaar als glas, vloeibaar als water 
          je mag spelen met mijn handen 
          en me vertellen dat je agenda zo vol is 
          Zo vol van jezelf en van anderen..." 

O poëzie, waarom zo snel gevlogen? 
We konden wel over de geluidsbarrière 
springen en samen aan de overkant wat 
met handen spelen – van mijn agenda had dat best gemogen 

© John Zwart – Themagedicht, ongepubliceerd 

 

GEBED VOOR IEDEREEN 

Nog trekt het zich terug als in twee vuisten, reculer pour mieux sauter.
Nog lift het vrolijk mee als op het stuur van een weesfiets, zwenkt uit.
Nog loopt het mee in de optocht van iedereen, het spreekt verdwenen taal.
Nog verstopt het zich in geluidsfragmenten, applaus en partituren.
Nog nestelt het gebed zich in het Nederlands en biedt royaal onthaal.

BENG! KLEDDERRRRR! KLENG! 
Een opstelling van stokken en tomaten, stenen uit de straat, de verf.
Tongen die spugen op gebed: „Niet buigen broddah! Strek je op!"
Wereldvreemden die maar wat floepen: „Wie de staat kent, kent zichzelf."
Nieuwe talen zingen, roepen: „Niks kebed, suster, komt niet koed."
Daar de mening, hier de uitspraak. Het Laatste Oordeel is bankroet,
roept uit nood en overvloed. Het kruipt door puin en bloeit op stank.
Hecht zich aan honger en verruilt een koninkrijk voor voedselbank,
kijkt, verwart, merkt op. Niet schadevrij, er heerst het schrale tij.
Het lacht en lijdt maar in gelijke mate, dat is de vrijheid van de poëzie.
Bemint een land uit een verlangen naar dat land: gebed laat liefde vrij.

LEVE 
majesteit boven dit krachtenveld. Zo’n spiedend oog over de dijk.
Het soort alwetendheid ten dienste van het Crisisrijk. Verheft
in majesteit saamhorigheid tot kunst. Zo dus. O lieve koningin
die levenslang het hele land voorbij zag gaan, nu mag het zomaar,

lekker zomaar in de rij gaan staan. 

© Anne Vegter - 31 januari 2013 

 

Gedichtendag 

 

Diezelfde dag maakte NRC Handelsblad bekend dat de dichter, 
toneel- en kinderboekenschrijver Anne Vegter (1958) is benoemd 
tot de nieuwe Dichter des Vaderlands
Anne Vegter is na Gerrit Komrij, Driek Van Wissen en Ramsey Nasr
de vierde Dichter des Vaderlands in de rij van deze jonge traditie. 
Voor het eerst krijgt nu een vrouw die eer. 

Later, op het Gedichtenbal, werd terloops opgemerkt dat reeds drie DdV's
de interim Simon Vinkenoog meegerekend, niet meer in leven zijn. 
Maar gelukkig zijn Nasr en Vegter nog jong, ze zullen ons hopelijk niet 
zo snel ontvallen. De competenties van Anne Vegter mogen er zijn: 
Haar beide laatste bundels werden genomineerd voor de VSB Poëzieprijs,
het kinderboek waarmee ze debuteerde in 1990, werd bekroond met de 
Woutertje Pieterseprijs. 
Het tweede kinderboek van Anne Vegter (Rotterdam) stond ook alweer 
genomineerd voor een belangrijke prijs: de AKO-Literatuurprijs. 

Hoewel sommige critici de dichteres vaak ongrijpbaar vinden heeft ze 
zelf verklaard als Dichter des Vaderlands "direct begrepen" te willen zijn, 
maar toch als dichter zichzelf te blijven. 
Haar eerste gedicht in functie plaatsen we hiernaast, dan kunt u oordelen
of ze in haar opzet is geslaagd.

Één dag eerder, 30 januari, werd de winnaar van de "VSB Poëzieprijs 2013"
bekendgemaakt. Dichteres Ester Naomi Perquin werd op woensdagavond 
30 januari in Utrecht bekroond met de VSB Poëzieprijs, zij ontving de prijs 
van 25.000 euro uit handen van juryvoorzitter Saskia J. Stuiveling tijdens een
feestelijke bijeenkomst met alle andere genomineerden: H.H. ter Balkt, 
Luuk Gruwez, Sybren Polet en Menno Wigman. 
Aan de vooravond van deze prestigieuze jaarlijkse prijs werd laatstgenoemde,
Wigman, met zijn bundel "Mijn naam is legioen" door vele critici gedoodverfd 
als onverbiddelijke winnaar
NRC's
Ron Rijghard ging zelfs zo ver dat hij terechte boosheid veronderstelt
bij de 4 niet-winnaars als Perquin als winnares wordt uitgeroepen: 
"De VSB Poëzieprijs 2013 moet gaan naar Menno Wigman. Niet dat het werk
van de andere vier genomineerden zo onbetekenend is, maar de bundel van
Wigman is gewoonweg belachelijk goed. Hier treedt een tot wasdom gekomen
dichter naar voren die scherper, soepeler en nietsontziender dan ooit is. 
Daar kunnen de bundels van Perquin, Gruwez, ter Balkt en Polet niet aan
tippen"....
Hij typeert Perquin en Gruwez als "mooischrijvers", die een fasci-
natie voor het kwaad delen. 

In "Celinspecties" stelt de jonge voormalig gevangenenbewaarster Perquin 
portretten van tien gedetineerden op. Het zijn gedichten over donkere 
gedachten, de "dolle honden" in hun kop, of hun obsessie voor meisjes. 
Sierlijke formuleringen van Perquin verlenen moordenaars gloed van poëten. 
Bart V., die meerdere mensen heeft gedood door in het rond te schieten, 
zegt over een van zijn slachtoffers: "Ze lachte heel even en daarna/ 
viel ze neer alsof ze een jas was geweest/ die ineens van een hangertje gleed"
Misdaad wordt een krul in de taal. 
De jury van de VSB Poëzieprijs is uiteraard 'n andere mening toegedaan, zij 
roemt de verraderlijk luchtige toon en onvoorspelbare wendingen waarmee 
Perquin een gelaagde ruimte schept. "Haar taalgebruik is soms soepel als 
spreektaal, dan weer geraffineerd en virtuoos. De dichter neemt de lezer 
aan de hand en laat hem net zo gemakkelijk weer struikelen wanneer haar
woorden dat nodig hebben. Als dichter heeft Perquin zich een taak opgelegd:
zichtbaar maken van wat obscuur en meestal verborgen blijft. En dit blijven
proberen, ook wanneer je tegen de grenzen van het zichtbare en van de taal
aanloopt."

gesprek  

 

op straat zegt een man in zijn telefoon
nee zegt niet schreeuwt
wie denk je eigenlijk haalt adem
ziet mij staan wie denk je dat je bent
met je goede manieren zogenaamd
die rijke vrienden van je
met je volgeplande week  je baan
zijn stem breekt het toestel op
die vrouw rolt ineens op straat
half aangekleed  mascara uitgelopen
krabbelt overeind  staat verbaasd
en hij begint weer opnieuw
wie denk je dat je bent en kijkt naar mij
terwijl hij slaat  blijft kijken
tot ik roep dat is genoeg stop
ze ligt al opgerold ze doet je niks man stop
maar hij is nog niet uitgepraat
en kijkt naar mij en vraagt wie denk je 
blijft maar doorgaan in zijn handpalm woorden maken
dat je bent  houdt niet meer op

© Ester Naomi Perquin 

Uit bekroonde bundel "Celinspecties"

"Celinspecties" is uitgegeven bij Van Oorschot. 
Wie de bundel (14,50 euro) koopt krijgt er misschien toch van de CPNB 
de geschenkbundel* wel bij: "Kooi van Klank" van Anna Enquist. 
Het Poëzieweek cadeau in de boekhandel bij aankoop van 15.00 euro 
of meer aan gedichtenbundels. 

Muziek kan troosten meent Enquist, zij heeft daar ervaring mee.
Dat komt misschien voor ons ook mooi uit na alle gewelddadigheid 
van Perquin te hebben gelezen: 

          Pavane 

          Canon, sonate, koraal. Je bouwt 
          van geluid een vertrouwde woning; 
          de sarabande je hartslag, je adem. 

          De pavane past als je huid, het requiem 
          vormt een harmonisch tapijt. Geen huis 
          hechter, geen steviger bouwsel van tijd (…) 

 

Citaat van het gedicht "Pavane" uit de CPNB geschenkbundel 
"Kooi van Klank". 
(*bij aankoop voor 15,00 euro aan poëzie). 

De "Stadsdichter" 2012-2013 van Amsterdam". 

Mag Menno Wigman dan met zijn in 2012 uitgegeven bundel 
"Mijn naam is legioen" naast de VSB Poëzieprijs 2013 gegrepen hebben,
zijn aanzien is vooral in Amsterdam belangrijk gegroeid doordat hij het
Stadsdichterschap van F. Starik heeft overgenomen. 
Deze functie zal nog het hele jaar 2013 bij hem blijven en "Het Parool" 
zal regelmatig zijn werk blijven publiceren. 
Ook op het "Gedichtenbal" wordt hem een belangrijk podium geboden 
in de Koninklijke Foyer als sluitstuk van het programma. 

Waar ik woon 

Het sneeuwt. De grachten zijn, al sneeuwt het, goor.
Het afvalwater, lees je, zit vol coke.
De heupen van de stad zijn warm en vol.
Een dronken Duitser geeft een pakje door.
Drugs hebben honger. Onze driften ook. 

Het sterft van meisjes, mooi en slim en strak,
die eeuwig als de Amstel naar de stad
toe trekken, koppig is hun stroom en steil
hun droom van hartstocht en een beter bed.
Zo ruikt elk uur naar seks en intellect. 

Het sneeuwt. De kroegen zijn vol kansgezichten.
Drugs hebben honger. Onze lusten ook.
Wat ik niet kréég. Wat ik niet nám. De stad
waar ik de liefde openreet en steeds
gedichten schreef, die stad heet Amsterdam. 

© Menno Wigman

 

o, zoete onbereikbaarheid 

als kind al bezat ik een zwak voor glinsterkwallen, keizerpinguïns: zwaar en ijl
maar zacht als paleizen stonden ze rechtop in water en ijs, als wachtkamers
op een uitkijk naar binnen – daarom wilde ik worden: koninginnen
eerst juliana, later de dame die full colour over haar heen kwam. 

deze, de mantelglanzende ging ik worden: beatrix leek haalbaar in die dagen
ik was vijf, deed mijn best haar geheim te kraken: ’s avonds stond ik in de tuin
sjieke liedjes te neuriën, overdag op de dam wierp ik druiven naar landgenoten
ik struinde kermissen af, stalkte majorettes, tot ik tot mezelf kwam, opgaf. 

nu pas, vannacht – net nu ik groot, gelukkig en eenzaam was 
nu stond zij daar, een schemer aan het hoofd van mijn dromende lichaam 
en links van mij duikelde de zon en rechts begon zij rustig te stormen, oranje
daalde ze over me neer, met alle gloeitristesse die ze had, languit stamelend:

‘wij wilden een slagregen zijn voor onze geliefden, fluisterdauw uitspreiden
over de doden, de jaren alleen wilden wij breken met koele wintervuisten
groene duinen verflensen met zonlicht, kortom: wat mensen doen, wij wilden
kinderen, ouders, een man wilden wij, maar ze werden windstil rondom ons.’ 

ze toonde mij hoe ze boog en het ging niet: ze werd heldere mist, kou minus hitte
knipte zich los — vannacht lig ik wakker, stuurloos als een wapperend lint.

envoi: 
u bent mooi majesteit, soeverein en mooi, nu het verdriet om u heen komt bloeien
u bent mijn eigen aangetaste moeder, diep in haar vermoedde ik uw ijs, uw water
u was mijn jeugd, zoete onbereikbaarheid – en omdat dit mijn laatste verzen zijn
schenk ik ze u, om er onze prinses in terug te vinden: beginnend meisje van vijf.

"Beatrixgedicht" van Ramsey Nasr 

 

"Gedichtenbal" 

"Turing Poëzieprijs 2013".


Het vóórprogramma van het "Gedichtenbal" op 6 februari in de Amsterdamse
Stadsschouwburg op het Leidseplein, die schoot van vertier, is gewijd aan de
Prijsuitreiking van de "Turing Poëzieprijs 2013"
De Grote Zaal is goed gevuld met poëzieminnend volk van heinde en verre, 
een belangrijk deel ervan bestaat uit de 20 genomineerden met hun aanhang 
van supporters. Je zal toch maar 10.000,- euro winnen als de auteur van dat 
éne gedicht uit bijna 10.000 inzendingen, dan valt er beslist wat te vieren aan
het eind van de "Week van de Poëzie"


De presentatie is in goede handen bij John Jansen van Galen, eminente senior
radioverslaggever en presentator van het programma "Met het Oog op Morgen".
Eerst wordt de juryvoorzitter van de voorgaande jaargang in het spotlicht gezet
met voordrachten en video's van Gerrit Komrij. 
Met de projectie van diens portret op een groot scherm is de in juli overleden
dichter bijna voelbaar aanwezig. 
Het huidige jurylid Ramsey Nasr krijgt volop de gelegenheid om als scheidend
Dichter des Vaderlands met zijn eigen poëzie op waardige wijze zijn 
afscheid te nemen.

De titels van de 20 genomineerde gedichten worden afgeroepen en alle auteurs
worden op het toneel gevraagd, waar ze plaats mogen nemen in "gouden zetels"
Reken maar dat er spanning heerst. 
Drie namen klinken me al bekend in de oren: 
Lieve De Vos uit Halle, Martin Aart de Jong uit Leiden en Onno Kosters uit 
Utrecht. De overigen zijn voor mij willekeurige namen uit het grote aantal 
verdienstelijke doch onbekende dichters dat Nederland en Vlaanderen telt. 

Voor de mensen op het podium is het misschien een kwelling, maar voor het 
publiek is het wel plezierig dat het gesproken woord ook door muzikale pauzes
wordt onderbroken, met optreden van Janne Schra en haar eigen band van zes.
Een solo exponent van de eerdere groep "Room eleven". 
Intussen lezen de 4 juryleden elk 5 van de 20 genomineerde gedichten, 
waarna Ramsey Nasr telkens in een knap stuk proza het oordeel over het 
gedicht ten beste geeft. Die kernachtige juryrapportjes zijn vaak poëtische 
werkjes op zichzelf, waar de heldere acteurstem van Nasr ook toe bijdraagt. 

Het is bijna wreed zoals de spanning steeds maar wordt opgejaagd door het
uitroepen van het beste van de 20 steeds maar uit te stellen. Maar dan komt
het toch: de derde prijs voor "Vier manieren om te dumpen" van Rik Dereeper
uit Rollegom, de tweede voor "Waarom de zilvermeeuw in de nacht boven de
parkeerplaats moet schreeuwen"
van Elly Stolwijk uit Alkmaar. 
En dan – taterataaa: de hoofdprijs voor "Doe-het-zelf" van Onno Kosters. 
"Een in alle opzichten onontkoombaar gedicht", spreekt Ramsey Nasr en hij
vervolgt: "uit stof kunt gij wederkeren. Dat kan in de poëzie, en het gebeurt 
hier op meesterlijke wijze, middels niets dan woorden". 

Alle drie gedichten - en natuurlijk ook de overige 17 genomineerden 
zijn opgenomen in "Naaktlopen met je hersens" – Van Gennep 2013.


Doe-het-zelf  

Na zichzelf, met een witte lijn,
te hebben omkrijt, herrijst hij
van de plaats delict, hijst zich
stap voor stap in nieuwe voeten,
past zijn kuiten, dijen (als gegoten),
omgordt zich met een schaambeen
en een buik van genereuze omvang. 

Stof daalt neer: zijn navel schudt hij uit;
zijn middenrif, zijn twaalfde rib
schragen hart en longen die hij inslikt
uit het niets, zo zonder mond nog,
zonder tong, alsof hij licht schiep
dat kortelings voorafging aan de zon. 

Ontboezemt dan zijn borstkas, slaat
losjes zijn armen om zich heen, lijnt
zijn nek uit, stelt atlas en draaier aard-
en nagelvast. Staat als een huis. 

Als kroon op het werk welt meesterlijk
het ravissante hoofd. Hoofd vol hersens, 

hoofd aan barrels, waaruit hij ontstond. 

© Onno Kosters 

 


Voor Gerrit 

ze zeiden dat je milder was geworden
hij is zo soepel de laatste tijd
verdomd hij schopt niet meer als vroeger 

ik ken je weinig langer dan vandaag
kwam voor je vijandschap te laat
maar lieve gerrit nu je dan voorgoed
in je gedichten woont 

de resten uitgezaaid tussen planken
nu je zonder stem, zonder koperen stem
nu je navelloos zonder je stem
nergens je stem, kom dan dichter 

geef ons hier voor de laatste ondergrondse keer
je donkere kus van de poëzie
met je tedere afstand
grijp je vast en vertak 

als ik ooit in dit leven wortel schiet
zal het door jou zijn
alleen op papier vinden de vogels reservenesten
bouwen de mensen zichzelf een land 

ik wilde vandaag een reservedood bouwen
mijn dikke dunne zieke komrij
om enkel de dood in op te vouwen 

© Ramsey Nasr – Ode aan Gerrit Komrij 2012 

 

Het Bal 

Dan wordt het tijd voor het echte "Gedichtenbal", dat zich afspeelt in de 
foyers, op de bordessen en op de Rotonde. 
Er wordt geklonken en gedronken, maar ik heb niemand zien dansen – 
daar was het ook eigenlijk veel te druk voor. 

Er kon geluisterd worden naar Ramsey Nasr met een ode aan Gerrit Komrij,
naar Remco Campert met een saxofoon omspeeld, naar Menno Wigman, 
Tjitske Jansen, Ellen Deckwitz, Hans Dagelet, Nico Dijkshoorn, F. Starik, 
Bindervoet en Henkes en nog vele anderen. 
Janne Schra zong de sterren van de hemel in "Met het Oog op Morgen"
gepresenteerd door Clairy Polak dat live op de antenne ging vanuit de 
Schouwburg. 
Het eindigde pas echt rond één uur, te laat voor de laatste tram. 
Het is jammer om voortijdig af te moeten haken, deze evenementen vragen
eigenlijk om een betaalbare overnachting in de hoofdstad. In elk geval lag er 
een herinnering klaar om mee naar huis te nemen: 
"Naaktlopen met je hersenen" 
(Uitgeverij van Gennep, ISBN 978 90 601 2195 5) met de bundeling van een
selectie van inzendingen voor de Turingprijs. 
De 100 beste naar het oordeel van de jury staan erin afgedrukt. 

Het "Gedichtenbal", het éérste, was vooral toegewijd aan de grootste 
anonieme competitie van poëzie uit het hele Nederlandse taalgebied. 
Aan de vierde editie van de "Turing Nationale Gedichtenwedstrijd" deden er
2.361 dichters mee, 377 uit Vlaanderen, die gezamenlijk 9.834 gedichten 
hebben ingezonden. 

© John Zwart – Hernehim Cultuur – 10 februari 2013 


 

 

 

 

Hij was er niet meer bij, maar hij was er toch...

  1944 - 2012 R.I.P.  

Reageer    

 

De abdicatie 

 
De abdicatie, (nee dat is geen blindedarmontsteking). 

Het is 't grootste nieuws ooit van iemand die zijn baan na 33 jaar opzegt. 
Maar Hare Majesteit deed het natuurlijk niet allemaal alleen. Zij heeft, behalve 
Ruud de billenknijper, nog vele andere adviseurs die bijvoorbeeld de ontwikkelingen
in Buenos Aires nauwlettend in de gaten houden. 
Het net rond Jorge Z. schijnt zich nu langzaam te sluiten, huisarrest hangt de brave
man die van niets wist boven het hoofd, hangende de voorbereidingen van de 
aanklacht. 
Vandaar de haast waarmee bekendgemaakt werd dat Z. niet naar de kroning komt,
dat deze mededeling officieel van Maxima afkomstig zou zijn heet hoge diplomatie.
De eer van papa wordt gespaard: hij heeft in overleg met zijn dochter zélf besloten
niet naar Amsterdam af te reizen, voor wie het geloven wil. 
Het wordt nu wel jagen om alles nog voor eind april rond te krijgen. 
't Gaat Grootmokum weer een aardig paar centen kosten, maar misschien komt 
er een gelegenheidssubsidie van Den Haag. 

Voor sommige voorstellingen lijkt er altijd nog ergens een verborgen potje 
te vinden. En sommige mensen leven nu eenmaal in een andere wereld 
dan de onze, dat moeten we aanvaarden. Ook aan onze negentiende eeuwse
sprookjes hangt gewoon een prozaïsch prijskaartje. 
Maar de Amsterdammers laten zich natuurlijk hun vrijmarkt van 30 april niet
zomaar uit handen slaan – met dezelfde haast verklaart burgemeester van
der Laan die dag tot dubbel feest. 
Dat zal de stad wel flink in de papieren lopen, want twee geheime Haagse potjes
is natuurlijk teveel gevraagd.
Ach wat zullen we ons druk maken: we hebben samen drie systeembanken 
in ons bezit (die ons straks stuk voor stuk dikke winsten gaan opleveren, 
als ik me de uitspraken van Jan-Kees de Jager goed herinner). Het gaat goed
met ons, alle reden om eens heerlijk onbezorgd mee te gaan feesten op onze
oranjeglorende toekomst. 

John Zwart – 4 februari 2013.

 

krijg ik nu twee voor de prijs van één? 

Reageer    

 

De koets rijdt ongeschonden door de geschiedenis 

 
De koets rijdt ongeschonden door de geschiedenis. 

Haar fiere houding drieendertig jaar geleden, bij het afleggen van de eed sprak 
natuurlijk al boekdelen. Zij zou het anders doen dan haar moeder. Zij ging zich
niet inlaten met charlatans en niemand zal háár ooit blootshoofds betrappen, 
zeker niet op een zwarte omafiets op weg naar de markt voor een pondje pruimen.
Zij ging het voortbestaan van de dynastie weer stevig toekomstperspectief geven

met haar inhoudelijk staatshoofdschap. 
Een stevige tante – achter haar rug werd door fotografen gefluisterd over haar 
benen – zij liet die aantasting van hare majesteitelijkheid niet onbestraft: 
"Die benen moeten de verantwoordelijkheid voor álle onderdanen dragen". 
Haar gehoor was scherp. 
Maar geheel zonder het in vertrouwen toetsen van voorgenomen standpunt of 
besluit blijft zelfs de krachtigste persoonlijkheid niet overeind. Ongemerkt was er
de subtiele sturing van de oud-diplomaat, die kritiek op afstand hield door af en 
toe een populair publieke grap: hij knipte kordaat zijn stropdas af. Alle voorname
aanwezigen volgden als vanzelf zijn voorbeeld en maakten fluks een einde aan 
hun ongetwijfeld dure zijden halsversiersel. De afkeer van het Herrenvolk in het 
oosten sleet gezwind en beperkte zich tot het voetbalstadion - de onthulde 
ondeugd van pappa verzacht door Claus met Parkinson. 
Geholpen door het CDA in de regering als constante steunpilaar van dit ondemo-
cratisch Koninkrijk, voerde tevens steeds een overwogen daad of rampspoed de 
koets der monarchie over elke hobbel. 
In haar gemoed koesterde zij het strijdig mengsel van progressief gevoel en 
christelijke overtuiging, het begrijpend luisterend oor van de leider van het CDA 
en latere premier was dáár toen haar de warmte van de arm van prins-gemaal 
ontviel, die koos zijn moment en vergiste zich niet – zoals later toen zijn intuïtie
hem in de steek had gelaten. Hij leek op haar, progressief in gedachten maar 
ook gehecht aan het recht dat rijken rijk maakt en armen arm. Zij figureert in een
sprookje dat niet bestaat, maar waar de mensen in een wrede harteloze wereld 
zo graag aan hechten. Zij brengt ons ongevraagd een offer: een Koningshuis met
onbetwiste pracht en praal, met palfreniers en vlekkeloos gepoetste koetsen. 
Onbetaalbaar onder elke conjunctuur, want waarmee dàn verzachten wij onze 
zorgen zonder hen? 


In Amsterdam moest het zijn in 1980, op de Dam staat háár paleis, niet 't Stadhuis.
Persoonlijkheid en onheil maakten andermaal germaans verdunnen van oranje-
bloed geaccepteerd, door aard en taalgevoel van Claus raakten Amsterdamse 
rookbommen en krakersgeschreeuw geen doel en werden snel vergeten. Zou het
met het argentijnse mengsel ook zo gaan? Mag 'n progressieve geest onbestraft
barbaars geweld zo gemakkelijk aanvaarden? 
De oude billenknijper uit Rotterdam meende van wel. Hij onthult nu via Marielle 
Tweebeke aan heel de wereld dat hij ons staatshoofd heeft geadviseerd om 
"nu maar eens aardig voor dit meisje te zijn".
Heeft zij op zijn advies gehandeld of was het uit vrees voor de opstandigheid in 
het kroonprinsenkarakter: "dan maar geen koningschap!"... De waarde van de
openhartigheid van de adviseur van eertijds verdient enige scepsis. Want oude 
mannen die ooit belangrijk waren willen zich nog graag doen gelden en dan 
openbaren zij zich vaak als merkwaardige orakels. Verwarrend sprekend, over 
"zoon" en dan weer "kleinzoon", eerst over Juliana die dan plots verandert in 
haar dochter, doet hij ons ernstig twijfelen aan zijn helderheid. De traan van 
Máxima was ons tien jaar geleden nog genoeg in het charmeoffensief. Immers
die "dwaze moeders" in Buenos Aires ver van ons bed en Jorge liep er toch als
vrij man rond! 

Nu heeft Nederland meegewerkt aan arrestatie en gevangenneming van een 
Transavia piloot, die verdacht wordt ooit een vliegtuig te hebben bestuurd om 
mensen uit de hemel in zee te gooien. Jorge Zorreguieta wordt verdacht van 
daden hogerop in de hiërarchie van Videla's kolonelsregime, het aantal der
bezwarende getuigenissen groeit gestaag. Een arrestatie kon wel eens alsnog
op handen zijn.. 
Maar wéér rookbommen en geschreeuw kunnen we niet hebben in Amsterdam.
Net als de paarden zetten we onze oogkleppen op: Jorge Z. zal afwezig zijn,
Argentinië bestaat niet – en de geschiedenis ervan al helemaal niet. Máxima 
kwam als een engeltje uit de hemel zweven, we maken haar nu tot Koningin en
dan is ze onaantastbaar. Kom, we laten ons het sprookje niet afnemen: 
Leve de Koningin: hoera, hoera, hoera! 
                                                                      John Zwart – 1 februari 2013


Dynastie met stevig toekomstperspectief 

Leden der Staten Generaal...  

Reageer    

 

Vertrouwen op de techniek 

de ontoegankelijke wereld van de 'nerds' II

Vertrouwen op de techniek 

In de techniek waarmee ik opgroeide kon je altijd zien, horen of ruiken wat er 
kapot ging, en wat je niet met zintuigen waarnam was te meten. Ik ben een 
techneut uit het analoge tijdperk en verbaas me over het blinde vertrouwen dat 
de wereld stelt in de moderne digitale techniek. Betalingsverkeer, patiënten en
dijkbewaking, chemische fabrieken, verkeersleiding op het spoor, de weg, het 
water en in de lucht – alles hangt vandaag aan een digitaal systeem. 
Ik houd mijn hart vast voor het verantwoordelijkheidsbesef van het handvol grote
digitale ondernemers die ons deze techniek leveren. 
Waar zijn de noodvoorzieningen? Als ze er zijn, werken ze? 

Ziekenhuizen en andere onmisbare objecten hebben sinds jaar en dag allemaal
een noodstroom voorziening. Voor het geval de netstroom eens mocht uitvallen
wordt een dieselaggregaat gestart om de meest vitale functies onder stroom te 
houden. Een digitaal powerguard-systeem bewaakt dit tegenwoordig, distribueert
de beschikbare noodstroom naar waar het nodig is en start automatisch het
dieselaggregaat. Niet te tellen zijn de keren dat ergens na een netstoring overal
de boel spoedig uitging nadat noodstroom was ingeschakeld, simpel omdat het
"systeem" de diesel niet opstartte.. 

De NS treinen hebben al een aantal keren nutteloos stilgestaan toen in het
treingeleidingssysteem van het Utrechtse centrum een grote storing optrad. Met
genoeg problemen van bladval en sneeuwval, seinstoringen en onderhouds-
werkzaamheden kan NS zoiets er echt niet bij gebruiken. 

 

Het kan nu niet meer gebeuren zegt men, het systeem is dubbel uitgevoerd. 
Het is maar te hopen dat ze niet aan het internet hangen, want er zijn dan ook 
nog de 'hackers'.. 

De minicomputer verovert stormenderhand onze auto's en geeft de chauffeur 
zóveel informatie dat hij bijna de tijd mist om nog voldoende op het verkeer te 
letten. Toch zie je veel meer auto's rijden met defecte verlichting dan in de tijd
dat de functies van de auto nog niet digitaal bewaakt werden: het zijn vaak de
allernieuwste jaargangen van geavanceerde merken met een hulpeloze berijder.
Mijn auto heeft een bewaakt brandstofsysteem. Dat waarschuwt bij bereiken
van de minimum veilige tankinhoud en blijft daarvoor waarschuwen, elke tien 
kilometer opnieuw. Maar bij het eerste signaal kan ik nog wel minstens 65 km 
verder rijden, stelt de fabrikant mij gerust. 
Laatst waarschuwde de boordcomputer: "brandstofniveau laag" op vijftien km 
tot mijn huis. Het waaide en het regende, ik reed de pomp voorbij - 10 km verder
stond ik stil.. Het systeem waarschuwde 50 km te laat..
In de Turkse 737 die in 2011 op Schiphol crashte waarschuwde de boordcomputer
voor een defecte hoogtemeter, maar de automatische piloot reageerde op de 
informatie die de hoogtemeter gaf. De combinatie menselijke fouten en digitale 
gebreken is dodelijk. 

Ik weet niet hoe veilig landende vliegtuigen op Schiphol nog zijn in bespaartijden.
Het is ook geen vraag of een groot computerfalen chaos in het land veroorzaken
zal, het is alleen de vraag wannéér. 

John Zwart – januari 2013.

 

 

Reageer    

 

Digitale mankementen - 

de ontoegankelijke wereld van de 'nerds' I 
Digitale mankementen 

Een paar keer per jaar voel ik de neiging mijn computer uit het raam te gooien.
Het begon lekker: vlak na nieuwjaar. En voor u herkenbaar? Wie heeft er
bijvoorbeeld de hierna beschreven ervaring nog nooit gehad, niemand toch?
Want u bent ook lekker meegegaan met het digitale tijdperk dat tegen het eind
van de vorige eeuw de wereld drastisch veranderde. 
Natuurlijk doet u zoveel mogelijk op de computer en u hebt allerlei programma's
op het ondoorgrondelijke ding laten installeren door regelmatig op "doorgaan" 
te klikken. Waarmee? Ja, 't is een kwestie van vertrouwen, want het schimmig
heen en weer flitsen op de harde schijf valt niet waar te nemen. 

Ook ik ga dan lekker aan de gang, door op het bureaublad te dubbelklikken 
op 't icoontje Microsoft Ariebombarie (om maar iets te noemen). Op 't scherm 
opent zich een lijst bestanden, ik wil iets gaan bewerken in bestand "financial
management – my budget limitations" (om maar wéér iets te noemen). 
Vol werklust dubbelklik ik op "open". De lijst verdwijnt en maakt plaats voor 
een leeg scherm met een tuimelend zandlopertje of een perpetuum mobiel 
draaiend wieltje (naar keuze). 
Ongeduldig wacht ik, na een minuutje of zo begint de onrust toe te slaan. 
Waarom heeft dit apparaat zoveel tijd nodig om een boek uit de kast te pakken
terwijl ik dat zelf binnen tien seconden kan? Er moet iets zijn misgegaan.
Je denkt: valse start, hij krijgt een herkansing, klikt op het kruisje rechtsboven
in veronderstelling dat 't bureaublad dan terugkeert. 

Maar nee hoor, een informatievenster opent met de mededeling "Microsoft 
Ariebombarie reageert niet. " Ja, je moet me wat nieuws vertellen, dat heb ik 
allang gemerkt, daarom wil ik afsluiten". Ik merk: ik ga reageren door tegen 
de computer te praten als tegen een medewerker die nogal traag van begrip is.
Hij geeft me keus tussen twee mogelijkheden: 
1. Wachten tot het programma reageert (tot je een ons weegt) of 
2. Het programma sluiten. 
"Rare keus voor een programma wat juist niet wil openen maar alla..." 
Een waarschuwing: Let op! Als u het programma nu afsluit kan er informatie 
verloren gaan! "Ja hoor-es, wat moet ik dán, als jij niet openen wilt dan moet 
ik toch afsluiten, hoe kan ik het risico van verloren informatie ontlopen?" 

Je gaat naar je "help" programma. 
Massa's informatie over verwerkingsproblemen maar géén antwoord op de 
doodsimpele vraag: "Waarom opent Ariebombarie niet?" Het beste wat ik mijn
technisch wonder kan ontfutselen is de oplossing "probeer het programma af
te sluiten en opnieuw op te starten" met wéér de waarschuwing: Let op! Als u
het programma nu afsluit kan er informatie verloren gaan! 
"Dat heb je pas al gezegd, dom rekenijzer!" Het stadium van de beleefde 
conversatie is nu wel voorbij. Terug naar het scherm met het wieltje dat nog 
steeds tergend ronddraait. Terug naar het kruisje rechtsboven. 
Het behulpzame informatieschermpje deelt nu mee: "er wordt naar een oplossing
gezocht". Kijk, dat gaat eindelijk wat meer richting "klantenservice". 
Na een half minuutje kom je inderdaad terug op je gewenste bureaublad. 

Inmiddels zijn we een dik kwartier verder maar, nu met iets minder goede moed,
dubbelklik ik op het Ariebombarie icoontje: hij heeft een oplossing gezocht, 
dus het zal nu wel goed verlopen. Mooi niet, het te bewerken bestand blijft in 
zijn keelgat steken: zandlopertje, wieltje, wat háát ik die dingen! 
Alles uit, dan twee, drie keer weer proberen. Pc helemaal opnieuw opstarten,
daarna nog eens in de "veilige modus" – niets helpt. 
Tenslotte externe technische hulp ingeroepen. 
De remedie: Ariebombarie programma verwijderen van de schijf en opnieuw 
installeren met behulp van het cd-tje ervan... ja waar heb ik dat ding nou...

Waarom accepteren we toch dat ondeugdelijke software op onze computers 
wordt geinstalleerd die ondanks actuele brandmuren en virusschermen zó
maar "beschadigd" raakt waardoor we plotseling hulpeloos staan in de grote
digitale woestijn? De simpele mededeling "er kan informatie verloren gaan" 
is een gewiekste "disclaimer" die betekent "we zijn niet aansprakelijk voor 
de kreupele rotzooi die we op de markt brengen".

John Zwart - januari 2013

X of O - het is net 'boter kaas en eieren'

kent u dat spelletje nog van vroeger?

Reageer    

 

De aantrekkingskracht van Ikea of de Meubelboulevard

 


De aantrekkingskracht van Ikea of de Meubelboulevard 

Het wordt hoog tijd voor een gast columnist. 
Eigenlijk had ik zelf graag eens luchtig geschreven over die lusteloze tijd rond 
kerst en de nieuwjaarsdag, waarop alles dicht is voor inloop tenzij je ergens een 
uitgebreid diner hebt gereserveerd. 
Al doe ik er zelf niet aan mee, kan ik eigenlijk wel begrip opbrengen voor de 
mensen die lijden onder hun gedwongen "verplicht gezellig samenzijn". Als de 
boog van stress te strak gespannen staat vluchten ze naar buiten, waar helaas 
weinig is te beleven. 
Een uitkomst is dan de Meubelboulevard, of twee uur in de rij staan voor het 
historische Wouda-gemaal in Lemmer dat maar eens per jaar in werking is. 
Met de autorit mee heb je dan toch weer een hele dagbesteding. 
Maar ik graaf graag dieper, dus werd het een serieus stuk over de ervaring van
"eenzaamheid" door de mensen. Gelukkig is daar dan nog Arnoud de Jong voor 
de luchtige toon! Ja hij was op de meubelboulevard, hij wel – en overleefde het: 

Arnoud de Jong over de opvoedende waarde van Zweedse gehaktballetjes>

Soms moet het even: naar Ikea. Iedereen weet hoe uitputtend het kan zijn.
Aan het eind van de meubelmarathon sta je op punt van flauwvallen en wil je 
even rustig eten in het restaurant. Maar dat gaat zomaar niet. 
Direct beginnen er van die kleine etters rond je tafel te rennen en tussen je 
stoel door te kruipen. Kinderen van onbekende herkomst. Terwijl goddomme
tien meter verderop een speciale speelgelegenheid voor ze is. Ouders zijn in 
de verste verte niet te bekennen. Die zitten waarschijnlijk wél rustig te eten.
Kijk, in zulke gevallen is de kindvriendelijke benadering net een brug te ver.
Hoewel je met je laatste krachten heus nog wel een poging hebt gedaan: 
"Nee jongens, niet hier spelen, ik wil even rustig eten…" 
Een van de hyperactieve opdonders gaat gewoon door. Je aanwezigheid lijkt 
hem sowieso geheel te ontgaan. Je voelt iets knakken bij jezelf. Het moreel 
waarschijnlijk. 
Je offert met genoegen een portie Zweedse köttbullar (gehaktballetjes) op om
die in het haar van het blonde rotjoch te wrijven. Terwijl de peperroomsaus in 
zijn nekkie begint te sijpelen, brul je hem getergd toe: "En nou opzoutö naar 
Småland, kräng!" Dan maar een jeugdtrauma. Je wilt tenslotte rustig eten..
En hé, het helpt, hij is meteen weg. Het zijn vast de magische krachten in die
klodder lingonberry (vossenbessenjam) die ik altijd bij de köttbullar neem. 
Heerlijk.


Ikea Russia - ook voor 'bärenmützen' 


Hier heb je geen ballenbak nodig, je kiepert de ettertjes gewoon...

Reageer    

 

Uitgeknald en uitgefeest 

 
Ja, in brede zin hebt u mijn goede wensen hier al een poosje kunnen lezen.
Maar u, beste lezer die mij op dit moment leest, wens ik even heel persoonlijk: dat er 
weinig slechts en veel goeds u ten deel mag vallen in 2013. Niet alleen omdat het zo 
hoort bij de eerste ontmoeting in een nieuw jaar, maar vooral om u oprecht te sterken.
Want tegen het beter weten in, kunnen alleen nog wensen, hoop, geloof, ons sparen 
voor depressie. En dan heb ik het niet over geld.
De overgang van 31 december naar 1 januari is ieder jaar weer aanleiding tot een 
explosie van euforie – het klokgelui van twaalf het startsein voor een tumult alsof het
Nederlands elftal alsnog wereldkampioen werd. En zo is het elk jaar weer, net als het
gaat met de goede voornemens van het vorige jaar die nooit standhielden. Het maakt
dus niets uit of we met vreugde op een voorbij jaar terugzien, of er opgelucht afscheid
van nemen, of we vol verwachting een komend jaar verwelkomen of dat met grote zorg
tegemoet zien. Altijd euforie, bij het vuurwerk, bij de artiesten op de podia en bij het 
massale publiek. 

Als je langzaam wat ouder wordt besef je steeds meer het verschil van de buitenkant
tegenover de binnenkant. Marilyn Monroe – tot haar laatste dagen hét begeerlijk seks-
symbool – ging al jong door die fase. Nauwelijks dertig jaar oud sprak ze al over de 
schijn aan de buitenkant van de glamourwereld waar ze zelf deel van uitmaakte: 
"it's all make belief, isn't it". Ze observeerde de menigte op party's waar iedereen 
wilde zijn, om gezien te worden. Stond vaak even apart, langs de kant: 
"then I listened and heard people whom I used to look up to, turn into ordinary 
boring people". Niettemin liet ze zich toch weer meeslepen in die jet-set, ze had 
helaas niets anders om op terug te vallen. 
Eenzaamheid binnen een menigte is erger dan eenzaamheid in de eenzaamheid. 
We hebben ons – alweer voor de zoveelste keer – opgewonden over pesten en de 
gruwelijke gevolgen. We kregen ook weer cijfers van de ijverige peilingbureaus die 
ons weten te melden dat er twee miljoen mensen in Nederland eenzaam waren in 
2012. Het aantal slachtoffers van groepspesten kennen ze niet, want die komen 
er zelden voor uit – als je gepest wordt ben je een 'loser'. Of al die 'losers' eenzaam
waren of die eenzamen ook 'losers', we weten het niet. 

Wel meldt het boekverkopersgilde ons dat er in 2012 twee miljoen exemplaren van 
het pornografische romandebuut van Mrs. E.L. James zijn verkocht. De ene twee 
miljoen zijn de andere niet, natuurlijk. Maar toch.. ik vind aan seks doen veel leuker
dan er over te lezen en kan me nauwelijks voorstellen dat ik hierin een uitzondering 
ben. Het zou dus toch ook weer met eenzaamheid te maken kunnen hebben, 
immers: de peilingbureaus weten ons wel weer te vertellen dat naast die twee 
miljoen er nog één-komma-acht miljoen mensen zijn die zich 'soms' een tijdlang 
eenzaam voelen. 

De ideële reclamejongens voerden campagne om ons bij de naderende feestdagen
attent te maken op de eenzaamheid om ons heen. We krijgen dan zo'n beeld van
een alleenwonende oudere, minder goed ter been: maak eens een praatje, vraag 
of je wat boodschappen kunt doen. Onmiddellijk zijn er organisaties – al dan niet 
altruïstisch – die zich er op werpen. Kerstmaaltijd voor alleenstaanden, nodig iemand
uit bij je aan tafel. De gemeente vindt nog ergens een potje met vergeten subsidie-
kleingeld, vrijwilligers doen de rest. Allemaal goed bedoeld maar het werkt niet. 
In de grote stad blijf je eenzaam binnen de menigte. En in een dorp? Ik vond kort 
voor kerst een ongeadresseerd A4 kopietje in mijn brievenbus: "Kerstmaaltijd. 
Bent u eenzaam met kerst? Geef u op voor een gezamenlijke kerstmaaltijd in het 
dorpshuis." Je moet er toch niet aan denken? Dat je op kerstavond daar de gang
vol geparkeerde rollators binnenstapt? Want je moet toch wel dement of nogal 
zwak begaafd zijn als je daar tussen wil zitten, met op je voorhoofd bijna leesbaar:
"ik ben zielig, ik ben een loser".

In de jaren zestig liep ik, jeugdig zeeman in december over de 7th Avenue en 
Broadway, stond plots op Times Square: een duizelende lichtjeszee om me heen 
en een kolkende massa mensen en auto's. Ik besefte ineens dat er niets of 
niemand was die zich maar één moment druk zou maken als ik ter plekke dood 
neerviel. Dat is eenzaamheid binnen de menigte, van de ergste soort.

"One place I really hate, is Times Square. As a New Yorker you almost need an 
excuse for being there, because no one wants to be caught dead in such a 
gaudy tourist trap. Times Square is screaming at you with lights, sounds and 
overactivity. It's oppressive to the senses. It's demanding all your attention:
LOOK AT ME !!!, all caplocks. To day authority is the Times Square Approach:
overpowering, dominant and very loud. It makes you stop thinking.

Paul Salomon, New York NY – dec 2012.                                                       

Later maakte ik een tocht door de Sinai woestijn, zand piept onder je schoenen, 
het brandt door je zolen. Een dag lang kwamen we niemand tegen en ik zag niets
dat op menselijke aanwezigheid leek. Het was fascinerend. 
Nog veel later maakte ik helemaal alleen een meerdaagse trektocht over de 
Hardangervidda, dat is de hoogvlakte van Zuid-Noorwegen - 's nachts sliep ik 
telkens in een "hytte", dat zijn eenvoudige houten bouwsels met spartaanse 
voorzieningen, slaapplaats voor vier, hooguit zes. Na elke dagetappe trof ik 
niemand, maar ik voelde me geen moment eenzaam. Ook niet in het besef dat
om mijn afgelegen hutje tot in de verre omtrek alleen elanden en rendieren leefden.
Vrienden en vriendinnen waren na terugkomst nieuwsgierig naar mijn foto's. 
"Prachtige natuur, maar was je niet vreselijk eenzaam?" vroeg er één. 
Nee, heerlijk één met de natuur. 

Eenzaamheid is een dreiging voor mensen die het nooit geleerd hebben alleen 
te zijn zonder eenzaamheid. Hoe dichter een land bevolkt raakt hoe meer mensen
die vaardigheid nooit aanleren. Ze hebben altijd mensen nodig om zich heen, of 
een surrogaat: ze zetten de tv aan, die pas uitgaat als het tijd is te gaan slapen.
Dan kunnen ze nog beter een boek pakken en gaan lezen, met een favoriete cd
op de achtergrond, beter dan de tv en nog véél beter dan die gang met rollators.

 

John Zwart - 01.01.2013 

 

 

Reageer    

 

Alle vaste lezers en toevallige bezoekers een goed 2013!

