Hernehim Cultuurpagina's
Persoonlijke Pagina Jan Kleefstra

Ik ben het wankel evenwicht 
van wat zich voortzet 
stilte te bewaren 
in het terrarium 
van de voorbije dood 

ik heb nauwelijks stemmen 
tot bedaren gebracht 

en in het verbond van tijd 

schakeringen van licht en geheugen 

heb ik deels verzwegen 
de vervuilde slaap van 
mijn schamele hoop  

Dichter - 

die zichzelf hier niet fysiek toont 
maar ons beelden schetst 

Stemmen. Om mij stemmen, die mij grijpen en mij over de klank­volle wereld dwalen op weg naar een woordenlege ruimteloos­heid. En dit dwalen voelt eindeloos. Als de klank van haar stem de vorm van mijn wereld is. Als de verte die er ligt. En die daartussen dwaalt? Dat ben ik! 

En luister naar wat ik hoor. En alles wat ik hoor sla ik dood in mijn schrift en ligt daar maar eindeloos onbereikbaar als de verte. Klankloos dat eens vol van klanken was. 

Schrijven mag enkel de uitdrukking van een kinderlijke fascinatie zijn. De rede het instrument om woorden te vinden. Vormloos moet het zijn. Zonder structuur, zonder modellen, nooit een compositie. Ik stel enkel vragen en luister, ik kijk, ruik en ik voel en verbind de woorden die bijeen komen op welke wijze dan ook, uitdrukking te geven aan mijn beleving. Geen bedenksel, geen vooropgezet idee, nooit een ambacht, geen techniek. Het fragment mag nooit gesitueerd zijn. Schrijven moet in een abstracte expressie uitdrukking geven aan wat de zintuigen waarnemen. En de reflectie daarvan valt in fragmenten die deel uitmaken van een groter geheel dat nooit tot een einde komt. 

Het experiment is geweest, maar slaat nog om zich heen. De uitdaging ligt in de verstilling. En als straks ergens ooit het experiment is uitgeraasd en zijn navolging zich dood heeft gelachen, dan zal er langzaam het begrip ontstaan dat met lawaai maar weinig is gezegd. 

Tijdschriften

Publicaties literaire tijdschriften LAVA 1999, OPSPRAAK 2003, HJIR 2006, HJIR 7 2007, HJIR 7 2008, De Gekooide Roos 2007, Farsk #100 2007, ZITIG online magazine 11 juni 2008 (Dld), Boekwinkeltjes.nl online magazine juli 2008, Opspraak nov 2008, De Moanne maart 2009. 

Bloemlezingen 

Gedichten opgenomen in bloemlezingen: 'Dichters in de Prinsentuin 2006', 'Kastanjegedichten' (Passage 2006) en 'Schoonheid' van Hernehim Cultuur 6/2007 (gelegenheidsbundel), zijn gedichten "de hemel sluit zich" en "Tussen wolken de reis die we maken" werden gepubliceerd in het novembernummer 2007 van het blad "Nynade". Mengelwerk Drentse open 2007, Openbare Bibliotheek Amsterdam 2007, 7e Regenboog, Breedevallei DIchters 2008 (Zuid-Afrika), Haarlemse Dichtliujk 2008, Inkijk, Interieurs in de Hollanderwijk Leeuwarden 2009. 

Film 

Een 10 minuten durende seascape met de muziek en gedichten van de cd Piiptsjilling, gemaakt door Johan van Aken en getoond op 8 november 2008 op het Noordelijk Filmfestival in Leeuwarden.

Exposities

Exposities met schilderes Janny Vellinga in Oudebildtzijl, Harlingen en Leeuwarden 2000/2001. 
Met Waddenkunstkring in 2002 tot nu in Meppel, Groningen (2x), Roden, Hogebeintum en Leeuwarden .
Met Ellen Floris in het Natuurmuseum Leeuwarden mei tot oktober 2009. 
Met Waddenkunstkring in St. Annaparochie 2009, Delfzijl 2009 en Joure 2009. 
Zie ook www.waddenkunstkring.nl 

Jan en Romke Kleefstra hebben samen met Machinefabriek en Soccer Committee de cd “Piiptsjilling”  opgenomen. De cd bevat minimale klanktapijten met spaarzame gitaar, stem en een zevental Friestalige gedichten en wordt uitgegeven bij het gespecialiseerde Onomatopee in Eindhoven. De cd gaat vergezeld van een boekwerkje met daarin opgenomen de gedichten met Nederlandse en Engelse vertalingen. De cd is vanaf heden bij Onomatopee verkrijgbaar of bij Jan Kleefstra. Maar ook via de betere muziekzaken of Boomkat is de cd verkrijgbaar a € 15,oo.
Met Anne Chris Bakker hebben Jan en Romke de cd “Wink” opgenomen. Opnieuw een soundscape met gitaar en laptop en zes Friese gedichten, die in een begeleidend boekwerkje vergezeld gaan van Nederlandse en Engelse vertalingen. De cd is in maart 2009 uitgegeven door het Engelse Apollolaan recordings. De hoesjes zijn handgemaakt, waardoor de cd wereldwijd is verschenen in een oplage van 100 stuks. De cd kost € 8,oo euro en is te bestellen bij Jan Kleefstra of bij Apollolaan recordings.  

