Hernehim
Natuurpagina's
Stinzenplanten in Friesland
|
Hernehim
Natuurpagina's |
Alles van waarde is
weerloos
Lucebert. |
Informatie
Doelstellingen en antwoorden op veel gestelde vragen Ganzen
Libellen Mussen
Sijsjes
|
| Stinzenplanten - lentetekens hartje winter |
|
De eerste stinzenplanten – 24/25 januari 2004 De januarimaand bracht de eerste 3 – 4
weken nauwelijks vorst en zelfs enkele, weliswaar natte, maar ook heel
zachte dagen. Om niet verrast te worden door het vervroegen van het
lenteseizoen, dat aan alle vroege bolgewassen en in 't bijzonder de 'stinzenplanten'
niet voorbij gaat, leek het ons een goed idee eens een kijkje te gaan
nemen op een groeiplaats. Het park, inmiddels zonder bebouwing, kwam testamentair in handen van de kerkenraad met de bepaling dat het een wandelpark zou worden voor de bevolking van het dorp Raerd, maar het oude geboomte is door gebrek aan onderhoud sterk achteruit gegaan. Oude verwaarloosde bomen liet men staan en een plan voor nieuwe aanplant ontbrak. Vóór de tweede wereldoorlog .besloot de kerkenraad het 'Raerder bosk', zoals het inmiddels plaatselijk bekend stond, in beheer te geven aan de vereniging voor het Friese landschap 'It Fryske Gea'. |
| blijvende herinnering aan oude cultuur | |
|
|
Het poortje is zorgzaam gerestaureerd, de pilaren van het hek en de brug zijn opnieuw in de oude stijl opgemetseld. Nu is het park zelf weer aan een grondige onderhoudsbeurt toe. Vrije wandeling rondom langs de singelgracht. Het binnenterrein achter de poort wordt buiten het broedseizoen van de roeken voor publiek opengesteld in het weekeinde. Illustratie: © It Fryske Gea Jongema State, weerzien met de plek |
| Het oude parkje is een interessant klein natuurgebied dat iets hoger ligt dan het omringende land en waarin een groot aantal essen, eiken, linden en een grote plataan groeien - de meeste daarvan meer dan een eeuw oud. Sinds vele jaren bieden de toppen van die hoge bomen huisvesting aan misschien wel honderd roeken en tientallen blauwe reigers. Onder de bomen zijn winterakoniet (eranthis hyemalis), sneeuwklokje (galanthus nivalis), vingerhelmbloem (corydalis solida), bostulp (tulipa sylvestris), aronskelk (arum maculatum) en keizerskroon (fritillaria imperialis) verwilderd en hebben zich vermeerderd over grote oppervlakten. |
| planten van het stinzenmilieu (de Hollandse, Latijnse en Friese namen) |
| Anemoon,
gele Aronskelk, gevlekte 1) Bosanemoon Bostulp Crocus Daslook Haarlems klokkenspel Holwortel Keizerskroon Lenteklokje Sneeuwklokje Vingerhelmbloem 3) Wilde hyacinth Winterakoniet |
Anemone
ranunculoides Arum maculatum Anemone nemorosa Tulipa sylvestris Crocus tommasinianus Allium ursinum Saxifraga granulata Corydalis bulbosa Fritillaria imperialis Leucojum vernum Galanthus nivalis Corydalis solida Scilla nonscripta Eranthis hyemalis |
Giele anemoan Aronstsjelk Boskanemoan Wylde tulp Boerekrookje Bledlok Haarlimmer klokkespul Holwoartel Keizerskroan Maarteblomke Liderke 2) Helmblom Wylde hyasint Ayttablomke |
| 1)
Op vele plaatsen groeit de Italiaanse 2) Per streek zijn er vele namen, o.a. wite wyfkes 3) Wordt ook wel aangeduid als voorjaarshelmbloem (onoff. benaming) |
|
Later in het seizoen,
terwijl de bomen langzamerhand in blad komen, bloeien de bosanemoontjes
als heldere sterren in de plassen lentezonlicht. Illustratie: © John Zwart. IVN. |
 |
| onze wandeling over het terrein van het winterse Jongema State | |
| Zaterdag 24
januari gingen we een kijkje nemen, helaas een donkere winderige dag.
Zowel in december als in deze maand zijn er een paar zware stormen
geweest, die ongetemd over het vlakke Friese land raasden. Voor een flink
aantal van de oude bomen was dit teveel, ze werden geveld. Het
opruimwerk moet door vrijwilligers worden gedaan; totdat dit klaar is
blijft de poort nog dicht voor bezoekers. Vandaar dat we het deze grauwe
zaterdag, waarop er gewerkt wordt, maar voor lief moeten nemen. Maar 'n uurtje,
tegen vier uur, kwam er zowaar nog even een straaltje zon. Het park is behoorlijk uitgedund, grote stronken verraden waar de afgelopen herfst nog oude bomen stonden, nu wordt er hard gewerkt om stammen en takken in moten te zagen en af te voeren. De roeken waren alweer gearriveerd in hun broedkolonie, ze riepen met hun schorre kreten vanuit de hoogte, bezig hun oude nesten te inspecteren. Hopelijk zijn er niet al te veel nesten verloren gegaan, samen met de gesneuvelde bomen. Als ieder jaar staat het hele park vol met sneeuwklokjes, maar door de ontbrekende zon bleven de klokjes gesloten. Aan de voet van de oude plataan, die gelukkig niet zo makkelijk omwaait als een oude es, zag het al goudgeel van de winterakoniet, maar ook deze hielden hun kelkjes dicht. De volgende bloeiers zullen de vingerhelmbloem en holwortel zijn, met roze zowel als witte bloempjes groeien deze massaal op Jongema State, het fijnverdeelde blad wat aan het fluitekruid doet denken kwam deze dagen al flink omhoog. De volgende zondag, 25 januari deed de zon beter zijn best, in mijn achtertuin zong de hele dag een koolmees mannetje zijn lenteliedje, toen zal de wit en gele tooi van het park wel beter tot zijn recht zijn gekomen. De komende 3 – 4 weken kunnen we nog van sneeuwklokjes en winterakonietjes genieten, eind februari is dat voorbij, dan wordt alles wit/roze van de helmbloemen. © John Zwart. IVN Natuureducatie.
|
|
| 27 januari 2004 | |
|
© Hernehim Natuur 2001 - 2008 |
|
|
|
|
De Natuurpagina's worden
onafhankelijk geredigeerd en mede mogelijk gemaakt door Hernehim Beheer bv
Hernehim Cultuur en Natuurpagina's