 

Alweer kliekjes

In de tweede helft van december moet heel "hilversum" op vakantie, op een paar nieuws-
lezers en sportverslaggevers na. Maar je kunt natuurlijk niet al die tijd de zenders uit
zetten, beeld en geluid moeten altijd doorgaan. Al was het alleen om aan de eisen van
de Stichting Etherreclame te voldoen. 
Tegen kerstmis breekt dus de tijd van de makkelijke programma's en herhalingen aan.
Nou hebben we het hele jaar door al genoeg ouwehoerprogramma's in de vorm van: 
"pleur een microfoon op een tafel en zet er een stel mensen omheen en kijk maar wat
er uit komt". Met een paar reiskostenvergoedingen, gratis consumpties en een
attentiepakketje na afloop is het fijn goedkoop programmeren en je vindt altijd wel een
handjevol journalisten of anderen in de schaduwzone naar "bekend nederlanderschap".

In de aanloop er naar toe hebben we al een paar mini-verkiezingen gehouden: het 
politieke journaille kiest "de politicus van het jaar", de sportjournalisten kiezen hun 
"sportman van het jaar" en "sportvrouw van het jaar" en – je houdt 't niet voor mogelijk,
"Tros Radar" organiseert de "gouden loekie" en de "loden loekie" voor de "beste" en
de "slechtste" reclame op het beeldscherm. Daar móet je als publiek aan meedoen –
de Tros reclamemakers missen blijkbaar toch het vertrouwen in ons enthousiasme, 
dus er is een flinke reclamecampagne tegenaan gegooid. Het Droste-effect van de 
reclamejongens: "nomineer jouw favoriete reclamespot voor de Gouden Loekie!".
Eindelijk.. ik kon niet wachten. 
Het ooit door Ikea ingezette jijjouwen, dat sindsdien door alle reclamemakers werd
overgenomen, laat ons het absolute imbeciliteitniveau bereiken. Zo zijn we  
helemaal klaar voor het herhalingenseizoen. Alle ruimte voor de hobby van een 
handvol radio en tv makers om in december ijverig te gaan knippen en plakken met
"sound bites" uit het jaararchief. Als de virtuele schaar en lijmpot in de kast weg
geborgen zijn en de knutselaars met de overige 800.000 naar de après ski zijn 
afgereisd wordt deze huisvlijt aan de thuisblijvers voorgeschoteld. 
Met dit hobbyisme is de feestmaand effectief om zeep geholpen. Want beste 
mensen, sinds gewone programma's qua inhoud allang afzakten naar knipsels uit 
de "celebrity-gossip" en herhalingen van "headlines" hebben we dezelfde dingen al
zo vaak gezien en gehoord dat de herhaling van de herhaling de treurige smaak 
heeft van herhaling in het kwadraat. 

Terugkijken straalt zelfgenoegzaamheid uit, terwijl er als nooit tevoor alle reden is 
naar de toekomst te kijken. Veel te veel zelfgenoegzaamheid van dezelfde snuiten
bijvoorbeeld van Giel Beelen, die net de wereld heeft gered met in 1 week 'n paar 
kratten vruchtensap leeg te drinken, waarvoor hij als een held door jong tukkerland
werd toegejuicht – en Erik van Muiswinkel die met onnavolgbaar onderuitgezakte 
nonchalance ster zit te wezen bij Matthijs van Nieuwkerk. Hij vult, zo u wilt, straks 
uw oudejaarsavond ook weer met een jaar in de herhaling, laten we hopen op een
beetje humoristische toon. Dat hele DWDD kan ook zó naar de commerciëlen,
het salaris van Van Nieuwkerk past er al naadloos in. 

Wie kijkt er nog vooruit? Ik zou wel eens iemand willen zien en horen die een 
futuristisch programma brengt, wat zou dat verfrissend zijn. Over de ondergang van
Rutte II en Nederland als stuurloos land meegesleurd in de Verenigde Staten van
Europa bijvoorbeeld, met als president Sylvio Berlusconi, met miljarden ingekocht
door Rupert Murdoch. Wat hem in de USA niet lukte, wel geslaagd in de USE.
Dat levert vast veel orogineler komische stof op in plaats alwéér die gestruikelde 
hoogleraren door de mangel te halen – elke columnist deed dat allang op actuele 
en snedige wijze.
De publieke en regionale omroepen zitten in de stress.
Van de worst van de publieke wordt plak na plak tot 200 miljoen op hun budget 
gekort. Vanaf begin van het jaar grepen ze dat onderwerp menigmaal aan voor
zo'n ouwehoerprogramma met een kringetje eigenheimers rond de microfoon. 
Publiek navelstaren, dat moesten ze nou juist niet doen, want hiermee bewijzen ze
het gelijk van hun politieke broodheren die ze zien als natuurlijke tegenstanders. 
Waar rechts Nederland de bijstandtrekkers van beschuldigt maakte de publieke
omroep zich jarenlang schuldig, Ze zijn hetzelfde als commerciële, alleen mochten
ze ongestraft van twee walletjes vreten. 
Eind aan dat gedebatteer over de eigen navel, ouwehoeren is niets voor vandaag,
ouwehoeren is van gisteren. 

John Zwart – 31.12.2012

 Showvuurwerk is er weer genoeg.
 Gaan die twee mannen in Den Haag nu toch voor echt vuurwerk zorgen? 

 

 

 Zijn we op weg ergens heen, waar dan naar toe?   Toch niet alleen 
 naar de volgende peilingen? Ik hoop dat u het voor uzelf wel weet! 
 Vinden van een beetje zin in het leven bijvoorbeeld, vul maar in...

Reageer    

 

Alle vaste lezers en toevallige bezoekers:
een mooie Jaarwisseling en Start van 2013!

 

Magiërs 

De tijd van zonnewende en jaarwisseling is een periode waarin het onbevattelijke
volop ruimte krijgt. De mensen op het noordelijk halfrond ervaren hoe het daglicht
almaar korter duurt en het verschijnsel winterdepressie houdt er ongetwijfeld 
verband mee. 
Gaan we in gedachten terug naar een tijd waarin onze astronomische kennis nog 
in de kinderschoenen stond is duidelijk dat kwade en goede machten onder de 
invloed van al die donkere uren steeds onze gedachten konden beheersen. 
Angst dat die zon, almaar korter verschijnend en steeds lager boven de horizon, 
wel eens helemaal voorgoed zou kunnen wegblijven kon reëel zijn. En dan, een 
onbekend schijnsel aan de nachtelijke hemel, bijna even helder als de maan, het
kon een belofte van het goede inhouden, maar evengoed kon zo'n komeet onheil,
ziekte en sterfte voorspellen. 

Het bovennatuurlijke krijgt soms de mensen van vandaag nog net zo in z'n greep.
Ruim een week geleden nog hield de Maya-kalender heel wat mensen bezig, die 
eindigde op 21.12.2012. Sommigen verbonden er echt "het einde van de wereld"
aan, de meeste deden er wat lacherig over, maar tóch... 
In de Bijbelse geschiedenis zowel als in de Koran wemelt het van de "wonderen".
Vandaag nog gebeuren soms wonderlijke dingen, maar bijna altijd is er dan een
duidelijke verklaring voor. 

 

Ik heb in India zo'n magiër bezig gezien, hij liet op zijn fluitspel een cobra uit 
een mand omhoog kronkelen en vervolgens weer neerdalen waarna hij het 
deksel terugplaatste. Hij gooide een koord omhoog dat, ongelooflijk, omhoog 
bleef staan! De man was geen tovenaar, maar een illusionist wist ik. 
Toch was ik verbijsterd, je gelooft je ogen niet. 
Inderdaad moeten we onze ogen soms niet geloven. 

De illusionisten van vandaag hebben het makkelijker dan die van vóórbijbelse
tijden. Ze hebben de techniek tot hun beschikking. De dingen die ze je laten 
zien zijn verbijsterend maar – als je 't wéét – toch realistisch. Alleen dat realisme
laten ze je niet zien, ze laten je een realiteit zien die zij willen dat je ziet. 
"Dynamo" is een nieuwe Britse illusionist van deze 21e eeuw. Hij loopt over het 
water van de Theems. Kijk naar de verbijstering in de ogen van de 21e eeuwse
toeschouwers: ze zien de realiteit die Dynamo hen voorspiegelt, daartoe in staat
gesteld door de techniek die hij niet laat zien. 
De mensen zijn niet zoveel anders geworden, misschien was Jezus wel een 
illusionist. Een, die de aandacht trok, maar ook aan belangwekkende andere 
dingen deed. 

John Zwart, 28 december 2012 

            Zonnewende   Dynamo Walking on Water (River Thames) 

      "Life is an illusion 
       Reality is only what you make it" 
      
(Dynamo, illusionist)

   Dynamo shrinks an iphone
       to put it in a bottle 
       (helaas geblokkeerd door NBC, excuus)

   Dan deze maar: 
       Dynamo shows trick leaning extremely backwards 

Reageer    

 

Alle vaste lezers en toevallige bezoekers:
Prettige Kerstdagen gewenst! 

 

 

 

            OBA Amsterdam - Het Laatste Podium van 2012  

  OBA in kerstsfeer 

OBA Amsterdam – Laatste zaterdagmiddagpodium van 2012 

1.
Even heb ik getwijfeld of ik wel naar Amsterdam zou gaan, afgelopen zaterdag 22 dec.
De nacht bracht het noorden 1 à 2 graadjes vorst maar regen in de ochtend. De straat
glom van gladheid en het zicht was slecht. Tegen de middag zag het er iets beter uit, 
nevel opgetrokken en de temperatuur een veilige 7 graden boven nul. 
Maar wát nat en stormachtig was het, verregend en verwaaid kwam ik aan op etage 2
in het imposante bibliotheekgebouw op het Oosterdokseiland. Opvallend weinig
belangstellenden, hooguit 25, heel veel lege stoelen – de Amsterdammers lieten het 
helaas afweten, vlak voor kerst. 
Toch was deze laatste podiummiddag van 't jaar de moeite waard, vanwege de variatie.
Meestal krijgt de poëzie immers de boventoon op dit podium, soms opgeluisterd door
één of twee muzikanten, maar proza is er toch vrij zeldzaam. Deze keer was poëzie 
het minst vertegenwoordigd, veelsoortig proza was de hoofdschotel die werd geboden,
maar verschillende prozaïsten hadden toch weer gedichten als "illustratie" bij hun werk.

"Peter Prins de 3e" en Michel Doodeman brachten heel verschillend kort proza. 
Prins – de vader en de opa heten ook Peter – noemt zijn werk zelf "miniatuurtjes". 
Vrijwillig beperkt hij zich in het algemeen tot 220 woorden. Dat is erg weinig voor een 
afgerond verhaal, maar zijn werk houdt het midden tussen vreemde sprookjes en 
bizarre vertellingen. Die worden interessant en geheimzinniger naarmate ze korter zijn.
Ik vind het altijd intrigerend als iemand je achterlaat met een gevoel "waar ging dit 
eigenlijk over..." 
Doodeman vindt zichzelf een echte columnist. Hij schrijft humoristisch en duidelijk
relativerend over sport. Hij leest er twee voor ons: "Kleinsporters" en – naar eigen 
zeggen zijn "literaire hoogtepunt" – de column "Het zwarte gat". Die had hij ingezonden
naar "Metro" en tot zijn vreugde plaatste het blad zijn inzending. Hij is ambitieus en 
straalt de stellige verwachting uit ooit een gevestigde columnist te worden. 
Persoonlijk vond ik "Kleinsporters" leuker, amusanter, dan zijn "literaire hoogtepunt",
dat vooral vanuit het blikveld van de bankzitter voor de tv geschreven is. 
De van oorsprong Begalese mevrouw Debjani Paul-Gupta had als kind dat postzegels
verzamelt een nieuwsgierigheid gekregen naar Nederland – een land dat "onder de 
zeespiegel ligt", zo leerde ze van de postzegelhandelaar. Ze vroeg zich toen af hoe 
mensen toch onder water konden leven. 

2.
Met haar welluidende stem – ze zou het ook zonder microfoon af kunnen – 
dramatiseert ze dit gegeven nogal, want ik weet uit ervaring dat het hele mondings-
gebied van de Hoogly River stroomopwaarts tot aan Calcutta óók beneden de 
zeespiegel ligt en er regelmatig overstromingen voorkomen bij storm en springtij.
Maar ze steelt ieders hart door in haar eigen taal een gedicht te lezen van de 
Indiase dichter Tagore, dat verhaalt van bergen, rivieren en verre landschappen, 
maar erop wijst dat de glans van de dauwdruppel op de grasspriet, vlak voor onze
voeten, niet wordt gezien.
Ze leest haar verhaal dat naar analogie gaat over kleine plaatsjes, waar mensen 
nieuwsgierig zijn naar elkaar, vragen stellen en luisteren – tegenover de moderne
stadsmens die leeft met "het scherm" waarop iedere informatie te vinden is. In 
Amsterdam vraagt niemand haar iets, niemand toont nieuwsgierigheid. Maar zij 
maakte, in haar traditionele Bengalese kleding, een reis naar Appingedam. Dat is
net zoiets als Giethoorn, zegt ze. Het bleek een kleine plaats zoals ze zich had
voorgesteld waar zij inderdaad onmiddellijk werd opgemerkt en de mensen haar 
vele vragen stelden. 

Sander Brouwer, Gerdin Linthorst en Merik van der Torren waren er puur voor de 
poëzie. Alhoewel: Brouwer – markante stem bekend van Eijlders, weer iemand die
het ook wel zonder elektronica kan – vraagt zichzelf af of het wel "gedichten" zijn
die hij al jaren schrijft. Die stem heeft hij – zijn jeugd speelde zich af in Overijsel –
zo vanaf de kansel gehoord. Het geeft hem een zekere autoriteit die hij zelf weer 
afbreekt door de zelfspot die in zijn gedichten klinkt. Er zit iets van de filosoof in 
hem, want terwijl hij zegt "ik heb niets te zeggen" en zijn eigen spiegelbeeld een 
"schijnbeeld" noemt, verwijst hij ook naar Lao Tse. Ja, ja, eerst Tagore, nu ook 
nog Lao Tse, het zijn geen kleintjes waarop de deelnemers deze middag leunen.
Zijn bestaan hier noemt hij naar de oosterse dichter-filosoof "het toeval Gods". 
Zwaar wordt het nooit met Brouwer want hij springt zo weer over naar de satire en
leest een persiflage vol van zelfspot op het bekendste werk van de tachtiger 
Willem Kloos: "ik ben een God in het diepst van mijn gedachten. En zit in 't 
binnenst van mijn ziel ten troon". 
Gerdin Linthorst brengt nog meer Eijders'sfeer in de OBA door een herhaling van
haar voordracht van de vorige zondag. Haar "Kerstvers" mag weer niet ontbreken.
Daarin baarde "zij" (Maria) een tweeling, de 12 apostelen en de 3 koningen hebben
er ook hun plaats in, evenals het vruchteloos kerstvieren gedurende tweeduizend 
jaar, want nog steeds "komt er geen eind aan de krijtende kinderkens op aard". 

    Sander Brouwer 

Die stem heeft hij vanuit zijn jeugd, door het luisteren naar de preek van de kansel

3. 
Daarna draagt ze haar poëzie voor die vooral op mensen is geïnspireerd. Mensen 
die ze kent, ook de cafébezoekers in Eijlders en uit haar dagelijks leven van 
vroeger en nu. Zoals over de oude man, zijden doekje rond zijn vervallen hals, die
begerig naar onbereikbaar schoons kijkt. 
Een ode aan Jansje B., trouwe verkoopster gedurende veertig jaar in de lingeriezaak
aan de Paleisstraat. Zij slijt haar laatste dagen, krimpend, broos en breekbaar in 
een bejaardenhuis. Ze heeft honderden kikkers gekust maar geen ervan veranderde
in een prins.. 
Merik van der Torren, ook al een oudgediende in de Amsterdamse dichterswereld 
heeft weer een nieuwe bundel uitgebracht "Dag pauw oog". Zo per lettergreep los 
geschreven ook te lezen als een groet. Van der Torren houdt van dit soort grapjes, 
hij schrijft vanuit de fantasie en als hij het licht weet te houden is hij zelf het meest
tevreden. Het bundeltje opent met een vurig gedicht op het overlijden van Simon 
Vinkenoog, het was een treurig jaar ook privé voor Van der Torren, dat jaar 2010.
Maar ook dit gegeven dompelt niet in somberheid, hoe kan het ook als je schrijft 
over iemand als Vinkenoog, die het leven uitgebuit heeft tot de laatste seconde.
Voor wie gelééfd heeft is de dood geen straf. 
Verder verbaast het niet dat we tuin en boskabouters tegenkomen in de bundel en
ze wonen ook nog onder een paddenstoel. De serieuze toon weet hij ook te treffen
in zijn lyrische gedicht "Omarming". 

4. 
J.P.Caspersz – Deneuville heeft duidelijk een heel andere voorstelling gehad van een
ontmoeting met Jos van Hest aan de OBA Podiumtafel. Hij is een "verkondiger" en 
heeft deze laatste zitting zo vlak voor de feestdagen opgevat als een dag binnen de
"advent", de periode waarin we stap voor stap toeleven naar de "epiphanie". Hij grijpt 
zijn "spreektijd" aan om ons goed te onderwijzen over de oorsprong van kerstmis, 
de bronnen, de achtergrond van de symbolen en feiten er rond. De zonnewende op de
21e december, de kerstboom, het lichtfeest, Dionysos de tiran, water en wijn – het
driekoningenfeest, de vruchtbaarheid en eeuwigheid van het slib van de Nijl, samen 
met levenbrengend water. De boon in de traditie van het driekoningenbrood, één
slechts meegebakken, wie hem bij het aansnijden treft is één dag koning. 
Alles komt voorbij. Het is een monoloog met een overvloed aan feiten gedurende het
verstrijken van de tijd valt iets van wanhoop in de houding van de presentator te 
bespeuren. "Hoe lang gaat dit nog door?" vraagt hij voorzichtig na acht minuten. 
"Ik ben pas vijf minuten bezig en ik heb tien minuten spreektijd, dus nog vijf minuten
en dan ben ik al klaar", luidt het antwoord. Maar Jos wilde eigenlijk graag een dialoog
met Caspersz. "Vanwaar die fascinatie met dit onderwerp?" Caspersz blijkt echt 
iemand die "het woord" wil brengen en het OBA Open Podium is een podium voor het
woord, dus in zijn ogen bij uitstek de plaats om te verkondigen. 
Daar valt niets tegen in te brengen en eigenlijk is hij één van de drie koningen, want
hij legt vervolgens uit: hij heet Caspersz en de drie koningen heten Casper, Melchior
en Balthazar. Ze staan elk voor een deel van de toenmalig bekende wereld: Afrika 
(de zwarte koning), Melchior voor Europa en Balthazar voor de Arabische wereld. 
Caspersz haalt er een uitvergrote reproductie van een ets bij en legt nog even uit: 
"kijk de één heeft geen baard, de andere een korte baard en de derde een lange 
baard". Het is allemaal erg boeiend maar het is gewoon te veel. Het is veel te veel.

Met prozaïsten heb je toch al meer tijd nodig dan bij iemand die een paar gedichten
leest en daar een paar vragen over beantwoordt. Voor de pauze liep de tijd al tien 
minuten voor op het programma, na de verkondiger zijn we al zeker een kwartier 
uitgelopen. Maar opgewekt gaat Van Hest gewoon door, zoals altijd. 
Er valt helaas niets meer in te halen, want nu ben ik aan de beurt en ook alweer met
proza... 

5. 
Wat heet: een boekmanuscript en dat laat zich niet zo een-twee-drie afraffelen. 
Het gaat om mijn project "We're all dying, aren't we" (verwijzend naar een tekst
in het script voor de film "The Misfits" uit 1961). Het is gegroeid uit een essay 
over het leven van fotomodel Norma Jeane, de latere filmster Marilyn Monroe. 
Het is een "crowdsponsoring" project waarover natuurlijk meteen al wat uitleg 
nodig is. 
Maar presentator Jos van Hest denkt dat iedereen waarschijnlijk toch wel hard
aan wat poëzie toe is, en dat begrijp ik maar al te goed. Hij weet dat ik een paar
gedichten van Marilyn in mijn tekst verwerkt heb en zelf voor haar een postuum 
opgedragen gedicht  schreef. 

O Time                                             Na jouw theater 

O, Time                                             zo vele kijken maar hebben niet gezien
Be Kind                                             dat ook het goedbedoelen voor 't angstig kind
Help this weary being                         dat lang na ontwaken zich nog in de greep van
To forget what is to sad to remember   de bange droom bevindt, die niet wijken doet
Loose my loneliness, 
Ease my mind,                                  niets is genoeg zo weet alleen wie zelf
While you eat my flesh                       de klauwen van depressie kent 

                                                        ze kijken maar ze hebben niet gezien
                                                        als je toch weer lacht dan menen ze: 
 Marilyn Monroe - (1960)                                                                      het is voorbij
                                                        maar het was je laatste energie - er is de klauw
                                                        die even afwacht tot je eigenlijk rusten moet 

                                                        ik hoop zo graag dat je gewiegd wordt 
                                                        als je nu nog ergens bent 

                                                        John Zwart (voor Norma Jeane 1962-2012) 

 

Marilyn Monroe -  'lost in the night' 

No make up, no hairdressing, no lighting. Just the headlights of your car.
Picture by
© André de Dienes - Los Angeles 1952. 

De bedoeling van het "crowdsponsoring project" is dat een groepje fans als eerste 
aanzet vijf euro aanbetaalt op de komende uitgave. Het wordt een geïllustreerd boek
met vele minder bekende en zelfs onbekende aspecten uit de jeugd van Norma Jeane
Mortenson en haar leven als de actrice Marilyn Monroe.
En dan is er eigenlijk nog nauwelijks tijd voor een paar boekfragmenten. Ik lees 
nog een kort stukje over de zoektocht van de achtjarige Norma Jeane naar haar 
natuurlijke vader. 
En dan valt plotseling de guillotine: de bibliotheek grijpt in, het podium mag niet langer
dan tot vijf uur duren en het is al vijf uur geweest... 
Het is nog net niet zo dat de stoelen onder ons achterste worden weggetrokken maar
dat gevoel geeft het wel. Jammer voor de wat verloren sfeer opeens, maar 26 januari 
is er tenminste een grote voorstelling in het Theater van 't Woord op de 7e etage, 
daar zal er voldoende tijd zijn om een marathon van ca. 50 dichters elk één gedicht 
te laten lezen uit de bundel "Van het Oosterdok 2012". 
Komt allen, tot dan! 

John Zwart – 24 december 2012.

 

 

Reageer    

 

De geest van Scrooge   

 

De Geest van Scrooge 

Vrij regelmatig kom ik naar Amsterdam. Het is immers – hoewel zo vaak gezien als
het "Sodom en Gomorra" van Nederland – toch de stad waar tot in wijde omtrek het 
meeste moois gebeurt. Wie in Amsterdam woont is bevoorrecht, nergens ervaar je 
zoveel cultuur als daar: theater, concerten, exposities en gelegenheidsevenementen.
Tegen gereduceerd tarief (Stadspas bijvoorbeeld) of soms zelfs helemaal gratis. 
Zonder de dure post die de reiskosten betekenen voor elke provinciaal. 
"Weet je wel hoe hoog hier de huren zijn en de gemeentelijke belasting?" hoor ik in
gedachten al iemand tegenwerpen. 
Ach, ieder maakt zijn rekensom in zijn eigen voordeel. Daar kunnen we nog wel een 
andere keer een boom over opzetten. Dan gaan we het helemaal breed trekken: over
nivellering enzo. Laat ik het bij de feestelijke bomen houden. 
Nu is de stad rijk versierd met feestverlichting en de indrukwekkende sparren die het
Rembrandtsplein, Leidseplein, de Dam en het Stationsplein weer flonkerende luister
bijzetten. Op het Rembrandtsplein heeft de grote schilder gezelschap gekregen van
de figuren uit zijn pronkstuk "de nachtwacht", gegoten in brons. Ja, een wandeling 
is nu echt genieten, ook voor wiens portemonnee plat is. 
Er is iets wat detoneert in de glitter, die rijkdom suggereert. Tot op grote afstand in
Oost en Zuidoost Europa trokken mannen deze maand een rode puntmuts uit de 
kast, pakten een ouwe trekzak of een of andere toeter in en gingen op reis, naar 
Amsterdam om een poos gedoogd te komen bedelen. De minder bedeelde 
Amsterdammers gaan naar de Voedselbank en het Leger des Heils en schamen zich
nog om te schooien. Maar deze doortrekkers zitten nergens mee. Begrijp me goed, 
als er mensen komen die een vak verstaan en hier flink komen stukadoren, timmeren
of gewoon schoonmaken, dan vind ik dat prima. Ooit was ik zelf gastarbeider toen
ik naar Scandinavië trok om op een schip aan te monsteren. 

Als je ondernemend bent ga je waar er werk ligt. Geen kwaad woord over de Polen, 
Tsjechen of Kroaten behalve als ze me in goedkope hotels 's nachts uit mijn slaap 
houden. Maar dan toch nog binnensmonds... 
Maar als ze hier komen doen alsof ze straatmuzikant zijn is het anders. Dan denk ik:
"Ga de mensen in Verwegistan vervelen maar niet hier". Al zegt-ie nog zo vriendelijk 
"Dag min-neer" onder het rookverbodbord in de ah-entree, terwijl hij me een fikse 
rookwalm toeblaast van zijn Oosteuropese smokkelsigaret, en me hoopvol aankijkt –
hij krijgt niks. Al voor de tweede week, en nog steeds kan hij zijn eindeloos herhaald
"jingle bells" niet spelen zonder misgreep in elke maat. Het is of die erbarmelijke 
muzikant mij telkens op mijn geweten aanspreekt. 
Als ik met de auto naar de stad kom parkeer ik meestal in Noord, steek het IJ over 
met het pontje en maak verder gebruik van het GVB. Veel mensen doen dat. Een 
paar keer viel mij een vrouw op die rondslenterde op de Buiksloterweg. Ze ziet er niet
echt verlopen uit, maar haar kleding is een rommelig allegaartje en draagt opzichtige
sportschoenen, niet passend bij haar leeftijd. Niet vervuild zoals een ander tandeloos
type, dat soms op het pontje blijft en overal de mensen aanspreekt. 
Deze keer kom ik wat laat terug aan de overkant. Het is al stiller op de winderige
Buiksloterweg, de passagiers waaieren snel uiteen. Ik zie een vrouw staan bij "Ot en
 Sien". Doorlopen, komt ze achter me aan: "Meneer meneer, mag ik u iets vragen?"
"Zeg maar", geef ik een strobreed toe. "Heeft u drie euro vijfennegentig voor mij, 
dan kan ik vannacht bij het Leger des Heils slapen", zegt ze. We zijn net de kroeg
voorbij, daar zit het nog vol, ik trek in een flits mijn conclusie. "Ik zie u hier vaker",
zeg ik en hoor mezelf verdergaan: "ik denk dat u wel een andere oplossing heeft".
Natuurlijk moet een mens vandaag de dag niet goedgelovig zijn, toch voel ik me als
een Scrooge... 
Ik geef die rooie puntmuts met zijn erbarmelijke "jingle bells" natuurlijk de schuld.

John Zwart – 22 december 2012

Soms een geestelijk instabiele dronkaard    
                                                                 of toch een slimme opportunist?

Gelukkig loopt hij hier waarschijnlijk nog niet met een WalMart M&P15 rifle
onder zijn gewatteerde jas, Halloween hebben we net al gehad, wordt ook
nooit meer wat het was... 
Als de Noren net zulke individualisten waren als de vier miljoen aanhangers
van Wayne Lapierre en Senator Tom Scott, dan liepen ze nu allang allemaal
met een assault gun rond 

Reageer    

 

Gevaar voor elkaar  

 

Een filosoof stelde de vraag: welk is het gevaarlijkste dier op aarde?
Is het de grizzlybeer of ijsbeer, een cheeta, de neushoorn of de Afrikaanse olifant, 
de schorpioen misschien – of toch de witte haai? 
Neen, het is de mens! gaf hij zelf als antwoord: Het dier doodt met tanden en klauwen,
maar nooit zonder reden. De mens, geef hem een steen en hij zal gooien, een lans en 
hij zal ermee steken, een boog daarmee zal hij schieten, een bom... hij laat hem vallen!

O, tussen de opsommingen werd nog iets vergeten: geef de mens 'n vuurwapen en 
hij doodt er zijn naaste mee, zonder reden. School-shooting! 
De meerderheid van Amerikaanse burgers voelt zich veiliger met een "gun". Dat gevoel 
komt uit het verleden, toen "the west" nog "wild" was. Je kon er boze indianen mee van
hun paard schieten, kwaadwillige veedieven mee verjagen, je huid misschien redden 
wanneer je overvallen werd op je reis "in the great wide open". 
Die "gun" leek onmisbaar in een bestaan dat zich afspeelt in een gebied waar wet- en
rechtshandhaving een dagreis ver kan zijn. Voor mij als West-Europeaan bijna niet 
voor te stellen. Vandaar dat het besef: "zodra je een vuurwapen grijpt verklaar je jezelf
tot schietschijf" in Europa zo algemeen is. We accepteren -op een minderheid na- dat 
bezit en gebruik van een dodelijk vuurwapen erg beperkt is en eigenlijk alleen hoort 
bij politie en defensie. 

Een kogel herkent geen verschil tussen "good" en "bad": alleen in romantische oude
westernfilms vielen de doden onder de slechteriken en bleven de schietende braven 
als helden in leven. Nu wonen er 315 miljoen mensen in de United States (2011), al is
het land enorm groot met zoveel inwoners is de minderheid die in een huisje op de 
prairie woont nog maar klein. Realistisch gezien deden de Amerikanen er dus goed aan
zich aan te sluiten bij de opvatting in veel beschaafde landen: 
massaal bezit van vuurwapens door burgers maakt het er niet veiliger op, integendeel. 
Vooral in het midden-westen en het zuiden is men nog ver van de gedachte dat zoveel
woningen met een geladen "gun" in een lade of een "rifle" in de kast de gemeenschap
als geheel niet veiliger maakt.


Mijn jaren in de States maakten me duidelijk hoezeer we hierin verschillen. 
Op een avond liep ik door Houston (Texas). Ik hoorde hoe het gillen van een politie-
sirene snel aanzwol – in een oogwenk slipte een racende auto de hoek om en op mij af
luttele seconden erna de achtervolgende politieauto. Ramen open, vuisten met "guns"
staken eruit en er werd voortdurend geschoten. Het gaf werkelijk de sensatie alsof de
kogels me om de oren vlogen. Van schrik verstijfde ik en zodra de wagens uit het 
zicht verdwenen spoedde ik me naar een bar in de buurt, waar ik vaker kwam. 
Nog "shaky" van het incident kwam ik binnen en moest meteen mijn verhaal kwijt. 
Het was toch ongelooflijk dat in de binnenstad vanuit achtervolgende auto's werd 
geschoten, groot risico dat onschuldige voorbijgangers werden getroffen. De reactie 
was een schouderophalen: "It's an accepted risk, it may happen any day". 

De NRA (National Rifle Association) is de zwaarste wapenlobby in de States. Hun 
slogan is: "Guns don't kill people, people do". Deze dooddoener is mede oorzaak dat
veel brave Amerikanen het prima vinden vrij een wapen te kunnen aanschaffen: 
zij zijn immers niet "the people who kill". Zij willen zich alleen maar kunnen verdedigen.
Dertig "school shootings" vonden inmiddels plaats in deze jonge eeuw. Misschien 
moeten de NRA aanhangers wat minder naar die "one-liner" luisteren en meer gaan 
nadenken over de visie van de filosoof: "man is the deadliest animal on earth". 
Ik hoorde President Obama gisteren zeggen: 
"Something must change, we all must change". Wat, Mr. Obama? Wat moet er 
veranderen? Hoe moeten we veranderen? Gaat het over het vrije wapenbezit? 
Waarom noem je het dan niet? 
Ik weet het: omdat er zeker een half miljard vuurwapens onder de mensen zijn, 
elke Amerikaan kan zijn buurman aan weerszijden doodschieten, met genoeg 
patronen over om 't daarna nog eens te doen. 
Ik denk dat Obama daar hoofdpijn van heeft, ik wens hem sterkte! 

John Zwart, 18 december 2012. 

Het wereldnieuws houdt zich al drie etmalen bezig met de tragedie in Newtown.
De NRA heeft gezwegen, haalde facebook uit de lucht, nam de telefoon niet op.
Deze avond wordt op de website een Persconferentie op 12/21 aangekondigd
>

De NRA steunt op 4,3 miljoen leden en organiseert regelmatig evenementen
waar direct, zonder antecedenten onderzoek wapens worden verkocht.
Zij wordt gesponsord door wapenfabrikanten/wholesales als Smith & Wesson
en steunt op haar beurt financieel campagnes van sympathiserende politici.
Altijd kon de NRA rekenen op enkele bekende enthousiaste propagandisten,
zoals bekende sterren die als hobby graag jagen.

 

 

Charlton Heston zwaait fanatiek
met zijn shotgun op een NRA promotion

  de huidige "jachtgeweren"
zien er meer uit als mitrailleurs en kunnen 30 schoten lossen zonder herladen, 
uiteraard kunnen ze worden voorzien van een telescoopvizier. In vele staten vrij
in de verkoop. Pistolen, revolvers, semi-automatische wapens, een kwartiertje
shoppen op het internet: het stikt van de aanbiedingen, nieuw en gebruikt. 
Verbijsterend: WalMart M&P15 rifle 25 rounds $397 bargain! Christmas present

Reageer    

 

De paarden van Marrum en de walvis van Texel  

 
De paarden van Marrum en de walvis van Texel 

1."Ga me alsjeblieft niet vertellen dat jij ook nog over die bultrug gaat schrijven!", 
riep mijn dochter waarschuwend uit toen zaterdag de nationale hype van de week
ter sprake kwam, omdat de gestrande reus al een knuffelnaam had gekregen: 
Johannes. Dat is immers 't signaal dat het massasentiment zich meester maakt
van een pechvogel, in dit geval een pech-zoogdier.
Maar achter zo'n emotioneel decor speelt zich vaak veel prozaïscher belangen-
strijd af, die is minder sexy. Zoals je je destijds kon afvragen waarom paarden 
zo lang op het wad liepen te grazen terwijl er toch springvloed werd verwacht. 
De spectaculaire redding, compleet met dramatische opnamen van dieren, stijf 
opeen gedrongen op de laatste nog droge plek, was veel lekkerder nieuws voor 
de media. Dat twintig paarden al verdronken waren was meteen vergeten. 
Ook op Texel, waar een zeldzame stranding van een zeezoogdier plaatsvond 
kent het verhaal meer kanten. Het dier lééfde nog en een levend dier kun je niet
zomaar laten sterven, al denkt men daar in de slachthuizen van onze vlees-
industrie anders over. Dan zijn er ook nog de verzamelaars, wat in hun collectie
begeerd wordt moet liefst dood zijn zodat je er onbeperkt lang plezier van kunt 
hebben: geprepareerd of op "sterk water". 

Het was trouwens toch al een merkwaardige ervaring voor mij, net alsof ik naar 
een film in herhaling zat te kijken. Zo was het eigenlijk ook. Toen we sinterklaas
vierden vond een rampzalige scheepsaanvaring plaats tussen de Baltic Ace en 
de Corvus J, waarbij de halve bemanning van de Baltic Ace verdronk. 
Op de late avond van de volgende dag ging ik op de tv kanalen op zoek naar meer
nieuws, en stuitte toevalligerwijs op een natuurdocumentaire. Met spectaculaire 
opnamen van vulkaanuitbarstingen en lavastromen, maar óók een bultrug, die op
een strand lag. Het dier lééfde nog, er liepen nieuwsgierige mensen omheen, een 
man met een hondje dat tegen dat enorme wezen begon te blaffen. Een jongen 
klom er bovenop en liep stoer heen en weer over de rug van die ongelukkige "vis".

2. Na wat natuurbeelden van de tropische omgeving keerde de camera terug op 
het strand. Inmiddels was een bulldozer aangevoerd en men was in de weer om te 
proberen een scheepstros aan zijn staart te bevestigen. Ik vroeg me twee dingen af:
A. Hoe kunnen ze denken dat ze een massa vergelijkbaar met een vrachtwagen-
combinatie van meer dan 30 ton, die vastgezogen zit in het zand, met die bulldozer
van hooguit 6 ton in beweging kunnen krijgen. 
B.Hoe kunnen ze denken daarmee de bultrug werkelijk in het water te krijgen vóór
die bulldozer zelf door de branding overspoeld wordt.
Later komt de film voor de derde maal terug op dat strand. De bultrug lag er nog 
steeds, alleen nog dieper in het zand weggezakt, en inmiddels duidelijk dood. 
Er liepen twee mannen van de camera af naar beneden, ze droegen stokmessen,
hakbijlen en een kettingzaag. Ik hoefde niet verder kijken. 

Toen de Texelse bultrug gemeld werd lag hij bij vloed nog ruim in het water, maar
elke eb zou hij vaster verzinken in het zand. Beschikbaar was een sleephopper-
zuiger van de Maasvlakte. Maar tegelijk maakten mannen als Kees Moeijliker 
een vreugdesprongetje, want bij het Rotterdams Natuurhistorisch Museum zowel 
als Naturalis Leiden zijn ze gek op spectaculaire dieren - maar ze moeten dan wel
dood zijn. Een paar dagen op het strand, dan gaat een walvis wel dood, van de 
stress en bezwijkend onder z'n eigen gewicht. 
Het aanbod van de sleephopperzuiger om het zand onder en om de bultrug weg te
zuigen zodat hij in een paar meter water komt te liggen werd afgeslagen - intussen
voert men een reddingstheater op. Amateuristisch geklungel met een net en een 
sleepkabel en een boot van de KNRM. Ik hoor iemand nog iets doms zeggen over
dat hij van honger dood zou kunnen gaan. Een bultrug eet 's zomers massa's krill
in de noordelijke zeeën en trekt in de winters naar de tropen waar hij inteert op zijn 
speklaag. Honger heeft "Johannes" niet, hij kan maanden vasten. Wat wel raar is:
dat hij in december nog eenzaam in de Noordzee zwemt en niet bij zijn familie op
de Afrikaanse kust. 

next to largest living seamammals - Megaptera novaeangliae 

humpback adult 12 - 15 metres, 35 - 45 metric tons - Click the picture to hear her singing

3. Vanaf de eerste dag voorvoelde ik hoe het zou eindigen. Onder leiding van de
burgemeester van Texel, ook een keer "lekker belangrijk", mag de NOS camera 
even opnamen maken van het walvisoog, dat zich op het licht van lampen opent 
en sluit, en een shot in close-up van zijn neusgaten. Ondertussen doet men alsof 
serieus de dramatische allerlaatste reddingspoging plaatsvindt. 
"L'histoire se répète". Ik wist het: straks komen de mannen met de stokmessen, 
hakbijlen en kettingzagen. 
Natuurlijk zag ik liever hoe die hopperzuiger in 'no-time' een kanaaltje in de zand-
bank had geslurpt om die bultrug, deels op eigen kracht, van de bank te helpen 
met hulp van een sleepkabellus achter zijn voorpoten (vinnen). Dat hij vervolgens
alsnog in zee zou sterven is lang niet uitgesloten. Toch was dan sprake van een
"win-win" situatie: een mooi stukje reclame voor Hollands Glorie van de bergings-
en baggerindustrie en een emotioneel "happy end". 
Had men angst beschuldigd te worden van belangenverstrengeling?  

 

4. Alsof die er nu niet is geweest... Het pretpark Dolfinarium en de egotrippers. 
Die burgemeester van Texel die besluiten nam over dingen waarvan ze geen 
verstand heeft om ook eens in het nieuws te zijn en figuren van het type
Kees Moeijliker en de plaatselijke veterinair. Allemaal "belangeloze" deskundig-
heid die het beest wel graag een euthanasie "spuitje" (sic!) wilden geven. Door 
20 cm spek, hoeveel cc, twintig? tweehonderd? twee liter?  
Al 17 jaar verveelt Moeijliker de wereld door telkens zijn verhaaltje te vertellen 
over zijn ontdekking van "homofiele necrologie" bij de wilde eend. Blijkbaar 
vindt hij steeds weer gehoor om zijn smeuïg verhaal op te dissen. 
Hoe hij kickt op simpele publiciteit bewees hij recent opnieuw met zijn voorstel
om schaamluis te plaatsen op de lijst van met uitsterving bedreigde diersoorten.
Omdat de meerderheid van het mensdom nu z'n schaamhaar afscheert. 
Kijkt u eens goed, als u schaamluis in uw kuifje treft: meteen opsturen aan Kees.
Hij geilt erop voor zijn collectie. Wel even doodmaken eerst. 

John Zwart – 17 december 2012 

 

 

Reageer    

 

De laatste idolen  

 
De laatste idolen 

Het besef van ouder worden dringt onvermijdbaar tot je door als je idolen gaan sterven.
In de naoorlogse jaren rolden de Amerikanen – overal gelegerd in Europa om chaos 
te dempen – hun ontspanningscultuur als een deken over ons uit. Hollywood bracht 
de ene na de andere film en zodra we weer over radiotoestellen beschikten luisterden
wij kinderen gefascineerd naar de AFN (American Forces Network). 
Mijn moeder was verknocht aan opera en klassieke muziek, maar verder luisterden
volwassenen vooral naar de Hollandse liedjes – ik herinner me de Selvera's, Max van 
Praag en de accordeonist Johnny Holshuijsen. 
Wij echter werden gegrepen door Dixieland en Blues: muziek voor de militairen die 
aansprak door vitaliteit en virtuositeit. Toch waren die sterren al gevestigd en van een
vorige generatie: Louis Armstrong, Count Basie, Duke Ellington, Ella Fitzgerald. 
Maar wij waren gewoon hongerig naar het nieuwe van de "overkant" en niet naar de
"arbeidsvitaminen" van de Hilversumse zenders. 

We vormden "bandjes", die helemaal geen bandjes waren, het ontbrak ons aan 
instrumenten: een blokfluit moest voor klarinet doorgaan, moeder's wasbord was goed
voor percussie als je er met een zakkammetje overheen raspte, een theekist met een
stok en gespannen koord was een éénsnarige basgitaar. 
Wat er aan instrumenten ontbrak maakten onze stemmen goed. We zongen "In the 
Mood" en "When the Saints go Marching in". We voelden ons heel klein als we de All 
Stars bigband van Louis Armstrong hoorden en platen van het Glenn Miller Orchestre 
die gedraaid werden op de AFN vanuit Frankfurt. 
Alleen op zaterdagmiddag stemden we op Hilversum af, in de ban van The Dutch Swing
College Band van Peter Schilperoort (1919). 

Oscar Peterson
(1925-2007)          Wan'na hear me play in Boston Pops? Just click the pic. 

2. Ik kreeg pianoles, worstelde me door etudes toonladders en accoorden, ging naar
het Zaanlands Lyceum en ontdekte toen dat Glenn Miller en de DSC Band alweer 
"oudbakken" waren. Nieuwe wegen waren ingeslagen door Oscar Peterson, Dave 
Brubeck, Gerry Mulligan en George Shearing. Miller en Armstrong waren traditioneel 
geworden, eigenlijk pop, zeker toen Armstrong zijn trompet nooit meer uit de hoes 
haalde en duetjes ging zingen met Ella Fitzgerald. 

Progressieve jazz was spannend!
Door naar de watervallen van Peterson (1925) te luisteren, waarin hij geen nootje 
miste, raakte ik meteen overtuigd dat ik nooit een goede pianist zou worden. 

3. Het spel van Brubeck (1920) lijkt eenvoudiger maar blijkt bij elke poging tot 
naspelen op het gehoor toch niet mee te vallen. "Take Five" heeft een simpele 
ritmische linkerhand maar owee als die buitelende nootjes rechts erbij komen. 
"Unsquare Dance" en "Blue Rondo" zijn ook hels moeilijk in die ongewone vijf-
kwarts en zeskwartsmaten. Virtuoze muziek was buiten mijn bereik, maar het 
kreeg me des te meer te pakken. 
Ik verwaarloosde mijn etudes en sonates en rustte niet tot het me eindelijk lukte 
om "Lullaby of Birdland" en "September in the Rain" van George Shearing (1919)
foutloos na te spelen. Daarmee kon ik op schoolfeestjes de blits maken. 
Mijn op klassiek gefixeerde pianolerares wilde mij geen les meer geven, maar dat
maakte niet uit. Ik kon toch niet verder, ik ging immers naar de zeevaartschool 
en zou dan geen piano meer onder handbereik hebben. 

In het tweede jaar op het "Admiraal van Kinsbergen" internaat werd ik geschikt
bevonden om buiten het hoofdgebouw op een kamer te wonen. Hoera, 17 jaar 
en voor het eerst een eigen kamer! Ik had inmiddels ook een pop idool. 
Dat kwam door de musical film "New Faces" van 20th Century Fox. De ster daarin
was Eartha Kitt (1927). Hoe ik eraan kwam zou ik echt niet meer weten, maar 
ik had een enorme poster van Eartha, die toen zo'n jaar of 30 geweest moet zijn.
Ze stond er, gekleed in een catsuit, wijdbeens op met haar handen stoer in de zij.
Heel gewaagd voor de jaren 50 maar het paste precies bij haar. 
Zij was een soort Grace Jones vóór haar tijd en zong uitdagende songs als 
"I want to be evil", "Love for sale" en "Uska Dara", een onverstaanbaar liedje dat
Turks bleek te zijn. 