Links project Tsjinlud: www.tsjinlud.nl www.waddenkunstkring.nl 

Het boekje is te koop rechtstreeks van de auteur en kost € 9,95. Per email jk.kobbeland@chello.nl. Of per post door te bestellen op het adres Grytmanswei 4, 8491 BN Akkrum. Bovendien ligt het te koop in boekhandel De Tille te Leeuwarden en Athena's Boekhandel te Groningen.  

De deelnemers aan Tsjinlud zijn naast Jan Kleefstra, Anne Chris Bakker (muzikant), Elmar Kuiper (dichter) en Remco Kuiper (muzikant/dichter). 
Links naar het project Tsjinlud: www.tsjinlud.nl www.waddenkunstkring.nl 

Poëzie uit 'Fragmenten' (de Nederlandse uitgave van 2006) 

en het licht en duister 

de afwisseling die noopt 
tot een ritme waarin 
we langzaam vervormen 
tot het klassieke beeld 
van de dwalende verstoteling 
die meent dat de wereld om hem lacht 

maar in handen van de tijd 
het bewijs van de gedachte is 
dat niets zo dwaalt 
als het woord in handen 
van de verslagen dichter 

Het is de storm die je onhoorbaar maakt 

straks als ze stilvalt 
zul je duizend dagen spreken 
uit de bron van je opgekropt verlangen 

als wat aanspoelt 
dat van ver op golven dreef 
in het verkleumend duister 
toegedekt in een vroege slaap 

zo wonderlijk 
dat we niet vervagen 

storm is geen winter 
geen maanzieke dag 
maar 

de tegengroei van verwachting 
de beklemmende mengvorm van een 
taalloos warme winterlucht 

zelfs geen hand 
die haar weerhoudt 
in je hoofd redeloos 
rond te dwalen 

Langzaam kruipt mijn zicht 
terug in mijn denken 

niet al te ver liep ze van me weg 
ik kan immers in de palm van 
mijn hand een einder scheppen 
in het afgebladderd huis van vertelsels 
de ziel van het land te rusten leggen 

als bladeren verwaaid 
voedsel voor mijn laatste dagen 

het mag dan in mijn hand sterven 
ik ben het zelf geweest en 
heb de tijd verdragen als 
een korst om het pulseren 
van de gedachte 

dat het ver rumoer al diep 
in mij als milde storm over 
winterwater uitgelezen lag 

Samen met de schilder Minne Onnes maakte Jan Kleefstra een boekje waarin een nauwe relatie is verbeeld met hun fascinatie voor de ruimte van open water in het algemeen. En in het bijzonder het bestaan van de Waddenzee wordt uitgedrukt door het plaatsen van woordfragmenten naast reproducties van schilderijen van Minne Onnes. 

Het boekje kreeg de titel: “De stem van de stilte”. 

het zinloos landschap verandert 
toch niet onder de beelden die ik vorm 
met de vingers van mijn hand 

schuw als de stilte 
vlucht zij over de blonde 
aderen van de zee 

drijft ze op de dag 
louter van geluk 

het wachten is vergeefs 
de dood vergeefs het eind 
van ons leven 

De uitgave "De Stem van de Stilte" bestaat uit 52 geïllustreerde pagina's en is verschenen in februari 2004. Het is te bestellen - rechtstreeks bij de auteur -  voor € 15,oo. 

Ik weet soms recht omhoog te vliegen 
tegen de zon 
de vergankelijkheid in 

leunend op de sacrale hoop 
het water tot symbool te verheffen 
van al het vluchtend leven 

het kruipen van de zon over mijn hoofd 
de kreken evenwijdig het groter water 

en dan met dichtgeslagen vleugels 
tegen de dromen 
de onsterfelijkheid in 

hangend aan de inferieure vrees 
in een oogwenk mijn kamer te zien 
verdwijnen met al dat mij bewijst 

ik had geen betere dag kunnen kiezen 
geen andere dag durven wensen 

*** 

De oever 

Tot niet verder drijft het water 

traag als een uitgedichte warmte 
een lange stem, die wegvalt 
als de lucht klankloos ijl 
als sneeuw dwarrelt op het 
uitgebloeide hoofd van de zomer 
oh die oever, zo uitgemergeld 
zo een droomloos kleed 
dat we uit moesten spreiden 
om de vruchten van de herfst te vangen 

zo een prachtig zelfbeeld 
dat zich neerbuigt als het 
devote hoofd van het verlangen 

en niet verder dan de stem reikt 
uit te vliegen om in haar 
onbewogen neer te strijken 

*** 

De haast waarmee het zomer wordt 
dan weer winter 

het is de primitieve taal 
van het wijkend water 
dat ons op de hielen zit 
nerveus zoekend naar 
een plaats om stil te vallen 

ik reik een hand naar mijn herinnering 
maar streel zo weinig 
dat ik niet ontkom 
het koude bed van de nacht 

waarop ik draai en draai 
als de seizoenen om 
het verloop van tijd 
dat als haar sluik 
langs de ranke slapen 
van de stranden 
zo de zee in wiert 

© Jan Kleefstra 

Lezers kunnen rechtstreeks contact opnemen met de auteur via zijn email adres

Hernehim Cultuurpagina's