Hernehim Cultuurpagina's
Persoonlijke Pagina Karel Wasch

Schrijver - 
van korte verhalen, columnist, essayist, biograaf, redacteur en recensent

Dichter -
met een rijke oogst in vele bladen, verzamelbundels en zes eigen bundels 

Karel Wasch debuteerde in 1980 met de gedichtenbundel "Avondland". Deze bundel werd nauwelijks besproken. Zijn tweede bundel "Uit naam van mijn naam" in 1986 oogstte echter plotseling veel lof. Wasch werd vergeleken met Hugo Claus en hij publiceerde vanaf dat moment een onafgebroken reeks gedichten in bladen als: "Nieuw Vlaamsch Tijdschrift", "De Gids", "Vlaanderen", "Lava", "Digther", "Krakatau" en vele andere.

Er volgden nog vier bundels waarvan de laatste "Begane Grond" (2005) nog te verkrijgen is. In 1992 ontving hij de tweede prijs in de Concept gedichtenwedstrijd. Een eervolle vermelding ontving hij van de jury van de SNS literaire prijs en een verhaal van hem werd bekroond door Radio Noordholland. Voor deze omroep werd hij ook gekozen tot 'dichter van de week'.
Veel gedichten van Wasch werden opgenomen in bloemlezingen, het gedicht "Misschien" uit de bundel "Alsof er iets van mij overbleef" maar liefst zesmaal! 
Deze bundel is uitverkocht, gedichtenbundel nummer zes: "Begane grond" wordt hieronder gepresenteerd! 

In 1993 werd Wasch hoofdredacteur van het roemruchte literaire blad 'Ruim'. Het blad werd opgeheven in 1999 maar was doorgedrongen in de top 10 van meest gelezen literaire periodieken. Soms treft men nog bij een antiquariaat een peperduur exemplaar aan.

Wasch schreef een aantal biografieën. Zijn meest bekende is het boek over de Welshe bard Dylan Thomas. Het verscheen in 1998 bij uitgeverij Indigo in Zeist en werd jubelend besproken in een tiental bladen. Het Haarlems Dagblad riep het boek uit tot 'Boek van de week'. 
Hierna wierp hij zich op het schrijven van een biografie over zijn grootvader, de glasexpert K.J.H.Wasch. In 2001 verscheen deze biografie "Een rijk leven" bij uitgeverij Optima, vergezeld van een bibliografische herdruk van "Glas en Kristal", het boekje van Wasch sr. uit de jaren '20. 
Een biografie over Floris Meydam, glaskunstenaar en -ontwerper verscheen in mei 2003 bij uitgeverij Becht in Haarlem onder de titel "Floris Meydam in vorm" (ISBN 90 230 1125 2).
Een biografie over Jack Kerouac heeft Wasch inmiddels afgerond. Verschenen: 1 oktober 2005. 

Wasch treedt vaak op in Desmet Live, het radioprogramma van Theodor Holman. 
Hij schrijft rubrieken in bladen als "Digther", "Vrije Opvoedkunst" en ook publiceerde hij schetsen, o.a.in "Glasbulletin". 
Karel Wasch is redactielid van het Literaire Blad "Nynade" , tijdschrift voor Kunst & Literatuur met Aart van Zoest, Barney Agerbeek en Ton Kelder. 

Eind oktober 2009 is bij Nymfaeum Pers Leerdan de bundel "Onlangs nog" verschenen. 
Presentatie vindt op 20 november plaats in het Pintohuis te Amsterdam. Een recensie vindt u hieronder
 

Prijzen 
In 1989 Verhaal bekroond L&B-prijs Hilversum 
In 1992 Concept Poëzieprijs 
In 1994 Dichter van de week bij Radio Noord-Holland 
In 2006 Prijs Beste Verhaal AOB-blad 
In 2007 Strellus Poëzie Prijs (gedicht hieronder) 
In 2008 Tweede prijs Mengmettaal Wedstrijd 
2008/2009 vier maal Dichter bij de Dag op EO radio 1 

Als omslagillustratie zie je twee schimmen in een mistig, 
halfduister landschap. 
Vaag herkenbaar zijn de contouren van een oudere vrouw
en een man die zich langzaam van ons lijken te verwijderen.
De maker hiervan is Egge Altena. 

Het omslag lijkt symbool te staan voor de inhoud van de bundel. 
De dichter Karel Wasch beweegt zich van 't ene beeld of scène
naar 't volgende. Foto's in een boek of aan de wand, of beelden
op het scherm van de herinnering. 

Er is veel herkenning als ik zo kris-kras wat lees. Een hele
reeks gedichten werden eerder al gepubliceerd in het tijd-
schrift "Nynade", (dezelfde uitgever) waarop ik geabonneerd
ben. Hier en daar een gedicht ertussen gestrooid dat ik in 
eerdere bundels las, bv in "Alsof er iets van mij overbleef". 
Ook tref ik poëzie aan die in de afgelopen jaren eens een
plekje vond op Hernehim Cultuur als themagedicht of als 
actualiteitsgedicht. 
Een aantal mededichters wordt geëerd zoals die bewonderde
Welshman, over wiens leven de dichter een biografie schreef:
"Dylan Thomas". Met het korte gedicht "Zwarte adem" krijgt
Cor Vaandrager zijn respect en de Vlaamse dichteres Iris
Vandecasteele zal ontroerd zijn geraakt door "Een dag", 
een afscheidsmoment voor lang, misschien zonder een 
weerzien. 