< Uska Dara by Eartha Kitt - fm. New Faces 

4. Ik leerde Eartha's achtergrond kennen en die maakte haar nog eens te meer 
fascinerend. Zij was de dochter van een echte "squaw"; haar moeder was een 
autochtone Cherokee Indiaanse uit het Great Lakes District die met haar stam 
naar South Carolina was getrokken. Daar kwam zij op een katoenplantage terecht
waar zij werd verkracht door een katoenboer, vermoedelijk een Duitse immigrant.
Uit die daad is Eartha voortgekomen. 
Ze werd door haar moeder afgestaan aan een Afro-Amerikaanse vrouw. 
In haar gezin groeide de Caucasisch-Indiaanse Eartha op tot een mooi exotisch 
en begaafd meisje, maar ze werd op den duur door de pleegvader afgestoten, 
juist om het duidelijk zichtbare rasverschil. 
Eartha zocht en vond haar eigen weg, ze maakte carrière als zangeres en actrice.
Geruime tijd heeft ze een (zoals ze zelf zei) platonische relatie met Orson Welles
gehad. 
We kunnen tot op de dag van vandaag haar liedjes nog online horen en downloaden.
Destijds zeiden de Amerikanen van haar dat ze een "purr-fect voice" had – een 
stemgeluid als van een spinnende kat. Vandaar die catsuit... 
"Uska Dara" kan ik helaas niet meer vanaf het bakeliet beluisteren, die 78 toeren-
plaat is allang gesneuveld. En waar die poster is gebleven? Zoals Klein Duimpje's
kiezelsteentjes verliezen we aldoor wat op onze weg. Dat is wel jammer, het was 
een zeldzame, op Google Pictures is die afbeelding nergens te vinden.
Midden jaren 60, toen ik zelf in de U.S.A. was, deed Eartha van zich spreken: 
ze was uitgenodigd op het Witte Huis en werd voor een lunch ontvangen door het
presidentsechtpaar Lyndon B en Lady Bird Johnson. Tussen de sandwiches door
vroeg de Lady haar: "What's your opinion on Viet Nam?" Eartha antwoordde oprecht:
"You send the best of this country off to be shot and maimed. No wonder the kids
rebel and take pot". De presidentsvrouw zweeg verschrikt, de onomwonden kritiek
deed Eartha's carrière geen goed. 

                                        < I want to be evil - Youtube

  < Lets do it !  - Youtube
 Eartha Kitt (1927-2008)LP hoes jaren 60
Eartha Kitt in de Crescendo Club
In pauzegesprek met Marilyn Monroe (1926-1962)  
Bij concert  van Shearing met Mel Tormé in 1955 
Eartha en Marilyn zijn civil rights voorvechtsters. Marilyn steunde ook Ella Fitzgerald
 
  < Ella Fitzgerald Cry me a river - live 1975 - Youtube 

5. In 1971 stierf Louis Armstrong op 70 jarige leeftijd, 70 jaar is niet echt oud. Maar 
omdat zijn trompetklanken al een poos geleden waren verstild, riep het niet zoveel 
emotie op. Misschien had ik zijn duetje "Wonderful World" iets te vaak gehoord 
rond Kerstmis. 
Ella Fitzgerald hield het langer vol, zij overleefde Louis nog vijfentwintig jaar. 
In 1996 op 79 jarige leeftijd vond ze het genoeg. 
Maar mijn progressieve cool jazz idolen waren er allemaal nog en ze speelden 
dóór tot in de 21e eeuw, alsof hun leven eeuwig zou duren. 

Toen viel de Canadese reus Oscar Peterson om, in 2007, een dag voor kerstavond.
Hij werd 82 jaar. Een jaar later in 2008, overleed Eartha Kitt op dezelfde leeftijd aan
darmkanker. 
Twee pianoreuzen waren toen nog over: George Shearing en Dave Brubeck. 
Shearing, de blind geboren Londenaar, was een nakomertje in een groot en arm
arbeidersgezin, maar er was een oude piano en hij begon zichzelf te leren spelen
vanaf zijn derde jaar. 
Hij stelde zich eerst tevreden met een baantje als barpianist in een pub in 
Lambeth – North London, voor 25 shillings per week. Maar hij emigreerde in 1947
naar New York waar hij triomfen vierde in Carnegie Hall en de rest van de wereld. 
Tot in 2005 gaf hij nog concerten. In 2011 stierf hij op 91 jarige leeftijd.
Ik herinnerde me toen dat ik zelf in Durban, Aden en Bombay, in zeemanshuizen 
waar een piano stond, nog "Lullaby of Birdland" en "September in the Rain" speelde 
tot het door ontwenning op een dag niet meer lukte. 

En nu is het december 2012, al mijn idolen zijn dood.
Dave Brubeck op 5 december j.l. als laatste. Zijn wieg stond in San Francisco en 
ook hij begon het klavier te verkennen op jonge leeftijd. Hij was niet blind maar 
had wel slechte ogen. Gunstig was dat zijn moeder speelde en lesgaf. 
Zijn vader zag hem echter liever dierenarts worden. Dr. Arnold in Stockton zei al 
spoedig: "Dave, stop wasting my time and yours. Your mind is in the conservatory,
please go there". 
Maar Dave Brubeck had nooit leren noten lezen, toch voerde zijn fenomenale 
gevoel voor ritme, harmonie en contrapunt hem door de opleiding. Hij compenseerde
net zo goed als de blinde George Shearing. Brubeck maakte ontelbare tournee's 
en was een groot muzikaal ambassadeur voor zijn land. 
Een jaar na Shearing geboren werd hij dus even oud: 91 jaar. Had Dave Brubeck 
afgelopen woensdagochtend nog gehaald was het zijn 92e verjaardag geweest. 

Om alle idolen te eren heb ik "Take five" nog maar eens gedraaid. 
Een mooi requiem van het Brubeck kwartet, vooral door de gevoelige altsax van 
Paul Desmond. 
                                                                       John Zwart – 10 december 2012.

George Shearing
Shearing 1919-2011          
                                         Jazz Club concert 1987 
< Lullaby of Birdland 
                                                                                                       Youtube 

  Dave Brubeck
 Brubeck 1920-2012 
                                             Dave Brubeck Quartet in concert Jazz Club 
                                             <
Take five – Brubeck en Paul Desmond

 

< Yuja Wang - The old masters may be gone, new one's are in the making!

Reageer    

 

Piet met uitzetting gedreigd, in bescherming genomen    

 
Piet, met uitzetting gedreigd, in bescherming genomen. 

Gisteren werd ik gebeld door de hoofdknecht van Sinterklaas. 
Vreselijk geëmotioneerd, ik hoorde tranen in zijn stem. Daar begreep ik niets van, 
ik had hem immers leren kennen als een altijd vrolijke jongeman, een opgewekte
grappenmaker en geveltoerist. En uitgerekend op 6 december, de verjaardag van 
zijn baas Sinterklaas, terwijl iedereen juist de feestelijke vooravond daarvan heeft 
gevierd met pakjes en gedichten, kreeg ik hem aan de telefoon. 
Volledig buiten zichzelf, in zak en as. Wat was er toch gebeurd? 
Je houdt het niet voor mogelijk: "zwarte Piet" is persona non grata verklaard. 
Hij heeft allerlei bedreigingen ontvangen, niet alleen van idioten met korte lontjes 
maar ook van serieuze mensen zoals volksvertegenwoordigers en wetenschappers 
van eerbiedwaardige instituten: "zwarte Piet is niet meer van deze tijd, dus hij 
moet weg!" Het gevolg was dat Piet niet gewoon kan vertrekken om volgend jaar 
weer rond half november terug te komen, nee Piet moest onderduiken. Anders wordt
hij uitgezet als ongewenste vreemdeling met nooit uitzicht op een verblijfsvergunning.
"Alsof ik een criminele asylzoeker ben", snikte Piet, "een stiekeme Taliban uit 
Afghanistan of een gezochte piraat uit Somalië". 
Met hortende stem ging hij voort: "dan sta ik gesignaleerd in de EU en mag ik nooit 
meer in Nederland terugkomen, misschien mag ik zelfs Spanje niet eens meer in".

Het brak mijn hart hem zo te mee te maken, uitgerekend hij die jaar na jaar ervoor 
zorgt dat al die pakjes bij de juiste ontvanger komen – wordt als stank voor dank 
het land uitgegooid. Ik voelde een grote woede opkomen: die halfgare drankzuchtige
idioot met zijn bierbuik, die niets beters weet dan almaar "ho-ho ho-ho ho-ho ho-ho
ho-hoooooo" te roepen, wordt helemaal niets in de weg gelegd om zich de hele 
maand december overal op te dringen. En Piet, die al zolang in onze traditie is, 
wordt geofferd! 


Het moet toch niet gekker worden, wie denkt dat Nederland wordt geregeerd door 
Rutte en de majesteit komt tot de slotsom dat Amerika langzamerhand alles voor 
het zeggen heeft. 

Onmiddellijk stond mijn besluit vast: nu ga ik over tot burgerlijke ongehoorzaamheid.
Ik heb Piet persoonlijk illegaal asyl aangeboden. Hij was ontroerd, twee dikke tranen
van emotie biggelden over zijn wangen en lieten lichtbruine strepen achter op zijn
zwartgeschminkte snoet. Lichtbruine strepen? "Hee Piet ben jij eigenlijk lichtbruin?"
"Ja natuurlijk, wist je dat niet? 
Eigenlijk ben ik een Noord-Afrikaan, waarvan er zoveel een verblijfsvergunning in 
Nederland kregen. Mijn voorouders waren de gastarbeiders in Spanje. Sint Nicolaas 
gaf hen werk en inkomen".
"Maar," wierp ik tegen, "waarom hebben dan die Surinamers zo'n bezwaar tegen je?
Zij zien een gedomesticeerde ex-slaaf in jou zoals hun voorouders, die van de Ashanti
afstammen".
"Wij hebben niks met de Ashanti te maken. 
Wij hebben nooit mensenhandel bedreven zoals de Centraal-Afrikanen. De Moren 
zijn nooit slaven geweest, wij kwamen uit Noord-Afrika". 

Protest zal ik laten horen tegen de ondankbare bejegening van Piet en hij zal mijn
bescherming genieten tot hij zich weer vrij bewegen mag. En die zuipschuit, die 
malloot met zijn rode slaapmuts op, die gooi ik eigenhandig met arrenslee en al het
land uit. Beweert dat-ie op de Noordpool woont en 's nachts met slee en rendieren 
door de lucht vliegt! Ja, ja hoor, dat Piet over daken klimt konden de kinderen met
eigen ogen zien, maar met een arrenslee door de lucht.. zo onnozel zijn ze niet. 

John Zwart – 7 december 2012 

 

Die drankzuchtige idioot die almaar "ho-ho ho-ho ho-ho ho-hoooooo" roept

 

 

 

 

 

Santaclaus. een U.S. belediging voor de inuits

Reageer    

 

Wie stout is de roe   

 
Wie stout is de roe 

Soms wil ik even voor de grote problemen wegduiken. Dan is het heerlijk om af te 
dalen naar het niveau dat zich beneden trivialiteit bevindt. Daar is niets mis mee, het
ontspant en dan kun je er weer een poosje tegen. Waartegen? 
Chagrijnige, ernstige en kwaaie koppen overal om je heen. Hoe? 
Gewoon je even afsluiten voor wat misschien weer vlak om de hoek gebeurt en je 
gedachten op nul zetten. Dat kan de illusie geven alsof je de jongste kindertijd terug 
kunt halen, toen de wereld ophield bij die hoek en "verderop" gewoon niet bestond. 

Toen het paard voor de wagen van de groenteman een beleving was. Toen de man 
met één arm door de straat liep, hij bracht kranten rond en wipte heel handig met de 
uit zijn mouw gestoken ijzeren haak de klep van de brievenbussen omhoog. 
Nieuwsgierig makend, maar ook een spannende vage angst. Toen je minutenlang 
kon kijken naar een vogeltje in de tuin. En als de dag dat je de versgevallen kastanje
vond en die opwreef aan je broekspijp, tot hij te glimmen begon als de salontafel 
wanneer je moeder pas geboend had. 

Het is Sinterklaasfeest en kijken naar heel jonge kinderen – die nog 'geloven' – 
brengt dat altijd gemakkelijk dichtbij. Het pure in die gezichtjes, nooit bezig geweest
met het journaal, nieuwsuur, opsporing verzocht, misdaadseries of p&w. 
Zelfs geen jeugdjournaal, hooguit 'klokhuis'. 
Voor hen is 't hetzelfde als voor alle generaties vóór ons. Als er nou iets is om vrede
mee te hebben is het dat feest van die ongelooflijke blijdschap om een oude man, 
die op zijn eigen verjaardag zélf aan iedereen cadeautjes geeft, en zich daarvoor 
moet laten bijstaan door een horde watervlugge knechten. 

Ik kan me zo vrolijk maken over al die politieke correcterigheid en contra 
geneuzel dat nu alweer jarenlang telkens oplaait uit mensen die de gave missen
om zich te verplaatsen in het onbevangen kind. De één maakt zich druk over 
een zwart geschminkte tante Jet en orakelt iets over kolonialen en racistische 
onderdrukking, de ander is geobsedeerd door de pedoschandalen en koestert 
paranoïde argwaan tegen mannen in tabbaards die overal kinderen op hun 
schoot trekken. 

Het bewijst dat veel mensen nog geen echte problemen hebben. Ze zouden 
vrolijk kunnen zijn maar ze kiezen er zelf voor zich vast te houden aan duistere
gedachten in plaats van mee te gaan met het kind, dat geen benul heeft van 
zulke denkbeelden zoals er huizen in het hoofd van oud geworden kinderen als
de wethouder Andrée van Es uit Amsterdam.
Zwart geschminkte Pieten krijgen van haar de roe, de Pieten moeten gewoon 
hun witte gezichten houden. Dus tante Jet moet voortaan gewoon mee met 
Sinterklaas gaan als tante Jet met een zwarte veeg over haar wang. 
Wat zullen die kindertjes raar opkijken zeg!  

Amsterdam blijkt een zorgenloze stad te zijn, getuige de taakopvatting van deze 
wethouder. Het gaat dus heel goed met de stad: veelkleurig als de wereld, tegelijk
nog een heerlijk kneuterdorp. 

John Zwart – 04.12.2012.

Tante Jet, sorry Zwarte Piet, 
op weg naar het dak 
van de Bijenkorf. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reageer    

 

In het harnas  

 

In het harnas 

Het Amsterdamse Theater Carré aan de Amstel is jarig. 
En niet zomaar een verjaardag, op 3 december 1887 opende het imposante gebouw 
zijn deuren als huisvesting van het Koninklijk Nederlandsch Circus, gebouwd door 
circusexploitant Oscar Carré, nu dus 125 jaar geleden. Sinds 1977 is het eigendom 
van de stad, en kreeg het predikaat "Koninklijk". Vanaf die tijd versterkte de faam
van dit theater voor toneel, dans, musical en cabaret tot legendarische proporties..
Niet alleen voor Amsterdam, eigenlijk voor heel Nederland.
Op zo'n koninklijke verjaardag wordt natuurlijk de koningin uitgenodigd, ze komt 
vanzelfsprekend naar het Gala met de hele sliert van notabelen die zij altijd als een
bruidssleep met zich meevoert. Een enorme voorbereiding vraagt zoiets, maanden 
zijn er honderden mensen voor in touw geweest, voortdurend onder de voelbare druk
van de "deadline":  3 december 2012.
Dan moet alles klaar zijn, op rolletjes lopen, want een verjaardag is maar één dag en
de agenda van de majesteit ligt al maanden tevoren in ijzers gevat. 

Ik stel me zo voor dat de majesteit al samen met een hofdame in de weer was met 
haar "toilet" zoals het kiezen uit de kledingkasten ten paleize wordt genoemd. 
Dan komt er opeens het bericht: "Majesteit, het gaat niet door". 
Wie had de macht de koningin slechts enkele uren voor een afspraak af te zeggen?
Alleen de dood.
Acteur zanger Jeroen Willems zakte tijdens de laatste repetities zomaar ineens 
in elkaar. Stierf bijna "in het harnas" zoals men dat noemt, op de bühne van Carré. 

 

Veel wist ik niet van hem, ik kende hem alleen van het beeldscherm, maar vooral 
ook van zijn formidabele stemgebruik. Ik zag hem nooit in het theater spelen, 
simpelweg omdat ik niet zo'n groot toneelliefhebber ben. Misschien ben ik toch al
van de generatie die te veel verwend is door de precieze registratie door film- en tv-
camera's. Maar wie zijn stem hoorde bleef die altijd bij. 
Net als Ramsey Nasr klonk hij in mijn oren als iemand waarvan elke tekst zijn 
eigen tekst was, zo inlevend gebracht, óók als de schrijver ervan een ander was. 
Hij kon nog méér dan Nasr: hij kon zingen als Brel. Ik denk dat hij degeen is die 
met Brel vertolkingen het dichtst bij het wezen van Jacques Brel kwam. 
Een groot verlies, hij had pas vorige maand zijn vijftigste verjaardag gevierd.. 

De NCRV nam in de winter 2007/2008 een vraaggesprek met hem op. 
Hij was toen 45 en vertelde dat hij 15 jaar oud was toen zijn vader plotseling stierf 
aan een hartstilstand. Zijn vader was pas 50 jaar. Dit was voor hem op zijn leeftijd 
iets onbegrijpelijks waardoor hij jarenlang erg geëmotioneerd was. 
"Het is nu dertig jaar geleden", vertelde hij. "Ik ben later wel over die gevoeligheid
heen gegroeid, maar nu ik zijn leeftijd begin te naderen denk ik steeds weer aan 
die laatste periode van zijn leven". 
Het is nu 2012 vijf jaar na dat interview en Jeroen Willems is gestorven, pas 50, 
aan een hartstilstand. Macaber? 
Mijn vader stierf, ook aan een hartstilstand en ik ben nu op vijf jaar van de leeftijd 
die hij bereikte. Ik dacht er vaak aan de laatste tijd. Maar misschien doet elke 
zoon dat wel, als hij op een leeftijd komt die zijn vader's laatste verjaardag nadert.

John Zwart – 03 december 2012

 
Koninklijk Theater Carré  

< Café Amsterdam Jacques Brel door Jeroen Willems 
     - Uit 'de zoete oorlog'
< Madeleine komt nooit Jacques Brel door Jeroen Willems 
     - Uit 'de zoete oorlog' 

Jeroen Willems 1962-2012 

Reageer    

 

Ons lesje voor de winter 

 

Ons lesje voor de winter. 

Het tijdperk van de opgepimpte 'sales executives' en de 'sales managers' was nog
niet aangebroken. Jarenlang zat ik toen in het 'verkoopvak'. 
Een tijd waarin ik collega's ontmoette in eetcafétjes en goedkope restaurants. 
Ik heb toen veel geleerd. 
Er wordt heel wat af gelogen, verkopers hebben altijd enorm succes. Nooit een slechte
dag, het leven van de verkoper kent alleen fantàstische dagen. Het spreekwoordelijke
glas is maar half vol, maar toch bewijzen ze als ware podium acteurs dat het hunne
overstroomt. De illusie dat hun orderportefeuille, hun carrière, zowel als hun seksleven
alleen maar glans kent houden ze overeind als geen ander. 
Ik luisterde en zweeg dan boven mijn halflege glas. 
Al jaren eerder had ik het script gelezen van het theaterstuk "Death of a salesman" 
van Arthur Miller, toen het speelde op Broadway. Dan weet je van het dun vernisje 
en wat eronder is. 

Wat bezielt mensen toch dat ze zoveel energie steken in het overeind houden van de 
illusie van hun wolkenloze staat? Ambitie..? 
Om te stijgen op de ladder moet je onverwoestbaar zelfvertrouwen uitstralen. 
Dat maakt dat zoveel zakenlieden, politici en wetenschappers regelmatig glashard
liegen. Glossy bladen en de persoonsverheerlijking op radio, tv en digitale media 
helpen hun halve waarheden te vergulden tot faam. Hoe meer faam, hoe minder
onderscheidingsvermogen bij de "volgers". Zulke effecten waren er door de jaren 
heen en versterkten zich tot de dag van vandaag: "heer Olivier" liet iedereen geloven
dat jouw geld in zijn handen zich wonderbaarlijk zou vermeerderen; Dirk Scheringa
verkocht je waardeloze papieren in ruil voor je geld;
Wim Kok liet je geloven dat zijn
levensdoel het heil van de hardwerkende arbeider was; Ivo Opstelten maakt carrière
omdat de gedachten van iedereen afdwalen, vóór hij met z'n quasigewichtig gepraat
zijn punt bereikt; Mark Rutte geeft zichzelf gelijk, ook als hij zich tegenspreekt 
knikt hij ferm op elk woord "ja"; Ernst Jansen Steur mag in je hersens snijden, 

Hij kon immers zo goed Parkinson uitleggen voor de tv – en Diederik Stapel, ah die
Stapel.. is eigenlijk een beste man, hij wou alleen zijn promovendi zo graag helpen.
En zichzelf natuurlijk met een verkooppraatje voor "zijn boek" op "Nieuwsuur". 
Ja tot nu is Stapel voor mij winnaar met stip, hij kent het spreekwoord dat altijd van
elke nood een deugd maakt. 

We willen zo graag vertrouwen op mensen waarvan we denken dat ze ver boven 
ons staan. Maar houd je idolen eens tegen het licht, misschien kijk je er dan wel 
doorheen.
Vertrouwen, om de winter door te komen, benoemde ik als thema voor dit seizoen.
Vertrouwen is gevoel, realiteit vaak anders. Het kind vertrouwt blind op de 
bescherming van zijn ouders. Ook tegen het onheil dat hun begrip te boven gaat.
We vertrouwen op de diagnose van de dokter en dat we pensioen krijgen voor de
premie die we hebben betaald. We vertrouwen op de treinmachinist dat hij op het
rode sein let. Dat ons spaargeld veilig is, en de rente ook, de belasting is immers
al geheven. Regeringen wisselen, in Nederland al net zo snel als in Zuid Amerika.
Nieuwe bezems hebben aan voorgangers geen boodschap. 
Nieuwe heren, nieuwe regels. Zo blijkt vertrouwen ook gedevalueerd. 

Je kunt maar beter niet te veel vertrouwen. Beschutting in de winter is voor de 
dieren een dikke vacht en een extra vetlaag – hun enige vertrouwen om de lente 
te kunnen halen. Mensen zijn net dieren, ze hebben dezelfde overlevingsstrategie:
zuinig op hun laagje vet. Je weet immers maar nooit hoe lang die winter duren zal.
Dat zal wel heel slecht zijn voor de economie, maar zo werkt het in de natuur en 
de menselijke natuur is niet anders. Laat dat versneld veel geld uitgeven maar over
aan de dikste speklaag, die overleven altijd wel, er valt altijd wel ergens iets te 
besturen en te declareren. 

John Zwart – 28 november 2012 

 

zuinig op je laagje vet..
                 zo werkt het in de natuur en de menselijke natuur is niet anders..

Reageer    

 

Het vierde megamozaiek 

 iets om blij van te worden 
Het vierde megamozaïek 

De laatste jaren klinkt nogal eens een laatdunkende mening over de kunst in 
Amsterdam. Toen de subsidiekraan voor meer dan de helft dichtgeknepen werd,
waar behoorlijk tegen werd geprotesteerd, was er meteen kritiek. De culturele 
sector zou verwend zijn, men hing aan het subsidie-infuus: "ze moeten maar eens 
hun eigen broek ophouden, anders nemen ze maar een baan". Ook zou de stad 
te veel musea tellen waarvan veel kostbare nieuwbouwprojecten onnodig het geld
opslurpen. 
Het is niet fair en ook niet verstandig om de cultuur van de stad zo stiefmoederlijk
te benaderen. Sinds eeuwen vestigen zich kunstenaars graag in Amsterdam en 
daar plukken we nog altijd de vruchten van. Zonder klassieke toppers kreeg 
Amsterdam nooit de naam die zij geniet over de wereld. Daar mag je best wat kost-
bare museumbouw voor neerzetten, want zoals een dure metro een lange termijn 
investering is, reikt ook de horizon van een museum heel wat verder dan een bank-
gebouw aan de zuid-as. En vergeet niet: in de beeldende kunst zijn er elke dag een
hele schare mensen professioneel actief die wel degelijk "hun eigen broek ophouden"
ze leveren opmerkelijke prestaties, mede dankzij onze befaamde opleidingen. 

Eén zo'n Amsterdamse kunstenaar wil ik even in het spotlight zetten. Al klinkt zijn
naam niet Amsterdams, hij is hier wel degelijk geboren en werkt er ook nog steeds
Fabrice Hünd (1961), Rijksacademie Beeldende Kunst van Amsterdam (1985). 
Als het gezegde "hij timmert bij de weg" op iemand van toepassing is dan is hij het 
wel. Hij gaat mee met de tijd: het begrip "duurzaamheid" krijgt steeds meer invloed
op zijn werk. Hij maakt installaties met hergebruikte materialen en schildert liever 
op een oude deur of paneel dan op doek. Sinds 2006 schept hij grote werken in de 
openbare ruimte, soms een hele wand of blinde muur: "street-art" maar geen graffiti.


Via muurschilderingen kwam hij op mozaiek: duurzamer, 't blijft fris en sprankelend.
En Fabrice zou Fabrice niet zijn als hij niet ging werken met hergebruikte scherven,
in plaats van mozaieksteentjes. Met scherven van gekleurd glas, knikkers en ander
geglazuurd materiaal maakt hij zijn wonderlijke voorstellingen. Sprookjesfiguren, 
zonnen en manen, fantasiedieren en bloemen, een bonte wereld van illusie. 
Het alternatief voor artistieke graffiti, want het daagt niet uit tot overspuiten en is 
bestand tegen weer en wind. 
Zo maakt Fabrice Amsterdam mooier waar hij de kans krijgt. 

Als er zo'n plek bij u in de buurt is kunt u met veel gezamenlijke kleine bijdragen
zijn werk adopteren. Zijn recente megaprestatie: Een lelijk transformatorhuisje op de
hoek van de Willemsparkweg en de Cornelis Schuytstraat heeft hij tot een prachtig
kunstwerk "getransformeerd". Vrijdagmiddag 30 november draagt Fabrice zijn werk
symbolisch over. De Ondernemersvereniging Cornelis Schuytstraat is nu al zo 
enthousiast dat spontaan verlichting voor het object werd aangeboden. Deze winter 
kunnen we er in de duistere uren ook van genieten. 
Na de "onthulling", waar het werk een naam wordt gegeven, exposeert Fabrice vanaf
17:30u in de nabije Melchior Art Gallery, Willemsparkweg 67hs, 1071 HS Amsterdam,
waar hij aanwezig is tot 20:30u. De expositie blijft tot 8 december, het transformator-
huisje blijft véél langer. Het is immers duurzaam. 

John Zwart – 24 november 2012 

Andere megamozaieken van Fabrice in Amsterdam: "Het Kompas", 
Marie Heinekenplein (2006) – "Amsterdammertje", Spiegelstraat (2008) – 
"Scherven van Beschaving" Onderdoorgang Muiderpoort Station. (2010).

Fabrice Hünd, Galerotiek 

 

ik orden heldere kleuren 
en dansende lijnen 
en oervormen met mijn penseel 
en componeer daarmee bezielde
en levende beelden, waarmee 
ik hoop de toeschouwer 
te laten delen in mijn gevoel 
van blijheid en liefde 
voor het leven, 
wáár ik ook ben  

 

Fabrice

 

 

 

 

nog naamloos (2012), "zonschervenschuit"? 

Reageer    

 

Recht op Zelfverdediging,  Noodweer Exces  of  Dood door Schuld 

 
Recht op Zelfverdediging,  Noodweer Exces  of  Dood door Schuld 

Na de represailleaanval in 2008, die zoveel 'Prize Winning Pressphotographs' opleverde,
leek het er even op alsof Israël die bloedige Gaza invasie herhalen zou. In dagen van 
angstige spanning, die zo in contrast zijn met de zonnige stranden daar aan de oostelijke
oever van de Middellandse Zee, werd ik even het kind van 1944-1946. Verbijsterd hoe 
het er toen aan toe ging. Mijn geloof in een duidelijk "goed" en "slecht" wankelde. 
Deze dagen kwam sterk behoefte aan nuance in de standpunten van politici, vooral 
door de metamorfose van onze kersverse minister Frans Timmermans. In oppositie 
stevig bestrijder van het Israël standpunt van het vorige kabinet, dat vond "wat Israël
doet is goed gedaan". Nu, zelf in het zadel en mede verantwoordelijk voor besluiten, 
steunt hij de blokkade voor recht van de Palestijnen. Genuanceerde opvatting opeens
veranderd in star "goed/slecht". 
Om te beginnen ben ik van mening dat "goede", zogenaamd.rechtvaardige oorlogen 
niet bestaan. Een oorlog is altijd een eruptie van geweld bij gebrek aan argumenten – 
als de man in het café die zijn gelijk niet krijgt en begint te meppen. De Badr Hari 
methode, die Leon de Winter aanspreekt. Verbaast mij niet, maar daarover later. 
Conflicten kunnen ook in de kiem gesmoord worden door de minder heetgebakerde
omstanders of opgelost met argumenten. Een oplossing uit de loop van een geweer 
geeft veel onschuldige slachtoffers en legt onmiddellijk de kiem voor de volgende 
uitbarsting. 
Je zou het bijna niet meer durven geloven, maar zelfs binnen Israël leeft zelfkritiek. 
Niet alleen van een minderheid activistische jongeren maar ook van een religieuze 
minderheid die zich afzet tegen de orthodoxen. Om weer nuance te krijgen en mijn
somberheid te verlichten heb ik wat alternatieve berichten over Israël gelezen, het 
zijn andere dan die ons in meerderheid bereiken. Een voorbeeld: 

"Israëli's kunnen liberaal of conservatief zijn, religieus of seculair, politiek 
links georiënteerd of rechts, over het geheel genomen is de grote meerderheid 
volkomen geabsorbeerd door hun eigen leed. Ze geven geen snars om het lot 
van de Palestijnen, ofschoon de realiteit is dat hun leven en dat van de Israëli's 
niet van elkaar zijn te scheiden. Zo was het altijd al vanaf het eerste begin van 
de Zionistische beweging.
Een geïnteresseerd persoon in een Europees land of de Verenigde Staten weet 
beter en meer over wat gebeurt in Ramallah of Hebron dan de doorsnee Israëli, 
die leeft vanaf deze steden op een autoritje van een half uur (tenminste als het 
je lukt om de serie roadblocks snel te nemen). 
En eigenlijk kun je het die Israëli's niet eens kwalijk nemen: 
bij de meeste Israëlische kranten en nieuwszenders worden berichten over de
Palestijnen vervelend en oninteressant bevonden en daarom vrijwel consequent 
niet gepubliceerd. Je kunt beter je informatie verzamelen via internet of satelliet
van de Europese kanalen dan via Israëlische radio en tv stations. 
In debatten is tegenwoordig het gebruik van het woord "bezetting" een taboe, 
dat is een activisten woord voor de radicale uiterst linkse vleugel. In veel van de
Israëlische nieuwsvoorziening wordt zelfs het bestaan van een Palestijns "volk" 
ontkend, ze moeten als natie non-existent blijven, zodat geen enkele macht 
Israël kan dwingen hen zelfstandige internationale rechten te geven. Israël leeft
in een wereld van constante "Cognitive Dissonance" waarbinnen het mogelijk is 
te spreken over het "eeuwige onverdeeld Jeruzalem" terwijl die stad in feite 
wordt gespleten door een muur, twee keer zo hoog als die in Berlijn voor 1989"

 

Er zijn rabbijnen die zich verzetten tegen hun orthodoxe collega's omdat zij van mening
zijn dat ze de ontvlambare situatie tussen de Joden en de Palestijnen bestendigen en
versterken. Er zijn nog steeds Europese en Amerikaanse jongeren, óók Joden, die 
naar Israël reizen als activisten. 
Daaruit put ik energie om niet te verzinken in de acceptatie dat daar een gebied is 
waar eeuwig tranen vloeien onder de Mediterrane zon. Waar onder de onaantastbare 
positie van één land elk conflict de potentie krijgt van een wereldbrand. 
Ik keek opnieuw naar de film "Die Bruecke", lang geleden al gemaakt door Duitse 
anti-oorlog activisten in 1959 - de film waardoor ik van mijn ongenuanceerde haat 
tegen Duitsers af kwam. 
En vannacht keek ik naar de film over Rachel Corrie, een jonge Joods Amerikaanse
activiste die in 2003 naar Gaza reisde om zich met eenvoudige Palestijnse dorpen
solidair te verklaren, en daarvoor betaalde met haar leven. 
Rachel hield als 5th grader al een speech "we Jews in America must convince the 
Jews in Israël that all children are equal, they live joy and pain, laugh and cry just like
us over the same things like we do". 
Zij sloot zich aan als student bij gelijkgestemden en reisde af naar Gaza. 
Daar werden ze gewantrouwd door de Palestijnen, ze waren immers Joden, en ook 
nog Amerikanen dus dubbel verdacht, maar geleidelijk wonnen ze vertrouwen. 
Toen ze door een "settler" bulldozer werd gedood, werd ze voor de Palestijnse dokter
wiens huis zij beschermde, de kinderen en hun onderwijzeressen een heldin.
Misschien komt er ooit een dag dat beide zijden in overeenstemming de haat dempen
in plaats van aanwakkeren. 

John Zwart – 23 november 2012.                                           Wordt vervolgd. 

< "Die Brücke" Deutscher Film aus 1959 – Ereignisse am 27. April 1945.
Komplete film over de zinloosheid van de dramatische verdediging van een brug 
door een groepje schooljongens tegen de oprukkende Amerikaanse tankdivisie.

< Israëlische studenten, 18-19 jarige gelovige Joden weigeren militaire dienst 
te doen en leggen op een filmpje een verklaring af waarom. 
Zij kunnen de politiek van bezetting niet steunen, bedoeld om hen te beschermen
maar die allen juist in gevaar brengt. Ze vragen solidariteit met de "18 december"

< "Rachel Corrie" Het "incident" in Nablus aan de scheidslijn in maart 2003, 
toen de vreedzaam demonstrerende Amerikaanse Rachel Corrie doelbewust door
een bulldozer werd overreden en gedood. Ook het bezoek van haar ouders, later. 

Fences for peace and freedom..

Uri Rosenthal
na hem zou 't anders gaan ...?

 

Reageer    

 

Een TV camera, lamp voor de motten   

 
Een TV camera, lamp voor de motten.

Natuurlijk wist ik het al, meteen na die twiet van "stardetective" Peter R de Vries in 
de vroege ochtend "we hebben hem!" – we zullen weer een hele dag geteisterd worden
door onze nationale "one-issue media". Alleen kon ik niet vermoeden welke grenzen 
men overschrijden zou. 
Radio 1 liet natuurlijk elke vijf minuten door Sven Kockelman het "breaking news" van
onze media-speurneus in de microfoon schreeuwen. Die KRO man die blijkbaar nog 
steeds denkt dat je bij de radio "omroeper" bent, die in een ouderwetse koolstof-
microfoon van het beeld en geluid museum moet brullen. Wat een zenuwenlijer, hij praat
ook in de hoogste versnelling alsof hem elk moment het zwijgen wordt opgelegd – was 
het maar wáár... Zo wint hij tijd om steeds maar weer te herhalen en aan te kondigen: 
"straks!". Meer was er niet te vertellen tot de persconferentie na de middag. 
Klaar voor "Journaal 24 live". Een half uur duurde het voorlezen van één a4-tje door elk
van de drie achter de katheder: de hoofdofficier, de politiechef en de burgemeester. 
De feiten nauwelijks meer dan wat al bekend was: een 100% match van één der DNA 
monsters en er was een 45 jarige man uit het dorp Oudwoude gearresteerd. Hij is in 
afzondering opgesloten in een politiecel. Nog een minuut of tien vragen stellen, waarop
door de beide dames steevast de repliek: "in het belang van het onderzoek kan ik op
deze vraag geen antwoord geven" – geheel voorspelbaar natuurlijk. 
Je vraagt je dan in gemoede af wat ze met dit summiere feitenmateriaal aan moeten 
in het rijke aanbod van de avondlijke "infotainment". 

Nou Bram Moszkowicz' plekje is helemaal overgenomen door P. R. de V. Hij sprong 
met verende passen van de ene studio naar de andere om voor de camera's te strálen.
Het gaat helemaal goed komen met ons opsporings en berechtingsapparaat, zoveel
is duidelijk als je zag hoe zijn borst opzwol tot slagschiphoogte, 
om wijlen Gerrit Komrij maar te citeren. Maar het ergste was dat de Leeuwarder Hoofd-
officier én de Politiechef opeens óók in Hilversum present waren om hun "shining hour"
te beleven. 


De tussenliggende uren hadden ze duidelijk gebruikt om opgepimpt te worden in de
kap en schoonheidssalon. Je moet er immers mooi opstaan in je fonkelnieuwe 
Bekende Nederlanderschap. 
Wat moeten zij daar nou. Alles is vanmiddag toch al gezegd? Zo vroeg ik mij af. 
Nou nee, tegenover Matthijs van Nieuwkerk en Pauw en Witteman wilden ze in een
gezellig sfeertje wel wat details prijsgeven die de verzamelde pers werden onthouden.
Wat gebeurt daar in godsnaam achter de schermen van Hilversum. 
Zijn deze "publieke" dames in functie door onze "publieke" omroep omgekocht wat
primeurs te bewaren voor onze aanbeden "anchor-men"?  Het moet toch niet 
Amerikaanser worden daar op die Gooise Matras.
Die dorpelingen snap ik trouwens ook niet. Overal de vlaggen uit! Is er reden tot 
feesten dan? Een zwarte vlag was toepasselijker geweest. Rouw over het onherstel-
bare en rouw hoe het kwaad overal bedreven wordt in het groot tot in het klein, ook
vlak om de hoek. Dat meisje is dood en dat meisje blijft dood, die komt nooit meer
terug. Dan komen er idioten bij Bouke Vaatstra taarten brengen aan de deur. 
Is er iemand jarig dan? Of willen jullie gewoon óók op de tv, net als de buurvrouw?
Er is maar één vraag die in mijn hoofd zat en daarop komt nooit antwoord. 
Al die jaren was de moeder nooit in beeld. Nu nóg niet. Is zij dan de enige met 
gezond verstand? 

Ik hoor dat het echtpaar Tulleken-Koelewijn net de oogst kreeg van hun gretigheid
om in februari ook de blits te maken voor de media. Mevrouw Koelewijn, opgetogen
met haar "scoop" over Prins Friso, specialist Tulleken voor zijn schending van het
medisch beroepsgeheim en de privacy van een patiënt die niet eens de zijne was.
Mevrouw Koelewijn en de NRC zijn stevig berispt wegens zich niet houden aan de
regels voor goede journalistiek en Tulleken? Die rookt van zijn akkefietje een nog
zwaardere pijp. Ik mag hopen dat op het tv-debuut van die beide Friese Justitie en
Politie dames ook nog zo'n vervolg komt. 

John Zwart – 20 november.2012

              

nee, er is helemaal niemand jarig...

Reageer    

 

Het wordt hoogste tijd dat de Zonnegod spreekt   

 

Het wordt hoogste tijd dat de Zonnegod spreekt. 

Nog nooit zo vaak als in de afgelopen twee jaar heb ik overal mensen "Allahu Akbar!"
horen roepen vanaf mijn beeldscherm – terwijl ze bezig waren hun medemensen de
dood in te jagen. Zelfs in de jaren dat ik regelmatig in Arabische landen verbleef 
hoorde ik die kreet echt veel minder. 
Ik krijg altijd koude rillingen als ik dat geschreeuw hoor, gevolgd door een krankjorum
machinegeweersalvo in de lucht. Met regelmatig 'vreugdedoden' als resultaat. Ik had
dan ook van begin af aan weinig vertrouwen in de zegen van de "Arabische Lente". 
Net zo min als in een Joodse Lente toen Israël zich almaar zwaarder bewapende 
terwijl ik ze bezig zag alle grenzen af te sluiten met hoge muren en hekken onder
stroom. Er leven blijkbaar steeds minder mensen in Israël die dat nog associëren
met concentratiekampen. 

Hadden we nou maar gelijk in 1948 onze energiepolitiek omgegooid. Bijna 65 jaar 
werd ons gegund. Allang was er massaal fossielvrije schone energievoorziening 
gerealiseerd, onafhankelijk van de locaties van delfstoffen. 
De zon als onuitputtelijke eeuwige bron, voor iederéén in overvloed beschikbaar. 
De digitale revolutie heeft zich in veel minder dan de helft van die tijd voltrokken.
Neen, er moet zo nodig tot de laatste druppel olie uit de aardkost worden geslurpt.
Want onze economie draait op schaarste. Met schaarste wordt de meeste winst 
gemaakt. En zo blijven dictators in het zadel en moeten de grote economieën 
blijven marchanderen met machthebbers die een Godverlaten politiek bedrijven,
al doende zich beroepend op de zegen van hun God. 

 

En nu is Israël doodsbang voor Ahmedinejad. Iran heeft bijna een atoombom. 
En als God groot is en er niets gebeurt buiten God's wil om, kan je daar gerust
mee gooien. Maar Israël heeft er allang... dankzij haar innige vriendschap met 
het Joods Amerikaanse blok in Washington.
Nu dreigt dus Netanyahu met een precisiebombardement. Beide stoere jongens
hebben God's zegen, dus spelen ze graag met vuur. Ahmedinejad, wel gek 
maar niet dom, besluit Israël af te leiden zodat hij zijn karwei kan afmaken. 
Hij doet een handreiking aan Hamas, een flinke lading échte raketten, in plaats
van die veredelde voetzoekers die Hamas tot nu toe sissend op de velden van 
Ashkelon liet ploffen. Daar gingen ze niet eens meer de schuilkelders voor in.
Nu is de Israëlische tijger getergd en mobiliseert zijn halve troepenmacht, voor
Gaza - zo groot als Texel. Voorlopig even geen tijd voor Iran. 

Waarom in God's naam moesten we het zover laten komen? Is dit alles ons 
de koersen van de Exxon en Shell aandelen waard geweest? Ondanks de 
profijtelijke speculaties met de schaarste zitten we toch met een economische
plus een monetaire crisis opgescheept. En dagelijks dode kinderen op onze 
beeldbuis. "The Middle East is explosive" hoor ik Obama zeggen. 
Ik zou hem antwoorden: "You're right man, so you do something about it – but
I'm afraid you're not in power, not really". 
Het is hoogste tijd dat alle empathische atheïsten zich verenigen om een eind 
te maken aan de Godvergeten machten die voortdurend spelen met mensen-
levens en doen alsof dat God is. 

John Zwart – 18 november 2012 

geen oog om een oog, maar tien -  om drie doden, dertig, 
driehonderd...  en dan wordt het vrede... inshallah

We did it before... 

Reageer    

 

Overschot en afschot [2]   

 
Overschot en afschot [2] 

Als kind las ik het boek: "Jody en het hertenjong", ik kon toen nog nauwelijks lezen.
Ik kan het me net zo goed herinneren als "Alleen op de wereld" van Hector Malot en 
dat zegt alles. Ook een vertaald verhaal, oorspronkelijk Amerikaans: "The Yearling" 
door Marjorie Kinnan Rawlings die er in 1938 de Pulitzer Prize mee won. 
Ook nog verfilmd, in 1946 met Gregory Peck en Jane Wyman als de ouders van het
jongetje Jody. Foto's uit die film stonden in het boek, wat het voor mij een waar 
gebeurd verhaal maakte. 
Jody groeide op als kind van een pionierend farmersechtpaar in North Florida, dat 
heel geïsoleerd woonde. Als speelkameraadje had Jody een verweesd jong hertje dat
hij verzorgde. Het kleine dier groeide als kool en werd onhandelbaar, het moest terug
in de natuur. Maar uit gehechtheid aan de jongen bleef het rond de farm zwerven. 
Op een dag waren alle maïsplantjes afgevreten. 
Jody's vader pakte zijn geweer en doodde het dier. 

Sinds eeuwen is het zo: altijd spanning tussen de natuur en de mens. Vanaf de tijd
dat de laatstgenoemde soort knollen en citroenen begon te verbouwen. Voor elk 
akkertje moet een stukje natuur wijken. Niet zo'n ramp zolang er niet zoveel mensen
zijn, de natuur is heel royaal en vrijgevig. 
Maar nu zijn we met zóveel dat een heleboel plek nodig is voor alles wat bij ons 
moderne leven hoort. En dan nog al die akkers om te verbouwen wat we dagelijks 
met z'n allen opeten. Toch is het nog geen eeuw dat we pas goed beseffen zelf óók
natuur te zijn, dat terugdringen van de 'wilde' natuur ook bedreiging van onszelf 
inhoudt door constante verarming van wat er nog van het 'wilde' rest.

Natuurbeschermingsorganisaties zijn opgericht, eerst lokaal later landelijk en gelukkig
uiteindelijk ook internationaal, om de natuur zijn ruggengraat terug te geven. 
Een ecologische hoofdstructuur moet zorgen dat niet alleen maar treinen en auto's
gemakkelijk van a naar b kunnen rijden, maar dat 'wilde' natuur zich aan de 
versnippering kan ontworstelen. 

 

De laatste grote bos, heide, moeras en zandverstuivingsgebieden weer aan elkaar
geknoopt door eco-viaducten over spoor en snelwegen heen. Rijkswaterstaat, Prorail
en Natuurmonumenten hebben zich er eendrachtig op geworpen: 
iedereen blij met het keren van het tij. 

Zo is in 2010 ook begonnen aan het eco-viaduct over 't spoor en rw A28 bij Hulshorst.
Maar toen hadden we een staatssecretaris – Henk Bleker (CDA) was dat – die opeens
de stekker uit het hele EHS project trok. Hij was meer van de varkensflats. 
Het eco-viaduct werd afgebouwd, dat was al aanbesteed en geoormerkt geld lag klaar,
maar voor het vervolg geen cent meer. Het eco-viaduct sluit aan één kant aan op het
Leuvenumsebos, aan de andere kant op grond waardoor een corridor richting de 
bossen van Flevoland zou moeten liggen. Die corridor is er dus niet, wel de boeren van
Hierden en Hulshorst die 2010 de bui waarschijnlijk al zagen hangen. Hun akkertjes
tafeltje-dek-je voor grofwild uit het Leuvenumsebos, zodra het eco-viaduct oversteek 
biedt. Ze legden het probleem voor aan hun Provinciaal Bestuur, in de persoon van
Gedeputeerde Jan J van Dijk (CDA). 
Die zegde toe: "jullie zullen geen schade ondervinden van de wildoversteek". 

Landbouw en natuurbeheer in één hand gelegd, het onzalige idee van Rutte's gedoog-
kabinet. De oversteek voor edelhert, ree, das, boommarter, hermelijn en eekhoorn 
ligt nu klaar. Natuurmonumenten gaf een feestje in oktober, de boeren zagen het 
somber aan en herinnerden Jan van Dijk aan zijn belofte. Maar er is nergens geld, 
wel is er een oplossing die geld opbrengt: afschot van edelherten door jagers. 
De Nederlandse Jagersvereniging telt vanouds veel boeren en CDA-ers onder haar 
leden, zo is de cirkel weer rond. Miljoenen geïnvesteerd in een eco-voorziening ten 
behoeve van beschermd wild wat we vervolgens gaan afschieten. Jan van Dijk zegt:
"het is beheer, ik kan het uitleggen". 
Faunabescherming meent dat het niet uit te leggen valt. Wat vind jij? 

John Zwart – 14 november 2012.  
>>  http://www.petities.nl/petitie/geen-geweren-om-de-herten-te-keren 

jachtseizoen geopend? 

 

 

 

 

 

 

 

Reageer    

 

Oktoberfest  

 


Oktoberfest 

Even weer eens over de jongens, Diederik en Mark, de twee musketiers. 
Voordat mijn vaste lezers gaan denken dat ik alleen maar bezig ben met stormen 
ver weg (en soms ook nog lang geleden). 
Natuurlijk kon ik de storm van verontwaardiging, die als een lagelandse "Sandy" over 
ons multipartylandje raast, niet missen. Op het gevaar af dat ik als oudere man word
afgeserveerd durf ik best te zeggen dat het bejubelde jeugdig elan van de coalitie-
tijgers schromelijk overdreven is. Wie van het tenenkrommende gedoogavontuur van
Balkenende en Rutte de schuld vooral bij het CDA zag liggen en Rutte volhartig zijn 
tweede kans gunde, moet na deze "Oktoberfest-formatie" toch eerlijk erkennen dat de
machtshonger – coute que coute – minstens zo sterk is bij het VVD kader als in de 
gelederen van de reeds eerder afgestrafte 'gristenen'. 

Als het aan Rutte ligt tapt hij ons allen de komende vier jaar vijftig miljard euro extra af
om in 2017 met de beste cijferlijst de blits te maken in Europa. De illusie, dat groei 
van besteedbaar inkomen toch een reële mogelijkheid is, liet hij onweersproken. 
En net als de banken in het verleden doet hij ook nog even of uitstaande slechte 
vorderingen niet afgewaardeerd hoeven te worden. 
Maar tactisch heeft hij goed op de trucjes van Balkenende gelet: als het spant moet je
gewoon een poosje onderduiken. Radiostilte gevolgd door een tripje naar Turkije,
dan koelt de soep intussen af terwijl Halbe Zijlstra de klappen opvangt.
Intussen kon men in PvdA gelederen het niet laten zich te amuseren met leed-
vermaak. Hoe krijgen ze het toch voor elkaar om zulke voorzitters te benoemen? 

 

Eerst die Ploumen, die de tegenstanders helpt om de beste man in eigen kring 
kopje onder te duwen en nu die Spekman weer. Die man is een keeper die scoort
in eigen doel. In de nacht van de verkiezingsuitslag kwam hij te voorschijn alsof hij
al drie nachten in de kroeg had zitten indrinken op de verwachte grote overwinning:
morsig hemd op de knieën hangend uit zijn afgezakte broek. 
De karikatuur van de 'arrebeijer'. Hij is nóg steeds 'Oktoberfest-feieren' blijkbaar,
moet zonodig roepen dat nivelleren zo'n heerlijk feestje is. Daar zit Samsom op te
wachten nu hij allang weet: zodra Halbe en Mark aan de knoppen gaan draaien 
zal de ongeremde woede van vakbeweging en ongeveer alle andere belangen-
groepen op mijn nek vallen. 
Dat heb je ervan als je je van de buitenwereld afsluit en één op één de politiek van
een polderland bekokstooft. Twee jonge mannen, allebei in de waan het met z'n 
tweetjes wel even te kunnen uitonderhandelen. 
Om daarna met zwaaiende vaandels tevoorschijn te komen om hun welverdiende
ovationele applaus in ontvangst te nemen. Bravo! Bravo! 
Eindelijk rechts en links evenwichtig verenigd. Niet dus. 
Voorlopig hebben ze geen van twee bewezen het beter te doen dan de vroegere 
ploegjes van oudere dames en heren. De gulzigheid was te groot: in recordtijd 
samen met moeder op de foto. Maar die had het allang dóór. 
Ik zag haar al gniffelen: "ach het is toch maar een toneelstukje". 
En dan, streng: "en ga jelui nu maar je huiswerk hélemaal overdoen". 

John Zwart – 08.11.2012 


 

 

Daar zit Samsom op te wachten nu hij allang weet: zodra 
Halbe en Mark aan de knoppen gaan draaien zullen vakbeweging
en ongeveer alle andere belangengroepen over hem heen vallen...

Reageer    

 

Respect [slot]  

 
Respect [slot] 

Precies nu was het dat iets gebeurd is wat maar ééns of twee keer in een eeuw 
toeslaat: Hurrricane "Sandy" stormde aan land over Atlantic City in New Jersey op 
maandag 29 oktober 2012. Op springtij, bij volle maan, precies tussen twee baaien
in – waar aan de noordkant de Hudson River en aan de zuidkant de Delaware River
het overvloedig neerstromende regenwater uitbraken. 
Vlak voor de presidentsverkiezing, vlak voor de New York City Marathon. 
De betonnen hotels en zakenpanden kregen er enorm van langs maar hun structuur
bleef wel staan, de gewone woonhuizen zijn meest van hout, lucifersdoosjes voor 
Sandy. En hun bewoners vaak niet verzekerd tegen dit zeldzame natuurgeweld. Het
zijn heus niet allen rijke mensen die in de New York area wonen. Op Staten Island 
bruiste het water twee tot drie meter hoog door straten en de huizen voorzover ze 
niet direct werden vernield – er vielen 30 doden, in de diepe duisternis na massale 
stroomuitval. 

De verkiezingen moeten gewoon doorgaan, ook al is er op 6 november op Staten 
Island nog steeds geen elektriciteit. De Burgemeester van NYC is sinds 2002: 
Michael Bloomberg. Tot 2001 was hij een democraat en ex Wallstreetbankier van 
Salomon Brothers en ex zelfstandig financieel informant, adviseur en handelspartner
onder zijn eigen naam, met 8000 terminals op de NY Stock Exchange. 
Met zijn Bloomberg ondernemingen vergaarde hij een privé vermogen van 22 miljard
Bij zijn burgemeesterschap werd hij republikein en filantroop. 
Hij heeft geen salaris als burgemeester nodig en heeft nu een contract voor een 
symbolisch traktement van $ 1. Hij doneert jaarlijks meerdere tientallen miljoenen 
dollars aan universiteiten en stichtingen zoals de Carnegie Foundation. Op zijn oude
dag is de 70 jarige Bloomberg een typisch voorbeeld van de republikeinse opvatting:
als ik druk bezig ben met geld verdienen moet de staat me niet lastig vallen met 
zoiets vervelends als belasting betalen – als ik vervolgens heel rijk ben word ik 
een weldoener zodat iedereen me er dankbaar voor zal zijn. 
Om na twee termijnen nog een derde termijn als burgemeester aan te blijven werd 
hij na 2009 "onafhankelijk". Tijdens de campagne voor de presidentverkiezingen 
verklaarde Bloomberg dat hij, ex-republikein, als onafhankelijke op Barack Obama 
zou stemmen. Er gaan geruchten dat aanzienlijke stortingen door "anonieme 
donateurs" in Obama's campagnefonds afkomstig zijn van Bloomberg, de nr. 10 
op de lijst van rijkste mensen ter wereld.  

Dit alles geeft een aardig inkijkje in het gedachtegoed van mensen als Mitt Romney 
en de helft van de Amerikaanse bevolking: binnen "the American Dream" is het niet
on-ethisch om vóór alles zo weinig mogelijk – liefst géén – belasting te betalen, wat
goed gemaakt kan worden door persoonlijke goede daden na het bereiken van het
multimiljonairschap. Deze opvatting leeft allang niet meer zo in Europa en langzaam
wordt Amerika ook minder conservatief. 
Maar ook in Europa is nog lang de rechtvaardigheid niet bereikt, terwijl het alweer 
zo lang geleden is dat de Bastille werd bestormd... 
En vandaag lopen de Grieken alleen nog te hoop tegen immigranten en protesteren ze
tegen de maatregelen van hun regering. Maar ook Griekenland kent zijn "Quote 500",
die nog steeds niet wordt lastig gevallen met zulke ordinaire socialistische ideeën
als "eerlijker verdelen". 

Michael Bloomberg doet er alles aan om als een "goeie gewone jongen" te worden 
gezien. Hij weigerde zijn intrek te nemen in de protserige burgemeesterswoning (hij 
heeft zelf meerdere huizen binnen de State en daarbuiten), hij stapt vaak gewoon in
de NYsubway (weliswaar begeleid door bodyguards) en hij reist regelmatig met de 
express train van Lexington Ave. in plaats van zich opzichtig met heli's en privé-jets
te laten vervoeren. Het leek Bloomberg een heel goed idee om naast verkiezingen 
óók de NYC Marathon te laten doorgaan. 
Dat zou een teken zijn van de kracht en de spirit van zijn stad! 
Gelukkig waren er veel mensen die hem er voorzichtig op wezen dat het niet zo erg
fijngevoelig is om een marathonfeest te vieren in een stad waar één brug verder
tienduizenden mensen ontheemd en in de rouw zijn. 
De marathon werd dus toch maar afgelast. Maar de gekste marathonlopers die weer
van heinde en ver waren samengestroomd wilden hoe dan ook rennen: dan maar 
rondjes door Central Park. Een paar duizend wereldvreemden renden door het park,
mede daartoe opgejut door een Nederlander: Erben Wennemars, 
Dat menneke dat als schaatser vaak in de boarding belandde en nu op onze 
publieke radio en tv zichzelf voorbij praat en struikelt. 
Respectloos, ze hadden hun energie beter gebruikt om te gaan helpen op Staten 
Island. Waar mensen in de kou – het sneeuwt in NYC! – door hun burgemeester 
zijn vergeten. 

John Zwart – 06.11.2012

  < Noodoproep van de bewoners op Staten Island door WZZM 

 

 

 

 

 

 

Michael Bloomberg 
Le't us be rich and then we make you happy

Reageer    

 

Respect [2]  

 
Respect [2] 

Bijna half zeven was het, ik zag 't op de flauw verlichte klok boven de kortegolf ontvanger
toen ik wakker werd. De bewegingen van het schip waren daar de oorzaak van, het leek
alsof we rolden. Snel in de kleren geschoten en naar de brug. 
Het regende veel harder dan de vorige avond, het kletterde tegen de zijruiten van het 
stuurhuis, het daglicht doorbrak het grijs niet, wat van de zee te zien was zag er raar uit.
De deining, die eeuwige ademhaling van de oceaan, botste met een kortere deining die
achter aan stuurboord inkwam. Zo ontstonden brandingkoppen terwijl we in diep water 
voeren. De harde oostenwind blies daar het stuivende schuim vanaf. Het schip was niet
in staat beide golfsystemen te volgen en maakte een rukkerige combinatie van een 
slingerende en stampende beweging. 
Er moest vuiligheid in de buurt zijn, meteen aan de radio! 
NHC Miami herhaalde het laatste bericht van 6 uur 's morgens, Jenny was niet aan land 
gegaan op Hispaniola maar was nog verder afgezwenkt en 's nachts pal noord op de
Mona-Passage afgekoerst. De hurricane, nu al opgewaardeerd naar categorie 3, was 
ons achterna gekomen en had inmiddels de Caribbean verlaten. Haar voorwaartse 
snelheid was meer dan 10 mijl en versnellend. De omvang van het systeem inmiddels 
meer dan 150 mijl rondom het "oog". 

In overleg met de kapitein viel het besluit dat we de koers naar Cape Hatteras zouden
handhaven op normale snelheid zolang het mogelijk was. Bakboord of stuurboord 
uitwijken leek zinloos, je kunt nooit buiten het systeem blijven als het al zo omvangrijk
is en zo dichtbij, snel vooruit wegvluchten ook geen mogelijkheid. Doorvaren dus, tot 
de zee zo ruw wordt dat het verband van het schip gevaar loopt. 
Nog voor tien uur moesten we terugnemen tot halve kracht, tegen de middag naar 40 
toeren van de schroef, net nog genoeg om de roerdruk te houden die het schip met 
de boeg op de wind hield. Voortgang was er niet meer, de ligging handhaven op de 
windrichting van de naderende orkaan was al moeilijk genoeg in deze ruwe  zee die
zienderogen veranderde in een bewegend berglandschap. Tankers waren nog niet 
uitgerust met een tunnel, onze midscheeps en achterschip raakten geïsoleerd van 
elkaar. De zee brak er voortdurend overheen, zodat 't soms wel leek alsof de twee 
delen niet bij elkaar hoorden. Op de brug moesten we overleven op oud brood en 
instantkoffie, maar onze eetlust was toch al weg...

  < Video - Tanker in a hurricane 

Op de radio hoorde ik schepen in nood, de signalen zwak en gestoord, de Coastguard
Radio van Miami onderhield de verbinding met de reddingsoperaties. Een luider signaal
kwam van een Hondurese tanker, die moest veel dichterbij zitten. Het was 'n oude T2 
– oorlogsveteraan die de pompkamer als zwakke plek heeft – ze dreigde in tweeën te
breken. 
De afstand was 60 mijl, ik gaf de positie door aan de kapitein. Net op dat moment 
brak er een brede reuzengolf bovenop ons, een tiental seconden waren we onderzeeër.
Toen het voorschip schuddend oprees bleek de hele stuurboord verschansing plat
geslagen en we misten de stuurboord-reddingssloep. We kunnen er niet heen zonder 
onszelf in gevaar te brengen, zei de kapitein, en als we het toch proberen komen we 
pas na donker aan, zeker te laat. 
Een hard besluit valt op leven en dood: "all we can do is to ride out this gale".

Vier dagen na die dramatische middag en nacht bereikten we de loodskotter van 
Delaware Bay. Toen de loods aan dek stapte keek hij hoofdschuddend naar onze
gedeeltelijk weggeslagen loopbrug, naar de verschansing, die platgeslagen op het
voordek lag en zag dat twee sloepen ontbraken. Met respect sprak hij op de brug
de kapitein aan: "Well captain, was this the worst you've ever been in?" 
Zijn antwoord: "the worst one is always the one you're in". 
Het is vrij zeldzaam dat hurricanes in de noordelijke oostkuststaten aan land komen.
Voorbij Cape Hatteras schampen ze hooguit langs, maar de meeste ervan koersen
noordoostelijk de oceaan op. 
In de Delaware Bay hadden ze weinig gemerkt van wat ons op de oceaan overkwam.
Oude mensen praten soms nog steeds met diep respect over de "New England 
Hurricane of 1938" die bijna 700 doden eiste, vertelde de loods. 
En in september 1944 raasde er één van de 1e categorie de kust van New Jersey 
op, met veel schade aan huizen, wegen en de stroomvoorziening - maar de kracht 
nam al af tot Tropical Storm (<70 mph). De mensen waren tijdig gewaarschuwd, 
toen vielen er maar 6 doden. 
Nee, de Amerikanen aan de oostkust maken zich nooit echt druk over hurricanes.
In Florida, Alabama, Louisiana en Texas is dat heel wat anders. 

Misschien kon George W.Bush Jr. zich er geen voorstelling van maken 
wat New Orleans onderging toen hij zich in augustus 2005 over Katrina 
liet vliegen. Het zag er eigenlijk wel mooi uit van boven naar beneden: 
net een toefje slagroom in spiraalvorm. 
Was hij gaan varen... of had hij op de grond gekeken, dan had hij respect 
gekregen, niet alleen voor het overweldigende natuurfenomeen, vooral 
ook voor de mensen die het aan den lijve ervaren.

 

 

 

 

Reageer    

 

Diep respect [1]  

 
Diep respect [1]

Soms maken mensen in hun leven iets mee wat voor altijd diepe emotie oproept.
Oorlogservaringen of natuurrampen, gebeurtenissen waarvan de beelden op hun 
netvlies gebrand staan. 
De Japanners bij Sendai bijvoorbeeld, zij vergeten nooit die dag in maart 2011 - toen
de oceaan een hoge rug opzette en langs de kustlijn de stadjes besprong. Niets 
ontziend hun huizen uit elkaar sloeg en hun boten door de straten sleurde om ze 
tegen de hellingen van de heuvels neer te smijten. 
Bij aardbevingen worden kustbewoners zich opeens bewust dat ons aardoppervlak 
voor tweederde bedekt is met zeeën en oceanen. Samen met de atmosfeer zijn ze 
de bron van alle leven, die zich soms opeens vertoont als woeste dreiging. 
Ook zonder aardbevingen doet de zon er dingen mee die de mensen machteloos laat
staan met al hun verstand. In de tropische gordel warmt zij het zeewater op tot boven
27 gr C en laat de winden opwaarts kolken als een reusachtige centrifuge. 
De Grote Oceaan, ten onrechte soms Stille Oceaan genoemd, baart regelmatig zulke
storingen die de Japanners Tai-fu (kwade wind) noemen. Ook de Atlantische Oceaan
is elke zomer tot november de moederschoot van zulk onheil. De Maya's noemden ze
Hura-can (naar hun god van de wind en vernietiging). Nu zeggen de spaanstalige 
bewoners van de Golf van Mexico en Midden Amerika (h)uracán, en hurricane als ze 
engelstalig zijn. 

Talloze zeevaarders zullen onverhoeds zijn overvallen door zulke orkanen, waarvoor
niet te vluchten was. Mythen als de Bermuda Driehoek, waar schepen spoorloos zijn
verdwenen, zijn ontstaan in die tijden van gebrekkige communicatie. 
In 1935 kregen meteorologische stations in de VS de speciale opdracht alert te zijn 
op het ontstaan van hurricanes. Het seizoen werd bepaald op de periode juni t/m 
november, alle radiozenders moesten elke 6 uur een "alert" uitzenden. De gegevens
kwamen van metingen verricht door schepen op zee. 
Vanaf 1950 durfde men het aan om met vliegtuigen op zoek te gaan naar het ontstaan
van tropische stormen en ze te begeleiden in hun ontwikkeling en baan. En in 1956 
richtte de Federale Regering het NHC (National Hurricane Center) op. 

In 1959 was er voor het eerst een permanent netwerk actief met centra en eigen radio-
stations voor vier regio's: 
I.   Eastern South-America & Eastern Caribbean Sea – San Juan, Puerto Rico. 
II.  Western Caribbean Sea & Atlantic Ocean South of Cape Hatteras – Miami, Florida.
III. Gulf of Mexico – New Orleans, Louisiana. 
IV. Atlantic Ocean north of Cape Hatteras – Washington, DC.

De tijd dat ik daar voer werkte dit systeem sinds een paar jaar. We vertrokken uit de 
Laguna de Maracaibo met de Delaware Bay als bestemming: loshaven Philadelphia. 
Het was de actiefste fase van het seizoen, augustus, de atmosfeer was onrustig. 
Negen tropische stormen waren al geweest, ze kregen toen alle nog meisjesnamen. 
Nummer negen, haar naam vergat ik, zal in de Golf bij Yacatán, veilig ver weg. Maar
de situatie kan zó veranderen, uit voorzorg kiezen we altijd voor de Mona-Passage 
tussen Puerto Rico en Hispaniola, met ruim diep water rondom. Nooit tussen Haïti 
en Cuba door met zoveel kleine eilanden en riffen voor de boeg. 
Nabij Barbados lag een depressie, verdacht... nog geen hurricane, we waren een dag
onderweg inmiddels. De volgende morgen werd het slecht weer, de gewone blauwe 
lucht was verdwenen en het regende. NHC Puerto Rico gaf een "alert": 
<TS developed to hurricane category 2, moving west slowly.> "Jennifer" doopten ze 
de feeks. Ze zat nog een heel eind aan stuurboord en wij voeren met onze snelheid 
van 12 knopen weg van haar baan, we verwachtten nog binnen die tweede dag Mona
voorbij te zijn – met Jennifer achter ons verdwijnend richting Jamaica of Cuba. 
Maar 's avonds had ze haar koers veel meer noordwest gebogen, de Dominicaanse 
Republiek. Haar verplaatsingsnelheid nam toe en haar kracht ook. 
"Jenny" zo noemden ze haar intussen kortaf, werd groter en sterker. 
Maar onverstoord stoomden wij licht slingerend door grauwe regengordijnen naar de 
wijde ruimte van de oceaan. "Ga maar slapen", zei de kapitein, morgenochtend om 
acht uur zien we wel hoe het er uitziet.  

                                                                                                 (wordt vervolgd)


Zeeman 

Hij kijkt mij aan en in zijn grijze 
ogen meen ik glinsterend beweeg 
van golven te zien 

Wat je voelt, zegt hij, overkomt je 
na tijden zeevaren. Je verandert 
ziet verhoudingen 

Tweederde van de wereld bestaat 
uit samenvloeiend water, de rest 
verdeeld in partjes en krakeel 

Alleen van nut om nu en dan 
even te vertuien 

 

© JohnN -  1999  

North Atlantic Hurricane category 4 over Bahamas  - © NASA picture 

Reageer    

 

De gezeten mannen    

 
De gezeten mannen 

Vandaag zal ik een verkeerde indruk wegnemen. Na een paar reacties op columns 
vermoed ik dat er lezers zijn die denken dat ik een gruwelijke hekel heb aan sport. 
Het tegendeel is waar, ik houd er van. Waar ik niet van houd is die duistere tak van 
bedrijfsleven die de mensen meest associëren met het begrip "sport". 
Echte gezonde sport vind ik prachtig, ik deed vaak actief mee. Natuurlijk heb ik 
zo mijn voorkeur, contactsporten ben ik niet zo gek op, omreden dat ze ook vaak 
agressie oproepen  – juist de eigenschap die mensen al slecht kunnen beheersen. 
Ik zag het sporten altijd als samenspel tussen mijn geest en lichaam: ze moeten 
luisteren naar elkaar, de geest zet aan tot presteren, het lichaam geeft signalen wat
het aankan en wat te hoog gegrepen is. Trainen helpt die balans langzaam op een 
hoger plan en de hart-longen functie profiteert ervan: alleen maar winst! 
Tegenstanders en recordtijden spelen geen rol. Wel het lekkere gevoel na veertig 
baantjes zwemmen, of ja, misschien net een half baantje méér dan de vorige keer 
binnen de tijd. En als je in een duurloop een poos alleen rent en honderd meter voor 
je een groepje ziet waar je langzaam maar zeker op in loopt.. 
dan lijkt het opeens makkelijk nog eventjes aan te zetten. 
Overwinning op die andere "ik" die moppert: "het is wel goed zo". 

Ik deed van alles, triatlons, halve en hele marathons, langlaufen en de elfsteden-
tocht. Dit jaar voor het laatst op het ijs gestaan. Een val: spaakbeen gebroken, pols
ontwricht, vingers verstuikt. Oude botten breken makkelijker en genezen langzamer –
het einde van het sporten, zoals aan alles een eind komt. Al met al duurt het nog best
lang als je nooit dwangmatig "p.r.'s" hoeft te verbeteren. 
Hoe anders is 't met topsporters, het spelletje is het leven, daar word je wereldvreemd
van. Alles voor het moment dat je als een vuurpijl met oud-en-nieuw bent: 
even schitteren dan uitdoven. 
Het probleem van de topsport van nu, de druk tot presteren kent geen genade, geen 
schitter: een sisser. Dag en nacht ermee bezig en het kost goudgeld die begeleiding.
Sponsors, wetenschappers en charlatans helpen een geslaagde carrière zo lang 
mogelijk uit te rekken. Tot het lichaam of de geest, of beide, niet meer willen mee-
werken. Struikelend van blessure naar blessure: "potverdorie, we hebben een miljoen
in die man of vrouw geïnvesteerd!". Soms zijgt hij inéén op het veld, valt dood van zijn
fiets of staat niet meer op uit zijn bed. 

De topsport is voor veel mannen hun jongensspel waaraan ze verslaafd werden en
met het klimmen van de jaren nooit los raakten. 55-Plussers die ieder weekend 
riskeren enkel- en kniebanden te scheuren op 't amateurveld of staan te dringen 
de status "technisch directeur" te bemachtigen. En ja, je kunt nog sportjournalist 
worden óók en urenlang tot vervelens toe zitten ouwehoeren op je luie reet voor de
radiomicrofoon of onder studiolampen – dat is het mooist voor grijze ouwe jongens.
Kan je nog jaren "lekker belangrijk" blijven aan de slippen van de toppers van nu.
Kritiekloos vriendjes maken, er boeken over schrijven. 
Martin Ros beklom ooit de racefiets in zijn jeugd om zijn seksdriften te beheersen,
kwam niet verder dan rondjes om de kerk, maar schreef als ouwe jongen 'n stapel
sportliteratuur. Gelukkig bleef zijn radio-optreden beperkt tot de Tros-Nieuwsshow.
Mart Smeets is een graadje erger. Niet van de buis te slaan en óók alwéér 'n boek:
"De Lance Factor". 
Moest een bestseller worden, de selectiejury voor de NS Publieksprijs zette het op
de kieslijst, vlak voor de openbaring van het vernietigende USADA report over het 
U.S.Postal team.
In huilerige toonzetting lamenteerde Mart minutenlang verongelijkt op varianten van:
"nou hebben wij het weer gedaan, de sportjournalisten hebben de Tour de France 
gedrogeerd". Snik snik. Opeens veranderde de immer autoritaire allesweter in een
calimero. Iedereen in de "wielrennerij" wist het al jarenlang, maar de Mart koesterde
de valse glans van de grote leider. 
Tja, het is zijn brood, dat niet alleen: het is zijn terrine du pâté de fois gras, zijn 
chateaubriand du chef, met een dessert royale mousses caramel, besproeid met 
een goed jaar – waarbij zijn achteloze houding naar de knechten en de zwoegers 
achterin het peloton zo goed past. Meedrijven in de troebele stroom van de topsport.
Niet jammeren, wie erbij wil horen: 
"If you can't stand the heat, stay out of the kitchen". 
Diederik en Mark deden één ding goed: een streep door alle WK en OS ambities. 
Alleen maar logisch voor een kabinet dat wanhopig op zoek is naar zestien miljard. 

John Zwart – 3 november 2012  © Hernehim Cultuur 

 Het hield je gedachten weg van het hele erge 

 


En wie roept daar toch weer om aandacht? 
Goed geraden: Olumpiese Erika. Ook ongeneeslijk wereldvreemd. 


Reageer    

 

Gedachten bij Hendrik Jan Marsman [Bernlef]   

 

Het was nog niet eens bekend dat hij de onomkeerbare kwaal had die zoveel mensen
sloopt. Het ging dan ook zeer snel, vandaag overviel het bericht van zijn dood bijna
iedereen. Lichamen verslijten, bijwijle kun je daar opstandig over worden, maar 
gemiddeld heeft een mens wel een leven lang om te leren daarmee vrede te vinden. 
Het gaat immers geleidelijk. Maar haast onverdraaglijk is wanneer een grote geest,
gegroeid tot volle rijkdom van het brein, opeens uitgewist wordt als was het met 
omknippen van de lichtknop. 

De schrijver Bernlef heeft zich in de jaren 80 verdiept in het verschijnsel waarbij de
aftakeling zich juist aan de géést voltrekt, en vooruitloopt op de sloop van het lichaam.
Hoewel hij al vijfentwintig jaar schrijver was en jonge winnaar van de Reina Prinsen
Geerligsprijs, werd hij toen pas in brede kring bekend door zijn roman over een
dementerende man. 
Alzheimer was een taboe, zo had hij gemerkt, dit had waarschijnlijk vooral zijn 
oorzaak in schaamte bij de omstanders. Zijn authentieke benadering door het proces
juist niet als omstander, maar van binnenuit te behandelen, maakte hem ineens tot 
een schrijver van wereldbekendheid. 
Bij het totstandkomen van de roman "Hersenschimmen" probeerde hij het proces: 
twijfel aan zichzelf, maskeren van tekortkoming, wanhoop over besef van verlies in 
heldere momenten, naar doffe berusting, in te leven in zijn verbeelding. 
"Een stemmetje van binnen zei me: dat is onmogelijk", zo bracht hij zelf de wordings-
geschiedenis onder woorden, "nou, dat zullen we dan wel eens zien!" 

Vijftig herdrukken, een miljoen exemplaren, maakt die ene roman natuurlijk tot een 
zuil van Apollo binnen het oeuvre van Bernlef, maar wie alleen dáárnaar refereert in 
een necrologie doet hem ernstig tekort. Bernlef was een bijzonder en warm mens,
bescheiden zonder zijn status te laten gelden en toonde oprechte interesse voor de
mensen waarmee hij in contact kwam. Typerend voor zijn houding is dat hij aan het 
begin van zijn schrijverschap koos voor allerlei pseudoniemen om tenslotte op 
"Bernlef" terecht te komen. 
Zijn gedachte erachter was dat hij nooit als "H.J. Marsman" wilde publiceren, omdat
het zou zijn alsof hij graag wilde voortdrijven op de "breede rivieren die traag door 
oneindig laagland gaan" van zijn naamgenoot. 
Of iemand zelf op lauweren kon bogen of niet, was voor hem ook niet van belang in
het contact, wat telde was of er aanknopingspunten bestonden, of er gedeelde 
passies waren. 

Ik heb hem enkele malen ontmoet, éénmaal met een langdurig tweegesprek tijdens
het Bram Roza Festival in Oud Beierland. Tevoren had ik bedacht hoeveel er was 
waarover ik met hem van gedachten zou willen wisselen – méér dan de tijd toelaten
zou. Ik moest me beperken en een keus maken. 
"Hersenschimmen" niet, al te vaak hoofdschotel bij de meeste interviewers. 
Er bleek genoeg gemeenschappelijke passie voorhanden. Bernlef was een reiziger,
New England en Canada, Schotland, Scandinavië, de landschappen boeiden hem. 
Zo kwamen we op zijn roman "Sneeuw", uit 1973, die in het winterse Zweden speelt.
Hoe de topografie verandert zodra de meren stijf en dik bevroren liggen, bedekt door
een laag sneeuw. Dorpen die 's zomers over de weg moeilijk bereikbaar zijn worden 
plots nabije buren door een winternet van sporen. En voor ik het wist was ik even de
verteller en Bernlef de luisteraar, ik verhaalde hem van mijn schip, ingevroren noord
van het eiland Bornholm en het spoor dat er ontstond naar het land over de verstijfde
zee. 
Bij het schrijven van "Sneeuw" ontstond zijn uiteindelijke stijl, vertrouwde hij me toe,
sober en beschrijvend, maar zonder emoties duidelijk onder woorden te brengen. 
"De emotie laat ik aan de lezer over". 

Zoals ik het Noors autodidactisch aanleerde heeft Bernlef het Zweeds geleerd, maar
waar mij de vaardigheid tot alledaags gepraat volstond heeft hij zich in het Zweeds 
mijlen verder ontwikkeld met literatuurstudie. En zoals hij zelf begon als dichter was
zijn eerste fascinatie de poëzie. 
De Zweed Tomas Tranströmer en hij werden vrienden. In 2002 rondde hij de vertaling
van al diens gedichten af, de Bezige Bij gaf ze uit onder de titel: 
"De herinneringen zien mij". Het zal Bernlef enorme voldoening hebben gegeven 
toen Tranströmer in 2011 de Nobelprijs werd toegekend. 

Er was nog veel wat we konden delen, de explosieve lente op New Foundland en 
onze bewondering voor de grote Amerikaanse jazz pianisten als Erroll Garner, 
Dave Brubeck en Oscar Peterson. De muzikaliteit van ons beiden ontwikkelde zich
al vóór de opkomst van rock-and-roll. En ook hierin kon ik in Bernlef veruit mijn 
meerdere herkennen: hij groeide uit tot méér dan verdienstelijk jazzpianist en na 
het literaire programma konden we genieten van zijn virtuoze spel.

Bernlef aan de piano   
Eigen foto © John Zwart                                      

 

De Pianoman - (Het Boekenweekgeschenk in 2008) 
                                     Foto Bram Roza Festival

Een Tranströmer vertaling van Bernlef:



Ostinato

Onder het cirkelende stille punt van het wrak
rolt de zee dreunend aan in het licht,
kauwt blind op haar bit van wier en sproeit 
                                     schuim over het strand.

De aarde is in duister gehuld, dat de vleermuis
peilt. Het wrak staat stil en wordt een ster.
De zee rolt dreunend aan en sproeit schuim 
                                      over het strand. 

Wat is het wat die twee mannen verbond? Ik denk het te weten: 
ze zijn allebei beschouwers. Ze beschrijven en psychologiseren niet, 
wat het teweeg brengt laten ze aan de lezer over. 
Wat maakte dat het "klikte" tussen Bernlef en mij? Ook ik ben een beschouwer. 

Tot slot grijp ik dan toch naar "Hersenschimmen". 
Ik heb naar de omstanders van de dementie gekeken en door Bernlef zag ik hun
schaamte, die iets anders is dan deernis. 
De deernis reikt Bernlef hen aan met zijn boek "Hersenschimmen", 
maar ze moeten die emotie wel uit zichzelf halen. 

Hendrik Jan Marsman, dichter en schrijver J.Bernlef, 
overleed op 75 jarige leeftijd te Amsterdam. Hij debuteerde als dichter zowel 
als schrijver van proza in 1959, met de poëziebundel "Kokkels" en de verhalen
van  "Stenen spoelen". 
Won datzelfde jaar met zijn poëzie meteen de debutantenprijs. 
Er volgden daarna nog vele prijzen, de belangrijkste: 
Constantijn Huygensprijs (1984), de AKO literatuurprijs (1987), P.C.Hooftprijs (1994).
"Hersenschimmen" werd verfilmd en tevens bewerkt als theaterstuk.
Hendrik Jan (Henk) Marsman was getrouwd met Eva Hoornik, 
dichter Ed Hoornik's dochter. Het huis Querido Amsterdam treurt over het verlies
van een groot schrijver en lieve vriend. 

John Zwart -  © Hernehim Cultuur - 29 oktober 2012 

 

 

Reageer    

 

Echte lezer, bent u er nog?    

 
De echte lezer moet zich niets met geweld laten opdringen. 

De grote "pure boekhandelaren" lijden een kwijnend bestaan, vestigingen met een breed
aanbod als bijvoorbeeld Selexyz Scheltema op het Amsterdamse Koningsplein en Donner
in Rotterdam lijken de keus te moeten maken: veranderen of drastisch inkrimpen. 
Veel boekhandels gaan steeds meer op kiosken lijken en dat komt echt niet alleen maar
door bolpuntcom. Het aanbod wordt immers bepaald door de grote uitgeverijen en die 
streven vooral het quantum effect na. 
De Rotterdamse Uitgeverij Nadorst is één van die "kleine uitgevers" die zich bezighouden
met marginale publicaties, niettemin vormen zulke kleintjes een belangrijk tegenwicht in 
de schaal tegenover het geweld van het massa-aanbod. 
Zij zullen nooit aan het "grote geld" mogen ruiken, maar juist daarom verdienen ze de
sympathie van Hernehim Cultuur. Bezoekers van deze site zien daarom in de nieuws-
rubriek nu en dan semi-commerciële aankondigingen van Brainbooks "De Brouwerij",
Maasssluis (van Henriette Faas) evenals van Joris Lenstra's "Nadorst" uit Rotterdam. 
Nadorst heeft een ludieke actie gepland op a.s. maandag 29 oktober, de onthullingdag 
van de AKO literatuurprijs, ondersteund door het "manifest" hiernaast:

Literatuur is hedentendage een product geworden dat in de markt gezet moet worden
door reclamecampagnes en talkshowoptredens van auteurs. Met een opeenvolging 
van prijzenshows, boeken-top-tiens en pseudo michelinsterren lijkt de Nederlandse 
literatuur meer en meer op een langgerekte aflevering van RTL Boulevard. 
Nadorst wijst graag de weg terug naar waar het allemaal om draait: de tekst, de inhoud,
de stijl, de boodschap, en het echte leven. Wellicht als Don Quichotte vechtend tegen
windmolens, Pierrot in het circus, of eenzaam roepende in de woestijn van 't spektakel.
Maar niettemin. 
Om een statement te maken tegen het aanzwellende tij van spektakelisering en
commercialisering zal Nadorst-auteur Ruben van Luijk daarom 120 exemplaren van zijn
roman 'Het lelijke meisje' uitdelen in Den Haag aan bezoekers van de uitreiking van de
AKO-literatuurprijs. 'Het lelijke meisje' heeft gegarandeerd nog op geen enkele long- of
shortlist gestaan; auteur Ruben van Luijk heeft bovendien de plechtige eed gezworen 
nooit in een televisietalkshow te verschijnen. 
Het is daarmee 100% fair trade & authentiek, en bezoekers kunnen het boek dus 
met een gerust hart aannemen. Echte literatuur kent geen prijs! 

boeken, boeken...

voortaan uit de tijd? 




alleen nog marketingsuccessen? 
of zijn die straks ook alleen nog digitaal? 
allemaal een volk van schermpjestaarders?
 

Reageer    

 

De Sport en de Parasieten   

 
De Sport en de Parasieten 

Sport is magisch! Je kunt het zien als fijne activiteit om je lijf fit te houden. Je kunt
je keus maken uit de vele vormen, eentje je grote hobby laten worden. 
Die tot je levensdoel laten uitgroeien, er zelfs je beroep van maken! Tenslotte kun je 
er ook nog goed mee verdienen. En je kunt er goud geld áán verdienen. 
Dat is allemaal sport. 
Direct en indirect is er in zestig jaar tijd veel geld gemoeid geraakt met sport. Vrijwillig
besteed door beoefenaren en toeschouwers, ook overheidsgeld, waar de donateurs 
ervan niet altijd achter staan. De topsport staat hoog in aanzien. Topsportman en
topsportvrouw zijn BN-ers, niet alleen zij winnen: "we" winnen! Luister maar naar de
sportverslaggevers, kijk de koppen in de maandagkrant er op na: 
"we hebben gewonnen", niet de ploeg of het individu: "we pakten een gouden plak". 

Hoogste prestaties spreken tot de verbeelding en dat genereert veel publiciteit. Dat is
de perfecte winstmaker en zo is de cirkel weer rond. Rinkeldekinkel... dollartekens. 
Het was te voorspellen dat minder sportieve lieden zich aangetrokken voelen tot de 
topsport. Overal zijn tussenpersonen die uit de ruif willen mee eten, al rap werden 
nieuwe beroepen als "sport makelaar" en "sponsoring adviseur" uitgevonden. 
Hiermee verscheen het mes op tafel in de onderhandelingen over salarissen, transfer-
sommen, reclame- en uitzendrechten. 
Organisatoren zijn in verleiding gebracht, verlokt door de criminele lokroep, om mee
te zingen in de kringen van het dubieuze grote geld, besturen raken geïnfiltreerd.
Witwassers en gokmafia eisen hun tol. Grote publieksaandachttrekkers zijn al lang
meegezogen in de trend die elk spektakel in stijgende lijn moet houden. Achter het 
bureau zitten bedenkers van martelingen als extreem lange etappes of extra zware; 
of 'n finish met een eindspurt steil bergop. De individuele renner is geen factor meer, 
die "slaat geen deuk meer in een pakje boter", ploegen moesten gevormd met 
helpers en knechten, geleid door strategen. Was er ooit de masseur, elke renner 
wordt vandaag omringd door artsen, fysiotherapeuten, voedseldeskundigen, mentale
coaches, haptonomen en.. supplement dealers die niet met name genoemd worden. 
Voor het overige stuk voor stuk goedbetaalde zorgverleners die in de publieke sector
prima werk kunnen doen voor de volksgezondheid. 

Door slecht management of "zakkenvullen" (soms de combinatie van beide) komen
ploegen of organisatoren met regelmaat in financiële problemen. Zij vragen en krijgen
overheidssteun, bijvoorbeeld doordat huurschulden worden kwijtgescholden, verlies-
gevende stadions afgekocht, onverantwoorde bankgaranties worden afgegeven, of de
publieke omroep te laten chanteren met uitzendrechten. Topsport heeft zich door 
mengeling van commercie en algemeen belang een positie verworven, die met de 
nuchtere oude volkswijsheid samen te vatten is als: "ze eten van twee walletjes".
Dit alles heeft zich decennialang kunnen ontwikkelen door de mythe dat de "sport" 
gezond is en daarmee een belangrijke bijdrage voor de volksgezondheid. Een mythe
die nog geen halve waarheid is, want bij amateur sportbeoefening vallen elk weekend
duizenden slachtoffers door blessures, kleine tot ernstige. De "topsport" is zelfs verre
van gezond. Telkens opnieuw belasten van je fysiek tot het randje, liefst zelfs iets er
overhéén voor die paar honderdste seconden winst, levert de sporter grote kans op 
schade aan zijn vitale organen en voortijdige slijtage. Niet te spreken van topsporters
die hun leven verkorten door hun systematisch gebruik van stimulanten die tot 
overbelasting aanzetten. 

De overheid moet geen cent besteden aan topsport, direct noch indirect. Het zou 
het bedrijfsleven sieren als ze dit in hun "ethiek" ten voorbeeld stellen. Wie er aan 
topsport wil doen mag dat, maar moet zijn broek zelf maar ophouden en geen te 
grote broek aantrekken die door overheid of sponsor kapitaal omhoog moet blijven.
Kritiek op Rabobank klinkt in mijn oren als "jullie betaalden toen er al jaren geslikt
werd, jullie moeten er nu mee doorgaan nu we (weer?) beterschap hebben beloofd".
Rabobank is zeker niet mijn favoriete bank, maar ze verdienen een pluim voor de
intentie om vooral de "breedtesport" ruimhartig te blijven steunen. Overheidsgeld 
zowel als sponsorgeld rechtstreeks aan de breedtesport is beter besteed in deze 
crisistijd, dan via de zieke u-bocht van de "topsport". 
En Mart Smeets moet niet huilen, ik had hem in 1986 al dóór. 

John Zwart – 20 oktober 2012.

Als die jongens er nou nog plezier aan hadden...   

 

 

 

 

 

 

Reageer    

 

Amsterdam: Let op Uw Saeck!   

 
Amsterdam: Let op Uw Saek! 

Er gaan voortdurend stemmen op over wat er goed of juist helemaal verkeerd gaat
met de binnenstad van Amsterdam. Stemmen van belanghebbenden zowel als 
"toeschouwers". 
Ik gebruik die laatste term met opzet omdat ik wil benadrukken dat het niet alleen 
om de inwoners van de stad Amsterdam gaat maar om veel meer mensen. Het is 
immers onze hoofdstad en ook nog eens een brandpunt van interesse van reizende
mensen van over de hele wereld. 
Wat coördinatie van hetgeen er bevorderd moet worden, dan wel moet worden tegen-
gegaan, is zeker onontbeerlijk. We kennen de Gemeentelijke Diensten met hun 
vestigings- en vergunningenbeleid, het Project 1012, het project De Rode Loper, 
project Bereikbare Binnenstad, de Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse 
Binnenstad, het Straatmanagement... 
Je zou zeggen dat het Centrale Stad Bestuur daar als een dirigent voor het orkest 
zal staan. Er moet toch een Maestro zijn die zorgt dat er uiteindelijk muziek ten 
gehore wordt gebracht. 
En misschien zal dat ook uiteindelijk wel gebeuren en moeten we gewoon niet zo 
ongeduldig zijn met z'n allen, de orkestleden zijn er druk mee hun instrumenten te 
stemmen. Maar nu staat er opeens een ongenode gastdirigent voor de katheder. 
Die zal wel even het allesoverkoepelende "Centrummanagement XL" uit de grond 
gaan stampen. Let op Amsterdam: 
die Kamer van Koophandel hoeft zich niet meester te maken van het concert. 
Zij behoort tot een landelijke organisatie die recent voortdurend op zoek is gegaan
naar nieuwe terreinen van bemoeienis, uit angst om het voortbestaan.