Karel Wasch wordt soms ook gevraagd door de Evangelische
Omroep voor hun ochtendprogramma 'dit is de dag', waarin 
met diverse gasten over de actualiteit van het moment wordt
gepraat. In die uitzending van amper anderhalf uur luistert er
altijd een dichter mee, die aan het einde moet proberen in
dichtvorm een reflectie te geven op hetgeen hij hoorde. 
Het is dus 'instant' dichtwerk, en soms als zodanig ook wel 
herkenbaar. Het is riskant om zulk gelegenheidswerk ook in
een verzamelbundel op te nemen, maar de dichter probeert
wel een extra dimensie aan zijn samenvatting te geven. 
Ik wil er twee noemen: "Kredietcrisis", dat ook op Hernehim
Cultuur geplaatst werd als actualiteitsgedicht, evenals zijn 
cynische kijk op de machthebbers die van het ene
ontwikkelingsland naar het volgende vliegen, waarbij onder-
weg de copieuze diners nog naschudden in hun buiken:
"Ontwikkeld verder"  

Ze zijn niet allemaal treurig of melancholisch hoor, de gedichten.
Er zijn ook vrolijke, sommige getuigen van de liefde voor zijn vrouw.
De 39 gedichten zijn samengebracht in een handzaam boekje 
dat gemakkelijk in de binnenzak past. 
Fijn boekje om te hebben. 

© John Zwart, voor Hernehim Cultuur - oktober 2009. 

Voordat hij zich overgaf 

Uit witte kamers van de kliniek 
was hij gevlucht, de dood 
nog in de ogen, 
een platgespoten messias in lichtbevuilde 
regenjas, hij keek mij niet meer aan 
geen redding in het omwoeld bestaan en 
God wat hebben we gehuild die dag 
zonder uitzicht, aan zee 
nevels achter onze ogen, vogels 
in de vloedlijn, verkleefd in olie 
niet meer bestand, zijn hand 
uitgestoken naar het water 
dreigende woorden, baarwond 
verzwolgen door de golfslag 
voordat hij zich overgaf 
want na verraad, verschenen verplegers 
waarmee we vochten op het strand 
totdat de dwangbuis 
van gezond verstand 
hem afsneed van ons samenzijn 
en hij weer weggleed uit mijn beeld 
ik me liet vallen in ’t zand 
om daar te sterven of overspoeld 
te worden door de zee 
die geeft, neemt en wijkt 
alles overhoop haalt en verdwijnt, schelpen 
achterlaat, die zich sluiten 
wanneer je even niet meer kijkt. 

Karel Wasch 

De meeste van de aanwezigen waren duidelijk echte liefhebbers. In zijn lezing ging Wasch feitelijk van begin tot eind door dat hele turbulente leven van de schrijver, wiens roem begon met de publicatie van de roman 'On the Road'. Weliswaar in sneltreinvaart, maar ik kon me toch niet aan de indruk onttrekken dat de belangrijkste ontmoetingen, invloeden en anekdotes uit zijn biografie al voorbij waren geflitst terwijl ik luisterde. 
Wasch vertoont de tekenen van al die gegrepen biografen die zich vaak gedurende meerdere jaren ingraven in de levens van de persoon van hun fascinatie. Als hij eenmaal aan het vertellen slaat is hij niet meer te stuiten. Dit enthousiasme weet hij dan ook over te brengen op zijn toehoorders: onafgebroken aan het woord (met de onderbreking van enkele opnamen van 't voorlezen door Jack Kerouac zelf) wist hij de aandacht van het publiek bijna vijf kwartier aaneen vast te houden. 
Eerder schreef Wasch een biografie over de Welshe dichter Dylan Thomas – een man met een bezwerende meeslepende manier van voordragen die zijn roem niet aan kon -- nu over een Amerikaanse prozaschrijver. Een bijzonder proza doordat het gekenmerkt wordt door een 'beat', een stuwend ritmisch stromen van de teksten, zoals ook in de korte fragmenten van de opnamen herkenbaar was. 
Twee mannen met al éven heftige levens, die eigenlijk in zeker zin naar hun zelfdestructie voerden. Dylan Thomas, de dichter die aan de alcohol ten onder ging, Jack Kerouac, symbool van de 'beat generation' die zich door drugsgebruik onafwendbaar liet slopen. En passant brengt Wasch nog de 'link' aan naar Herman Brood. Het zijn heftige levens die over alle grenzen heen gingen en daarmee gewild of ongewild zichzelf voortjoegen naar een vroege dood. 