Ooit waren ze zinnig, die Kamers en je kon ze op hetzelfde niveau zien als 
de Waterschappen. Nu hoor ik tot mijn verbazing regelmatig stemmen opgaan
om de Waterschappen op te heffen en onder Rijkswaterstaat te brengen, terwijl
er stil gezwegen wordt over de Regionale en Stedelijke Kamers van Koophandel,
die nauwelijks enige zinnige bijdrage leveren aan de bloei van het Midden en 
Kleinbedrijf, doch er slechts op parasiteren met een groot ambtenarenbestand 
en overbetaalde waterhoofden aan de top. 
Ik heb 25 jaar een klein bedrijf gerund en nog nooit één dienst van de Kamer 
van Koophandel genoten. Aanbiedingen voor (dure) exportbevorderingsreisjes 
naar nieuwe oost europese handelspartner-landen waren niet aan mij noch aan 
de meerderheid der meebetalers besteed. 
Wel heb ik jaarlijks verplicht honderden euri lidmaatschap op aanslag bijgedragen,
maar als ik eens een "Uittreksel Handelsregister" nodig had moest er gewoon 
voor betaald worden. Ze zijn al langer dan een halve eeuw geen Verenigingen 
meer, ze handelen net als Gemeenten die naast elk document de forse rekening
neerleggen. Die Kamer van Koophandel staat onder zware druk. Het verplichte 
lidmaatschap (ook van zzp-ers vernam ik onlangs!) en verplichte indiening van 
jaarverslagen (vooral tijdig, anders wordt u voor de rechter gedaagd) zou 
onmiddellijk afgeschaft moeten worden. Dan kan het instituut de reden van 
bestaan bewijzen omdat men massaal om hun onschatbare betaalde diensten 
komt vragen... Of zouden al die opgepoetste gebouwen dan worden toegevoegd 
aan de al bestaande kantorenleegstand? 

John Zwart – 16 oktober 2012

Een stad  als een orkest, 
maakt muziek met een begaafde erkende maestro  

Reageer    

 

Een avond "podiumactief'"   

Woorden in de Waagschaal 

Een avond 'podiumactief' 

Dinsdag was ik weer eens in De Waag in Haarlem, het was beslist de moeite waard.
Behalve enkele vaste deelnemers waren er een heleboel dichters die voor mij 'nieuw' 
waren; geen 'jonkies', tenminste 50+ en hoger, met onderling heel gevarieerde stijl. 
Van puntdichters, filosofische aforisme acrobaten tot vloeiende poëten in de vaste 
vorm van het sonnet zowel als het prozadicht. Eén korte verhalenschrijver helemaal 
aan het eind. 
Toen die even bezig was begreep ik wel waarom ze die man aan het eind hadden gezet:
hij had een hilarisch verhaal over een bezoek aan een bordeel waarin nogal wat platte 
woorden voorkwamen. Twee dames uit het publiek liepen weg, zij behoorden duidelijk 
niet tot de grote schare E.L.James liefhebsters, die gezien de CPNB verkoopcijfers 
massaal van haar 'grijze tinten trilogie' smullen. 
Eigenlijk moest ik geen reclame maken voor Woorden in de Waagschaal op deze site,
want als het succes nog verder groeit vrees ik dat we de sfeervolle ambiance van het
middeleeuwse waaggebouw moeten verlaten om uit te wijken naar een ruimere locatie.
De twee voortijdige weglopers werden dus niet gemist, het gaf ons alleen iets meer
ademhalingsruimte... 

Er waren weer volop intermezzi, de videokunstenaar André Rooymans had zich bezig
gehouden met "dichterlijke observaties" wat zich manifesteerde in de uit een sport-
verslag gekoesterde term "scorend vermogen". Prachtig! 
Hij startte een opvallend nieuw werk: een vaste opstelling van camerapositie die een 
stuk van het oppervlak van een vijver bestreek. Eens per zoveel minuten gleed er een
poëtische tekst door dat beeld. Hij onthulde dat zijn poëtische video's zeer kort of 
zeer lang waren, soms maar een paar minuten, soms wel een uur. Tot onze schrik 
meldde hij dat deze video een half uur ging duren... "Maar ik wil u aanmoedigen er 
vooral doorheen te praten en rustig door te gaan met drank bestellen".
Toch waren de beelden boeiend genoeg voor wie interesse heeft voor het insectenleven
dat er op en boven het wateroppervlak langs scheert. 
Het meest bekoorde mij de muziekgroep "Bender" die ook een klein halfuur optrad. 
Slechts drie man: zanger Bert Vissers, gitarist Tom Bak en bassist Jos Caspers. 
Heel mooie Nederlandse teksten op originele zelfgecomponeerde melodieën. 
De zanger, van een stevig postuur, bleek een verrassend gevoelige stem te hebben 
met juist het timbre voor de vaak heel tere liedjes. Ze namen me helemaal mee. 
De bassist werd nog een solo gegund. Gul applaus, en ik stond op en riep spontaan:
"en dan nu nog voor de bassist!" Ik weet hoe moeilijk het is uit zo'n grote bas zonder
fretten 'n melodie te toveren. Hierbij mijn aanbeveling voor deze drie mannen uit 
Haarlem die ook door het land toeren. http://www.bendermuziek.nl 

 


Zelf heb ik, vanwege het seizoen, mijn Rilke vertalingen weer opgehaald: "Herbsttag"
en "Du im Voraus verlorne Geliebte", toen het eigen gedicht "Vermist", over de 
omgekomen vissersjongen. Presentator Dries Havermans vond het wel wat treurig om
zo te eindigen dus toen deed ik nog maar een klein liefdesgedichtje van Rilke tot slot.
Het is wel een heel eind rijden altijd, naar Haarlem – en de auto slobbert de tank ook 
weer een flink stuk leeg héén en terug – maar ik heb eigenlijk nooit spijt gehad 
erheen te gaan, altijd is er wel iets dat me een gevoel van voldoening geeft. 

Bei dir ist es traut:
Zage Uhren schlagen
wie aus weiten Tagen
Komm mir ein Liebes sagen -
Aber nur nicht laut

Ein Tor geht irgendwo
draussen in Blütentreiben
Der Abend horcht an den Scheiben.
Lass uns leise bleiben:

Keiner weiss von uns...

Rainer Maria Rilke 

Het is goed bij jou te zijn:
Terwijl de uren schuchter slaan
als uit dagen lang vergaan.
Kom, spreek mij liefkozend aan -
Maar laat het zachtjes zijn

Ergens gaat een deur
waar buiten bloei ontluikt
luistert de avond aan de ruit.
Spreek het fluisterend uit:

Niemand weet van ons... 

John Zwart (vert.) – 9 oktober 2012 

© Verslag Hernehim Cultuur – zaterdag 13 oktober 2012. 


er komt een dag 
dat moet wel 
dat je wordt bijgepraat 
waarom je bent geboren 
waarom je sterven gaat 
je het mooiste niet kon houden 
de geliefde die je mist ... 
maar tot die dag 
... 

 

(begin van een Bender liedje van hun cd "voor het te laat is" 

 

Presentator Dries Havermans

Reageer    

 

Het late vuur   

 
Het late vuur 

De nazomer stelt teleur, echte zoele nadagen waren ons blijkbaar niet gegund. 
De zwaluwen wisten het allicht weer eerder dan de mensen, ze vertrokken vroeg
dit jaar. Nachttemperaturen dalen vlak boven de grond tot dichtbij het vriespunt 
deze dagen, toch is er nog steeds insectenleven wanneer de zon maar een aantal 
uren ononderbroken blijft schijnen. Zaterdag nog steeg 't kwik 's middags tot 18 
graden en omdat er weinig wind was gingen toch libellen en vlinders op de vleugels,
nadat ze dagenlang onder een beschuttend blad moesten schuilen. 
Telkens verbaast het me weer, en in een herfstige bui voel ik me er eigenlijk een 
beetje beschaamd over, zóveel levenslust die natuur vertoont tot zelfs in het zicht
van de dood. 
In mijn voortuin heb ik lang geleden een strook rimpelrozen langs de oprit geplant,
ze zitten nu vol sappige fel oranje bottels. Die zijn heel vitaminerijk en je kunt er 
uitstekend jam van koken, maar ik laat ze zitten. Voor het fleurige zicht, maar vooral
voor mijn zwerfgasten, de langstrekkende kleine tuinvogels: meesjes, vinkjes, sijsjes
puttertjes. Die pikken ze open en verorberen de voedzame zaden. Telkens als ik de
deur uitga fladderen ze haastig weg, als waren ze kinderen betrapt op het appeltjes
stelen. Terwijl ik wat aan het opruimen was werd ik opeens verrast door een heel 
groepje atalantavlinders die een pleisterplaats hadden gevonden bij die open gepikte
rozenbottels waaruit ze het sap kunnen opzuigen. Ze verzamelen energie voor hun 
tocht naar 't zuiden, enkele hebben gehavende vleugels, die gaan 't volgend seizoen
niet halen.
's Middags leidde ik een excursie die onder andere voert door een terrein "nieuwe 
natuur", een gebied dat eerst weiland was, waarin de voorwaarden voor een heide-
landschap zijn hersteld. 
De overvloedige regen de dag tevoren had in de laagte van de glooiingen behoorlijk 
wat waterplassen achtergelaten. 

De leemlaag onder de zandbodem zal ervoor zorgen dat het daar bijna altijd nat
zal blijven. Ideale omstandigheden voor de heidelibellen. Die zijn nu in hun laatste
levensfase, na oktober tref je ze nergens meer aan. 
Niet alleen de zon van die middag maakte me blij, óók de heidelibellen, want die 
waren er: zelfs in dit jonge door mensenhand met machines gemaakte terrein. Ze 
hebben het eerste deel van hun leven als larven in ondiep water geleefd, in de zomer
klimmen ze in sprieten van biezen of wollegras omhoog en "sluipen uit". Daarmee 
wordt bedoeld dat hun huid openbarst en er een schitterend vliegend insekt tevoor-
schijn komt. Er rest hun niet veel meer te doen dan te zorgen dat er volgend jaar 
opnieuw libellen zijn. Vijf van die prachtige helderrood gekleurde diertjes voerden 
voor onze ogen een bruidsvlucht uit. 
Als het mannetje is "uitgeslopen" zal hij nog een paar dagen rondvliegen als vrijgezel
op vrijersvleugels, het vrouwtje zal bevruchte eitjes afzetten op een plant in het water.
Daarna zullen ze sterven. Maar eerst het feest van de bruidsvlucht die bij succes zijn
hoogtepunt vindt in een vliegend "paringswiel". Fysiek is het voor het libellenpaar niet
zo eenvoudig om de liefde te bedrijven. De eitjes van het vrouwtje vormen zich in het
achterste lichaamssegment van haar lange slanke lijf, het geslachtsorgaan van het
mannetje bevindt zich echter direct achter het rompsegment. Maar de vrijer weet daar
raad op, zijn lichaam is uitgerust met hulpgereedschap, het achterste segment heeft
een "tang" waarmee hij zijn uitverkorene achter haar kopje kan vastpakken. 
Zo verbonden kan zij, zonder van haar spriet te tuimelen of uit de lucht te vallen, haar
achterste helemaal naar haar minnaar toe buigen. Als laatste grote daad in hun 
tweede levensfase vormen ze samen een figuur als een romantisch hart. 
Wanneer er in de lente larfjes uit de eitjes zijn gegroeid zijn de ouders allang passé...

John Zwart – 10 oktober 2012


 

 

 

 

 

paringswiel 
van kleine roodoogjuffers  
(ongecensureerd)   

Reageer    

 

Formatie met 140 km/u   

 
Formatie met 140 km/u. 

Ons land, Nederland, stond decennialang vooral bekend als polderland.
Geheel in overeenstemming met het landschap werd zoveel mogelijk getracht tussen
de uitéénlopende belangen het meest werkbare compromis te vinden. Het heeft ons
geen windeieren gelegd. We stonden wijd en zijd bekend als een natie met behoorlijk
stabiel politiek klimaat, een land waarin verkiezingen nooit meer dan een "klein tikje
naar links" of een "klein tikje naar rechts" betekenden. 
Grote werkstakingen of oproerige betogingen een zeldzaamheid. De meeste buiten-
landen wilden maar wat graag zaken met ons doen want we waren heel redelijk en
voorspelbaar.
Wanneer zijn we begonnen onze eigen glazen in te gooien? Het lijkt erop dat we
afstevenen op een tweestromenland, zonder regulering naar de gulden middenweg. 
De religieuze partijtjes staan door hun onbevattelijke onderlinge verschil apart, nog
onbetekenender dan ze samen al zijn. Groen Links als partij met sociale en groene
beginselen zou zich door hun zorg voor de duurzaamheid op ons "ruimteschip" sterk
moeten ontwikkelen... maar is veel intensiever bezig met zelfmoordpogingen.
Nu hoor ik de lezer al roepen: maar wat vind je van D66 dan? Eerlijk gezegd snap ik
van mezelf allang niet meer, ooit in het verleden op hen te hebben gestemd. Hoe
parmantig Alexander Pechtold ook staat te oreren, het enige wat ik begrepen heb is
dat hij zich onderscheidt van de rest door zijn fervente tamboereren op "The United
States of Europe" (met elke week een referendum?). Afgezien van die droom 
ontdoet hij zich maar niet van de indruk een soort "VVD light" te zijn, een liberale 
partij waar de scherpe asociale kantjes zijn afgeslepen.
Ondertussen zorgen onze grote vrienden Mark en Diederik ervoor dat de PvdA 
steeds meer rechtse trekjes krijgt, straks knutselt Mark Rutte nog een 2 partijen
kabinet in elkaar, tegen beloning dat Diederik vice-premier mag zijn – 
als erkentelijkheid voor bewezen diensten.
Er zijn twee partijen waarover ik nog niets heb gezegd: de PVV en de SP. 
Over de PVV wil ik ook helemaal niks zeggen, dat is n.l. helemaal geen partij. Dat 
is alleen maar een vluchtheuvel van ontevredenen die dient om de narcissus aan 
't hoofd zijn Bekend Persoon Status te laten behouden. 

 


De SP. De opzwellende winstballon, waar nog vóór de echte uitslagen de lucht 
uitliep, vertelt precies waar de pijn zit, heel veel Nederlanders vinden de sociale 
bezieling van deze partij van groot belang, maar schrikken terug voor de SP 
aan regeringsmacht. En zo zitten we nu met een steeds rechtser wordend Den 
Haag bij ontstentenis van een stevig links geluid van de PvdA, met aan de 
andere kant slechts die Emiel Roemer die nu alleen nog lacht als de bekende
boer met kiespijn. 
Niemand vraagt het mij, maar als ik dan ongevraagd eens een advies aan de orde
mag stellen: laten Groen Links, Marianne Thieme en Alexander Pechtold toch gaan
fuseren met de SP! Zo'n samengevoegde partij, té conservatieve veren afgeschud,
herstelt eindelijk weer een redelijke verdeling in het krachtenveld tegenover het met
de dag arroganter VVD-PvdA blok.
Immers wat de SP nodig heeft is een intellect injectie & een duurzaamheids injectie.
Zal je zien hoeveel teleurgestelde PvdA stemmers op die grote middenpartij komen
stemmen. Eindelijk weer ruimte voor weerwoord tegen de mentaliteit van de niet te 
remmen bonuscultuur, onaantastbare financiële sector, vrolijk Zwitserleven neuriënd
zwaargewichtige 140 km rijders die zich voortspoeden over links..

Onzin? Nog nooit eerder hoefden we ons druk maken over 't aantal sympathisanten
dat je moet verzamelen om een politieke partij op te richten, nu wel. 
20+ Kandidatenlijsten bij de laatste stembusgang, waarvan de helft het niet eens 
tot één kamerzetel bracht, dat is een niet mis te verstaan signaal. Er moet echt 
iets anders gebeuren dan incestueus ruziemaken binnen eigen kring zoals we
aanschouwen in CDA, PVV en GL. Hoog tijd om de hobbylijstjes weg te vegen – 
niet door de kiesdrempel drastisch te verhogen maar door een overzichtelijk 
bescheiden aantal partijen aan de kiezer te presenteren, met herkenbare zwaarte-
punten, zonder een kameleongedrag te vertonen. 

En dan gaan we weer lekker aan het polderen, daar ligt toch onze kracht! 

John Zwart – 7 oktober 2012 

 

 

stropdas ...   © ANP

Reageer    

 

Radiostilte   

 
Radiostilte 

Laat de vrienden Mark en Diederik maar even hun gang gaan. "Radiostilte". 
Zouden ze weten waar en wanneer dat woord is ontstaan? En wat het inhield? 

Ik ben een groot liefhebber van de stilte. Maar het is een liefhebberij die kwetsbaar is.
Heel veel mensen hebben de meest uiteenlopende hobby's – als je erbij stil staat zijn
dat vaak dingen die geluid maken of soms zelfs lawaai. Dat kan zomaar de hobby van
de liefhebber van rust en stilte vernietigen. En dat is niet bepaald democratisch: 
een ander iets afnemen omdat je zelf zo graag iets wilt hebben of doen, dat lijkt meer
op dictatuur. 
Het is de gesel van de lofzang op individualisme, die maakt dat de ene individualist de
andere individualist niet genoeg respecteert. Is het echt allemaal zo storend? 
Een voorbeeld: Er was eens een poëziemiddag in een tuin, op 'n mooie vroegherfstige
zondagmiddag. Het was geen immens grote tuin maar het gezelschap was ook maar 
bescheiden. Dan kun je in een kring gaan zitten en zonder stemverheffing wat teksten
laten horen aan elkaar, tegen de achtergrond van bladgeritsel en zachtjes kabbelend 
water. Microfoons, versterker? Onzin, hoe kom je erbij. 
Het is een kwartiertje bezig, dan is op een naastgelegen terrein achter de haag iemand
aangekomen. Blijkbaar met het voornemen een flinke voorraad open haardhout klaar 
te maken voor de komende kille avonden. Heeft hij zich misschien lichtelijk gestoord 
aan de stemmen tegen de achtergrond van de natuurgeluiden aan de andere kant? 
Of heeft hij gewoon nergens bij stilgestaan en kwam 't gewoon in zijn hoofd op eens 
een uurtje lekker stevig te gaan houthakken? 


Hij heeft het aangename van het vooruitzicht op zijn knappend haardvuur 
gecombineerd met stevige spiertraining en gaat tevreden huiswaarts. Maar wèl 
de middag voor een heel aantal anderen in de kiem gesmoord. 
Dit vrij onschuldige voorbeeld toont aan hoe subtiel de dingen vaak zijn. 
Want er zijn genoeg duidelijker inbreuken op het levensgenot van de medemens
die ongestraft blijven toegestaan. Omdat we wetten hebben die ons op vaak niet 
eens zo voor de hand liggende zaken almaar meer betuttelen – maar falen ons 
te beschermen tegen jankende racemotoren in de hoogste toeren op de lage 
versnelling, tegen eskaders motorclubs die massaal langs pittoreske toeristische
routes als ware veroveraars door de dorpen denderen, tegen paragliders met 
hulpmotor die op honderd meter komen stilhangen boven je hoofd... 
tegen benzine-grasmaaiers, hogedrukspuiten, kantentrimmers en ga maar door... 
Zelfs niet tegen openluchtfeesten, met slechtemuziek-podia die beslist op
gehoorbeschadigingsniveau moeten opereren, anders zijn ze in het volgende dorp
niet goed te horen. 

Bedenk dat maar, voor u besluit lekker rustig op het platteland te gaan wonen 
als u het tumult van de stad moe geworden bent. Ons land is vol van herrie en 
vluchten is nauwelijks nog mogelijk, tenzij... 
maar wie durft het aan, op te staan, tegen de lawaaidictatuur? 

John Zwart – 3 oktober 2012. 

 

... het is niet democratisch een ander iets af te nemen
omdat je zelf zo graag iets wil hebben of doen ... 

 

 

 

 

 

Reageer    

 

Time is a traitor, time is a villain  

 

Time is a traitor, time is a villain.

Alweer vele jaren geleden zag ik eens een filmpje op de tv, waarin het verouderingsproces
werd getoond. Een of ander Amerikaanse computernerd had een programma uitgebroed
waarmee je, beginnend met een foto van een jong persoon deze in kleine stapjes kon 
laten veranderen, alsof die telkens een jaar ouder werd. 
Ik vond het wel knap hoor, maar op tv speelden ze die subtiele veranderingen af als een
versnelde film: een jaar per seconde. Het effect was schokkend. Ze toonden een foto 
van een mooie frisse jonge vrouw, en in tachtig seconden zag je haar hoofd krimpen,
rimpelen en ineen schrompelen tot een beverig besje. 
Ik werd er een moment emotioneel van – net als toen ik voor het eerst Tompall Glaser &
The Brothers de song "Maria Consuela Arroyo" hoorde zingen. 

Het zal ongeveer op mijn vijfendertigste jaar zijn geweest dat ik me bewust werd dat 
hetgeen zich in dat filmpje voltrok, in het geniep voortdurend in en aan ons lichaam
plaatsvindt. "De tijd knaagt aan ons, de verrader, de bedrieger". 
Vanaf dat moment begon ik mezelf wat aandachtiger te bekijken in de spiegel. 
Er waren nog geen opvallende verouderingskenmerken te zien. 

De huid strak met een gezonde kleur. Ja, de haarlijn begon zich wat terug te trekken,
maar dat is niets verontrustends bij een man. Bovendien was het erfelijk bepaald: 
de krullenbol van mijn vader had ook al "noorse fjorden" toen hij nog vrij jong was. 
Daarna verscheen wat grijs aan de slapen. Ook al niets om je druk te maken, 
zoveel mannen hebben al voor hun veertigste die lichte veeg boven de oren, 
het toont de ''jaren des onderscheids'. 
Maar toen kwam het kalend kruintje, en in mijn korte baardje verschenen hele plukken
wit tussen het donkerblond. Eerst trok ik ze uit – met een pincet één voor één, maar
na enkele maanden waren het er zoveel, er was geen beginnen meer aan. 
Rustig laten gebeuren, want opeens met glad geschoren kin te lopen vond ik laf. 
De wangen, die bij een lach telkens kuiltjes vertonen, ontwikkelden daar plooien... 
Ja, ik herinner me nu dat mijn vader die óók had toen de zestig royaal passeerde...
Toch was ik heel wat minder tevreden met mijn spiegelbeeld. Maar ik heb goddank 
nog geen schildpaddennek, dacht ik bij mezelf, zo vindt men zijn vrede. 
Gelukkig kan ik altijd nog DWDD kijken, telkens als Jan Mulder dan weer in beeld 
verschijnt word ik weer eventjes blij – met mezelf.

John Zwart – 29.09.2012.

Tompall Glaser 'Maria Consuela'  

blij met mezelf ... 

Reageer    

 

De opperrechter  

 
De opperrechter  

Mijn vaste pre-lezer vindt dat het mij vandaag aan de onontbeerlijke humor ontbreekt..
Maar zeg nu eens eerlijk: welt bij u een bevrijdende schaterlach op zodra Fred Teeven
weer in beeld verschijnt? Als die man van "law-and-order" zijn mond opendoet is mij 
het lachen vergaan. Maar misschien jaag ik wéér een boel lezers weg, want Nederland
is toch wel erg rechts geworden merk ik na de verkiezingen en de enorme vangst die 
Fred's vissen in troebel water aan bijval opleverde. Als we dan nu nog maar met 30% 
over zijn vind ik dat niet erg, daar voel ik me toch meer bij op mijn gemak. 
Weinig mensen maken zich zorgen over de vrijage tussen PvdA en VVD. De meeste 
lijken er zelfs opgewekt onder te zijn. Maar ik maak me zorgen, met een minderheid. 
Die Diederik Samsom mag dan wel gezien worden als iemand die in 't actievoerders-
milieu gepokt en gemazeld is, maar de immer opgewekte Mark Rutte haalt zijn 
optimisme niet uit de lucht. Hij weet zich gesteund door wie achter de schermen 
wérkelijk macht heeft. Het verschil in invloed, welk type Nederland wij op af koersen, 
bepaalt niet zozeer het minieme verschil in kamerzetels (wat ook maar een moment-
opname is) maar door de macht onder de oppervlakte. Daar geldt het "recht van de
sterkste", subtiel maar uiterst effectief. 

Natuurlijk wordt de PvdA momenteel flink naar rechts gekneed, dat is niet eens zo 
moeilijk want de "idealistische veren" zijn na de verkiezingen niet meer nodig en 
kunnen, vastgeplakt met de lijm van een memobriefje, weer gemakkelijk worden 
afgeschud. Het eerste signaal zag ik onmiddellijk in die feestnacht van euforie over
de voorlopige verkiezingsuitslagen – onmiddellijk kwam de "januskop" Wim Kok uit
de coulissen springen. 
Bij de VVD was het nog evidenter: de mastodonten Wiegel en Bolkestein mochten
meehossen met Elias, Aptroot en het "law-and-order" duo Opstelten en Teeven. Het
viel me op hoe welgedaan ze er allemaal uitzien, Elias kwam in zijn dansje niet eens
los van de grond. Bolkestein was de enige slanke uitzondering, maar sprong ook niet,
anders valt hij uit elkaar. De anderen zag je denken: "Het is dubbel feest want die 
PvdA is een veel betere gedoogpartij dan de PVV. We buigen ze makkelijk een stuk
naar onze kant, er komen gouden tijden voor ons". 

Opstelten en Teeven zijn nog betere populisten dan "wilde geert", de VVD zal hem
niet missen. De formatie is nog niet eens begonnen of de heren werken al aan de
prolongatie van hun "law-and-order" machtsblok. Zou er in Haren politieke agitatie 
in het spel zijn geweest.. daar zetten we ook maar een commissie op. En een paar
dagen later probeert iemand in een ander dorp in iemands tuin de volière met dure 
siervogels leeg te stelen – wordt daar effectief van weerhouden door hem dood te 
slaan. Is dat even 'n mooi toeval. Teeven draait onmiddellijk zijn oude plaat weer af
over "recht op verdediging van lijf en bezit". De vorige keer dat hij dat deed sloeg 
een stel ah-vakkenvullers een arme oude zwerfster dood omdat ze een blikje bier 
gestolen had. Zoiets weerhoudt de man niet opnieuw zijn oude "ram-er-op-los" 
propaganda van stal te halen. Populistische afleidingsmanouvres van schandaligste
soort. 

Hoe zit het toch met die witteboorden criminaliteit meneer Teeven? Mag ik dáár ook
zelf optreden om mijn bezit te verdedigen? Of moet ik dát wél aan anderen overlaten?
Mag ik es weten aan wie? Gaat u zich tot het uiterste inspannen om een banken-
tuchtcommisie in te stellen, de corruptie en flessentrekkerij in de hoogste regionen 
aan te pakken en de lieden die zich ten koste van de anonieme massa exorbitant 
verrijkten onteigenen met het rechtmatige pistool op de borst? 
Ik vrees van niet, het is prettiger om je in "betere buurten" te verschansen achter 
hoge muren, tralies voor de ramen, omgeven door alarm installaties en camera's 
met gewapende wachters aan de spaarzame poorten. En een vrijbrief voor geweld 
natuurlijk. Daar kunnen mensen als Elias, Opstelten en Teeven zich dan vestigen 
samen met de grootbezitters – net als in Amerika, soort bij soort. 
En de anderen? De niet welgestelde massa krijgt het recht om te slapen met een
honkbalknuppel naast z'n bed. Blijft het risico dat die indringer 't eerst slaat, dat is 
dan pech hebben.
Vooralsnog ga ik nog niet mee in de "Trend van Teeven", om 
agressie met agressie-exces te beantwoorden. Ik heb een paar maal een van m'n 
buren betrapt met minder goede bedoelingen in mijn tuin. 
Voorlopig heb ik hem nog maar niet doodgeslagen. 

John Zwart – 26 september 2012 

  Wegwijzer 
                                                           voor een weerbare gemeenschap 

Dansje voor orde op zaken... welke zaken? 

 

 

 

 

Reageer    

 

De fik erin, dan kom je op tv !   

 
De fik erin, dan kom je op tv! 

Nu ga ik me bijna schuldig voelen. Niet dat ik denk dat er veel amok makers, terroristen 
en ander gespuis op deze site lezen, maar ja, ik heb er toch óók over geschreven toen 
het allemaal nog moest gebeuren. "Moest gebeuren?" daar stuit ik gelijk op de kernvraag:
"Had het niet hoeven gebeuren?" Vooropgesteld: ik ben geen "facebooker", maar dat is 
ook niet per se een domein van de jeugd, ik ken oma's die wél "facebooker" zijn en met
plezier, zonder één wanklank. 
Ik geloof dat de volgende vergelijking te maken is: we rijden (bijna) allemaal auto, de grote
meerderheid doet dat zonder onnodig hinder of ergernis te veroorzaken - maar er zijn óók
auto's die je al van heel ver hoort aankomen door de dreunende basboxen van de dance-dj
achter het stuur, raampjes opengedraaid, allicht, misschien nog een cap achterstevoren?
Hebt u het: beeld en geluid? 

Het college van b&w van Haren (Gr.) heeft zijn naïviteit verloren. Een jaar of drie terug 
begon de grote populariteit van facebook en de eerste resultaten van 't snelle groeps-
vormen vond ook ik bijzonder leuk. Ik genoot van sommige "flash-mobs" waarbij in een 
menigte plotseling een groot aantal mensen synchrone danspasjes ging maken, tot de
verbazing van de rest - waarna ze weer anoniem opgaan in de massa.
Een groep mensen in een stationshal die een lied uit "My Fair Lady" begint te zingen,
met een geschoolde leadzangeres die de gebeurtenis ondersteunt en leidt. 
Op het Leidseplein zit op een mooie voorjaarsdag een paar dozijn jonge vrouwen gehuld
in lange regenjassen, die op een signaal hun jas uitgooien en in korte rokjes het plein 
op springen. Een ode aan de door wijlen Martin Bril bedachte "rokjesdag". Zulke dingen.

Ik heb het al zo vaak gezegd: het internet en de draadloze telefoon, tezamen vormen 
ze tegelijk een zegen en een vloek.
Want we leven niet alleen in 'n tijd van verrassende
"flash mobs", we leven óók in een tijd waarin rivaliserende groepen voetbalsupporters 
met inzet van enorme politiemacht uit elkaar moeten gehouden. Waarin er motorclubs 
elkaar uitdagen om tegen het decor van een willekeurig stadje hun meningsverschillen
uit te vechten. Waarin we vrezen voor onverwacht geweld van religieuze fundi's. 
Tot mijn verbazing werd vrijdag elk half uur in iedere nieuwsflits omgeroepen dat er
echt géén feest was in Haren en dat je beslist NIET moest komen! Hieruit sprak al
een zekere wanhoop. En meteen de NOS met een cameraploeg er op af, om olie op 
het smeulend vuurtje te gooien. 


Je hoeft geen psychologie te hebben gestudeerd, alleen maar een beetje mensen-
kennis te hebben, om te weten dat na het wereldkundig maken dat de ME achter 
de hand werd gehouden, om "óók op het èrgste voorbereid te zijn",  uit die 28.000
aanmelders vooral de "rellenbrigade" niet meer te weerhouden was.
Nuchter bezien: als maar één van de tien aanmelders komt, zijn 't toch een kleine 
drieduizend vandalen op je dak. Die stop je niet meer als ze er zijn, die moet je 
tegenhouden terwijl ze druppelsgewijs aankomen. Een mooie oefening voor een ID 
controle op het station, moet voor 50 agenten toch te doen zijn. Actie: op de eerst-
volgende trein doorsturen naar Groningen: "daar is genoeg te beleven" en anders 
op de retourtrein richting Assen. Nu waren er 500 agenten op de been...
De illusie dat je ze ongemoeid laat rondlopen in de hoop dat nog een spontaan 
feestje zou ontstaan, is buitengewoon naïef. Dan zou je vooraf moeten selecteren:
"heb je een gitaar mee en kan je spelen?"  De nieuwsgierigen met hun rugzakken
gevuld met de nodige "sixpacks" het dorp, waar inderdaad "niks te doen" is, binnen-
laten, getuigt van het jaren vijftig vertrouwen van de hopman in zijn padvinders. 

Nu hoor ik inwoners klagen: "had de Gemeente dan niet een alternatief feestje
moeten organiseren?" Natuurlijk haken daders gretig in: de Gemeente heeft schuld,
ze hadden iets moeten organiseren om ons leuk bezig te houden! 
Ja, daar zijn we goed in, omdraaien van de schuldvraag, advocaten hebben ervoor
gestudeerd: de man die 30 jaar zonder rijbewijs reed, nog in een proeftijd zat
wegens benzinediefstal, doet zijn zoon vóór hoe je benzine moet stelen, ramt op
zijn vlucht drie politieauto's en rijdt vervolgens een willekeurige automobilist dood. 
Natuurlijk is de politie schuldig aan dat dodelijke slachtoffer. Duidelijker kan niet:
de tijd van de hopman en zijn welpen is voorbij. 
Maar van die twee - Ivo "wietpas" Opstelten en Fred "lik-op-stuk" Teeven - moeten
we het óók niet hebben, Opstelten met zijn bombastische diepe kropstem in zijn 
proza, dat vloeit als dikke stroop in de winter, wil veren halen van geplukte kippen;
Teeven gelooft nog steeds heilig in zwaarder straffen. Allemaal achteraf gedoe dat
het bestaan vrediger noch veiliger maakt. In Amerika weten ze daar alles van.
Wat is er toch mis met preventie mensen? Schadeherstel en volle gevangenissen
zijn zéker de duurste niet-oplossing. 

John Zwart – 24 september 2012 


 

 

 

onacceptabel dat tuig ... relschoppers ... hooligans ... gajes ... ik wou even mijn zin afmaken ... als u het goed vindt ... we zullen vervolgen en alle schade ... uhh ... alle schade op hen verhalen ...  

Reageer    

 

Haren te berge  

 
Haren te berge

Zo'n heerlijk rustig dorp, eigenlijk te rustig – dat kan óók nog.
Sinds de snelweg van Groningen er aan de westkant voorbij raast ligt het daar ongemoeid
ter weerszijden van de oude Rijksstraatweg. Een réfuge voor welgestelde bewoners uit het
wijde noorden – villa's en villaatjes, en nog wat boerderijtjes rondom. Met een beetje
nieuwbouw wat allerminst als vinex oogt, opgenomen in 't landschap van weiden en groen.
Ik woonde er zes jaar onder de boomkruinen en ik vond het niets erg dat er nooit wat
gebeurde, veel prettiger vond ik dat het beekland van de Drentse Aa daar lag, op wandel-
afstand of een paar pedaaltrappen van de fiets. Daar woonde de dichter Rutger Kopland, 
al tijdens zijn bestaan als hoogleraar psychiatrie R. van den Hoofdakker aan de Rijks-
universiteit van Groningen. 
Ik kon zijn huis in Glimmen zo aanwijzen en velen in de omgeving kenden hem, maar dat
huis werd nooit een toeristische trekpleister – ik hoop dat het dat nu, na zijn dood, ook 
niet worden zal. 
Het oude landschap is in een langdurige periode hersteld, Kopland heeft de vorderingen 
ervan met genoegen gadegeslagen. Gekanaliseerde stukken met harde rechte oevers 
bracht men weer terug in de tijd, toen de beek wijdlopig meanderde, in de natte seizoenen
de nabije omgeving overstromend. Als je op zo'n bruggetje er overheen stilstaat voel je 
de inspiratie van Kopland waaruit zijn gedicht over "het oude water dat aarzelt om voorbij
te gaan" is ontstaan. 
Nee, verder gebeurde er nooit iets in Haren en Glimmen. Dat contrast was juist mooi, 
want maar een klein stukje verder richting "Stad" gebeurde van alles. Daar, in het 
vroegere Helpman waren de rellen van krakers en studenten. Daar ging men slaags met
de politie, daar waren de bolwerken van de gesloten Fongers fietsenfabriek en voorheen
het R.K. Ziekenhuis – veroverd door de jeugd die hartstochtelijk "alternatief" wilde zijn. 

 

Het oproer in Groningen is allang gedoofd, men maakt zich nu hooguit nog een beetje 
boos over de dreiging van de "langstudeerboete". Want ondanks de "crisis" is er een 
rijk kroegleven in "Stad".
Het groen en dichtersinspiratie zegt de scooterjeugd van vandaag helemaal niets. 
Dus, ja het klopt: "In Haren is helemaal nooit iets te beleven!". 
Maar ze hebben een ongekend machtsmiddel: ze hebben allemaal een iPhone of een
Android, ze twitteren dat het een lust is en natuurlijk zitten ze allemaal op Facebook. 
Dan is het geen kunst om "eindelijk eens iets te laten gebeuren". In Haren of waar 
dan ook. 

In minder dan een etmaal kunnen ze hele menigten ergens naartoe manipuleren – want
hoe eigenzinnig de jongens en meiden ook zijn, op een bepaalde manier zijn ze toch 
weer vreselijk volgzaam als het op méédoen aankomt. En niet alleen de jongens en 
meiden, de NOS hypt ook graag mee, één telefoontje en er staat zo een cameraploeg 
voor je neus, wáár ook in het land. En zo heeft weer een "snotaap" succes, zijn stunt 
haalt het tv-journaal, 10.000 "volgers" dreigen het verjaarsfeestje van een zestienjarig
meisje te overvallen. Politie alert, sluit de wijk af waar zij woont, de weekendverloven 
worden ingetrokken en het spoor overweegt de trein Zwolle-Groningen – als die uitpuilt
van de "supporters" - niet op het station Haren te laten stoppen. 
Het meisje, doodsbenauwd, duikt met haar moeder onder op een geheim adres het
komend weekend. En dat vind ik nou vreselijk lullig van die mensen die er maar op 
los twitteren, het gaat zo snel dat ze pas aan nadenken beginnen als 't al gebeurd is.
Of denken ze helemaal niet? 

John Zwart – 20 september 2012 

 

...zo snel dat ze pas nadenken als het al gebeurd is... ... 

Reageer    

 

De kaarten nieuw geschud, het volgend spel    

 

De kaarten nieuw geschud, het volgend spel. 

Volgepakte zaaltjes met uitzinnig feestende mensen. Volop camera's erbij, de nationale
en die van de omringende buitenlanden. De grote meerderheid van politiek actief Nederland
is in 'n euforische stemming – zo moet in heel Europa het beeld wel zijn. 
Maar is er wel reden voor al het hossen en schor hosannah geroep naar de grote leiders?
George B Shaw beschreef verkiezingen als een gebeurtenis waarbij je jezelf onvermijdelijk
bevuilt: 
"ze zijn een horreur voor de moraal, een modderbad voor iedereen die erbij betrokken is".

"Politiek is niet voor bange mensen", zei Ruud Lubbers ooit. 
"Ik zeg altijd precies waar het op staat", zegt de in recordtijd onwerkelijk groot gegroeide
Geert Wilders. 
Het heeft allemaal iets van "ik heb gelijk en wee degene die het niet met me eens is". 
Ik denk dat dit 't is hetgeen George B Shaw heeft bedoeld. 
Wat ik had gehoopt en wat ik heb gevreesd, het is allemaal gebeurd gisteren. 
Wat hoopte ik? Dat een protestpartij, die alleen maar bouwde op onvrede met gedane 
zaken, over de top is en zich in de terugvalfase toont. 
Wat vreesde ik? Dat een idealistische bij duurzaamheid betrokken partij, door eigen 
toedoen, hetzelfde lot zou ondergaan. 

De opiniepeilers vermoedden al een beweging terug naar de oude tijden van scheiding 
der geesten in twee kampen: rechts van het midden bezitters en hogere inkomens, 
gedreven door groei – links van het midden werkers, bevreesd voor het afpakken van 
verworven rechten. 
Dat het effect zó sterk zou zijn wist nog niemand, maar daar heeft een groep voor 
gezorgd die al op natuurlijke wijze steeds maar krimpt. Ik bedoel de groep die politiek
onscheidbaar met confessie combineert. De die-hearts onder hen houden dapper stand
in de enclaves CU en SGP. Maar het CDA, het laatste asyl voor gelovigen die vasthouden
dat hen het recht op macht door God zelve gegeven is, zal binnen de volgende generatie
gereduceerd zijn tot een vergelijkbaar formaat. 

 

Dat proces hebben ze al regerend versneld. Voor het oog van iedereen lieten ze zien dat
hun opvatting over democratie fundamenteel niet deugt. In ware democratie wordt zowel 
met de stem van de meerderheid als met die van belangrijke minderheden rekening 
gehouden. Binnen de boezem van het CDA bevond zich zo'n belangrijke minderheid, 
éénderde maar liefst. Als een partij die "slikken of stikken" oplegt hebben ze weinig van
democratie begrepen zodat er wel afgestraft moest worden. 
Eenzelfde proces deed zich voor bij Groen Links. Negatief is het al dat hen door rechts
Nederland voortdurend het etiket "maoïstisch clubje" wordt opgeplakt, dit terwijl hun
betrokkenheid bij duurzaamheid, bescherming van natuurwaarden en milieubewustzijn
tot hoofdthema's werden. Verder van het Aziatisch communisme af kan haast niet.

Sneu voor dappere Jolande Sap. Je hebt ongetwijfeld hard gewerkt, hebt 't ongetwijfeld
goed bedoeld óók, maar "je hebt het gewoon verkeerd gedaan". Stilletjes terugtrekken 
en uithuilen, als ik iets mag aanraden. Want ook in jullie gelederen was er telkens een
belangrijke minderheid die diametraal stond tegenover de partijleiding. 
Zulke controversiële zaken moet je dan gewoon niet doen. Zo gretig om na de val van 
het gedoogkabinet mee te willen regeren? De kiezers trokken hun conclusie, net als 
tegenover het CDA. Als politiek iets is voor mensen die niet bang zijn, moet je ook flink
blijven bij een dreun op je kop. 
Het nare effect is: bij deze verkiezingen zijn natuur en milieu op geen enkele manier 
gediend – en dat zijn nou juist de waarden die in tijden van dubbele crisis zo in het nauw
zijn gekomen. Zijn de oude vijanden van het groene en het zeemilieu Henk Bleker en
Maxime Verhagen net een flink kopje kleiner gemaakt, nu moeten die arme Marianne
Thieme en Esther Ouwehand het met zijn tweetjes rooien tegenover een overmacht van
80 tot 90 kamerzetels die veel meer hebben met de portemonnee van vandaag en 
morgen dan met een visie van "duurzaam doorgeven" over de generaties heen. 

John Zwart – 13.09.2012

Greenpeace vs Margiris Katwijk big.jpg (98210 bytes) Greenpeace voert vreedzame demonstratieve
acties uit, iets wat hopelijk de publieke opinie zal blijven mobiliseren.
Er varen meer fabrieksschepen zoals de "Abel Tasman" in de Indische
Oceaan. Ver van ons huis terwijl we altijd denken dat het vooral de
Japanners zijn die de zee daar leegvissen, maar we kunnen nu onze
ogen niet blijven sluiten voor de Nederlandse betrokkenheid. 
De publieke opinie daar aan de kust wordt duidelijk anti-Nederland:
'wat doen ze hier!' Klik op het miniatuur voor een grotere afbeelding. 

Nieuwsberichten en reportages: 
van de Australische Tv - bezorgde Tasmaniërs       >  
Australië aan boord van de Margiris - interview      >  
Terroristen of helden?>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>  
Liesbeth Spies noemde Sea Shephards en Greenpeace al eens crimineel.

Bericht:
De Nederlandse (demissionaire) minister van Economie, Landbouw en Innovatie,
Maxime Verhagen (CDA) heeft gisteren een ernstig onderhoud gehad met de 
Australische regering. 
Hij pleitte voor de vrije rechten op visvangst in de extra-territoriale zee, terwijl de
Australische Milieuminister Tony Burke een wetsvoorstel heeft ingediend om het
exploiteren van het Katwijker supertrawler-fabrieksschip "Margiris" (143m) 
het vissen rond Tasmania en de South-Australian Bight te verbieden. 
Het schip, inmiddels herdoopt "Abel Tasman" en onder vreemde vlag gebracht,
verandert hiermee de Nederlandse betrokkenheid niet, immers het "bedrijf"
(het mega-visproject makreelvangst) blijft Nederlands. Opgeviste makreelmassa
wordt verkocht als voer voor kweektonijn. Greenpeace, dat wereldwijd strijdt 
tegen de overbevissing van het zeemilieu, heeft Australië gewaarschuwd het schip
uit haar wateren te weren. Het Australische Parlement behandelt nu een motie om
de vergunning niet te verlenen in afwachting van het resultaat van een effect-
onderzoek dat 2 jaar gaat duren. 

Reageer    

 

Stemming of kiezen   

 
Stemming of kiezen 

Verkiezingen zijn ontzettend belangrijk, het is de enige manier waarop de "gewone" 
burger een heel klein beetje invloed kan uitoefenen op de grote lijnen in de maatschap-
pelijke ontwikkeling. Dan mag 't wel de aandacht krijgen die het verdient, helaas is dat
de laatste weken allerminst het geval geweest. Ik heb tot mijn droefheid haast geen 
enkele partij bezig gezien met ons duidelijk te maken hoe zij denken het best alle
tegenstrijdige belangen met elkaar in harmonie te kunnen verenigen. 
Het is alleen maar het absolute eigen gelijk, afgezet tegen het afkraken van dat van 
een ander, onder het hinderlijke luide applaus van verblinde meegebrachte supporters.
Op sommige momenten verwachtte ik werkelijk een score-bord in beeld te zullen 
krijgen, waarop de over en weer ingeschoten doelpunten geregistreerd staan. 

Eén ding kan ik hiermee nu al verzekeren: "zwevende kiezers" zullen er niet of 
nauwelijks mee worden binnengehaald. Die laten zich namelijk niet zo makkelijk vangen.
Niet met "one-liners", niet met folders, noch met een nieuwe stropdas. Als ze toch naar
de stembus gaan – de meeste wel denk ik, ik schat ze hóóg die zwevers – zal het een
strategische stem worden.
We weten allemaal dat de politieke partijen zelf óók vooral uit strategie werken en die
strategie wordt in hoge mate bepaald door belangengroepen. Die belangengroepen zijn
dagelijks actief in Den Haag en in Brussel – de kiezer daartegenover kan niet lobbyen,
die bevindt zich al in een bleke minderheidspositie, maar is eventjes nodig voor het 
"mandaat". Het is beledigend als voormannen denken dat hij zich nog even laat lijmen
met kraaltjes, spiegeltjes en een schouderklopje. 

Ik weet niet hoe het u gaat onder al het gepraat over geld en groei, maar mijn zorgen
betreffen vooral de planeet, ons aller woonhuis en het enige wat we hebben. 
Als iemand staat te oreren dat zijn plannen volgens het CBS het best uitpakken voor
"de economie", dan springt in mijn hoofd meteen de vraag omhoog: "welke economie?".
Maar die vragen worden in de debatten niet gesteld. Daar gaat het alleen maar over de
cijfers achter de komma. Rutte bijvoorbeeld hoor ik daar steeds over – en over het 
"op orde brengen" – dan wil ik hem vragen: "welke orde?". Maar ik hoor niemand die 
deze vraag stelt. Ook gaat het over hoe "onbetaalbaar de zorg" gaat worden als niet 
wordt ingegrepen, zo wordt 't van alle kanten betoogd. "Onbetaalbaar voor wie?" 
vraag ik dan, maar wéér is er niemand die uit mijn naam, kiezer, zulke vragen stelt. 

 

De welvaartsperiode die in 2008 abrupt eindigde heeft ons geen sikkepit tot betere 
mensen gemaakt. We preken "algemeen belang" maar handelen nog steeds vooral in
't voordeel van 'n belangengroep, zelfs als dat sterk ten nadele van een andere groep 
werkt. Dat geldt voor vrijwel alle politieke partijen. Als je het CDA hoort, dan moet je 
in je achterhoofd hebben dat hun harde kern de grote superboeren zijn die éénderde
van het Europese budget aan subsidie opzuigen. En ondertussen maar afknijpen op
behoud van natuur, terwijl het groen juist heel positief is voor de gezondheid. 
Als je de VVD hoort moet je goed begrijpen dat belastingvoordeel vooral ten bate van
de slimme internationale belastingontwijker en de villasubsidie wordt beoogd, terwijl 
de belofte van duizend euro voor elke werkende in 2014 wordt gedaan. 
Wie hartstochtelijk van Nederland houdt hangt de "massaimmigratie bestrijder" aan,
die zorgt voor 'n mooiere samenleving zonder "kopvodden". Zo kan ik wel blijven 
doorgaan, goed beschouwd is bijna elke partij in feite een "one issue" partij, even
egocentrisch als partijen voor ouderen die vechten voor hun waardevast pensioen, 
maar zich ook niet druk maken: "ten koste van wat?"  Eigenlijk zijn die dan nog 't 
eerlijkst omdat ze geen rookgordijn om hun werkelijke doelstelling optrekken, zoals
bijna alle anderen. 

Griekenland, Italië en Spanje zijn geen landen die in de problemen kwamen doordat
hun inwoners zonder uitzondering aartsluie lanterfanters zijn, maar door belasting-
ontwijkers en speculanten. Toch is de gemiddelde Nederlander nog steeds bereid 
om die volkeren binnen het Euro-bootje te houden, meneer Roemer!  Ondanks uw 
"dead body". Is dat niet geweldig, meneer Rutte? 
Gaat u er dan ook eens wat aan doen dat niet nieuwe horden speculanten en andere
louche handige zakenlui misbruik blijven maken van belastingparadijs Nederland?
Ik ben deze verkiezingen een zwever, maar ik ga wel stemmen, strategisch als 
tegenwicht voor al die partijen die stilletjes hebben gezwegen over echte problemen:
hoe blijft het leven prettig voor de grote meerderheid en de aarde leefbaar? Wordt het
niet tijd om ons los te breken uit de houdgreep van de energie-mafia die desnoods
het arctische en antarctische landschap vernietigt om aan onze dorst naar fossiele
brandstof te verdienen? Wie gaat er eens pleiten voor duurzame energiepolitiek, voor
behoud van de menselijke maat en desnoods een stapje terugdoen als dat betekent
dat even geen groei van de bestaande economievorm mogelijk is? 

John Zwart – 11 september 2012.


 

 

 

 



elke tijd laat iets na - wij maken de keus... 

  glorieus, of een trieste ruïne ?  

Reageer    

 

Vliegen vangen   

 
Vliegen vangen. 

Ja wat had u gedacht, het klopt: ik ben er stil van geworden. 
Het is nu net weer als in die "Sportzomer", maar een beetje anders. Digitale en papieren
media zwellen steeds meer op met het slaken van kreten – en krimpen steeds verder 
ineen met hun inhoud. 
Van de zomer wist ik al dat er meer "zwevende kiezers" zijn dan ooit – je zou zeggen 
dat dit de politiek tot aansporing dient om eens te méér stevig aan het werk te gaan, 
met hun inhoud en zó de zwevers een duidelijke landingsbaan te bieden. Toch moesten
we nog even wachten tot de roeptoeters klaar waren met hun "sportzomer". Ik had er 
geen idee van hoeveel rookgordijnen, waarachter weinig verhuld blijkt, gingen komen –
slechts drie weken tijd, maar langer hoeft al niet van mij; ik vrees dat alle "zwevers" er
net zo over denken. Wat als "debat" wordt verkocht is niet meer dan een slechte
"cabaret-contest" van amateur-conferenciers, geleid door presentatoren beheerst door
zucht naar eigen glorie. Als toekomstig kiezer, die ééns per 4 jaar minieme invloed op
het landsbestuur mag claimen, zit ik niet te wachten op een wedstrijd van Freek de 
Jonge imitaties onder de leiding van een circus-dompteur die voortdurend met z'n prik-
stok de deelnemers sart. 
Ik wil (### -zelfcensuur- maar hier hoort een keiharde vloek te staan) weten wat voor 
land, wereld, onze amateurstaatslieden nu werkelijk vóór zich zien. Niet hoe stupide ze
de ideeën van hun opponent vinden. Maar hoe ze denken te kunnen voorkómen dat we
net als in de geschiedenis telkens uiteenvallen in "have's and have-not's".
In "gearriveerden en zwoegenden" – maar erger, omdat de verschillen met iedere
conjunctuurgolf wijder gapen. Gevaarlijker, met het aantal der "naked apes" die als een
agressieve soort almaar uitdeit. Daartegen zijn suprasupersone raketten geen antwoord,
ze maken alleen de frictie erger. Hoe voorkómen we dat we een uitgewoonde planeet
achterlaten aan onze steeds talrijker nazaten, die we slechts zaligheid van economie
hebben geleerd?
Dat bereik je niet met mensen wier visie niet verder reikt dan het propageren van tien
meter hoge prikkeldraadhekken (met hoogspanning erop) rond "ons" land. Dat bereik je
evenmin met zelfgenoegzame grappen over "het zwarte goud, het zwarte geld, en het 
zwarte zaad". Noch met kissebissen over "creatieve" mistige berekeningen van hoeveel
miljard "Europa" ons nu "kost" en hoeveel het "opbrengt". Ook niet met steeds vruchte-
lozer discussies wáár de grens ligt van de draagkracht van medische zorg, terwijl de
verworvenheden door "ondernemingen" aan "clienten" worden verstrekt. 

Je bereikt natuurlijk geen betere wereld met actievoeren tegen nertsfokkerijen en het 
ritueel slachten van eetbare dieren. Maar zeker niet met de vaststelling dat de wereld-
bevolking onstuitbaar voorbij de 9 miljard doorgroeit binnen afzienbare tijd – daaraan
gekoppeld dat 't géén tijdbom is maar juist kansen biedt! Kortzichtige suggesties dat
er dringend megastallen, megaslachterijen en megavrieshuizen als drie-eenheid 
moeten gebouwd op bedrijventerreinen nabij transportknooppunten, om al die vraat-
zuchtige miljarden efficiënt en winstgevend te voeden. 
Ziet u een beter land voor zich met 20 miljoen plus een 3e maasvlakte? 
Zulke existentiële vragen zijn nooit welkom. Het denkraam van de doorsnee politicus
is er te klein voor. 

Na twee weken slecht cabaret waar we al met de rug naartoe gingen staan, zijn er 
méér "zwevers" dan toen de debatten nog moesten beginnen. Heeft nog niemand er
aan gedacht dat al die "peilingen" dus ook waardeloos zijn? Veertig procent zwevers
zijn het brevet van onvermogen van alle ego's op beeldschermen en luidsprekers, die 
ook het straatbeeld vervuilen met rondslingerende flyers en ballonnetjes in het groen.
Natuurlijk geeft een zwever z'n stem niet in ruil voor een uitgedeelde roos of een 
armzalig tomatenijsje. 
Verleden week viel de kieslijst in de bus. Een lap papier waar je je als politicus voor
moet schamen: 20 partijen maar liefst, 't heugt me niet dat er ooit zoveel "one issue"
partijen waren. En alle "zwevers" zoals ik zweven er voorbij, zoekend naar onderdak
met brede visie. Zoveel verspilde energie, zoveel verspilde democratie. Sommige van
die kansloze kieslijsten vermelden 50(!) hoopvolle kandidaten voor 'n blauw stoeltje 
in de tweede kamer. In Amerika voeren ze een jaar lang campagne en uiteindelijk 
moet je kiezen tussen twee personen. Wij voeren drie weken campagne en moeten
kiezen in een woud van lijsten met ontelbare ambitieuze strevertjes. Tegenstrijdiger
kan haast niet, toch noemen we dat allemaal "democatie": onze "engel" die tegelijk
een "hoer" kan zijn. Ergens er tussenin moeten we onze liefde vinden. 
Veel geluk lezer in uw relatie die hopelijk niet al binnen vier jaar strandt in scheiding.

John Zwart – 7 september 2012.

Barrack Obama doet ook aan vliegen vangen,
klik maar op het plaatje ... 

Reageer    

 

Gastblog   

De Ketelbrug 
De Ketelbrug  


De Ketelbrug was weer stuk. Daar zijn al heel wat mankementen aan geweest. 
Het team van Ajax moest nota bene op weg naar Heerenveen een uur wachten tot de 
brug weer was gerepareerd. Dat is natuurlijk de druppel, de bloody limit! 
De godenzonen laten wachten beschouwt men in Amsterdam als net zo erg als het 
laten wachten van Hare Majesteit. Zelf vind ik dat het wel eens goed voor ze is, 
maar dat is een minderheidsstandpunt. 

Ik las trouwens dat de brug is gerepareerd door één enkele monteur. Die man zal het 
ultieme machtsgevoel hebben ervaren, heerlijk: 
Heel Flevoland staat stil zolang hij dat wil. Niks tijdsdruk, niks zweet op het voorhoofd,
eerst nog even lekker een sjekkie draaien en dan eens op je gemak kijken wat er 
precies aan schort. Ah, hij ziet het al, het is dat ene zekeringetje weer. 
Rustig aan, want om vanavond op het Journaal te komen moet je Ajax en het hele 
stadion van Heerenveen nog minstens een kwartier laten wachten. 



Onder normale omstandigheden is de Ketelbrug in de A6 al hinderlijk genoeg, ook 
zonder dat hij stuk is. Ik vind het geen probleem om eens een keertje voor een brug 
te moeten wachten. Maar als ik dan zie dat er op de A6 aan beide zijden kilometers-
lange files ontstaan om soms één enkel zeiljacht met een te lange mast door te laten,
krijg ik hem toch wel behoorlijk zitten. 
Het zijn al gauw een paar duizend mensen die zich een kwartier staan te verbijten 
voordat die ene patser met zijn zwartgeldscheepje door de brug is. 
Om van de economische schade nog maar niet te spreken. 

Op Urk willen ze nu dat die Ketelbrug een tunnel wordt. Je kunt wel merken dat die
mensen mentaal gesproken nog steeds op een eiland leven. Alsof een overheid die
net honderden miljoenen vergokte met derivaten nog geld over zou hebben voor dat
stelletje cokesnuivende visboeren aan het IJsselmeer. 
Nee, die Ketelbrug gaan ze begin volgend jaar een beetje oplappen. Al maanden staan
er waarschuwingsborden langs de A6 dat er in januari en februari ernstige verkeers-
hinder zal zijn. 
Zelf denk ik dat de gemiddelde automobilist weinig verschil zal merken 
met de huidige situatie. 

© Arnoud de Jong 

Urk? eerste afslag over de brug...

 

Reageer    

 

Zitten we daar nou op te wachten   

 

Zitten we daar nou op te wachten


Het is al een hele tijd crisis. Trap ik weer even die open deur in...
Maar het is ook een beetje onze eigen stomme schuld. Want we geven ons geld uit
aan verkeerde dingen. Dat doen we steeds maar weer, van hoog tot laag. Zodra ons
weer iets wordt opgedrongen trapt er weer een hele massa in – en omdat alles zich 
heeft geglobaliseerd verspreiden hypes zowel als crises zich snel, de laatste steeds
dieper en even onbeheersbaar.
De tijd van "gadgets, musthaves en trendy's" zorgt voor een snelle doorstroom van 
onze middelen, bij de minste hapering komen de problemen. Het voorstadium van 
crisis is zoiets als ongecontroleerd consumeren, zoals onmatig eten leidt tot obesitas.
Je kunt blijven doorvreten, omdat een gewoonte niet zo makkelijk te stoppen is, tot 
je lijf het opgeeft – maar je kunt ook proberen anders te gaan leven. 
Daarmee geef je ook het eerste antwoord op de vraag "hoe reageer ik op de crisis?"
De grote problemen in de wereld kunnen niet eens worden beheerst door regeringen 
van grote landen. Ook niet door samenwerkingsverbanden van grote landen. De echte
grote machtsfactor is het internationale financiële netwerk. De motor achter alle 
"gadgets, musthaves en trendy's". Maar ook algemeen, want de middelen zoeken 
altijd hun inzet met het hoogste rendement, er gaat immers in verslaving geen enkele
"drug" nog boven 't geld uit. 
Dat is het mechanisme dat rijken dwangmatig steeds rijker maakt. Een mechanisme
dat in staat is – tenzij getemd – te bereiken dat een land, of een heel continent, iets
ondergaat wat Geert Mak in zijn nieuwe boek "Reizen zonder John" noemt: 
"een geweldige stofzuiger die er overheen is gegaan en alle dollars overal heeft 
opgezogen en op een hoop gegooid bij de superrijken". Dit mechanisme werkt overal
hetzelfde, ook in Rusland en China na het verdwijnen van 't dogmatische communisme
In de tijd van John Steinbeck, de schrijver in wiens voetspoor Geert Mak vijftig jaar 
later zijn transcontinentale reis maakte, leefde "The American Dream" nog volop. 
Zo'n vijf tot tien jaar na de geleverde inspanning van de tweede wereldoorlog was het 
land vitaal begonnen aan een nieuw era waarin het alleen maar beter kon gaan. 
Voor iederéén, want de U.S.A. toonde zich eens te meer het land van de onbegrensde
mogelijkheden. Natuurlijk was het gelijk ook "survival of the fittest" maar niemand is
geïnteresseerd in het verhaal van de verliezer en er stonden genoeg andere verhalen 
"van krantenjongen tot miljonair" tegenover, die de droom in leven hielden. 
Om toe te kunnen treden tot de categorie der rijken moet je natuurlijk niet teveel 
belasting betalen en al zeker niet gedwongen worden tot het afstaan van een deel van
je verdiensten om verliezers niet te laten verkommeren. Zo waren de Republicans altijd
tegen belastingen en zien zij socialisme als het grootste gevaar voor "Free America".

 

Intussen zijn het allang niet meer vooral de harde werkers met eelt op de handen die 
dankzij eigen inzet en onvermoeibaar doorzettingsvermogen "from rags to riches" 
promoveren. Want het snelst en makkelijkst verdient geld met geld, daarvan krijg je 
geen eelt op de handen. Nog steeds is iedere vorm van socialistisch denken verdacht
en wordt het betalen van belasting eigenlijk voorgesteld als diefstal door verliezers via 
de staat. Het gevolg is dat de wegen-infrastructuur verwaarloosd is, dat bruggen op 
instorten staan, dat een storm een stad kon verzwelgen – in een land waar het glamour-
euze hart van de grote steden aan de oost en westkust glanst en waar "platteland
Mainstreet America verlaten is en dichtgetimmerd". Nòg krijgt Obama het maar met 
de grootste moeite voor elkaar dat de meest basale structuur voor een verzekerde
gezondheidszorg voor elke Amerikaan van de grond komt. Een systeem dat nog lang
niet in de schaduw kan staan van wat wij hier hebben. 
Ik ben geschrokken van de opstelling van demissionair premier Mark Rutte in zijn 
eerste optreden als lijsttrekker van zijn liberale partij VVD. Dat verbeten trekje om zijn
mond zag er allesbehalve liberaal uit, getuigde eerder van fanatisme en bezetenheid 
zoals hij zijn tirade afstak tegen alles wat "links" is: op één grote hoop gegooid en 
zonder enige nuance. "Als er een "links" meerderheidskabinet komt gaat dat een ramp
voor het land betekenen". (hij doelde daarmee waarschijnlijk op de vernietiging van zijn
twee jaar bezig zijn met "het op orde brengen van de staatsfinanciën"). Dus denkt hij
misschien dat niemand de feiten van de politieke geschiedenis kent en het ons allang
is ontgaan dat de groei van de staatsschuld zijn grote sprong omhoog begon in de jaren
Van Agt-Wiegel (CDA-VVD) - beweert hij langs zijn Pinokkioneus dat socialistische
regeringsinvloed steeds gelijk is aan "potverteren". Het lijkt wel alsof Rutte zo laat met
zijn campagne begon omdat hij eerst nog even een stage bij W. Mitt Romney moest
afmaken voor hij er klaar voor was en Kees van der Staaij had meegenomen als zijn
assistent – om Romneys 'tegen abortus bij verkrachting' standpunt van buiten te leren,
die minkukel van de vrouwen horen achter het aanrechtpartij. 
Romney, Rutte en vd Staaij hebben één ding gemeen: ze laten zich niet afleiden door
de werkelijkheid. 
Nee, ik zou geen stemadvies geven, ik zou alleen aanraden "laat je niets opdringen" 
om te beginnen die "gadgets, musthaves en trendy's" een verslaving waarmee we 
dagelijks worden geïndoctrineerd. En als er dan straks weer een echte regering is dring
dan aan op anti crisis beleid. Zoals Europees pleiten voor beheersmaatregelen tegen
asociale speculaties. Dat lijkt me voorlopig de enige zinvolle reactie op de crisis.
En intussen Geert Mak's "Reizen zonder John" lezen natuurlijk. 

John Zwart – voor Hernehim Cultuur, 29 augustus 2012. 

  

 Prof. Geert Mak (op het boekenbal) 

Reageer    

 

I rest my case   

 
I rest my case

Kort geleden stond ik even stil bij het feit dat het zo slecht gaat in het boekenvak.
De treurnis die de aanblik van de "kassalijst" top tien steeds maar weer biedt. 
Ik kon dat nog wijten aan de vakantietijd, waarin de geest zich misschien niet teveel
wil inspannen. Steeds maar die 2 namen van eindeloos vertaalde detectives bovenin,
tussen wat andere trivia. "Gijp" bijvoorbeeld, die moet zo ongeveer wel in méér exem-
plaren over de toonbank zijn gegaan dan het gratis verspreide telefoonboek dat onze
brievenbus de laatste dagen heeft geteisterd. 
Voor de meeste van ons is de vakantietijd nu toch wel voorbij, de terugkeer van de
vertrouwde fileberichten 's morgens op de radio getuigt ervan. Ik zou zeggen nu maar
eens stoppen met dat gemakkelijke leesvoer en aandacht voor die door een groot 
publiek teveel ondergewaardeerde Willem G van Maanen. Afgelopen vrijdag was het 
een week geleden dat hij overleed, 91 jaar oud. 
Meestal krijgt een pas overleden auteur postuum nog een jaar van ongekend hoge
verkoopcijfers van zijn bekendste werk. Ik was nieuwsgierig naar de nieuwste lijst van
de CPNB. Zou hij erin staan? 
Mijn achting voor lezend Nederland is nog dieper gedaald, lager kan haast niet meer 
want we zitten nu op kruishoogte – helaas niet zoals een piloot dat bedoelt. 
Met ons lezen gaat het van kwaad tot erger. Van Maanen komt zelfs postuum niet 
meer in de top 60 binnen. Ook de prachtige titels die voordelig werden uitgegeven 
onder het "rainbow" logo worden niet meer verkocht. Zelfs de door mij als b-kwaliteit
gewaardeerde "literaire detectives" worden nu verdrongen doordat het publiek zich op
de "literaire porno" heeft gestort. "Vieze" boekjes over "kinky seks" geschreven door 
een vijftigjarige Londense vrouw die haar fantasieën over tepelklemmen, rood geslagen
billen en een kurk in haar aars, op haar internet-blog zette en daar zoveel lezers mee
trok – vind je het gek? – dat haar laptopje er even hard van gloeide als haar billen. 

 


Om er niet meteen door de buurvrouw op aangekeken te worden noemde ze zichzelf
E.L.James. Het is een vergelijkbaar succes als de Harry Potterdroom van million-
sellers, alleen nóg sneller en makkelijker geschreven, het eerste van haar "trilogie" 
kwam in drie maanden tot stand ("ik schreef maar door, en kon niet ophouden"). 
De boeken vliegen de wereld rond. Ben ik verbaasd? Nee eigenlijk niet, "geenstijl" is
de best bekeken Nederlandse website. Hoewel op het internet veel moois te vinden
 is, schijnt toch dat gemiddeld 25% van 't internetgebruik aan pornofilmpjes wordt 
besteed. Maar ik word er wel een beetje triest van dat ook mijn boekwinkel nu naast
al die "French" en "Slaughter" boeken al zo'n vracht van die "Grijs" boeken heeft 
liggen op de struikeltafel vlak achter de ingang. 
Het gaat zo steeds meer op een patatzaak lijken in plaats van een restaurant. 

Erika Leonard wordt er miljonair mee en wij lezerspubliek zorgen daarvoor. 
"I rest my case", om maar in haar taal te blijven. Maar ik vind het zo triest dat we dan
geen geld meer over hebben om zo'n mooie roman van Willem G van Maanen te kopen
Als u uw geld nog niet in de kruishoogte van de grijze literatuur heeft omgezet, doe er
dan iets goeds mee: koop zo'n prachtige roman "die nooit goed afloopt en zo hoort 
het ook", zoals hij het zelf typeerde. Boeken waarin niet provocerend alles open en 
bloot ligt maar die geschreven zijn "om dingen te verbergen". En doe dan ook maar
eens moeite om te vinden wat hij erin verborg. Lees ze maar, want ze worden lang 
niet genoeg gelezen: "Helse Steen", "Het nichtje van Mozart" en "Vrouw met Dober-
mann", prijswinnaars als dat u iets zegt, in elk geval las men ze nooit genoeg.


John Zwart – voor Hernehim 26 augustus 2012.

 

     Willem G v Maanen  

              verdrongen door een onfrisse Londense vrouw in een leren jekkie

   

 

 


 

Erika Leonard 

schrijft onverbiddelijke bestsellers 
in het land van de vrolijke prins ... 

Reageer    

 

Wie staat er nou in zijn blote reet   

 
Wie staat er nou in zijn blote reet

Alsof ik het besteld heb! Schreef ik kort geleden nog een tekst met de aanbeveling
om de "publieke omroep" bovenaan in het lijstje "zinnig bezuinigen" te zetten 
(verkopen die handel) of hun bewijzen van onzinnigheid vliegen me weer om de oren.
Even terzijde: Je mag mensen niet om hun uiterlijk belachelijk maken (als het 
aangeboren is), maar bij bewezen onbenullen die nog steeds als "deskundigen" 
blijven dringen voor camera's en microfoons mag dat, vind ik. 
Dus niet boos worden hoor om wat nog komt, gewoon smakelijk meelachen, want 
dat hebben we wel nodig, na gisteren. 
Nog een weekje of wat en we worden geacht goed geïnformeerd te zijn om te kunnen
stemmen voor een visionaire toekomst van ons land. Na de treurnis van een slecht
georganiseerd "lijsttrekkersdebat", waarvan de kiezer wéér niets wijzer werd, kregen
we anderhalf uur "duiding" op "Nieuwsuur". Zoiets als verkiezingstaal omzetten in
algemeen begrijpelijk Nederlands, verwachtte ik. 
Twee afgeserveerde "spindokters" om even helder te maken wat wij onbenullen 
natuurlijk nog lang niet hadden begrepen. Zit daar Kabouter Willewip van het CDA
dit schamele ploegje lijsttrekkers de maat te nemen – hij heeft zijn haar al laten 
bijkleuren in de richting van prins Harry. Je weet nooit waar het goed voor is, en 
anders nog maar een extra peroxidebadje, daar had Geert veel succes mee. 
Pak die man bij zijn oren, ze zijn ervoor -  sleep hem naar een kinderprogramma 
van de commerciëlen, hij hoeft niet eens naar de grimeur, kan zo meedoen.
Ertegenover zit een welgedane linkse man. Wat voor nest hij uit komt weet ik niet
maar het moet een raar nest zijn. Wie noemt zijn kind nou "Dig", dat zou toch 
verboden moeten worden! Als je even hebt nagedacht weet je toch dat hij "big" 
gescholden gaat worden bij z'n eerste kilo'tje te zwaar. 
"Dig" betekent in het Engels "graven", een diepgravertje dus? Nou nee. 
Ter afsluiting stelt de presentator de onvermijdelijke vraag, die in dit "neutrale" 
gezelschap natuurlijk niet achterwege mocht blijven: 
"Wie was er in uw ogen de beste?" 
 

Ja wat zal Kabouter Willewip gaan zeggen? Buma natuurlijk. En Welgedane Dig?
Tja, hm... ik wil niet... nou ja... u weet natuurlijk dat ik van de PvdA ben... maar...
Ja Dig laat nou maar komen die keutel! "Nou, ik vond Samsom wel erg goed". 
En daar zit ik nou, logisch redenerend zouden Mark Rutte, Emiel Roemer, 
Diederik Samsom en heel misschien Sybrand Buma onze toekomstige premier 
kunnen worden. En laat ik nou eerlijk zeggen: ik vind ze geen van allen het 
kaliber hebben om in het internationale politieke theater voor u en mij de kastan-
jes uit het vuur te halen. Rutte heeft zich al bij voorbaat gediskwalificeerd, want 
hij heeft nog steeds de weg terug niet kunnen vinden na zijn olympische spelen-
vakantie. Vanuit de verte roept hij ons toe: ik beloof je een VVD cadeautje van 
duizend euro in het jaar 2014 - ja, ja, daar win je de oorlog niet mee Mark. 
Roemer, het spijt me ik zie toch steeds de "bûtenredner" staan, als ik ooit 
carnaval ga vieren, wat ik betwijfel, wordt hij mijn voorkeursgezelschap. 
Samsom, "no dignity", nog teveel de ex krakers leider met een net pak aan, 
misschien over vier jaar. Buma, nee, hij heeft wel zijn "van Haersma" afgeknipt 
maar hij komt toch uit de oudbakken regentenkliek van het CDA voort, met 
een simpele naamtruc word je niet opeens een totaal ander mens. Als hij de
premier wordt dansen de politieke spotprenten tekenaars. Ik zie de plaatjes nu
al voor me: een kikker met een kroontje op zijn kop. Heb ik iemand vergeten?
Wie? Oh, Alexander Pechtold, met die twinkelende oogjes, van de VVD-light 
partij. Misschien als hij fuseert met Rutte. 
Er moet een flinke zeewind gaan waaien voor de politiek me weer blij maakt en
de NPO helpt al helemaal niet mee. Nog even de hoofdpunten van het nieuws, 
nee vandaag geen naaktslakken, vandaag hebben we een britse prins die de 
beest uithangt. 
Met zulke hoofdpunten, laat die andere punten ook maar zitten. 

John Zwart, voor Hernehim 23 aug. 2012.  

 

  ...ik zei 2014, niet 2013...

Reageer    

 

Zorgzaam        

 
Zorgzaam

Heeft Edith u ook met succes afgeleid met haar decolleté? Dan is haar missie 
geslaagd. Want natuurlijk was het niet de bedoeling dat u precies dóórhad dat er 
weer eens diensten vermindering tegen kosten verzwaring werd verkocht zonder 
dat u het in de gaten kreeg. 
Met haar vrolijke zomerse afleiding gaat Minister Schippers, demissionair of niet, 
stap voor stap verder op de weg waarin "de zorg" steeds meer "zorg" voor u en mij
gaat betekenen. Zorg over hoe u het straks moet oplossen dat het met uw rollator
niet meer lukt om nog netjes te stofzuigen en de vensterbanken af te nemen, een
paar keer per week. Of hoe u zichzelf lekker fris gedoucht houdt in deze warme
decolléte-periode van het jaar, omdat u helaas heel stram geworden bent van de 
arthrose. Want wat onze demissionaire minister betreft moeten we voortaan op al
dat soort punten volledig zelfredzaam worden. Zoals na een bedevaart naar Lourdes,
waarna u -Maria lovend-  uw krukken van zich afwerpt en huppelend uw bejaarde 
toekomst tegemoet danst? 
Nou nee, zo irreëel is de minister natuurlijk niet, het eigen netwerk moet zich
verplicht gaan voelen, omdat we het met zijn allen niet meer kunnen betalen. Dus 
u moet uw zoon in Zwolle die al drie jaar niets van zich liet horen maar eens gaan
aanspreken, of als u in Groningen woont moet u uw dochter in Zeeland maar eens
bellen. Dat ze regelmatig moeten komen "mantelzorgen". O, kan ze niet omdat ze
moet werken, omdat ze anders haar hypotheek niet kan betalen?  Werkt u dan 
maar eens aan een beter contact met uw naaste buren, waarmee u wat afstand hebt
gehouden omdat ze zoveel geluidsoverlast veroorzaken. En anders toch maar met 
die dochter in Zeeland bellen, er zijn immers toch ook nog weekenden?
Het gaat nu even om de "awbz", die linkse hobby die onbeheersbaar is geworden.
Als je je niet laat afleiden dan zie je hoe orthodox liberalisme werkt, net zo in de 
zorg als in het bedrijfsleven. Als er tegenwind is blijft men bovenin in de luwte en 
huurt men onderin goedkope arbeidskrachten, blijft de tegenwind wat langer, dan 
flikkert men onderin het personeel de straat op. Afslanken en saneren heet dat. 
Uitkeringen worden ook al onbetaalbaar, maar dat is iets voor een andere keer. 
Alweer vijfentwintig jaar geleden had ik een gesprek over de stijgende kosten in de
medische sector met Professor Smalhout, hij was toen nog actief hoogleraar 
anesthesiologie aan de Universiteit van Utrecht. "Weet u, wat er moet gebeuren", 
sloot hij zijn commentaar af, "de bezem moet door al die kantoorgebouwen die de
gezondheidszorg er de laatste jaren heeft bijgebouwd. Ze zitten vol met "managers"
die allemaal hoge salarissen moeten verdienen voor onzichtbare werkprestaties".
"Ja maar de grote instellingen moeten toch ook management hebben?" wierp ik hem
tegen, want hoewel ik een socialistische opvoeding met arbeidsethos heb genoten,
was er uit mijn recalcitrante jeugd toch nog ongeveer 50% liberalisme overgebleven.
"Het gaat best met de helft. Daar bereik je gezonder efficiency mee dan met 
bezuinigen aan de onderkant, waar we de zusters zo hard nodig hebben. Maar als
het aan die managers ligt willen ze die liever vervangen door robots". 
Misschien citeer ik niet precies zijn woorden, het is alweer zo lang geleden, maar zo
was wel de strekking van zijn betoog. Sindsdien zijn er alleen maar méér kantoor-
gebouwen en parkeerkelders voor hoogbetaalde managers achter bureau's bij 
gekomen. 
Nu zitten Rutte en Schippers nog maar een paar jaar aan het roer, maar als zij ooit
van plan zouden zijn een andere koers te varen moet je toch op zijn minst roer-
beweging kunnen waarnemen op zo'n termijn. Schippers heeft er net voor "gezorgd"
dat de tandheelkundige zorg met 10% omhoog gesprongen is in kosten - en nu 
moet ik mijn boze buurman te eten vragen, want misschien heb ik hem of anders 
zijn vrouw straks hard nodig als "mantelzorger". Dat, terwijl mijn pensioen al een 
paar jaar op de minlijn staat, toch dendert intussen de goudkoorts in de "zorg" die
"privatisering" heet lustig verder, zijn mooie toekomstvergezicht tegemoet.
De bezem van Smalhout blijft nog achter de afgesloten deur van het bezemhok.
En denkt u nou niet dat ik morgen een pleidooi voor het kweken van meer tomaten
ga houden, dan hebt u het mis, van teveel tomaten word je ook niet gezond.

John Zwart, 
voor Hernehim, 20 augustus 2012.

De bezem van Smalhout blijft in de kast ...

  haar décolleté 

Reageer    

 

Neem ze mee ee ee ee ee        

 

Waarom hebben we een Publieke Omroep in dit land?
Wellicht is men "in den beginne" uitgegaan van de gedachte dat het verspreiden van
informatie en het volgen van nieuwsontwikkelingen zo'n zaak van gewicht is dat dit 
vooral vanuit een neutrale optiek moet gebeuren. Pure propaganda en indoctrinatie 
zowel als zuiver op commercieel belang gerichte uitzendingen wilden wij als "vrij en 
blij" landje niet hebben. Ideologiën en overtuigingen mochten wel aandacht krijgen, 
maar alles naar evenredigheid en in herkenbaarheid. 
Het ANP (Algmeen Nederlands Persbureau) dat na de oorlogspropagandajaren werd
gezuiverd en eigendom werd van een flink aantal krantenuitgevers (en dat landschap
was toen nog wijds en veelkleurig) was bron en voorbeeld voor een gedifferentieerde
nationale Omroep. 
Omroepverenigingen vulden afwisselend de uren in gezamenlijk kader, zo kon je 
zowel de rooie haan horen kraaien, als een beschouwing over de nieuwe psalm-
berijming aanhoren, om maar een paar uitersten te noemen. In de loop van de tijd is
er wat verandering in gekomen, want zoals we op het gras tot de conclusie kwamen 
dat roomskatholiek voetballen in feite niet verschilt van socialistisch voetballen, 
brak ook in omroepland het besef door dat aanbod van nieuws, sport en cultuur in 
de ether, mits integer verzorgd net zo goed onder de ene als de andere omroep-
paraplu past. 
Intussen zijn de omroepverenigingen AVRO, KRO, NCRV etc. ons gebleven als
mastodonten die door de hardnekkigheid waarmee ze aan de feodale historie 
vastklampen ervoor zorgen dat wij als luisteraars/kijkers allerlei wildgroei moeten 
ondergaan. Want met handhaven van het geworteld blok moeten we vanuit onze 
democratische beginselen hele horden nieuwkomers tolereren, die we vervolgens 
met allerlei wetswijzigingen weer moeten wegsaneren omdat de ruif waaruit ze 
willen mee-eten niet meer zo rijkelijk is gevuld. 
Alweer lang geleden was er schrik bij de komst van de TROS, werd het woord 
"vertrossing" geboren – we kwamen er wel weer overheen, maar het was wel de 
inzet van een trend, waar geleidelijk vervlakking en een commerciële onderstroom
zijn weg vond. En die is niet zo makkelijk weg te saneren als Omroep Max. 
Het is een trend die blijft en overal steeds dieper binnenkruipt. De "verenigingen"
die deel uitmaken van de Publieke Omroep spiegelen zich intussen steeds meer 
aan de pure commerciële omroep.



Zodat ze er zo sterk op lijken dat we het niet eens meer ongehoord vinden dat
nieuwkomers als WNL hun plek aan de ruif hebben opgeeist. 
Parallel is ook het ANP een speelbal van aandelenhandel geworden: weet de 
lezer wel dat het 100% eigendom van de Vereniging Veronica is? Maar morgen 
kan dat wel weer anders zijn. 
Waarom maak ik me hier zo druk over? Omdat de vervlakking onder invloed van
het vervagen van het onderscheid tussen publiek en commercieel in de stroom-
versnelling gaat. Programma's en stijl van presenteren infantiliseren, dat is namelijk
gunstig voor commerciële invloeden. Er wordt nog een schijn opgehouden in 
omroepland: symboolpolitiek laat controleurs "turven". Als er iemand "Albert Heijn"
zegt moet-ie er onmiddellijk "Jumbo" of "Lidl" achteraan zeggen, en "Philips" heet
een "elektronische industrie in het zuiden des lands" – anders heeft de zend-
gemachtige een stevige boete aan de broek. Intussen staan de uitzendingen 
letterlijk bol van de sluikreclame en zijn soms hele programma-onderdelen 
nauwelijks verhuld aan de promotie van een commercieel belang gewijd. 
In feite voldoet nog maar één omroep nog redelijk aan de criteria van het publieke 
bestel, omroep zonder last of ruggespraak – VPRO, zeer kritisch op commerciële
invloeden zoals het hoort in de in naam nog strikt neutrale NPO. Het wordt nu 
hoog tijd dat we de hele publieke omroep opdoeken, en een nieuwe opzetten die 
niet zo nodig commerciëlen gaat nadoen, zich niet dwingen laat tot vervlakking 
uit commercieel kijkcijferbelang, en die je niet doet krimpen van schaamte over 
al die haantjes en vrouwtjes die hun lege "personality" zitten te promoten. Van die
klauterende egootjes tot aan die onbeweeglijke gearriveerde zwaargewichten. 
Neem ze mee ee ee ee ee. Het
Kwekkebekje Willemijn Zo-me teen, god wat ben
ik vlot, zo-me teen ben ik een echte beeb - de vleesgeworden Alpe D'huez Mart 
die een halve eeuw geleden minderjarige schaatssterretjes verleidde en nu hij dat
niet meer kan jonge sportmeisjes begint te treiteren. 
Neem ze mee ee ee ee ee en al hun "radio 1 sportzomer" vervlakking. 
Laat Rupert Murdoch het hele spul maar opkopen, hij is gek op die stijl. 
En wij hebben tenminste één gat in onze schatkist gedicht. 
En dan in september stemmen voor iets wat we willen, niet wat opgedrongen wordt.

John Zwart - Hernehim woensdag 8 augustus 2012 

 

u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is radio1 sportzomer - u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is raio 1 sportzomer - u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is radio 1 sportzomer - u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is radio 1 sportzomer - u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is radio 1 sportzomer - u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is radio 1 sportzomer - u luistert naar radio 1 sportzomer - dit is radio 1 sportzomer - u luister naar radio 1 sportzomer - 


laat hem het hele spul maar opkopen, hij is gek op die stijl ... 

Reageer    

 

O Time, Be Kind        

In memory of a sweet girl and a wonderful woman, who died in 1962

04.08.2012 

De komende nacht is het precies vijftig jaar geleden dat het meisje Norma Jeane 
eenzaam stierf in haar pas gekochte huis in een randgemeente van Los Angeles.
Eenzaam - Zo kwam ze op de wereld en zo ging ze er weer uit - er tussenin was 
ze de veel besproken filmster Marilyn Monroe. Als er ooit een mensenkind is dat 
als een absolute "nobody" begon dan was zij het wel. Met enorme wilskracht en 
even groot doorzettingsvermogen lukte het haar om de Marilyn Monroe te worden
die iedereen kent, zelfs nu nog. Haar glorie en haar noodlot - want voortaan moest
ze altijd Marilyn Monroe zijn, waarop kon ze anders terugvallen? 
Een "nobody" identiteit. 

Haar schoonheid heeft haar geholpen die Marilyn Monroe te worden maar daarbij 
was ze ook heel intelligent, zulke bagage zit een "pin-up" alleen maar in de weg. 
Intelligente mensen twijfelen voortdurend aan zichzelf, domme mensen wéten alles. 
Zolang Norma Jeane Marilyn Monroe bleef zat ze alleen zichzelf er mee in de weg,
toen Norma Jeane steeds duidelijker liet merken Marilyn Monroe als zware rol voor
iedere dag steeds maar de klok rond te ervaren, werd ze ook lastig voor anderen. 
Een ster die literatuur geniet en er zinnig over praat, ja kom nou: 
"mooi en sexy zijn"  dát willen we!
En dan ook nog ambities voor het klassiek theater? "Sarah Bernhardt in a bikini!"
werd ze gehoond door "The Los Angeles Herald". Dat ze soms ook zelf gedichten 
schreef hield ze maar angstvallig verborgen. Wat zou ze dan weer over zich heen 
krijgen. Er waren maar twee dichters, Norman Rosten en Carl Sandburg die ze
ooit iets durfde te laten lezen: "Do you think this is poetry?" 

Ze bleef veroordeeld tot de Marilyn Monroe status, haar film "The Misfits" flopte, 
een film waarin we haar eindelijk zagen zoals ze zich in jaren nog prachtig had
kunnen ontwikkelen. 
De mensen, de "moneymakers" en de harde collega's zijn "unkind" voor haar
geweest, laat de tijd nu "kind" voor haar zijn. 
"She'd been happier, if she'd been dumber", werd gezegd in "the industry". 
"Thank God, she was not dumb", zou ik willen zeggen, want daardoor heeft zij
ons heel veel nagelaten om over na te denken. Over het leven, over hoe we als
mensen met elkaar omgaan en hoe zorgeloos we elkaar verwonden.

© John Zwart - Hernehim zaterdag 4 augustus 2012 

04.08.2012 

The coming night it will be exactly fifty years ago that a lonely girl, 
named Norma Jeane died in her recently bought home in Los Angeles.
Lonely, that's how she came into this world and she left it just the same. 
In between she was the always talked-about movie star Marilyn Monroe,
and still today she is subject of endless discussions. 
If ever a child was born a "nobody" than she was. With an enormous power
of will and even more endurance she managed to become the Marilyn Monroe
that everybody knows. Her glory and her fate.
Fame and fate, in English only one letter different, in Marilyn's life they were
just as close related. For if there was no real identity before, then what do you
have to return to if you want to take distance from your movie star identity?
She played a role being Marilyn Monroe and had to stick to that role 24/7. 
Her natural beauty was a great help but she was also very intelligent and 
that's a burden for a "pin-up". Intelligent people are never sure about them-
selves or their knowledge, they keep doubting - a dumb person knows all there
is to know.
As long as she kept playing the Marilyn Monroe role she was only troubling
herself, but as the years were going by and it got harder to keep up that
idolized image as a 24/7 job she became a nuisance for others.
A simple entertainment movie star that loves literature, talks smart about it
shouldn't be taken seriously, come on: just be curvy and seductive, that's
what we love you for. And ambitious for the classical theatre? 
"Sarah Bernhard in a bikini" the Los Angeles Herald mocked her. 
The fact she tried writing poems she kept hidden as a top-secret. What would
the papers comment on that! Stay in your shallow waters, likely. 
It is hard for a girl that's been kicked around a lot, to be humiliated again when
you're a grown person who attained achievement . Critics all too often degraded 
the way she acted.  There were only two poets she ventured to show some of her 
writings to: "Do you think this is poetry?" Only Norman Rosten and Carl Sandburg.
She became denounced to the "sex goddess" brand Marilyn Monroe and her
movie "The Misfits" flopped, a movie where we finally came to see a glimpse
of the actress she really was and how she could have developed her talent
as a not-so-young-anymore star. The people, even the fans, the "money
makers of the industry" and the jealous colleagues that were harsh on her
haven't been as kind towards this girl as they should have been. 
Let time be kind to her now. 
There's been thrown so much dirt on her, there's been so much fighting over
her, fifty years should be more than enough. No more focus on drunkeness, 
promiscuety or adultery. No more crime theories and assumptions. 
She was just a sweet girl, and only very few recognised just how sweet. 

© John Zwart - Hernehim, Saturday August 4,  2012 



O, Time
Be Kind
Help this weary being
To forget what is sad to remember
Loose my loneliness,
Ease my mind,
While you eat my flesh.

 

MM

 

" Lost in The Night" 

Picture by courtesy of
© André De Dienes - favourite photographer of MM
in her early years from 1946 - 1952. 

                                                           
- 1 - 

"It's a girl!"