De nieuwe biografie heeft dezelfde uitvoering en formaat als die over Dylan Thomas en lijkt er ook qua vormgeving van het omslag op. Beide boekjes 'staan samen keurig bijpassend' in de boekenkast! Na de officiële overhandiging van het eerste exemplaar aan de auteur was er een run op de boekentafel waarachter Karel Wasch onmiddellijk plaatsnam. 
Het was duidelijk: de koffie kon nog best even wachten voor wat betrof dit kleine publiek, dat gegrepen was door het onderwerp en zijn biograaf. 

Jack Kerouac door Karel Wasch. Uitgeverij Servo, ISBN 90 578 605 70  € 14,oo. 

© Hernehim Cultuur, John Zwart – 29 september 2005 

Februari 2005 publiceerde Karel Wasch zijn  gedichten-
bundel "Begane Grond" bij Nymfaeum Pers.
De kleine bundel bevat 14 nieuwe gedichten, een uitgave die bestaat uit een selecte oplage van 200 genummerde exemplaren, gesigneerd door de auteur. 

Verzorging door Koos van Tol, druk- en bindwerk door Het Drukhuis Oosterbeek.
Afbeelding omslag: Ria Rettich en Tirza van Hensbergen.

Titelgedicht:

Achter schermbloemhagen lag het landje.
Ons avonturenparadijs! Van opgespoten zand
vormden we piramides tot de hemel, die gaaf
en telkens blauw, waakte over zijn Godenzonen.
We fluisterden geheime spreuken; sloten
verbonden, bezegeld met houtskool van
verboden vuur.
Maar op de korte duur verdrongen
draglines van gezond verstand ons
van 't Egyptisch zand en bouwden we
thuis met blokken na
wat we eens schreven in 't landschap
met tekens van een onbezorgde jeugd.

Karel Wasch 

Floris Meydam (Leerdam, 1919) is een van de grootste Nederlandse glaskunstenaars, wiens werk is opgenomen in zowel openbare als particuliere collecties. Het unieke boek "Floris Meydam In Vorm" brengt de carrière van Meydam in beeld in een drieluik. Het eerste deel loopt van 1919 tot 1935, het jaar van Meydams indiensttreding bij de glasfabriek Leerdam - waar hij ruim vijftig jaar zou werken. Het tweede deel beslaat de jaren 1935-1989, waarin Meydams kunstenaarschap tot wasdom komt en zijn werk tot in New York doordringt en bekroond wordt. Het slotdeel, van 1989 tot heden, bestrijkt de periode van na zijn pensionering, waarin zijn contacten met beroemde glasblazers in het buitenland glaskunst van hoog niveau opleveren. 

Eerder verscheen bij Becht het fraai vormgegeven "Het werk van hun handen: de glasmakers van Leerdam"(ISBN 90 230 109 0) 

Floris Meydam In Vorm - Karel Wasch, Joan Temminck en Barney Agerbeek - rijk geïllustreerd. 
Becht, mei 2003, ISBN 90 230 1125 2. 

Dylan Thomas (1914-1953) geboren en getogen in Wales, verwierf met zijn magische, bezwerende gedichten en ruige verhalen als jonge man al nationale roem.
De door hem verzorgde radiorubriek over literatuur was in Engeland razend populair. Zijn voorlees sessies in de VS, begin jaren vijftig, trokken bomvolle zalen.
Thomas was ook een tragisch mens - een kunstenaar die de kunst van het leven slecht afging.

Tegen twee dingen had hij geen verweer: alcohol en populariteit. Hij zou eraan bezwijken.
Stravinsky componeerde een In Memoriam voor Thomas, de Beatles beeldden hem af op de hoes van hun Sgt.Peppers-album, Robert Zimmerman leende zijn voornaam en werd beroemd als 'Bob Dylan'.

Over Dylan Thomas zijn meer dan 45 biografieën geschreven. Zijn geboortehuis in Swansea vormt een toeristische trekpleister. In Laugherna verwijzen bordjes naar 'The Boathouse' waar hij woonde, en leidt een wandelroute naar zijn graf.

Dylan Thomas - Karel Wasch. ISBN 90 6038 442 3 - Indigo

Misschien

Moest jou zeggen hoe ik
verloren had de strijd. 

Maar in een gang vol koffers met gestold verdriet
trok je even aan mijn broekspijp
voordat ik je voorgoed verliet nog even
als altijd. 

O, in het weekend als het van je moeder mag
kunnen we elkaar nog zien
ook doordeweeks en anders steeds
misschien. 

© Karel Wasch

Uit 'Alsof er iets van mij overbleef' 

Deze bundel is inmiddels helaas uitverkocht. 

Lezers kunnen contact opnemen met de auteur via zijn email adres

Bij Uitgeverij Nymfaeum Pers, Leerdam. 
Onlangs nog - € 8,oo 

Rechtstreeks bij de auteur kunnen de volgende werken worden besteld: 
Begane Grond - € 7,oo
Dylan Thomas (rijk geïllustreerde biografie) - € 5,oo
Een rijk leven (rijk geïllustreerde biografie) samen met "Glas en Kristal" als bonus - € 5,oo

Alle prijzen onder toeslag van verzendkosten.

Bij de boekhandel en bij Uitgeverij Servo: 
Jack Kerouac - € 14,oo.  

Hernehim Cultuurpagina's