De jaren 60 van de vorige eeuw, met de grote veranderingen van de seksuele moraal,
waren in feite niets nieuws. Voorgaande generaties hadden zoiets al eerder mee-
gemaakt in de jaren 20 – Berlijn, Parijs en Londen bruisten. Het grote verschil is dat
er in die periode geen gemakkelijk toegankelijke anticonceptie voorhanden was. 
De vrouwen die zich vol overgave in het dans en feestleven stortten liepen heel wat 
meer risico dan hun kleindochters in de jaren 60. Ze hadden verschillende namen in
Europa, al naargelang de taal van het land – in het Engelstalig gebied was de term 
"flappers" vrij algemeen in zwang. In de "roaring twenties" van Amerika kwam er nog
bij dat er in veel staten een alcoholverbod was, waardoor het uitgaansleven tot een 
mix-up werd met de criminaliteit. Natuurlijk waren er desondanks, of misschien wel
daardóór, ook "vrijgevochten" vrouwen in de Verenigde Staten. De scheidslijn was 
alleen veel scherper: enerzijds de behoudende zéér kerkelijke bevolking, anderzijds 
de seculiere vrijheidsdrang. Los Angeles was de stad van de "movie industry", deze
sprookjesfabrieken waren natuurlijk een enorme generator van de "roaring twenties" 
– de zonder begeleiding uitgaande vrouwen werden daar "good time girls" genoemd.
Hun behoudende tijdgenoten hadden een duidelijke mening over deze feestmeiden:
"They're like birds. Independent and with loose morals". Gladys, de moeder van het 
meisje Norma Jeane dat later Marilyn Monroe zou worden, was zo'n "good time girl"
Dat valt haar nauwelijks te verwijten, want als opgroeiend tienermeisje had ze van 
haar moeder niet bepaald wijsheid en leiding meegekregen en een goed voorbeeld al 
evenmin. Zo kwam ze onder aanmoediging van haar moeder Della op haar – nog net
geen vijftiende – jaar, zwanger in een tienerhuwelijk terecht, dat natuurlijk wel moest
mislukken. Maar pas nadat zij eerst nog een tweede kind kreeg. De kinderen werden
haar afgenomen en dat is waarschijnlijk wel het beste geweest, van een meisje van
pas achttien kan nauwelijks verwacht worden dat ze in haar eentje een baby en een 
peuter grootbrengt. 
Nadien werd Gladys als het ware teruggezet in een fase waarin haar leeftijdsgenoten
hun studie afsluiten en aan een leven beginnen waarin gewerkt wordt, naast genieten.
Die fase beleefde ze als employee van een filmlaboratorium met haar oudere collega 
Grace. De twee hadden elkaar niets te verwijten. Allebei een kort huwelijksleven 
achter de rug dat ze maar liefst wilden vergeten. 
Grace mystificeerde het ook nog, 
door te vertellen dat ze als jong meisje in 1915 getrouwd was met een motoren-man
"but he drove into the war and he never came back"

                                                         - 2 - 

Zo bleef onduidelijk of ze nu een weduwe was of gewoon verlaten door een 
ontrouwe echtgenoot, ze treurde er in elk geval niet om. ( )
Het werd de lente van 1926, de 24-jarige Gladys was hoogzwanger. Toch weer
alleenstaand, maar tot aan de tijd van haar bevalling woonde ze samen met vriendin
Grace. Ruim een jaar eerder was Gladys weggelopen bij Martin Edward Mortenson.
Ze ging nooit meer terug naar de man met wie zij maar een half jaar samen was 
toen ze hem trouwde. Mortenson is dus niet de vader. Wie dan wel? 
Op 31 mei kondigt zich de geboorte van het kindje aan, Grace brengt Gladys naar 
de kraamkliniek van het General Hospital aan de Mission Road. 
Gladys, met haar kastanjerode haren, ziet er goed uit. De partner die zij verliet is 
heel wat jaren ouder. Voor Gladys leek hij een anker in haar tumultueus verlopend 
leven, maar dat anker bleek te zwaar. Haar huwelijk was nog niet ontbonden maar
teruggaan naar Mortenson - met een kind van een ander? Dat zit er niet in. (
Het is vroeg in de ochtend van de eerste juni, de zon komt over de bergen.
Ze is alléén als de echte weeën beginnen. Ze is alleen, maar tóch is ze géén 
ongehuwde moeder, maar een wettig getrouwde vrouw. Haar derde kind mag geen
"illegitemate child" zijn. Dat is haar vastberaden overtuiging. 
Dokter Beerman komt binnen met een verpleegster, hij voelt haar pols en kijkt hoe
ver zij is. Dan vraagt hij haar naar de vader van haar baby. Zonder aarzeling noemt 
Gladys de naam "Edward Mortenson". 
Ik heb hier geen gegevens van hem, zegt de arts, hij bracht u gisteren niet naar hier
Waar is hij nu? "I don't know..." aarzelt Gladys opeens. 
De dokter vraagt niet verder.
Na acht uur 's morgens zet de bevalling stevig in. Gladys heeft een voorspoedige 
partus, haar jonge lichaam drijft het kind heel natuurlijk uit, de arts moedigt haar 
rustig aan. Om half tien slaakt de baby haar eerste kreet. 
"It's a girl!" roept de verpleegster. Gladys is totaal ambivalent, met een levensvatbare
gezonde baby zou ze dolblij moeten zijn, maar ze pijnigt haar hoofd: wat móet ze 
toch straks met dit kind. Ze zal zo snel mogelijk weer aan het werk moeten gaan,
er zelf voor zorgen is totaal onmogelijk. 
Het is alweer een kind waar tegenover ze als moeder faalt. 
( )

Fragmenten uit boek 1 van het essay "we're all dying, aren't we?"

Marilyn at home - reading poetry - (one of my favourites)  
Picture by courtesy of
© Alfred Eisenstadt - 
the first time she allowed a photographer to shoot a session
 in the privacy of her own house at Doheny Drive 1953


Marilyn Monroe is misschien wel de meest gefotografeerde
vrouw van de twintigste eeuw, hoewel haar sterrenleven nog 
geen zeventien jaar duurde. 
Het feit dat ze als fotomodel begon en haar modellenwerk 
uit geldgebrek ook tijdens haar filmcarrière nog lang voortging
heeft daar zeker iets mee te maken. Verder werd ze om haar
model ervaring vanaf het prille begin van haar filmwerk gretig
door de filmstudio's voor publiciteitscampagnes gebruikt.
Als je gaat rondkijken in al die bestanden van de honderden
fotografen, nieuwsagentschappen, bladen etc. valt het op dat
90% z.g. glamour foto's zijn of het zijn "snapshots" at random
geschoten in de openbare ruimte.
Er zijn maar heel weinig professionele foto's die deze vrouw 
tonen waarop ze niet de rol van Marilyn Monroe speelt. 
Jammer, want dat zijn de mooiste. 

 


- 1 - 

Personality 

"You've got - walk - personaly - talk - personality – smile – "
Song: Lloyd Price (1959)
Marilyn is een actrice en een goede, ze weet het zelf als geen ander: ze kan 
uitstekend 'Marilyn Monroe' spelen. Ze beseft heel goed, ook in haar koorts-
achtige activiteit, dat ze in haar carrière een periode beleeft van erop of eronder
door. Maar al kunnen sombere gedachten haar vaak bespringen en proberen haar 
de leegte en de wanhoop in te trekken, als ze gezien wordt is ze >klik< 
'Marilyn Monroe' – de stralende, de ster, de vrouw waar iedereen naar kijkt.
Dan zien andere vrouwen een vrouw die ze zouden willen zijn, en mannen een 
vrouw die ze willen veroveren. Dat was in New York al zo, dan liep ze op straat, 
in een jas met opgezette kraag, donkere bril, shawl om het hoofd – 
wilde niet opvallen en bleef ongezien. Zómaar kon je het zien gebeuren: 
haar loop veranderde, haar houding veranderde, haar blik veranderde, en inééns 
riepen de mensen "Hey Marilyn!". "How are you today!" 
Lois (Weber) zag het meermaals gebeuren: "wat is dat toch Marilyn?" 
"Nou ik had gewoon even zin om 'Marilyn Monroe' te zijn!"
Het lijkt gemakkelijk maar het is niet gemakkelijk altijd maar 'Marilyn Monroe' 
te moeten zijn – in de tijden er tussenin met die benauwende gedachten en die
afschrikkende leegheid heeft ze altijd de alcohol nodig om haar te helpen om 
haar volgend verschijnen weer in de perfectie te spelen.
Coctails en cognac bezorgen haar een ochtendkater, gelukkig heeft ze in de 
laatste jaren ontdekt dat ze van champagne geen hoofdpijn krijgt. Sindsdien 
drinkt ze niets anders, ze laat ze niet per fles maar per doos bezorgen. 
Ze moet zich dan wel inhouden, ze moet niet dronken worden, anders faalt ze 
in haar altijd perfecte Marilyn Monroe act. 
Gelukkig heeft ze nog steeds "Nembutal" achter de hand. 
( ...


- 2 - 

 

"There's no people like show people they smile when they are low – "
Song: Irving Berlin Marilyn's movie There's No Business Like Show Business
Op zaterdag 28 juli 1962 vliegt Marilyn samen met nog een paar genodigden uit
Los Angeles naar Lake Tahoe. Per limousine worden ze van het vliegveld naar 
de Lodge (Cal Neva) gereden, het is prachtig zonnig weer en op bijna 2000 m 
hoogte is er een aangename temperatuur. Alle mensen genieten op de terrassen
Marilyn is depressief maar ze kán het nog steeds: ze speelt 'Marilyn Monroe' en
iedereen denkt dat zij dit is, want ze stráált zoals ze dat altijd van haar gewend 
zijn. Ze is helemaal in het zachtgroen: jas, rok, blouse, shawl en schoenen. 
Na de begroeting van Dean (Martin), Peter (Lawford) en Pat (Lawford-Kennedy) 
voegt ze zich bij de anderen op het grote terras. Frank (Sinatra) heeft het zich al
heel gemakkelijk gemaakt en draagt enkel nog zijn short. 
Marilyn heeft onmiddellijk de aandacht getrokken van de jonge zanger-pianist 
Greco. "My God, what a beautiful woman", was zijn eerste gedachte, zo bekent 
hij later. Hij weet dat ze in Hollywood vaak naar zijn concerten is geweest, hij 
speelde in de Crescendo Club. Ze viel daar altijd op, doordat het publiek steeds
reageerde op haar binnenkomen. Er komt iemand die hen aan elkaar voorstelt, 
dan zegt Buddy: "Je zult het je wel niet herinneren, maar ik was de pianist toen
je op auditie kwam voor de Benny Goodman Band in 1948". Dat is veertien jaar
geleden! Marilyn raakt opeens ontroerd, slaat haar armen om hem heen,en ze
geeft hem een oprecht gemeende knuffel. Hij kijgt zoveel warmte van haar dat 
hij op zijn beurt er ook ontroerd van wordt. 
's Avonds treedt Buddy Greco op in de Celebrity Room in het eerste deel van de
show, na de pauze voegt hij zich bij de stamtafel met Frank (Sinatra). Greco 
vertelt later over die dag: "Het was zo'n wondermooie middag en zo'n magische 
avond, het is moeilijk te beschrijven, maar 't bleef me bij als een van de heer-
lijkste ervaringen in mijn leven". 

 

Frank heeft het zich al gemakkelijk gemaakt en draagt enkel nog zijn shorts.
Marilyn is helemaal in het zachtgroen: jas, rok, blouse, shawl en schoenen...
Picture by courtesy of © Buddy Greco - Cal Neva Lodge Sat.July 28, 1962.

Oh Tijd
Wees Mild
Help dit vermoeide wezen
Om wat zo triest was te vergeten
Mijn eenzaamheid te verliezen
Breng mijn gedachten tot rust
Terwijl je mijn vlees verteert

- 3 - 

"I fall in love too easily - I fall in love too fast – I fall in love too terribly hard
  - for love to ever last –"
Chet Baker (1962) Orig.for movie "Anchors Aweigh" 
  by Frank Sinatra in1945. ( ... )
Maar dan opeens valt er aan die grote tafel een stilte, iedereen bevriest als het
ware en Sinatra's gezicht vertrekt in een woedende grimas. Marilyn is opgestaan
en daar staat ze, licht wankelend op haar stiletto's en iedereen kijkt naar haar. 
Deze keer is ze ongetwijfeld niet op tijd gestopt met champagne, ze is kwaad:
"Who the fuck are you all staring at?" Sinatra is bang dat ze nu in staat is om 
er wát dan ook uit te gooien tegen iedereen om zich heen. Hij maakt snel een 
wegwerpgebaar naar één van de gorilla's: "Coochie". Die stapt op haar af, tilt 
haar op en draagt haar naar buiten alsof ze een zak meel is. 
Buddy Greco is er geheel ontdaan van, die middag heeft hij van haar nog zoveel
warmte en kwetsbaarheid gevoeld, waardoor is zij zo plotseling totáál veranderd?
En iedereen blijft gewoon zitten, hij maakt zich zorgen – hij weet dat ze verslaafd
is. Na een paar minuten gaat hij naar buiten om te kijken of het wel goed gaat 
met Marilyn. Het is laat en duister, er is niemand meer buiten - alles verlaten. 
Dan vindt hij haar bij het zwembad. 
Misschien komt het wel door het vage maanlicht, maar zij ziet bleek als 'n geest-
verschijning. Dat niemand zich om haar bekommert! Misschien zijn de anderen 
er aan gewend om haar zo te zien, maar ze is duidelijk in nood: ze kijkt hem met
angstogen aan. Greco praat tegen haar, bewogen, kalmerend, geruststellend. 
Daarna voert hij haar naar het complex met de gereserveerde bungalows waar alle
genodigde gasten overnachten – daar heeft ze een slaapplaats, bij de Lawfords.
Buddy gaat terug naar de zaal, hij zal nog één keer optreden voor het slot van het
concert. Er wordt nog wat gedronken en gedanst, tot iedereen verdwijnt naar het
hotel of één van de bungalows. 
( ...
Op de zondagmorgen, denkt Greco terug aan de gebeurtenissen van de vorige
avond. Hij maakt zich opnieuw ongerust, had hij niet wat langer bij haar moeten
blijven? Tegen het middaguur gaat hij het hotel uit naar het bungalowterrein, 
zoekt Nr 52. Zowel de Lawfords als Marilyn blijken al te zijn vertrokken – 
( ...

   

Fragmenten uit het slothoofdstuk boek 2 van essay "we're all dying, aren't we?"

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Hoe zit een ziel in elkaar?       

Nee, hier geen jonge sla
Godverdomme! is mijn eerste woord op de dag des heren.
Want liep niet gisteren nog heel literair BN-Nederland langs de gekoelde kist met 
het al negen dagen dode lichaam van Gerrit, voordat hij vandaag retour gaat naar 
zijn Portugese dorpje Vila Pouca da Beira, om te worden begraven op het dorps-
kerkhof waar hij in leven op uitkeek: "ze hoeven me alleen maar de helling af te 
rollen". Toen die mensen hun inkopendag erop organiseerden, van heinde en 
verre – zoals dat heet – naar Felix Meritis zijn getogen, om de vrienden, de mede-
bewonderaars en misschien vooral zichzelf aan te horen bij die kist: want Gerrit 
kon dat geen ene donder schelen had hij al gezegd: "ik ben er dan toch niet bij".
Toen dat allemaal gebeurde, was Rutger Kopland al drie dagen dood, 
en we wisten het niet.
Natuurlijk het is wáár, hij was bijna tien jaar ouder dan Gerrit, hij had 7 jaar geleden
een ernstig auto ongeluk gehad waarvan hij in coma was geweest, maar dan nóg! 
In zijn agenda staat op 8 september een optreden als hoofdgast op een festival 
in het natuurgebied De Rottige Meente – midden in de natuur, zijn inspiratie: 
de natuur van het landschap en de natuur van de mens. 
Hij heeft nooit gedacht dat hij het niet zou halen. 
Alsjeblieft, niet weer zo'n bericht in de ochtend! "Dichters en schrijvers, zij gaan
in golven. Soms wekelijks zo'n bericht, dan lijkt het weer een tijd alsof magere
hein de dichters is vergeten", schreef ik op mijn blog op 6 juli jl. 
Ik houd mijn hart vast. 

Rudi van den Hoofdakker was een zachtaardige en menslievende man, hij mocht
van mij even oud worden als Leo Vroman nu al is. Maar dat is een vrij zinloze
opmerking. Want de dood is als het weer in het open veld of op zee, het overkómt
je gewoon, zonder aanzien van de persoon, of je er klaar voor bent of niet. 
Als psychiater deed hij zijn best het bestaan van depressieve mensen draaglijker
te maken, dat spreekt mij méér aan dan het hanteren van een agressieve pen, 
gedoopt in vitriool. Maar daar mag een ander verschillend over denken, zolang die
ander mijn oordeel maar niet van tafel veegt. Als dichter Rutger Kopland was 
van den Hoofdakker niet anders dan in zijn beroep: menslievend en gedreven te 
willen weten: "hoe zit een ziel in elkaar?" En alom is het landschap tegenwoordig,
als blijvende inspiratiebron. Je hoeft geen dagdeel te studeren om toegang tot 
zijn gedichten te krijgen, dus heeft hij een groot lezerspubliek. Eenvoudige taal
maar niet simpel, dat is niet hetzelfde.
Toegankelijk naar wat niet verwoord invoelbaar is. 

John Zwart - Hernehim zondag 15 juli 2012 


In 2009 was Kopland een 'Themadichter van de Maand' op Hernehim Cultuur. 
Ik schreef toen: 
"Een rustig en bescheiden man, die zich liever niet liet binnentrekken in het
spektakel dat een uitverkiezing tot Dichter des Vaderlands met zich mee zou
brengen en ook zijn onderscheiding met koninklijk eremetaal hield hij af. 
Vele bundels met vaak filosofische poëzie van zijn hand werden met prijzen
bekroond. De belangrijkste twee zijn de Herman Gorterprijs van 1975 voor de
mooie bundel "een lege plek om te blijven" en de P.C.Hooftprijs van 1988 
als oeuvreprijs". 
Ik haal het graag weer aan, ik zou het vandaag precies zo schrijven. 
En nee, niet met "jonge sla"  erbij. 
Op het natuurgebied van de Drentse Aa, waar hij woonde is het gedichtje 
"Beek" geschreven. Ik denk zeker te weten dat hij dit op 8 sept. a.s. zou 
willen voorlezen. Ik hoor het al in de stilte in mijn hoofd: 

Beek 

Je staat ergens, aan de oever van een beek,
om je heen een paradijselijk dal,
wallen met kleine eiken, uitbundig bloeiend gras,
en aan je voeten gaat het water,
oud, heel stil water - zo langzaam, 

het is alsof het aarzelt, niet wil
dat het voorbij gaat. 

Rutger Kopland (1934-2012)

 

 

 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Lang geleden uitgeleend     

 


Lang geleden uitgeleend 

Hij was in mijn gedachten, dat kan geen toeval zijn
gisteravond hoorde ik hem opeens
voor de radio op de late avond. het was geloof ik
kwart voor twaalf – gelukkig dacht ik, bij hem is het
juist na het avondeten – zijn stem klonk helder
alsof hij werd gebeld om zijn kennis als microbioloog 
een paar vragen vlak na zijn pensionering. maar dat is
een slechte vergelijking, hij pensioneerde nooit. 

Nog steeds is hij actief met zijn verstand en
zijn geheugen dat reikt tot diep in jaren dertig toen
hij wist wat anderen niet wisten of ze deden maar alsof
het was de dertiende mei 1940 hij kon geschiedenis
niet keren, hij kon alleen maar weg
hij kuste tineke na hun laatste wandeling rond
het grasveld "en toen nam ik een taxi" zegt hij 
"gewoon een taxi, dat is gemakkelijk – 

je stapt in, je betaalt de chauffeur en je bent
waar je wil zijn" vraag niet naar zijn gevoelens
dat is een domme vraag. vanuit het nu is hij op zoek
naar zijn dagboek van toen, zwart-wit gemarmerd
is de harde kaft. staat er veel dierbaars in, erg
belangrijk voor hem? nuttig kan het zijn voor
de vrouw die schrijft aan zijn biografie – voor hem? ach... 

"ik ben maar een klein mannetje en bovendien al oud" 

John Zwart - 10.07.2012
Aan Leo Vroman (1915): 
"Dankjewel lieve man, voor dat je er nog bent 
en tineke ook nog – wat een weelde". 

 

Ach... 
ik ben maar een klein mannetje 
en bovendien al oud 

Leo Vroman (1915)

 

 

 

 

 

 

 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Goede Tomatenoogst     

 
Goede Tomatenoogst

De Socialistische Tomaat Partij zit dankzij de immer goedlachse Emiel Roemer
aardig in de lift. Misschien wel mede dankzij een toestroom van teleurgestelde 
Henkies en Ingrids, wie zal het zeggen.
Je moet toch ergens heen met je protest.

Een hoop nieuwe SP kamerleden misschien wel, straks. Over kamerleden 
gesproken: Wat dat betreft zit je in elk geval bij onze Geert niet best. 

Die van hem hoor je nooit, die hoor je pas als ze uit de partij zijn gestapt, 
of gegooid.
Ik zie geen goede toekomst voor de Geert de Groote Vrijstaat met aan het hoofd 
een verlicht despoot. Een curiosum binnen het wereldbeeld van de 21e eeuw, 
maar misschien heb ik het mis. 

De kamerleden van onze lachende Tomaat mogen wél praten, gelukkig maar.
En het worden er een heleboel, als de trendlijn zich tot in september blijft 
voortzetten. Maar veel leden, veel spreekrecht betekent niet dat je daar niet 
meer zorgvuldig mee hoort om te gaan. Ook buiten de kamer, want een kamer-
lid krijgt toch altijd meer aandacht dan een Henk of een Ingrid, 
om maar een paar namen te noemen. 
---

Renske Leijten bijvoorbeeld maakt zich opeens vreselijk woest 
over John de Mol en zijn moneymaker Talpa. Haar weblog barst haast van 
woede – want John bereidt weer een nieuw "format" voor. 
Straks mogen toekomstige pleegkinderen en potentiële pleegouders tegen-
over elkaar aantreden in een tv show, waarin de kinderen hun favoriete 
pleegouders gaan kiezen. Ja, "that's entertainment 2012". 

Ik begrijp die Renske niet. Bekijk die John de Mol nou eens goed, kijk 
naar dat minzaam lachende gezicht, dan zie je toch duidelijk die dollartekens
in zijn ogen? Nou kun je wel tieren over "ongepast" en "overschrijden van de
morele grenzen", maar dan had ik je tien keer zo hard moeten horen bij het 
VU schandaal met Eyeworks en die Oerlemans. Dezelfde glimlach en 
dezelfde dollartekens. 
Het gaat erom dat een groot deel van het tv kijkend publiek graag naar die 
zooi kijkt, daardoor vloeien die dollars en krijg je mensen als de Mol en 
Oerlemans, die steeds weer grensverleggende "formats" bedenken. En als 
de SP zoveel stemmers trekt zitten de kijkers daar goed vertegenwoordigd. 
Met brood en spelen zit het wel goed. Misschien moet het socialisme maar 
weer eens aan het "verheffen van het volk" gaan denken. 

John Zwart – 8 juli 2012 

 

 

dezelfde glimlach, dezelfde dollartekens ... 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

    

 

Nou vooruit dan: 
voor het gewenste evenwicht in polderland,
een gedicht door een verknochte aanhanger van de boze emigrant. 

Voor Gerrit 

ze zeiden dat je milder was geworden 
hij is zo soepel de laatste tijd 
verdomd hij schopt niet meer als vroeger 

ik ken je weinig langer dan vandaag 
kwam voor je vijandschap te laat 
maar lieve gerrit nu je dan voorgoed 
in je gedichten woont 

de resten uitgezaaid tussen planken 
nu je zonder stem, zonder koperen stem 
nu je navelloos zonder je stem 
nergens je stem, kom dan dichter   

geef ons hier voor de laatste ondergrondse keer 
je donkere kus van de poëzie 
met je tedere afstand 
grijp je vast en vertak 

als ik ooit in dit leven wortel schiet 
zal het door jou zijn 
alleen op papier vinden de vogels reservenesten
bouwen de mensen zichzelf een land 

ik wilde vandaag een reservedood bouwen 
mijn dikke dunne zieke komrij 
om enkel de dood in op te vouwen 

Ramsey Nasr - Dichter des Vaderlands 

30 maart 1944 - 5 juli 2012    R.I.P. 

 

 

 

 

 

Het Komrijdier     

 
Het Komrijdier 

Dat was weer even schrikken, vanmorgen bij het wakker worden. 
Komrij dood, na een kortstondige ziekte. 
Dichters en schrijvers, ze gaan in golven. Soms wekelijks zo'n bericht, daarna lijkt het
weer een tijd alsof magere hein de dichters is vergeten. Dan is het even stil terwijl je af
en toe denkt: 'die Leo Vroman, leeft die eigenlijk nog?' (97) 
Steevast komt dan niet veel later een overrompelend bericht, over een vijftig- of zestig-
jarige die door ongeluk of akelige ziekte is weggerukt. 
Gerrit Komrij, aan die man dacht ik altijd met een vertederde glimlach, waarom? 
Ik keek tegen hem aan als die mopperopa die vanuit Portugal bozig tegen ons in 
Nederland zit aan te grommelen. Een ouwe mopperkont die nota bene jonger is dan ik.
"Zolang ik hem achter me weet, terwijl ik er zelf in slaag vrolijk te blijven, zit ik goed" 
dat was wel een geruststellende gedachte. 

Dit is onverwacht, niet alle media hebben hun in memoriam al ergens in een laatje 
klaarliggen. De meeste komen dus met een kort stukje waarin ze zijn waardevolle 
werk als bloemlezer prijzen, zijn Dichter des Vaderlands (in exile) functie na de
eeuwwisseling -  zijn erkenningen: de Poezieprijs van de stad Amsterdam in 1971 
voor zijn dichtbundel 'Alle vlees is als gras', de Herman Gorterprijs in 1982 voor 
'De Os op de klokketoren', de P.C. Hooftprijs voor beschouwend proza in 1993 
en de Gouden Uil Literatuurprijs voor de bloemlezing 'In Liefde Bloeyende' in 1998.
Toch een mooie samenvatting om op terug te zien.
Een enkeling waagt het – net als de overledene – maling te hebben aan het oude 
gezegde 'over de doden niets dan goeds' en brengt de zelfverhevenheid van Gerrit
Komrij terug tot meer menselijke proporties. Gerry van der List (Elsevier) zal het 
allemaal niet in dank worden afgenomen...
---


Maar laten we eerlijk zijn – ik ondervind het zelf bijna dagelijks zolang ik mij in 
het openbaar op het literaire toneel beweeg – er zijn toch mensen van wie hun 
grote bekendheid vooral is verworven doordat ze voortdurend hun mededichters 
en schrijvers venijnig afzeiken. Zolang je zelf niet het mikpunt bent geeft dat een
gemakkelijk soort vrolijkheid: geen groter vermaak dan leedvermaak, zo is 't toch.
Van der List merkt terecht op dat Gerrit Komrij meer de man van de polemiek is
geweest dan een literator. Een 'ik heb gelijkhebber' en Ronald Plasterk zal die 
relativering wel boos maken, want hij noemt Komrij een 'rolmodel'. 

Ik vind het wel terecht dat ook wat genuanceerd wordt bericht over het 
belangrijkste dat Komrij ons nalaat. Zijn 'dikke komrij' bijvoorbeeld is evenzo
een mooi verzamelwerk als óók een bron van ergernis: 
waarom die wél, en die niet?  Waar komt dat door? 
Om de autoriteit die Gerrit Komrij zichzelf heeft aangemeten 'komrij's keus' had
de lading beter gedekt. En zijn prikkelende columns dan? 
Wie kwaad wil zou kunnen zeggen: in plaats van op mededichters stapte hij 
destijds over op 't afzeiken van politici en bekende mensen in het merkwaardig
land 'Absurdistan' (Nederland volgens GK). Ach, ik doe het zelf ook wel eens, 
maar zulke columns zijn natuurlijk geen literatuur, zodra de actualiteit er af is 
verspreidt dat soort schrijfwerk al snel een schimmelgeur. 
Toch die vertederde glimlach voor het Komrijdier. De afgelopen twee jaar hoorde 
ik hem nog een paar maal vanaf het podium. Zolang hij wat zelfspot meebracht 
was die mopperopa best te pruimen. 

John Zwart – Hernehim Cultuur – 06.07.2012 
---

Gerrit Komrij (1944-2012) 


Afgeluisterde tweespraak 

A
Waarom pronkt die Komrij toch steeds zo banaal 
Met die verborgen bedoelingen? Z'n verhalen 
Getuigen waarlijk van Schraalhans' brabbeltaal 
Met een ijselijke inslag van het anale. 
't Zijn koekoekszangen waar ik niet om maal. 

't Zijn lege spelen, Mijnheer¸'t is voos geklater.
En wat te zeggen van z'n malicieuze
Dédain? Hij verbeeldt zich op sterk water
Te schrijven tussen literaire gazeuse.
Zo'n hoogmoed bewaart hij maar voor later. 

Uit: Gerrit Komrij "Alle gedichten tot gisteren."
      Amsterdam De Arbeiderspers, 1999.

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Grote stappen, verder van huis   

 
Grote stappen, verder van huis 
Dit jaar is 't 45 jaar geleden dat Amsterdam zich 'n groot probleem op de hals 
haalde. Het zegt niet specifiek iets over Amsterdam, het is kenmerkend voor 
momenten in de historie waar grootheidswaan wint van gezond verstand – dat 
gebeurt met regelmaat overal op de wereld. 
Ik herinner me 't begin nog goed omdat ik in die tijd nog zeevarend was, maar
wel op zoek naar huisvesting in Amsterdam. Het zag er somber uit: binnen mijn
budget ging het me niet lukken, zoveel werd gauw duidelijk. Maar de stad had
de Bijlmermeer-polder geannexeerd, anders gezegd: ze had buurgemeente
Weesperkarspel veroverd. Er was behoefte aan expansieruimte voor een groot
woningbouwoffensief: een definitieve afrekening met de naoorlogse woningnood.
Alléén een grote stad als Amsterdam zou zich hieraan niet vertillen – want het 
was niet mis, de plannen die er lagen, het moest meteen een grote stap in de 
ontwikkeling van "wonen als moderne mens" worden. Een kwaliteitsslag voor 
wie noodgedwongen in slechte jaren 20–40 huizen wonen, een grote uitbreiding
van de totale woningvoorraad én toekomstig wonen zoals dat "op weg naar de 
21e eeuw" werd gezien. Kikkerslootjes en weilanden veranderden in een enorme
zandvlakte en Burgemeester Samkalden sloeg weldra de eerste paal voor een 
stadsdeel vol 10-laags flats - zo hóóg om er veel gezinnen in te kunnen huis-
vesten, maar ook om ze ver genoeg uiteen te plaatsen zodat iedereen in het 
groen zou wonen. Ook per woning royale vierkante meters, bijna te mooi om 
waar te zijn.
Het zou nog jaren duren voor de eerste bewoners hun huissleutel kregen, ik kon
daar niet op wachten: ik kwam in Lelystad terecht zoals zovele die wanhopig in
't rond keken in en buiten Amsterdam. Lelystad, midden in een polder, 25 km 
van Harderwijk, 45 km van Weesp en geen spoorverbinding. 
Menigeen bleef uitkijken naar een mogelijkheid om... misschien... toch ooit… 
Intussen verrezen de "honingraatflats" van de Bijlmer. Ik was sceptisch, 
Lelystad moest snel groeien en importeerde ook problemen, zou hetzelfde dan
niet gebeuren als die prachtige Bijlmer maquette eenmaal werkelijkheid werd?
Een grootschalige kompleet nieuwe stad uit de grond gestampt, nog zonder 
samenhang, zonder gemeenschapszin, zonder snel openbaar vervoer naar de
moederstad op afstand. Het parkstad idee was wel mooi, maar op zo'n grote 
schaal! Het is als een mammoettanker waarvan ik maar al te goed wist dat je 
die niet zomaar van koers laat veranderen. 
In de jaren zeventig was ik op bezoek bij een architect, hij bewoonde een 
prachtige royale flat op de bovenste etage in de eerste Bijlmerhoningraat. 
Schitterend uitzicht, veel licht, hij had er ook zijn tekenkamer. Enthousiast 
was hij, ik óók. De rest stond nog... leeg. Toen ik zijn huurprijs hoorde 
begreep ik wel waarom. De Bijlmer was er, maar niet voor haar doelgroep. 
Híj kon 't betalen, anderen niet, die gingen naar Lelystad, zoals ik. 
Een paar jaar later was de bevriende architect vertrokken uit zijn prachtige 
Bijlmerflat, naar Nieuwegein. Waarom? vroeg ik. Omdat de belendende flats
waren verhuurd aan immigranten uit Suriname. 
Kunnen die het dan wel betalen? Ja, met drie gezinnen per flat wel! 
De bejubelde "Le Corbusier stad" kort na de geboorte al wijk van kansarmen.
Ik begreep best waarom deze bewoner, waarvoor de Bijlmer juist bedacht was,
vertrok. En al noem je Bijlmer nu Zuid-Oost, het stadsdeel komt daarmee niet
van zijn stempel af, al zijn 't niet meer vooral Surinamers die dat bestendigen,
dan zijn het wel Congolezen, Nigerianen, Angolezen - er zijn altijd opvolgers. 
23 Doden, jaarcijfer bij 'n veelvoud van incidenten – twintig schietincidenten 
nu al sinds 1 januari 2012, zegt genoeg. 
Amsterdam nam zich een extasypil eind jaren zestig en heeft er nu nog de 
hoofdpijn van. 

© John Zwart – 2 juli 2012 

 

Klein Brasilia - De Bijlmer:  utopia van de jaren 70
wonen voor de mens van de 21e eeuw ... 

 

 

 

 

 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Grote stappen, snel thuis   

 

Grote stappen, snel thuis

Rob Zwetsloot, beste lezers, is een actieve journalistieke figuur in Amsterdam. 
Hij schrijft korte puntige commentaren, die zelden langer dan twee minuten vragen
om te lezen of te beluisteren. Dat vind ik knap, want "minder is meer" is een 
slogan die vooral een dichter aanspreekt. Een filmpje dient steeds als illustratie 
onder de tekst die hij op Amsterdam Centraal publiceert.
Onlangs posteerde hij zich boven de toerit naar de IJtunnel tijdens de avondspits.
Ik vind zijn tekst over de "forenzentaks" zo treffend dat ik hem hier graag citeer,
want ik zou het niet beter kunnen. D66 en Groen Links lijken wel onverstoord aan 
hun eigen zelfmoord te werken, maar ze kijken nu hoeveel gedraai nog mogelijk 
is zonder hun geloofwaardigheid geheel overboord to gooien: 



"Hier rijden de forenzen in hun auto's. Harde werkers, die elke dag afstanden 
afleggen in het woon-werkverkeer, om te helpen onze kwakkelende economie van
de aanstaande ondergang te redden. Forenzen, mensen die respect verdienen 
voor hun opoffering en inzet. Maar ze zijn het haasje, de pineut, het kind van de 
rekening. 
---

Want in het zogenaamde "kunduzakkoord" willen VVD, CDA, ChristenUnie, 
GroenLinks en D66 de vergoeding van de reiskosten afschaffen. En ook nog
de hypotheekrente aanpakken, ziektekosten en btw verhogen, zodat het leven
van de forens duurder uitpakt. Maar de forens is ook niet gek, hij zal zich bij 
de verkiezingen op 12 september herinneren wie deze maatregelen hebben 
voorgesteld. Volgens deskundigen zal de stem van de forens wel eens van
doorslaggevende betekenis kunnen worden bij de aanstaande verkiezingen. 
De strijd om de forens is in volle gang, de partijen draaien dat het 'n lieve lust 
is. De forenzenbelasting geldt ook voor treinreizigers, 
het is maar dat u het weet!" 

Dat "kunduzakkoord" was nodig om de Europese Commissie te paaien. 
En vooral om de machtige kredietbewakers even te temmen, de "status" van
Nederland stond op het spel. 
In september staat de status van de kunduzakkoord partijen op het spel.
De kredietbewakers kijken ongetwijfeld mee naar wat er gebeurt. We gaan 
zien wat het waard was, dat "grote stappen = snel thuis" akkoord. 

© John Zwart – 28 juni 2012 

 

de forenzenbelasting geldt ook voor treinreizigers 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Karin's Bloedbad    

 
Karin's Bloedbad

Zit ik onlangs Nieuwsuur te kijken. Publieke Omroep dacht ik.
Er komen eerst onvermijdelijk (irritant) de smaakmakertjes. Er moeten even wat 
"teasers". Zo heet dat geloof ik in "trendy" spraakgebruik – ik moet toch ook met 
mijn tijd meegaan nietwaar. Een paar hoofden, wat spektakelbeelden en "soundbites".
U ziet het, ik ben niet van 1900. 
Eén van de "voice-overs" - ja nu zit ik er echt helemaal in - is een fragment van de
Amerikaanse Mevrouw Slachtpartij ("what's in the name!"). Mevrouw Slachtpartij? Wat 
voor wereldnieuws brengt Mevrouw Slachtpartij? Wat doet haar reclamespot op mijn 
Publieke Omroep in mijn Nieuwsuur! Als het onderwerp later uitgebreid aan de orde 
komt wordt haar wereldnieuws uit de doeken gedaan. Ze heeft weer een nieuw boek
uitgepoept: "gruwelijk als altijd". 

Nu even iets terzijde: Er is een crisis gaande. Op allerlei terreinen beieren noodklok-
ken. Er lijkt geen ontkomen aan, zelfs het boekenvak wankelt. Instituten vallen om,
of in handen van de kiloknallerhandel van de ramsch. 
Het CPNB is zo vriendelijk mij elke week een overzicht te sturen van de top 10 van
de Nederlandse boekenverkoop. Onder de lijstaanvoerders verandert er niet zo veel.
Mevrouw van Rooyen, die met regelmaat een boek schreef hoe lekker ze nu weer 
geneukt heeft en met wie, zakt gelukkig af. Er is niets wat zo snel verveelt als porno.
Maar alléén als een auteur een grote prijs heeft gewonnen staat die titel er een 
poosje in. Verder is alles voorspelbaar: Een boek van of over iemand uit de heilige 
"incrowd" van het voetbal en nooit te missen recente Nicci French en Karin Slaughter
titels. Het is in het boekenvak dus nog veel beroerder dan u misschien dacht. 
---

Mevrouw Slaughter schrijft goor. Dat bevestigt ze in Nieuwsuur. Een voorbeeld, 
hier samengevat zonder haar slachtersdetails: vrouwelijk slachtoffer wordt naakt
aan een matras vastgenaaid, hulpeloos, prop in de mond, 'n 24 uurs verkrachting-
partij. Mevrouw Slaughter verklaart ons waarom ze zo schrijft: 
omdat zulke dingen gebeuren, de meeste van haar boeken zijn op werkelijk 
gebeurde misdaden geïnspireerd. O ja, natuurlijk Mevrouw Slaughter, we weten 
allemaal dat er dagelijks dingen echt gebeuren die we liever niet willen weten. 
Mevrouw Slaughter legt ons uit - in haar reclamespot op Nieuwsuur - waarom ze
zo expliciet goor schrijft: omdat wij teveel van de misdaad worden afgeschermd,
zij verbloemt niets, zij schuwt geen details, zij laat ons zien hoe het écht is. 
Nee Mevrouw Slaughter, u schrijft alleen maar zo omdat u een belangrijk deel 
publiek heeft dat smult van goor en uw uitgever en uzelf verdienen daar leuk aan.

Is er dan niets en niemand die Mevrouw Slaughter door elkaar rammelt in plaats
van haar te promoten? Dadelijk gaat ze nog een boek schrijven met de zwaar
gedetailleerde scènes uit het Hofnarretjesdrama. Want we worden immers teveel
afgeschermd zegt dat mens, dat met een pistool onder haar kussen slaapt. 
Zeker bang dat ze aan haar matras wordt vastgenaaid door haar geïnspireerde 
fans en eindeloos verkracht. 
Hé, nu vind ik 't zelf niet meer zo'n fijn slot. Laat ik anders eindigen, met een 
advies aan onze politici, zo bezig de staatsfinanciën op orde te brengen: 
Schaf de publieke omroep af, een forse bezuinigingspost. 
Het zijn allang wolven in slechtzittende schaapskleren.

© John Zwart – 26.06.2012 

   ... teveel afgeschermd ... 

 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Sportzomer        

 

Met dit stukje ga ik weer een aantal lezers verliezen.
Dat is niet erg, want ik ben geen priester of politicus die zieltjes moet winnen. 
Ik hoef niemand naar de mond te praten. Liever leen ik mijn stem aan de mensen die
zich een hele zomer lang gedeisd moeten houden. Die zich maar stil houden uit hun
sociale overweging.
Vandaag doe ik daar even niet aan mee, even stoom afblazen want irritant is het wel.
In mei begon het gedonder al. In toenemende mate werden de media veroverd door 
de miljonairsportreclame. Mijn, al tientallen jaren, favoriete achtergrondgeluid, Radio1
overspoeld door een invasie van getetter en plakwerk met 'soundbites' van doorge-
draaide bijna en lang overleden reporters uit het archief. Het geloei dat overwinningen
van honderd jaar geleden heeft begeleid. We werden langzaam klaargestoomd voor
de 'sportzomer'. 
En natuurlijk begon het met voetbal. Want sport is voetbal. En voetbal is religie, 
dus heilig. Zo is het toch, simpel gezegd. Voor de helft van de mensen dan. 
Hoe de andere helft erover denkt is niet belangrijk, radio en tv zijn immers niet de 
tweede kamer. Alles draait om het grote geld, de grote merken. Commerciële of 
publieke omroep, maakt allemaal geen donder meer uit. Wie geen reclame wil 
moet in een gat diep onder de grond gaan zitten. 
En als die 'sportzomer' dan nog leuk was... 
Vroeger, heel vroeger – ik heb die tijd nog meegemaakt de helft van de lezers niet
 – was het een geweldige eer als je in het Nederlands Elftal mocht spelen voor een
interland. Nu moet Nederland dankbaar zijn als een verwende miljonair zich, nou ja
vooruit dan maar, ervoor beschikbaar stelt. Het resultaat straalt dat ook uit. 
Maar de lawaaiige helft van Nederland zal het worst zijn, altijd is er aanleiding om 
carnaval te vieren, hoe roemloos ook het verlies. 
De supermarkten en de brouwerijen merken het verschil niet. Dan hebben we straks
nog de Tour de Dope en de Olympische Corruptiespelen. Allemaal belangrijk voor 
de 'breedtesport', daarom mag er best wat gemeenschapsgeld naar weglekken. 
Want de topsport maakt het volk gezond. 
An me hoela! 

© John Zwart – 20.06.2012 

sportzomer

zo’n sportzomer is best vermoeiend
voor al die grassprieten, koelkasten
presentatoren, frituurpannen
en andere elementen
die overuren draaien

op de bank is het sporten
beperkt tot de hang- en juichstand
maar gaat het er sportief aan toe:
als jij naast me wilt zitten
schuif ik een plaatsje op

wil je dan wel even
mijn glas vasthouden 

 

© Monica Boschman  

 

                 ...aanleiding om carnaval te vieren ...

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Een Europees feestje       

 

Het zijn geen vrolijke tijden. Daarmee trap ik een open deur in.
Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, word je ook een beetje cynisch.
Geef iemand een zak met geld, zeg dat-ie er zorgvuldig mee moet omgaan, 
zodat het niet verdwijnt, omdat het zijn eigen geld niet is. Riskant werk hoor, 
vooral wanneer die "iemand" de overheid is. Geeft altijd méér uit dan de inhoud
van de zak. 

Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, heb je al heel wat liedjes horen zingen.
Bezuiniging! Bestedingsbeperking! Broekriem aanhalen! Eerst het zuur en dan..
het zoet. Haha..  Nu zingt onze demissionaire voorzanger Rutte: 
"Eérst de staatsfinanciën op orde brengen".
Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, denk je: Ojé, dat worden alwéér belasting
verhogingen. Want minder uitgeven is nog nooit bereikt, ondanks afknijpen van
subsidies voor nuttige zaken. 

Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, weet je dat wie in het grootst fouten 
maakt het eerst en best geholpen wordt. Grote banken, verzekeraars en
wooncorporaties bewijzen het. De Grieken... ja die zijn nu begonnen aan de 
massale bankrun. Wij moeten standvastig zijn, want Euro is onze God en 
zonder God zijn we allemaal verloren. 
De zweep moet er over, over dat Griekse volk en anders gaan ze maar failliet.
Het geld uit de zak, dat Jan Kees met garantie inclusief rente leende, is tóch
al weg, linksom of rechtsom. Zo is het toch, Jan Kees? 

Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, weet je dat de échte daders allang in 
veilige haven zijn. De bankrun van de rijken is namelijk al twee jaar eerder 
begonnen en nu voltooid. Er is genoeg geld in Griekse handen om de crisis niet
tot Europees rampformaat te laten uitgroeien. Maar we kunnen er helaas niet 
zo gemakkelijk bij als bij het banktegoed van Ghadaffi. 
Of dat van de "hardwerkende Nederlander". 

Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, weet je dat een halve eeuw geleden de
machtigen onder de Grieken al maatregelen troffen om geen belasting te hoeven
betalen. De regeringen van de Europese landen, feestelijk bijeen in Maastricht –
mooie stad, gezellig en goed eten – besloten desondanks dat Griekenland in de
Eurozone moest, evenals Italië waar ook één en ander ernstig mis was met
georganiseerde criminaliteit en nog wat meer. 


Als je al wat langer meeloopt, zoals ik, weet je dat die mensen die daar in 
Maastricht één van de kostbaarste fouten van de twintigste eeuw maakten, 
geen consequenties voelen van hun onverantwoordelijkheid. 
Maar gelukkig: "De Grieken" hebben gewonnen van "De Russen". 
Hebben die arme mensen toch nog iets om over te juichen! 

John Zwart – 16.06.2012 

 

   ... de zweep erover ... 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Oranjegekte      

 kroonroest 
Verleden week liepen we een hele ochtend door het natuurgebied Oude Venen, op plantenexcursie. En ja, we vonden de ronde zonnedauw, de gevlekte rietorchis en de 
kale jonker. En in de petgaten en tochten stonden op 't stille geheimzinnige water 
de knoppen van het pompeblêd en de waterlelie op openbarsten. Het was dus weer 
een mooie tocht, waarop het aangename en nuttige werden verenigd, zoals dat altijd 
zo mooi wordt gezegd. 
Het was een frisse voorzomerdag, zoals er dit jaar zoveel zijn, dus geen goed vlieg-
weer voor de juffers en libellen. Toch zagen we er nog een paar, echt actief worden 
die pas met zon en 20 graden. 
Natuurlijk besteedden we weer veel tijd om de talloze soorten grassen, zeggen en 
biezen op naam te brengen. Gelukkig waren er 'n paar specialisten bij op dit gebied,
want soms zijn de verschillen maar een enkel detail. En om het nog ingewikkelder te
maken kruisen sommige soorten óók nog eens met elkaar dat het een lieve lust is. 
Dat is de natuur van het leven nu eenmaal. 

Maar wat zagen we dáár in de drogere gedeelten, waar de bosjes van berk, wilg en
sporkehout wat weliger tieren dan in de drassige, lage gedeelten? Had daar vóór ons
een idioot met oranjegekte rondgelopen? In een paar dorpen waardoor ik reed op weg
naar de Reidplûm, had ik al gezien dat er fanatieke voetbalsupporters hun emmers 
met verf en de blokkwast hadden gepakt en hele cafégevels fel oranje hadden getjet.
Was er één geweest die na gedane arbeid en de nodige pilsjes de Venen in was 
gestruind om links en rechts wat lukraak met verf rond te spetteren? 
Die verdenking klopte niet, het was weer de natuur die hier liet zien onstuitbaar te zijn.
De vuilboom, ook wel sporkehout genoemd, is massaal slachtoffer geworden van een
schimmel, een epidemie, waarbij vergeleken de griep onder de mensen maar een 
bagatel is.
Die onzichtbare schimmel, die al bij het uitlopen van het eerste blad 
onopgemerkt zijn infectieslag heeft geslagen en zijn schimmeldraden in de levende 
struik heeft verspreid, staat opeens in bloei.
De oranje vlekken, klodders en vergroeiingen die we meenden te zien blijken de
vruchtlichamen van die schimmel: kroonroest. 

Niet omdat hij de kroon van een struik aantast, maar (loupe erbij) 
omdat de oranje massa bij goed bekijken uit ontelbare oranje kroontjes blijkt te
bestaan, waaruit de miljoenen sporen op de wind  zich verspreiden en ook met 
behulp van de voetjes en snuitjes van insecten (als een parasiet onttrekt de 
schimmel zoetstof aan de struik of plant waarin hij zich ontwikkelt).
De atmosfeer om ons heen is één "soep" van stuifmeel en schimmelsporen. 
De meeste van de honderden soorten schimmels ontwikkelen zich in dood materiaal
dat wordt afgebroken. Zo is de natuur altijd al een kringloop gemeenschap geweest –
een eeuwigheid voordat mensen het woord "recycling" bedachten of nog modieuzer: 
"cradle to cradle" – en toen meenden we een totaal nieuwe kijk op het bestaan te 
hebben gevonden. 
Sommige schimmels bestaan juist op lévend materiaal, dat zijn parasieten dus. En 
met hun enorme verspreidingskracht, maken ze infecties binnen een afstand van 
500 meter vrijwel onontkoombaar.
Ze hebben al die miljoenen jaren, dat de flora ongemoeid gelaten is door de mensen,
hun vernietigingspotentie nooit desastreus kunnen uitleven. Dat komt doordat de flora
een proces van ontwikkeling is met veel elkaar steeds opvolgende soorten, telkens
wijzigende verzamelingen van soortenrijkdom: diversiteit. De mensen vergroten het 
risico door productiegewassen in uitgestrekte monocultures. 
De kroonroest op de vuilboom of sporkehout wisselt van waardplant via grassen en 
zal in de Oude Venen geen ramp veroorzaken. Een andere soort parasiteert op het
kaasjeskruid en kan overspringen op de stokroos. Maar je moet er toch niet aan
denken dat zo'n roestsoort toeslaat op de aardappelplant, zoals vroeger gebeurd 
is in Ierland en daar een hongersterfte onder de mensen veroorzaakte. 
In de monocultures moet men dus iedere roestuitbraak meteen stevig aanpakken,
de oranjegekte, ach die dooft vanzelf na elke verloren wedstrijd in de Europese
Voetbalkampioenschappen langzaam uit. 

John Zwart 13 juni 2012 - It Fryske Gea 

       

     ... op 't stille geheimzinnige water pompeblêd en waterlelie ...

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Theater van de dood      

 een boek en een voordrachtuur 
Vorige zaterdagmiddag 2 juni organiseerde Simon Mulder in het Koninklijke Hollandse
Lloyd Koffiehuis aan de Oostelijke Handelskade van Amsterdam een dichters- en 
klassieke zang-uur met als onderwerp de "Tachtigers" – allemaal dode dichters dus,
die daar aan de orde kwamen: Willem Kloos, Jacques Perk, Herman Gorter, Lodewijk 
van Deyssel, Frederik van Eeden. Achtergronden en anekdotes, stijlvol toegelicht en
geciteerd door de hedendaagse 19e eeuwer Simon, helemaal in zijn element op zijn 
Feest der Poëzie. 
Een coïncidentie, dezelfde dag in de ochtend, was 't dat de neerlandica Mieke van der
Weij in de Tros Nieuwsshow op Radio 1 de schrijver Onno Blom – en biograaf van Jan
Wolkers – als gast ontving. Deze presenteerde een geïllustreerd boekwerk, gewijd aan
dode schrijvers en dichters, getiteld: "O, en voorgoed voorbij", dat hij samen met de 
fotograaf Werry Crone heeft uitgebracht. 
De gedachte hierachter was: "hoe gaan wij om met de graven van onze bekende, lang
gestorven schrijvers en dichters?"
De introductie van Mieke van der Weij was heel 
poëtisch: "Dat het antwoord op elk raadsel in de tijd steeds weer vergankelijkheid is"
zij citeerde hierbij wellicht uit het versgedrukte door Blom meegebrachte boek.
21 Graven heeft het duo Blom – Crone beschreven en in beeld gebracht. Bijna 
alle graven tonen versregels. De ervaring van Blom is dat vele graven er vergeten
en verwaarloosd bij liggen, andere zien er juist schitterend uit en zijn zichtbaar 
het doel van menige pelgrimage door bewonderaars, tot in deze dagen toe – met
als schitterend voorbeeld de laatste rustplaats van Louis Couperus die 't omslag
van het boek siert. 
De mensen die het zich aantrekken dat van sommige schrijvers met 't verstrijken
van de generaties de graven verwaarloosd raken hebben het Fonds "Perzik van
Onsterfelijkheid"
opgericht om restauraties uit te financieren. Van de winkelprijs
van het boek van Onno Blom is 5 euro per exemplaar als donatie voor dit fonds 
bestemd. 
Restauratie is bijvoorbeeld uitgevoerd van de graven van Jacques Perk en Albert
Verwey. Een graf waarover Blom zich nog grote zorgen maakt ligt in Londen – 
het is van "De Schoolmeester", het pseudoniem voor Gerrit v.d. Linde. Langzaam
ligt dat onder struiken in de modder van de Theemsoever weg te zakken.
---


 

 

 

 

de laatste rustplaats van Louis Couperus
die 't  omslag van het boek siert

"O en voorgoed voorbij"     

 

"Denkend aan de dood kan ik niet slapen,
 En niet slapend denk ik aan de dood,
 En het leven vliet gelijk het vlood,
 En elk zijn is tot niet-zijn geschapen (...)" 

                                         Jacobus C. Bloem (Insomnia) 

Mooie en lelijke graven heeft het duo Blom – Crone gezien en er is altijd wel iets 
over te vertellen, soms macaber: over de dichter Jacques Perk bijvoorbeeld, bekend
van zijn bloemrijke liefdessonnetten. Hij stierf al op 22 jarige leeftijd en werd in 1881
begraven op de oude Oosterbegraafplaats van Amsterdam, achter 't Tropenmuseum.
Toen deze begraafplaats geruimd moest worden in 1900, kozen zijn ouders voor 
een herbegrafenis op de Nieuwe Oosterbegraafplaats. Voorafgaand er aan wilden zij
nog een keer het oude graf bezoeken. Tot hun ontsteltenis zagen zij het graf reeds
geopend, het deksel van de kist (ongetwijfeld reeds grotendeels vergaan) verwijderd.
"De dood gaf zijn geheimnis prijs". Daar lag voor hun ogen het gebeente van hun 
zoon, de schedel goeddeels bedekt door de uitgroei van zijn baardje, het haar ervan
was niet verteerd. 
Vele dichters waren tijdens hun leven al intens bezig met de dood, als voorbeelden
komen Gerrit Achterberg, Bilderdijk, J.C.Bloem, Jan Jacob Slauerhoff en Gerard Reve
voorbij. Sommigen leken zelfs te reikhalzen naar de dood, meent Mieke van der Weij.
De titel van het boek verwijst naar de graf-dichtregel "Voorbij, voorbij, o en voorgoed
voorbij"
van J.C.Bloem, vooral bekend van "De Dapperstraat" en "De Nachtegaal" 
maar ook van "Insomnia", een gedicht dat zijn preoccupatie met de dood voelen laat.

En van Jan J Slauerhoff, gecremeerd, van wie dus slechts zijn urn met as rest in 
Driehuis Westerveld op een duintop - zijn nabestaanden konden zijn vroege dood 
niet verhoeden, wel zijn weerzin tegen de hollandse natte grond: 

"In Nederland wil ik niet sterven
 en in de natte grond bederven (...)" 

Op het graf van Albert Verwey staat te lezen: 

"Wanneer ik sterf en zij die mij beminden
 Rondom mijn baar staan en de een d'andre vraagt:
 Wat hadt ge lief in hem (...)"

Lodewijk van Deyssel (Karel Thijm) 

Het lelijkste graf vinden Onno Blom en Werry Crone dat van Gerard Reve in het 
Belgische Machelen. Een lelijke gepoleiste plaat. Er zou er een bijgeplaatst 
worden waarin zijn gedicht "Scheppend Kunstenaar" gebeiteld moest:

"Naarmate ik ouder word, wordt wat ik schrijf
 hoewel fraaier verwoord, steeds enkelvoudiger van inhoud
 liefde of geen liefde en ouder worden
 en dan de dood" 

Toen de plaat klaar was bleek er bij het overtypen van de opdracht voor de steen-
houwer een fout te zijn gemaakt. Een voorstel was de fout op de steen gewoon 
door te halen, zoals Reve placht te doen en de verbetering erboven aan te brengen.
In plaats van overschrijven, wat de "volksschrijver" ook niet deed. 
Hoe het uiteindelijk is opgelost is niet bekend. Ik zou zeggen: "Ga eens kijken",
het is een "Memento Mori" voor onszelf als lezers en misschien zelf zijnde 
schrijvers of dichters met enige pretentie. 

"Het einde komt,
alleen de woorden klinken nog wat na,
tot ook die verstillen
tot een enkel vers op een steen". 

Bedenk zelf maar of je zo'n versregel hebt die nog enige overlevingskracht in 
zich heeft. 

© John Zwart -  6 juni 2012 

 

O, en voorgoed voorbij – Uitgeverij De Arbeiderspers, mei 2012 
ISBN 9789029584098, verkoopprijs € 22,50, 
waarvan 5,00 ten goede van het fonds Perzik van Onsterfelijkheid. 

In het KHL Koffiehuis ging Simon Mulder het meest uitgebreid in op het dichterschap
van Willem Kloos en Jacques Perk, hun vriendschap, hun antipolen en uiteindelijk 
het zich van elkaar afkeren. Een proces dat na hun dood nog navoelbaar is in de door
Simon voorgedragen hekeldichten. 
De drankzucht kwam ook aan de orde, als contrast met de klassieke sfeer die hier
geschapen was met rode pluche gordijnen in de ruimte achter het café. 
De onderlinge contacten van de tachtigers werden door cognac, wijn en sigaren 
beheerst. Kloos kwam vaak aan de Nieuwezijds Voorburgwal, waar Lodewijk van 
Deyssel (alias van Karel Thijm) woonde. Diens bezetenheid in zijn kritieken vertoonde
dezelfde vasthoudendheid als die waarmee hij alles wat hij ooit opschreef bewaarde,
telefoonbriefjes en vele vele
bestellingen aan de horeca, de lokalen waar men elkaar
placht te ontmoeten.
Ach, met het twintigste eeuwse Eijlders is er dus niets nieuws onder de zon. 
Lodewijk van Deyssel veroorzaakte in 1887 een enorme opschudding met zijn eerste
uitgave van de roman "Mathilde" – toen maar in 500 exemplaren – dus waarschijnlijk 
alleen maar binnen het schrijverswereldje verspreid. Het boek beschreef in enkele
hoofdstukken de vrouwelijke seksualiteit, in een hoofdstuk masturbeert zijn hoofd-
persoon. Zoiets was ongehoord in die tijd en het boek werd dan ook door velen 
verguisd. Maar Albert Verwey schreef over Van Deyssel’s opzienbarende boek:
"Uw roman heeft twee kwaliteiten: hij is prachtig en hij is onfatsoenlijk. Vanwege 
het onfatsoen wordt hij genegeerd of beschimpt – daar tegenover wil ik hem prijzen
voor zijn schoonheid. Het boek is als iemand die aanklopt aan een deur, de deur 
van de literatuur. Sommigen doen alsof ze het kloppen niet horen. Anderen zeggen:
"Ga weg, je bent onfatsoenlijk". Nu zeg ik: "Kom binnen, je bent prachtig"."
De tijd van de tachtigers was dus allesbehalve een saaie tijd. Van Deyssel's boek
werd – weliswaar nogal gekuist wat woordkeus betreft – in 1899 herdrukt als 
"Een liefde" in 1500 exemplaren. 
Suzanne Winkler (sopraan), begeleid door Daan van de Velde op piano, zong met
haar mooie geschoolde stem de gedichten die we op een projectiescherm konden
volgen. Door de bruiloftsgangers, die al voor de deuren stonden te trappelen vol 
ongeduld, moesten we haar laatste lied ontberen. Maar het was een mooi uur, 
waarin de dode dichters uit hun graf opstonden en hun stem lieten horen. 
En wij? Wij praatten dus nog na over Jacobus Bloem en Clara Eggink, over 
Jan Slauerhoff en Heleen Lambers en Darja Collin, over Frederik van Eeden ofwel
Cornelis Paradijs in zijn idealistische streven naar de hemel op aarde. 
Ze leefden allemaal weer even, op een zaterdagochtend en namiddag in 2012.

 

 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Het Geluk van een Tafel      

 een lezersbeschouwing 
De titel alleen al zet een gedachtestroom op gang.
Wat een geluk als je een tafel hebt. Dan heb je dus een plek waar je je benen onder 
eigen tafel kunt steken, je kunt mensen aan tafel uitnodigen en samen iets ter tafel 
brengen. Ja, je kunt opeens van alles, want je hebt een onderdak, waar je die tafel 
hebt neergezet als het symbool ervan. 
Alsof de dichteres mijn gedachten tevoren heeft gelezen tref ik binnen het omslag een
stoel aan – natuurlijk je kunt een paar groentenkistjes neerzetten, waar overheen je 
een stevige plank legt, dan kun je ook aan tafel zitten, maar een stoel is toch wel fijn
en comfortabel, en voegt een wereld toe aan het gevoel van een thuis te hebben. 
Wat voor een stoel: "Zijn schoot wil ingenomen/ door warm vlees en bloed". Een bijna 
sensueel intermenselijk samenzijn komt tot stand met die stoel, wanneer we niet één
keer, maar gewoontegetrouw ons in die zetel blijven vlijen. 
Ja zo'n stoel willen we allemaal, die om ons vlees past als een handschoen. 
En de stoel "geeft geen krimp", niet zoals ons lichaam, met het verstrijken van de tijd.
"Hij blijft potig dragen", al is onze tijd tenslotte uitgezeten. Een intro van Rilke over de
vergankelijkheid – deze kennismaking met Inge Boulonois' nieuwe bundel doet me veel
verwachten. En zij stelt niet teleur. 
De samenstelling, waar eerst de dingen in de kamer: tafel, stoel,kast, de aandacht 
krijgen, om daarna het huis te gaan beschouwen, verraadt zorgvuldigheid. 
Het is eenvoudige taal, toegankelijk tot en met, waar de slotstrofe telkens een gouden 
glans over het geheel geeft – zoals ook een halfedelsteen onder een erop vallende licht-
straal plots de flonker van fijn kristallijn verwerft. Die lichtstralen werpt Inge als zij de 
weemoed wakker laat schrikken op het moment dat de kast na een klik door het dag-
licht overvallen wordt. 
Pas na het huis volgt het bed, het meest met emotie beladen meubelstuk. 
Dat vraagt eerst een voorzichtige aanloop, dan mag de erkenning komen dat de 
jeugdige passie met haar laaiend vuur wel doven moet, zoals een fortissimo 
passage in de muziek uitvloeien zal in piano naar pianissimo.
Haar beschouwelijke geest komt ook mooi uit in verzen als "Sta verstomd en 
wees volmaakt/ ontbabeld..."
en hoe zij het voorbeeld van de kat volgt 
"ga liggen in de hangmat/ van jezelf..." 
De gedichten bij de schilderijen brengen soms een blij weerzien, van de titels 
die eerder al eens op Hernehim werden gepubliceerd. "Landschap met kerk en
dorp"
van Jacob van Ruisdael, "Het Straatje" van Johannes Vermeer, waarin zij
"de rust van toen" met ons laat meeschuiven "naar nu"  en nog poëtischer: 
wanneer zij Johannes Bosschaert zo lang met zijn penseel laat strijken tot de 
houdbaarheid van zijn fruitstilleven "niet meer verstrijkt"
Stuk voor stuk mooie beschouwingen waar de dichteres in de leefwereld van de
lang gestorven schilder kruipt en zo heden en verleden met elkaar verbindt. 
Beeldende kunst raakt nooit uit de tijd in de ogen van Inge Boulonois. 
"Het Geluk van een Tafel" , een kleine bundel met 30 gedichten is heerlijke 
dichtkunst voor de mensen die zich aangetrokken voelen tot heldere toegankelijke
taal die niettemin vele onderscheidende gedachten oproept. 

John Zwart – Hernehim Cultuur – mei 2012

"Het Geluk van een Tafel" – Inge Boulonois, Heerhugowaard 2011

 

Lekker leesvoer ... 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Theater      

 
Soms hoor je opeens dingen waarbij je je oren niet meer vertrouwt.
Gisteren viel ik bijna van mijn stoel van ongeloof. Het ging over onze nationale knuffelhindoestaan Prem Rare Kisjoen, die altijd het hoogste en het laatste woord 
heeft op Radio 1. Hij heeft "maar een half uurtsje", roept hij als man in het nauw. 
Nou, dat half uurtje egotrippen in gespeelde verontwaardiging gemeenplaatsen 
uitroepen – "hardwerkende nederlander", "belastingbetaler", "zakkenvullers", 
"patjepeejers" – is voor mijn oren vaak al teveel.
En daarbij nog zijn ongeëmancipeerde paternalistische gedrag tegenover zijn 
vrouwelijke gasten. Waarom blijven jullie toch allemaal zo aardig voor die man, 
vraag ik me telkens af. Geef hem er eens van langs als een lekkere assertieve kat!
Maar nee hoor, onze Prem is met zijn ongepolijste dominante manieren om mij heel
onbegrijpelijke reden een nationale knuffelfiguur, die overal de verschrikkelijkste
ongenuanceerde dingen mag roepen, en toch steeds weer geknuffeld wordt. 
Wat zijn dat toch voor mensen die vrijwillig bij hem in zijn schoolbus willen komen, 
waar hij troont als een ouderwetse bovenmeester en ieder moet zwijgen zolang hij 
het hoogste woord voert? 
--- 

Op zo'n half uurtje onbeschoftheid waarbij je maximaal drie seconden je mond 
mag opendoen tot je bulderend in de rede wordt gevallen, daar knap je toch meteen
op af?
Nu is hij in zijn praatshowmanseer aangetast. Want hij heeft "maar een half uurtsje".
En nou heeft onze publieke omroep toch de brutaliteit gehad om in zijn "half uurtsje"
in te breken met 'n actuele nieuwsflits. De brutaliteit, dat ze dat durven! 
Inbreken bij de kampioen inbreker die nog nooit iemand in zijn eigen "half uurtsje" 
liet uitspreken. Hij heeft vast nog nooit naar zichzelf geluisterd, dacht ik. 
Nou heeft-ie acuut de handdoek in de ring gegooid, hij stopt met zijn "Premtime".
Hoera, dacht ik, het kan nu alleen nog maar beter worden. "Per 1 september", zegt 
hij er achteraan. Ja hoor es, verontwaardigd, beledigd, toon je dan principieel: 
meteen stoppen, dan heb je ballen. Je zou je tot je nieuwe baan nog nuttig bezig 
kunnen houden, bijvoorbeeld met sociale rechtshulp. Dan doe je nog iets goeds 
met je rechtenstudie van destijds. Dan krijg ik vast weer wat respect.
Zoals ik het nu zie is het allemaal theater. 

John Zwart – 2 juni 2012 

 

 

 

 

ik geef mijzelf een 10 ! 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

1012 en de creativiteit    

 

1012. Voor velen een getal, meer niet. 
Niet voor de Amsterdammer: een aanleiding tot felle emotionele discussies. 
Want 1012 is een postcodegebied, het staat voor een deel van de grachtengordel,
het stuk dat populair "de walletjes" heet. Dat gebied is problematisch in de ogen 
van de politiek. Zeg: "1012" en de politicus denkt: "probleem". 
De hoofdstad Amsterdam is een toeristenstad. Twijfelde je daar ooit aan ondanks 
al die rondvaartboten, dan heeft het nieuwe Passagiers Terminal Amsterdam, waar 
bijna dagelijks enorme drijvende hotels aanmeren, je dat wel duidelijk gemaakt. 
En anders wel het spierwitte, futuristische Eye wat daarom niet "Oog" mocht heten.
Ja wij weten wel wat "publicity" is. Wij zijn van de wereld: <Eye aan het IJ> en 
<Iamsterdam> Daar schuilt intelligente taalvirtuositeit achter – creatief ja, 
dat is het wat we zijn. 
Terug naar het probleem 1012. Dat schurkte in het verleden tegen de haven aan, al
van oudsher zaten daar de hoertjes, "blonde greet" of "zwarte riek", als ze al niet 
plat Amsterdams spraken dan verstonden ze toch zeker allemaal Nederlands – ook
de creoolse Lola's uit Suriname. 
Niks mis mee, in een grote havenstad moeten hoertjes zijn, want "in elke stad weer
een andere schat" dat is een sprookje kan ik u verzekeren. Maar de mensen en de
tijden zijn veranderd. De wereld is een dorp en de mensen in dat dorp krioelen van 
hot naar her. De hoertjes van weleer rusten in vrede en de meisjes achter de ramen
kunnen zich alleen verstaanbaar maken in de tongbrekende Slavische talen of, als
je heel veel geluk hebt in het Latijnsamerikaanse Spaans. Hoe ze daar gekomen 
zijn is moeilijk te achterhalen en of ze er uit vrije wil gingen zitten evenmin. 
De panden waarin ze werken zijn voor het overgrote deel in handen van lieden zonder
duidelijke beroepsgroep, maar heel creatief op allerlei terrein – binnen de marges 
van de wet of vooral daarbuiten. Om het samen te vatten: met "1012" heb je het 
synoniem te pakken van misbruik, vrouwenhandel, witwassen en internationale
criminaliteit. Ex burgemeester Job Cohen en wethouder Lodewijk Asscher vonden 
dat dit maar eens moest veranderen, 1012 moest weer een nette buurt worden waar
criminelen worden uitgebannen. 

Begin er maar eens aan, iets wat in decennia is ontstaan, verander je niet een-
twee-drie met een maatregel. 
Men zocht de (lange) weg in onteigeningen en andere bestemmingen geven aan
panden die waren ingericht met peeskamertjes. Ga er maar aan staan: criminele 
eigenaren laten zich niet zomaar onteigenen. De stad moet diep in de buidel tasten
om de panden voor extreem hoge prijzen te verwerven en commercieel niet meer
kostendekkend te verhuren. Wat doe je er dan mee? Goeie vraag, zet er eerst 
antikraak huurders in want anders is het middel erger dan de kwaal geweest. 
Want het doel was toch 1012 niet te laten verloederen. 
De gemeente kon het alleen voorlopig oplossen door er beginnende couturiers zich
in te laten vestigen: jongens die enthousiast zijn over hun eigen creativiteit en die
daarom passen in het beeld van de gemeente "creatieve bedrijvigheid bevorderen, 
die een positieve invloed heeft op het toerisme". Die jongens zitten er nu, tegen 
een huur die een kleine fractie is van de investering die de stad "in het pand heeft
gestopt". Tijdelijker dan deze oplossing kan niet. 
"Project 1012 is mislukt" roepen vele politici zonder verantwoordelijkheid te nemen,
immers: succes heeft vele vaders, mislukking is wees,om VVD raadslid Huub 
Verweij te citeren. 
Misschien moeten we ophouden het woord "creatief" zo gemakkelijk te gebruiken.
We kunnen er niet omheen: vraag de doorsnee toerist waarom hij/zij het leuk vindt
om Amsterdam te bezoeken en je hoort het rijtje: Wallen, Wiet en Rembrandt/Van 
Gogh, in die volgorde. Het streven is sinds enkele jaren om de volgorde andersom
te laten zijn. Nu kun je dat wel willen, maar het is realistischer om creatief met de
werkelijkheid om te gaan. Prostitutie is evenmin uit te bannen als een baby te 
verbieden z'n luier vol te plassen. Laat een deel gewoon bestaan, voorzover het 
vrijwillig werkende meiden zijn, die niet uitgebuit of afgeperst worden. Dat moet te
handhaven zijn en aanvaard een ruimhartig vestigingsbeleid voor al het overige 
vastgoed, de enige beperkingen: geen prostitutie, geen vreetschuren. 
Maak met veelkleurige disciplines een Amsterdams soort Montmartre. 

  PTA - waar dagelijks enorme drijvende hotels aanmeren .....

  1012 - Peter Eijking liep er nog even voor u rond 


... uit de Oude Kerk van een expositie, een concert, of het graf 
van Rembrandt's Saskia storen we ons niet aan de meisjes-van-plezier ...

En laten we erkennen dat het "hoertjes kijken" blijkbaar ook in een zekere 
toeristische behoefte voorziet, de massa van de wandelaars over de wallen stapt
nooit binnen bij de meisjes. 
Zet bij een pand dat nog wacht op een definitieve bestemming maar wat ambitieuze
fotomodellen achter de ramen, met de duidelijke reclame "Deze meisjes zijn NIET
te koop", wie weet krijgen ze aandacht van een goede fotograaf die ze vraagt voor
een fotoshoot, want ze willen allemaal heel graag Doutzen Kroes worden. Laat de
mensen 1012 zo ervaren dat je vrouwelijk schoon ook kunt genieten zonder geile
gedachten. Kortom, ga echt creatief om met het gebied, laat er veel gebeuren en 
bepaal je tot de randvoorwaarden: houd het netjes doordat de reinigingsdienst het
zo schoon laat zijn dat je van de straat kunt eten, en treed op tegen alles wat dat
bedreigt: de dronkenlorren en de gevelplassers. 
Laat maar wat van die echte meisjes-van-plezier zitten: "de rode draad" verzekert 
ons dat er een behoorlijk aantal zijn die het wèl prettig werk vinden. Als ik met 
vrienden uit de Oude Kerk kom, van een expositie, een concert, of omdat een 
bezoeker van ver het graf van Rembrandt's Saskia wilde zien. storen we ons niet
aan de meisjes die wenken en ons vriendelijk toelachen. 
We lachen even vriendelijk terug en zwaaien als teken dat we niet naar binnen 
zullen komen. Alleen al die winkeltjes met hun uitstalling van dildo's voor de ramen,
die maken me echt treurig. 

John Zwart - Hernehim 29 mei 2012. 

© Foto: eigen foto Hernehim Cultuur  - Oude Kerksplein, 1012 Amsterdam

 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Hardleers   

 

Als je een beetje bij de tijd wilt zijn sta je in het smoelenboek. 
En als je je niet wilt schamen ben je een poos heel erg druk geweest om minstens 
een paar honderd 'volgers' te vergaren. Als het in de drie cijfers gaat lopen dan heb je
het pas echt gemaakt. 
800 Miljoen "smoelen" verzamelden zich inmiddels op facebook. Wat doen ze daar?
Ach, je gooit je vakantiefoto's erop en vertelt de hele wereld welke boeken je mooi 
vindt en welke films. De meeste komen niet veel verder. Maar het kan, allemaal gratis,
geen zorgen. 
Natuurlijk kan dat niet, al die gratis diensten, dat wist ik allang. Het gaat net zo als 
destijds met abonnementen voor een mobieltje: een gratis toestel en het eerste jaar 
50% korting op de abonnementskosten bij een 2 jarig abonnement. Zorgvuldig in de 
nevelen gehouden wat er in dat tweede jaar gebeurt, maar dat liet zich raden. 
Kosten van stuntkortingen en gratis diensten worden door adverteerders betaald.
"Marktwerving" heet dat. 
Zo zouden we ook altijd wereldwijd gratis kunnen emailen louter dankzij ons internet
abonnement. Het ging eventjes leuk, maar al spoedig liepen onze in-boxen vol door 
de massa spammers die zich op ons wierpen. De branche kwam ons tegemoet: 
verkocht ons met alle plezier software om "spam" te weren. Er glipt nog veel "spam"
tussendoor of anders is het filter zo fijnmazig dat je telkens moet controleren of de
"gewenste" mail niet in je "spambox" is beland. Je bent er maar druk mee,
om "spamvrij" te blijven. 
De afgelopen jaren schoot Google als een raket omhoog, nog maar een kleine 
minderheid maakt nog gebruik van oude ooit populaire zoekmachines zoals Ilse of
Altavista. Google werd de standaard en gedraagt zich prompt als een monopolist. 

Via gmail van Google en de "big brother politiek" in Amerika die verordonneert dat 
al ons emailverkeer over jaren wordt gearchiveerd, beschikt men over een schat aan
gegevens van ons internetgedrag.
Google is lang genoeg lief voor ons geweest, nu is de tijd aangebroken voor de 
"harvest". Google gaat ons in de eerste plaats advertenties in onze "smoelen" gooien,
in plaats van zoekresultaten. Als je iets wilt weten over de "Acropolis" bijvoorbeeld 
zijn de top tien "links" tien Griekse restaurants van die naam binnen jouw regio. 
Willen we dat? Nee natuurlijk willen we dat niet. Als we een restaurant zoeken weten
we meestal wel waar de keuken goed is in onze eigen regio, daar hebben we die 
Amerikaanse goochelaar niet voor nodig. 
Toch schijnt Google een goede "harvest" te hebben. Voor zolang het duurt. 
Tot ze hun hand overspelen, dat we het zat zijn, al die popup zooi die ons het zicht
op wat we willen zien beneemt.
Ik dacht dat we na Nina Brink en Maurice de Hond (Newconomy) wel voldoende leer-
geld hadden betaald. Maar de jongens van het smoelenboek weten hoe hardleers 
we zijn. Het smoelenboek is een goudmijn. Voor de verkopende eigenaren ja, maar 
voor de beleggers? Ik voorspel dat het smoelenboek gaat kapseizen onder de over-
belasting met ongewenste reclame. Ze zijn nu slim zakelijk bezig: Nina Brinkman 
in het kwadraat. "Winstneming" heet dat. 
38 Euro voor een aandeeltje, dat brengt miljarden op. In slechts enkele zakken, 
uit de zakken der hardleerse medemens. Winstneming versus bij de neus nemen.
Of het nu tulpenbollen zijn of aandeeltjes Facebook, onze begeerte blijft hardleers.

John Zwart – 21 mei 2012 

 

... onze begeerte blijft hardleers ... 

Reageer    

© Copyright: Hernehim Beheer 2012  - Overname uitsluitend na toestemming 

Tegenstellingen en confrontaties [3]  

Slot  essay over Norma Jeane, naar aanleiding van haar 50ste sterfjaar 
De Verenigde Staten van Amerika zijn een harde wereld. Er is geen plaats voor 'losers',
een merkwaardig contrast met de zoete films en musicals die er de twintigste eeuw 
bij wagonladingen zijn geproduceerd, de tedere liefdesliedjes die er 't meeste succes 
hadden. Het zuiden -"southern comfort"- waar schietgrage rauwe cowboys een gitaar
pakken om een sentimenteel liedje te zingen. Of de oostkust waar iedereen elkaar 
toeroept: "Have a nice day!" waar "I want your money, all of it" nauw verhuld achter
schuilgaat. Tegenstellingen die mij altijd weer verbaasden. 
Dat contrast is het hevigst in de showwereld, die vreet mensen op, met huid en haar.
Mensen zijn van waarde voor wat ze kunnen opbrengen, niet voor wat ze zijn, het 
vraagt een heel sterke persoonlijkheid wil je dat overleven. Het is niet voor niets dat
er zoveel jong sterven: uitgeput te vroeg opgebrand, of door hun reactie roekeloos te
leven, door drugs en drankverslaving, of door zelf uit het leven te stappen. 
Wie een tip van de ziel van Marilyn Monroe te zien kreeg – in lange interview sessies
één op één, door sommige van haar uitspraken die tot nadenken stemmen, of ook
door bijvoorbeeld goed op haar spel in de laatst voltooide film "The Misfits" te letten,
zou haar vanuit zijn hart een gelukkiger en langer leven toegewenst hebben. 
Maar als ze niet de wereldwijd bekende filmster was geworden zou haar kaarsje wel-
licht nog veel eerder zijn gedoofd, en was ze als onbekend meisje meteen vergeten.
Misschien is het wel zoals Clare Boothe Luce twee jaar na de tragische dood schreef
in Life Magazine (1964): dat haar einde voorbestemd was, genetisch zowel als door 
het milieu waarin ze ter wereld kwam en wat zij doormaakte in haar jeugd. Zelfs de 
meest oprechte betrokkenheid zou haar einde op de duur niet hebben kunnen 
voorkomen.
Zelfs John Huston (producer 20th Century Fox), vaak genoeg bijna tot radeloosheid 
gebracht door haar onvoorspelbaarheid – niet verschijnen of halfdronken op de set –
sprak zich na haar dood uit: "Marilyn was doomed. While working on the film I had 
evidence right before me, every day. She was incapable of rescueing herself or of 
being rescued by anyone else".

Ik denk dat de singer-songwriter Elton John nog het dichtst bij haar is gekomen
met zijn lied Norma Jeane dat hij postuum componeerde en schreef: 

"And it seemed to me you lived your life
Like a candle in the wind
Never knowing who to cling to
When the rain set in
And I would have liked to have known you
But I was just a kid
Your candle burned out long before
Your legend ever did" 

In mijn vrije vertaling: 

"En het leek me 
Alsof jouw leven flakkerde 
Als een kaarsvlam in de wind 
Hoe je niemand wist te vinden 
Om aan vast te klampen 
Wanneer de regen plots begint 

Ik had je graag willen ontmoeten 
Maar was voor jou toch veel te jong 
Jouw vlam doofde veel te snel 
terwijl de mythe pas begon" 

 

Norma Jeane - nog met Jean Harlow krullen - als 19-jarige 
Mrs. Norma J Dougherty - aan het werk in de fabriek (1945). 
Zij bespuit daar vliegtuigonderdelen met brandwerende verf. 
De fabriek wordt bezocht door een Army Promotion fotograaf,
hij spot haar om te poseren voor  "women at work for the war".
Deze fotograaf  brengt haar ertoe  samen een portfolio te maken
waarmee zij zich inschrijft bij een modeling agency. Haar eerste 
stap naar de showbusiness...  

Als je het leven van Norma Jeane beziet tot haar volwassenheid – het is bijna louter
negatief, de leeftocht die ze meekreeg.   Genetisch belast via haar moeder met 
geestelijke instabiliteit en gevoelig voor verslaving, in de lijn van afstamming een 
serie lijders aan manisch depressiviteit. Van de kant van haar vader is niets bekend,
moeder Gladys Pearl Monroe (1902) heeft daar nooit duidelijkheid over verschaft. 
Vanaf heel jong al had Gladys een serie kortstondige huwelijken en affaires tussen-
door. Ze leed aan geestelijke inzinkingen en was alcohol verslaafd, maar kreeg 
niettemin twee kinderen die zij niet in staat was zelf op te voeden. 
Gladys Monroe was Gladys Baker geworden en ze bleef Gladys Baker, ook na in 
1924 met Edward Mortenson getrouwd te zijn, door in 1925 zonder te scheiden al-
weer uit elkaar te gaan. Intussen had ze een affaire met Charles Gifford en raakte 
zwanger van hem. Dit is de lezing van Norma Jeane, de meisjesbaby die hieruit op
1 juni 1926 wordt geboren in een ziekenhuis te Los Angeles . De moeder weigert 
echter Gifford's vaderschap te bevestigen en voor de wet is het dus een kind uit het
huwelijk met Edward Mortenson. Officieel heet de baby: Norma Jeane Mortenson.
Ook dit derde kind van Gladys moet elders worden ondergebracht, tot haar zevende
jaar is Norma Jeane onder de hoede van Ida Bolender. Dan verschijnt plotseling 
Gladys met de militaire plunjezak van een nieuwe vriend, daarin wil ze háár kind 
ontvoeren. De poging mislukt en loopt uit op een enorme slaande ruzie en een 
hysterisch huilend kind. Gladys blaast de aftocht maar werkt aan haar kansen om
alsnog haar ouderlijke rechten te herstellen. Zij koopt een woning in Norwalk en eist
opnieuw haar dan achtjarige Norma Jeane op – en met meer succes. Van korte duur,
want enkele maanden later krijgt Gladys een mentale inzinking, klimt op het dak en 
wordt schreeuwend en vechtend meegenomen. 
Gedwongen opname in de psychiatrische afdeling van het Metropolitan State 
Hospital volgt. Norma Jeane moet wéér onder dak gebracht, Grace McKee, een 
vriendin van Gladys ontfermt zich over haar. 
Grace is een filmfanaat en bezoekt veelvuldig de bioscoop samen met de achtjarige
Norma Jeane. Jean Harlow (1911-1937, hoe jong sterven die sterren) is Grace's grote
idool en ze maakt het kind op als een kindversie van Harlow. Het haar van Norma 
Jeane niet meer in twee vlechtjes, maar loshangend in lange krullen gezet: 
"Norma Jeane, one day you will be a movie star". Dan raakt McKee in een relatie met
Doc Goddard, de twee willen samenwonen en trouwen, dus moet Norma Jeane weer 
weg... er volgt een reeks van kindertehuizen. Diverse echtparen bieden zich aan voor
adoptie maar moeder Gladys weigert telkens de papieren te tekenen. 
Alleen van dit alles op te schrijven word ik al treurig, wat moet dan de uitwerking zijn
geweest op dit meisje. Telkens weer ongewenst en doorgeschoven, het enige wat ze
voor zichzelf heeft zijn haar beide voornamen en een engelachtig gezichtje. Dan laat
zich haar enige positieve genetische erfenis gelden: een snelle ontwikkeling naar de
puberteit en vroeg ontluiken van vrouwelijke vormen. Op een amateurfilmpje uit 1937
van de kindergroep, spelend aan het Californische strand, is te zien hoe ze verschilt 
van de andere kinderen van haar leeftijd. Ze is elf jaar en past er niet meer bij – 
Grace McKee biedt aan haar weer op te nemen, waar ze samen kan opgroeien met 
een dochter van haar man Doc Goddard, die het kind heeft uit een vorig huwelijk. 
Lijkt mooi, maar het pakt uit als een ramp voor Norma Jeane: in haar leven de eerste
keer (en het zal niet de laatste zijn) dat ze slachtoffer wordt van seksueel misbruik.
Doc Goddard kan zijn handen niet thuishouden en Norma Jeane wordt snel over-
geplaatst naar "aunt Anna", een oudtante.

Norma Jeane begin jaren vijftig, 
inmiddels gescheiden van James Dougherty, 
in het proces van de geleidelijke transformatie tot het 'blondje'
Marilyn Monroe 
"The only time as a little girl that I have felt myself safe and loved" is een uitspraak 
van de latere Marilyn Monroe. Maar tante Anna wordt ernstig ziek in 1942 en de 
intussen zestienjarige Norma Jeane is nog steeds minderjarig en onder 'bescherming
van de staat', zij moet – o bittere ironie – terug naar McKee en Goddard. 
De high school teenager voelt zich weer verschoppeling maar heeft intussen allang
gemerkt welk effect haar verschijning heeft op de jongens. Misschien onbewust ook
uit zelfbescherming (tegen Goddard) wordt ze vriendjes met de buurjongen James 
Dougherty. Het is intussen volop oorlog. 
Nog hetzelfde jaar krijgt Goddard een mooie governmentbaan aangeboden in de 
staat Virginia, hij gaat verhuizen met zijn vrouw Grace. Opnieuw biedt een echtpaar
aan om de zestienjarige Norma Jeane te adopteren, wéér weigert moeder Gladys. 
Grace McKee krijgt een plannetje, zij overlegt met de moeder van James Dougherty:
vriendje James zal naar zee gaan, als Norma Jeane en James nu samen trouwen 
dan is het meisje in één keer voor de wet volwassen en kan de familie Dougherty 
zolang Norma Jeane in huis nemen. 
Ze zal later verklaren dat het haar meer overkwam, dan dat ze het zelf besloot, 
zoals er zoveel dingen haar in het leven overkwamen. Maar in 1942 trouwde Norma 
Jeane met James Dougherty. Haar eerste huwelijk – een tienerhuwelijk onder een 
kwaad gesternte – er zouden nog twee volgen. 

 

 

Deze zomer is het vijftig jaar geleden dat het wereldwijd idool zich het leven benam,
of ertoe gebracht werd het zichzelf te benemen, dat zal wel altijd een onderwerp 
van discussie blijven. Zoals tijdens haar leven velen haar hebben gebruikt, in de
eerste plaats om er zelf beter van te worden, gaat dit ook na haar dood nog door.
Nu wij haar vijftigste sterfjaar "vieren" zelfs in verhevigde mate. 

Er wordt een film uitgebracht met materiaal van de laatste nooit afgemaakte film
"Something's got to give" en andere nog niet eerder vertoonde opnamen. 
De toen jonge - nu oude - journalist Richard Meryman van Life Magazine publiceert
zijn laatste interview met Norma Jeane/Marilyn Monroe in boekvorm, "About fame",
en hij zette een compositie van 8 uur gesprekken, opgenomen vlak voor haar dood,
op het internet. En de jeugdige – maar nu oude – fotograaf Lawrence Schiller, die
in 1962 als beginnertje door Norma Jeane/Marilyn Monroe zó vertrouwd werd dat hij
een grote sessie naaktfoto's met haar mocht maken - op strikte voorwaarde dat 
ze onder embargo bleven tot het moment van publicatie door haar aan te geven -
komt er nú mee tevoorschijn: een peperduur 'collectors' boek bij Taschen, 
"Marilyn and Me" revealing photographs, waarschijnlijk ooit bedoeld voor promotie
van "Something's got to give" waarvan de productie halverwege werd gestopt 

Lijkenpikkers? We doen er allemaal aan mee, bewust of ongewild, 
zelfs Elton John. En ik ook, maar wel met respect. "nobody is perfect". 
(Een quote uit 'some like it hot') 

John Zwart – 16 mei 2012 

Scene uit "The Misfits" opgenomen en uitgebracht in 1961
Clark Gable als de verlopen en drankzuchtige cowboy naast
Marilyn Monroe als de dromerige stuurloze divorcee in Reno.
Clark Gable stierf in hetzelfde jaar, Marilyn Monroe 1 jaar later.

Quotes uit de mond van Marilyn Monroe of misschien wel die van Norma Jeane: 

I believe that everything happens for a reason.
People change, so that I can learn to let go. 

Ik denk dat er een bedoeling is met alles wat gebeurt.
Mensen veranderen, zodat ik kan leren loslaten. 

No one ever told me I was pretty when I was a little girl. 
All little girls should be told they're pretty, even if they aren't. 

Niemand zei me ooit dat ik mooi was als klein meisje. 
Alle kleine meisjes moet gezegd worden dat ze mooi zijn, zelfs als dat niet zo is. 

Husbands are chiefly good as lovers when they are betraying their wives. 

Echtgenoten zijn vooral goede minnaars wanneer ze hun echtgenotes bedriegen. 

The howling mobs make me feel sixty feet tall and naked, 
I hate the haunting press mobs, but I love my fans. 

De joelende menigte doet me mijzelf reuzegroot en naakt voelen, 
ik haat de jagende pressmeute, maar ik hou van mijn fans. 

Fans: Public orgies excite me but fail to make me really happy. 

Fans: Uitzinnigheid van 't publiek windt me op maar geeft me geen geluksgevoel. 

Hollywood is a place where they pay you a thousand dollars for a kiss 
and fifty cents for your soul. 

Hollywood is een plek waar ze je duizend dollar betalen voor een kus 
en vijftig cent voor je ziel. 

A career is wonderful, but you can't curl up with it on a cold night. 

Een carrière is prachtig, maar je kan er niet lekker tegenaan kruipen in de koude nacht.

A sex symbol becomes a thing. I hate it being a thing. 

Een sekssymbool wordt een ding. Ik haat het een ding te zijn. 

Fame may go by and – so long I've had you 

Roem mag voorbij gaan en – vaarwel dat ik je had 

It's all make belief, isn't it? 

Het is alles illusie, is het niet? 

Marilyn Monroe (Norma Jeane Mortenson) (1926-1962)

 

 

Terror at the mustang hunt 
"The Misfits" 

Scenes opgenomen in de Nevada woestijn bij 40-50 graden C. 

 

De oude films zijn nog te zien op het internet  

<